Ratnamālāvadāna · Part 381400

tataḥ prātaḥ samutthāya snātvā śuddhāmvarāvṛtau /
tathā tāṃ sagaṇāṃ devīm āvāhyānarcatuḥ kramāt // Rm_37.384{34} //
tatas tad vratasaṃpūrṇaṃ kṛtvā dānaṃ sadakṣiṇaṃ /
pradatvā gurave natvā tan maṇḍalaṃ vyasarjatāṃ // Rm_37.385{35} //
tatas tad rajam ādāya bhaṃḍāgāre yathoditaṃ /
nidhāya tat sa nirmālyaṃ śeṣaṃ nadyāṃ yathāvidhiṃ // Rm_37.386{36} //
gurur nāgān samabhyarcya samarpya prākṣipaj jale /
tatas taj jalam ādāya mahotsāhair gṛhaṃ yayau // Rm_37.387{37} //
tata gṛhe tad ambhobhir abhiṣiṃcya samantataḥ /
kumārīṃ vidhinārādhya gaṇacakraṃ samarcayat // Rm_37.388{38} //
tatas tau daṃpatī natvā sāṃjali sādaraṃ mudā /
saṃpattiprārthanāṃ kṛtvā kṣamāpya tad vyasarjatāṃ // Rm_37.389{39} //
tatas tasyā gṛhe devī vasundhārā svayaṃ sthitā /
sarvadravyasamāpūrṇaṃ kṛtvā tasthau prasāditā // Rm_37.390{40} //
sarvadravyābhisaṃpūrṇaṃ dṛṣṭvā tau daṃpatī gṛhaṃ /
vismayānaṃdasaṃpannau mitha evaṃ samūcatuḥ // Rm_37.391{41} //
aho satyaṃ jagacchāstur yathādiṣṭaṃ tathā khalu /
tathāvāṃ śaraṇaṃ gatvā devyā vrataṃ carevahi // Rm_37.392{42} //
ity uktvā tau prasīdaṃtau śaraṇaṃ gatvā samāhitau /
tasyāḥ śrīmahādevyāḥ sadā vrataṃ praceratuḥ // Rm_37.393{43} //
tadārabhyaḥ sadārthibhyo datvā dānaṃ yathārthitaṃ /
triratnabhajanaṃ kṛtvā praceratuḥ śubhe sadā // Rm_37.394{44} //
tato 'sau yatir ānaṃdas tau samāmaṃtrya daṃpatī /
pakṣivat sahasākāśāt kauśāṃvyāṃ samupācarat // Rm_37.395{45} //
tatra sa taṃ jagannāthaṃ praṇatvā sāṃjaliḥ punaḥ /
etat sarvaṃ pravṛttāṃtaṃ nivedyaikāntam āśrayat // Rm_37.396{46} //
tataḥ sa bhagavān dṛṣṭvā tam ānaṃdaṃ sabhāṃ ca tāṃ /
dhīmatyāḥ śāṃtamatyāś ca prasāditvaivam ādiśat // Rm_37.397{47} //
dhanyā sā dhīmatī śāntamatī cāpi subhāvinī /
yat te śrīvasudhārāyā bhavetāṃ vratadhāriṇī // Rm_37.398{48} //
tan me ubhe mahatpuṇyalābhinyau śrīsamanvite /
sarvasatvahitādhānabodhicaryāsamudyate // Rm_37.399{49} //
kramād bodhiṃ samāsādya buddhapadam avāpsyata // Rm_37.400{50!} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā te sarvasāṃghikāḥ /
tāṃ śrīvasuṃdharāṃ devīṃ smṛtvā nityaṃ prabhejire // Rm_37.401{51} //
tadā tasyāḥ pitā viprā dhīmatyā duhitur gṛhe /
samudbhūtā mahāsaṃpad ity aśroṣīj janoditaṃ // Rm_37.402{52} //
tataḥ sa brāhmaṇo bhāryāṃ dhīmatyā mātaraṃ mudā /
sahasā samupāmaṃtrya pura evam abhāṣata // Rm_37.403{53} //
kiṃ tvayānuśrutaṃ bhārye dhīmatyā yad gṛhe 'dhunā /

mahāsaṃpat samudbhūtā mayeti śrūyate khalu // Rm_37.404{54} //
iti bhartrā samākhyātaṃ śrutvā sā vismayānvitā /
katham etad bhavet satyam iti taṃ patim abravīt // Rm_37.405{55} //
iti bhāryoditaṃ śrutvā hariśarmāpi sa dvijaḥ /
savismayenākhyātaṃ śrutvā caivam abhāṣata // Rm_37.406{56} //
priye śrutaṃ mayā satyaṃ dhīmatyā yad gṛhe 'dhunā /
mahāsaṃpatsamudbhūtā vasundhārāprasādataḥ // Rm_37.407{57} //
yadi naitat pratīto 'pi janaiḥ sā dhīmatī sutā /
svagṛhe 'tra samāhūya tvam evaṃ paripṛchyatāṃ // Rm_37.408{58} //
kathaṃ saṃjāyate saṃpan mahatī te gṛhe 'dhunā /
etat satyaṃ tvayā putrī puro me kathyatām iti // Rm_37.409{59} //
evaṃ bhartrā samākhyātaṃ śrutva sā dhīmatīprasūḥ /
tatheti prativijñāya svasakhīm evam abravīt // Rm_37.410{60} //
śṛṇu sakhi sutāyā me dhīmatyā yad gṛhe 'dhunā /
saṃbhūtā mahatī saṃpad vasuṃdhārā prasādataḥ // Rm_37.411{61} //
iti śrutaṃ mayā satyaṃ draṣṭum ichāmi tat khalu /
tat tāṃ sutāṃ samāhūya samādarād ihānaya // Rm_37.412{62} //
iti tayā samākhyātaṃ śrutvā sā supriyā sakhī /
tatheti prativijñapya dhīmatyā bhavane yayau // Rm_37.413{63} //
tatra sā samupāsṛtya dhīmatīṃ tāṃ subhadrikāṃ /
dṛṣṭvā savismayānaṃdayuktā natvaivam abravīt // Rm_37.414{64} //
bhadre 'haṃ preṣitā mātrā tvadāhvānaṃ pratīha tat /
sahasā tvaṃ samāgaṃtum arhasi svātmajānvitā // Rm_37.415{65} //
iti tayā samākhyātaṃ śrutvā sā dhīmatī mudā /
hasantī tāṃ sakhīṃ mātuḥ samālokyaivam abravīt // Rm_37.416{66} //
ayi māṃ smarate mātā kim arthaṃ sāṃprataṃ kathaṃ /
tadāhaṃ na smṛtā mātrā dāridriyaduḥkhinī yadā // Rm_37.417{67} //
tathāpy ahaṃ mukhaṃ mātur draṣṭum ichāmi sāṃprataṃ /
tathāham āgamiṣyāmi yathā mātuḥ samīhitaṃ // Rm_37.418{68} //
ity uktvā dhīmatī sātha putraṃ ca bhūṣaṇaṃ /
bhūṣayitvā suvastraiś ca prāvārya samamaṇḍayat // Rm_37.419{69} //
svayaṃ ca sā prasādhitvā duṣyapaṭṭāmvarāvṛtā /
śrīmad ratnāmvalaṃkārair maṇḍitāṃgābhiśobhitā // Rm_37.420{70} //
tataḥ sakhyā tayā sārddhaṃ putraputrīsamanvitā /
saṃprasthitā janaiś cāpi saha mātur gṛhe yayau // Rm_37.421{71} //
tatra sā jananī dṛṣṭvā dhīmatīṃ tāṃ samāgatāṃ /
taṃ suputraṃ suputrīṃ ca paśyantī samupācaran // Rm_37.422{72} //
tatra tāṃ jananīṃ dṛṣṭvā dhīmatī sātmajānvitā /
sahasā samupāgatya natvāpṛchat sukauśalaṃ // Rm_37.423{73} //
jananī sāpi tāṃ putrīṃ putraputrīsamanvitāṃ /

dhīmatīṃ sahasāliṃgya papracha kauśalaṃ mudā // Rm_37.424{74} //
tataḥ sā dhīmatī putrī putraputrīsamanvitā /
mātrā sahābhigachaṃtī pitur geham upāsarat // Rm_37.425{75} //
tatra sādhīmatīṃ putrīṃ putraputrīsahāgatāṃ /
dṛṣṭvā sa janako 'py evaṃ paśyan pratyudyayau mudā // Rm_37.426{76} //
janakaṃ taṃ samālokya dhīmatī sātmajānvitā /
saṃsmitā samupāsṛtya natvāpṛchat sukauśalaṃ // Rm_37.427{77} //
pitāpi sa samālokya dhīmatīṃ tāṃ śubhāṃśikāṃ /
putraputryau ca saṃbhāṣya papracha kauśalaṃ mudā // Rm_37.428{78} //
pitā sa jananī sāpi dhīmatīṃ tāṃ subhāvinīṃ /
pautraṃ pautrīṃ ca saṃdhṛtvā svagṛhe jagmatur mudā // Rm_37.429{79} //
tatra sā jananī tasyāḥ pautryāḥ pautrasya cādarāt /
pādān prakṣālayitvāśu svakam ānayat // Rm_37.430{80} //
tad āsanaṃ samāstīrya tāṃ putrīṃ svayam ādarāt /
pautraṃ pautrīṃ ca tān sarvān saṃdhṛtvā saṃnyaveśayat // Rm_37.431{81} //
tatrāsane samāśritya pārśvayor vāmadakṣayoḥ /
putrīṃ putram upasthāpya tasthau sā dhīmatī smitā // Rm_37.432{82} //
tām āgatāṃ samākarṇya sarve 'pi jātayo mudā /
sahasā draṣṭum āgatya sā daraṃ samupāyayuḥ // Rm_37.433{83} //
tathā te vāṃdhavāḥ sarve suhṛtminrajanā api /
tāṃ tathā svagṛhāyātāṃ kuśalaṃ praṣṭum āyayuḥ // Rm_37.434{84} //
tathā tāś ca bhaginyo 'pi tāsāṃ sarve 'pi cātmajāḥ /
tāṃ dhīmatīṃ tathāyātāṃ śrutvā draṣṭu samā yayuḥ // Rm_37.435{85} //
evam anye 'pi lokāś ca dhīmatīṃ tāṃ subhūṣaṇāṃ /
svamātur gṛhamāyātāṃ śrutvā draṣṭum upāyayuḥ // Rm_37.436{86} //
tatretaṃ dhīmatīṃ kāṃtāṃ suvastrabhūṣaṇāvṛtāṃ /
te sajñātyādayaḥ sarve dṛṣṭvā vismayam āyayuḥ // Rm_37.437{87} //
tato 'nujā bhaginyādi jñātivaṃdhusuhṛjjanāḥ /
sarve tāṃ sādaraṃ natvā paprachuḥ kuśalaṃ mudā // Rm_37.438{88} //
tathā sā dhīmatī cāpi jñātivaṃdhusuhṛjjanān /
vandanīyāns tān natvāpṛchat sukauśalaṃ // Rm_37.439{89} //
tataḥ sā jananī tasyai dhīmatyai sādarān mudā /
varṇagaṃdharasopetaṃ bhojanaṃ samupāharat // Rm_37.440{90} //
tathā sautāya sautāyai bhojanaṃ surasānvitaṃ /
sādaram upaḍhokitvā pura evam abhāṣata // Rm_37.441{91} //
gṛhṇāṇa surasaṃ bhogyaṃ bhukṣva hṛd dhīmati priye /
yo sauta saute ca saudārdda procyutaṃ yadabhīpsitaṃ // Rm_37.442{92} //
janako vitathya sarvo bhaginyo bhrātaro 'pi ca /
bhātṛjāyāṃ sukhāś cāpi tasyāś cakruḥ samādaraṃ // Rm_37.443{93} //
tathādarāṃ kṛtaṃ sarve śrutvā sā dhīmatī tadā /

pūrvavṛttim anusmṛtvā manasaivaṃ vyaciṃtayat // Rm_37.444{94} //
naivāhaṃ mānitā hy ebhir nāyaṃ putro 'pi mānitaḥ /
na ca yaṃ mānitā putri dhanam evātra manyate // Rm_37.445{95} //
yadā na me gṛhe saṃpad daridro 'haṃ ca duḥkhinī /
tademe sarva ete 'pi nāpi 'paśyan mukhaṃ mama // Rm_37.446{96} //
idānīṃ me gṛhe saṃpaj jātā tat sukhānvitāṃ /
evaṃ mate 'pi sarve māṃ mānayaṃti samādarāt // Rm_37.447{97} //
yad ahaṃ mānitā naiva dhanam evābhimānyate /
tad yasya taiḥ kriyate mānyaṃ sa bhuṃjyād idam ādaraṃ // Rm_37.448{98} //
iti sā manasā dhyātvā sarvāṇi bhūṣaṇāny api /
svāni putrasya putryāś ca saṃnirīkṣya samādade // Rm_37.449{99} //
tataḥ sā dhīmatī kāṃśasthālyāṃ sarvāṇi tāny api /
bhūṣaṇāni prasāryaivaṃ sādaraṃ pratyabhāṣata // Rm_37.450{100} //
bho bho bhavanti sarvāṇi bhūṣaṇāni priyāṇi me /
idaṃ saurasikaṃ bhojyaṃ prāśnuta svechayā sukhaṃ // Rm_37.451{1} //
saṃsāre mānanīyaṃ hi dhanam eva sadādarāt /
dhanānurūpeṇa yal loke mānyate niṃdyate naraḥ // Rm_37.452{2} //
dhanavān puruṣo loke nīco 'pi mānyate 'guṇaḥ /
nirdhanā guṇavāṃś cāpi sujāto 'pi na mānyate // Rm_37.453{3} //
dhanānurūpeṇa sarvatra vicāramānyabhojanaṃ /
dhanaprasaṃgato mūrkho nīco 'pi dhanyato bhavet // Rm_37.454{4} //
yāvat saṃpad gṛhe tāval loke samādrito naraḥ /
yadā saṃpad vihīne tu tadā sa bhūtavac caret // Rm_37.455{5} //
iti sābhilapanty eva sarvāṇi bhūṣaṇāny api /
tāni punaḥ samādāya yathā sthānaṃ nyayojayat // Rm_37.456{6} //
tatas tadbhojanaṃ kiṃcid bhaktvā sā svātmajānvitā /
natvaiva pitarau bharttur gṛhe yayau prasāditā // Rm_37.457{7} //
tatra sā dhīmatī bharttur viṣṇudāsasya pādayoḥ /
natvā sarvapravṛttāṃtaṃ nyavedayat puraḥ sthitā // Rm_37.458{8} //
etad bhāryāsamākhyātaṃ śrutvā sa brāhmaṇaḥ patiḥ /
muditas tāṃ sukalyāṇīṃ bhāryaṃ dṛṣṭvaivam abravīt // Rm_37.459{9} //
dhanyo 'si tvaṃ sukalyāṇī yat te samupādeśataḥ /
śrīdevīvratam ādhāya samāpnomi susaṃpadaṃ // Rm_37.460{10} //
priye tvām atra tadratnasaṃbhavakulasaṃbhavāṃ /
śrīvasudhāmahādevīsamāṃ manye 'ham ātmanā // Rm_37.461{11} //
ity uktvā brāhmaṇo bharttā viṣṇudāsaḥ kṛtāṃjaliḥ /
dhīmatīṃ taṃ sukalyāṇīṃ natvaivaṃ punar abravīt // Rm_37.462{12} //
priye tava prasādena sāphalyaṃ janma me 'dhunā /
yac chrīvasuṃdharādevyā upāsako vratī bhave // Rm_37.463{13} //
tan mayā prakṛtaṃ pāpaṃ tat sarvaṃ kṣīyate 'dhunā /

saṃpattiḥ saṃprajātā ca naiva kṣīṇā bhave dhi naḥ // Rm_37.464{14} //
tathā vayaṃ sadāpy asyāḥ śrīdevyāḥ śaraṇaṃ gatāḥ /
yathāvidhi vrataṃ dhṛtvā caremahi śubhe 'dhunā // Rm_37.465{15} //
triratnabhajanaṃ kṛtvā datvārthibhyo yathepsitaṃ /
yāvajjīvaṃ śubhaṃ kṛtvā bhuktvā saukhyaṃ caremahi // Rm_37.466{16} //
etatpuṇyavipākena sarvadā sadgatīṃ gatāḥ /
kramāt saṃbodhim āsādya buddhapadaṃ labhemahi // Rm_37.467{17} //
iti bhartroditaṃ śrutvā dhīmatī sānumoditā /
tathā sadā vasuṃdhārāvrataṃ dhṛtvā śubhe 'carat // Rm_37.468{18} //
tataḥ sā dhīmatī tasyāḥ śāṃtamateḥ purogatā /
sarvam etat pravṛttāṃtaṃ nivedyaivam abhāṣata // Rm_37.469{19} //
priye sakhi mahābhāge bhavatkṛpāprasādataḥ /
pāpaṃ me kṣīyate sarvaṃ taj janma saphalaṃ bhave // Rm_37.470{20} //
saṃpattiḥ saṃprajātā me naiva kṣīṇā bhaved api /
tad yāvajjīvitaṃ devyāḥ śaraṇastho bhajāni hi // Rm_37.471{21} //
tvam eva śāstā na cānyā hi saddharmopadeśinī /
tan me puṇyānubhāvena saṃbuddhapadam āpnuhi // Rm_37.472{22} //
ity udite tam āśrutvā śāṃtamatiś ca sā mudā /
dhīmatīṃ tāṃ samālokya punar evam abhāṣāta // Rm_37.473{23} //
bhadre dhīmati saṃbuddhaśaraṇasthā sadādarāt /
śrīdevyāvratam ādhāya śubhe cara samāhitā // Rm_37.474{24} //
etatpuṇyavipākena sarvadā sadgatīṃ gatā /
kramāt saṃbodhim āsādya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ // Rm_37.475{25} //
iti matvātra saṃsāre śubhaṃ dharmārthasādhanaṃ /
dharmo lokahitārthāya tal lokārthe dharmam ācareḥ // Rm_37.476{26} //
iti tayoditaṃ śrutvā dhīmatī sā prabodhitā /
tatheti pratinaṃditvā muditā svagṛhe yayau // Rm_37.477{27} //
tataḥ prabhṛti sā sādhvī dhīmatī sarvadā gṛhe /
śrīdevyā bhajanaṃ kṛtvā datvā dānaṃ śubhe 'carat // Rm_37.478{28} //
tathā tasyā gṛhe saṃpad dine dine pravarddhitā /
sarvasatvopabhogyārthaṃ babhūva dharmasādhinī // Rm_37.479{29} //
tathā sā dhīmatī dṛṣṭvā sarvasaṃpatpravarddhitāṃ /
mudā lokahitaṃ kṛtvā pracacāra śubhe sadā // Rm_37.480{30} //
iti me guruṇādiṣṭaṃ śrutaṃ mayā tathocyate /
tathā tvam api rājendra vasudhārāvrataṃ cara // Rm_37.481{31} //
prajāś cāpi mahārāja bodhayitvā prayatnataḥ /
śrīdevyāḥ śaraṇe sthāpya vrataṃ cāraya sarvadā // Rm_37.482{32} //
tathā te sarvadā kṣemaṃ sarvatrāpi bhaved dhruvaṃ /
kramād bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ // Rm_37.483{33} //
iti tenārhatādiṣṭaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūpatiḥ /

tathety abhyanumoditvā prābhyanandat sapārṣadaḥ // Rm_37.484{34} //
dhīmatyā ye 'vadānaṃ śubhaphaladam idaṃ suprasannāḥ śṛṇvanti /
śrāvayanti pramuditamanasā bodhicaryānurāgāḥ /
sarve te bodhisatvāḥ sakalaguṇadharāḥ sarvasaṃpatsamṛddhāḥ /
śrīmanto lokaśreṣṭhā jinanilayagatāḥ saṃvasaṃti sukhāḍhyāḥ // Rm_37.485{35} //
++ iti śrīratnāvadānatatve dhīmatyāvadānaṃ samāptam ++
XXXVIII Vasundharāvadāna
athāśoko maharājaḥ kṛtāñjalipuṭo mudā /
upaguptaṃ yatiṃ natvā punar evam abhāṣata // Rm_38.1{1} //
bhadanta śrotum ichāmi vasudhārāvrataṃ kadā /
kena kuha kathaṃ martyaloke pracāritaṃ purā // Rm_38.2{2} //
tad atra no bhavāñ cchāstar yathā pravarttitaṃ purā /
tathā sarvaṃ samākhyātuṃ vistareṇa samarhati // Rm_38.3{3} //
iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhan mahāmatiḥ /
aśokaṃ taṃ mahīpālaṃ samālokyaivam abravīt // Rm_38.4{4} //
śṛṇu rājan yathākhyātaṃ guruṇā me srutaṃ mayā /
tathāhaṃ te pravakṣyāmi vasudhārāvratodbhavaṃ // Rm_38.5{5} //
tadyathā bhagavān buddhaḥ śākyamunis tathāgataḥ /
sarvajño 'rhaṃ jagacchāstā dharmarājo vināyakaḥ // Rm_38.6{6} //
sa ekasamaye tatra kauśānvyā upakaṇṭhike /Ms: ekaḥ samaye
vihāre ghoṣirārāme vijahāra sasāṃghikaḥ // Rm_38.7{7} //
tadā śakrādayo devā brahmādi brāhmaṇā api /
daityendrā lokapālāś ca saddharmaśravaṇotsukāḥ // Rm_38.8{8} //
rākṣasā garuḍā nāgā yakṣagaṃdharvakinnarāḥ /
siddhā vidyādharāś cāpi tathā cāpy apsarogaṇāḥ // Rm_38.9{9} //
yogino yatayas tīrthā ṛṣayo brahmacāriṇaḥ /
rājāno rājaputrāś ca vaiśyāś ca maṃtriṇo janāḥ // Rm_38.10{10} //
amātyāḥ sainikāś cāpi gṛhasthāś ca mahājanāḥ /
vaṇijaḥ sārthavāhāś ca śilpinaḥ paurikā api // Rm_38.11{11} //
grāmyā jānapadāś cāpi tathānyadeśavāsinaḥ /
evam anye 'pi lokāś ca saddharmāmṛtavāṃchinaḥ // Rm_38.12{12} //
sarve te tatra kauśāṃvyā ghoṣilārāma āgatāḥ /
sabhāsanasamāsīnaṃ prādrākṣus taṃ munīśvaraṃ // Rm_38.13{13} //
dṛṣṭvā te muditāḥ sarve praṇatvā samupāsṛtāḥ /
yathākramaṃ samabhyarcya kṛtvā tritvaḥ pradakṣiṇaṃ // Rm_38.14{14} //
tat saddharmāmṛtaṃ pātum upatasthuḥ samāhitāḥ // Rm_38.15{15} //
tatra te tatsabhāsīnā bhikṣavaḥ śrāvakā api /
bhikṣuṇyaś cailakāś caivam upāsakā upāsikāḥ // Rm_38.16{16} //
bodhisatvā mahāsatvāḥ saṃbodhivratacāriṇaḥ /
vasuṃdharāvratotpattiṃ śrotuṃ sarve samīchire // Rm_38.17{17} //

tatrānaṃdaḥ parijñāya teṣāṃ manaḥsamīhitaṃ /
sāṃjaliḥ purataḥ sthitvā natvaivaṃ prārthayan muniṃ // Rm_38.18{18} //
bhagavan sarvavic chāstān ime sarve sabhājanāḥ /
vasulakṣmīvratotpattiṃ śrotum ichanti āsṛtāḥ // Rm_38.19{19} //
tad bhavāṃs trijagacchāstā sarvasatvābhibodhane /
vasulakṣmīvratotpattiṃ samupādeṣṭum arhati // Rm_38.20{20} //
ity ānaṃdena bhadreṇa prārthite sa munīśvaraḥ /
tān sabhāsaṃsthitān sarvān samālokyaivam ādiśat // Rm_38.21{21} //
śṛṇv ānanda pravakṣyāmi munīndreṇa yathoditaṃ /
vajradharābdhigambhīranirghoṣeṇa śrutaṃ mayā // Rm_38.22{22} //
tadyathābhūt purā rājā sūryodayābhidho nṛpaḥ /
śrīpure nagare ramye cakravarttī nṛpādhipaḥ // Rm_38.23{23} //
daśākuśalasaṃraktaḥ pramadājanavaśyagaḥ /
tadā tatra narāḥ sarve 'py asanmitropadeśataḥ /
daśākusalamūleṣu karmasu saṃpracerire // Rm_38.24{24} //
tadā tatpāpadoṣeṇa mahetayaḥ pravarttitāḥ /
tad ītisamupākrāntā saṃkṣobhitābhavan mahī // Rm_38.25{25} //
tataḥ sarvatra deśeṣu durbhikṣam abhavad bhuvi /
tadā te manujāḥ sarve daridrā abhavan kramāt // Rm_38.26{26} //
tatas te nirdhanāḥ sarve kṣutpipāsāhatāturāḥ /
lobhitā nirdayāḥ krūrāḥ praduṣṭā duritāratāḥ /
svakuladharmamaryādaṃ vilaṃghyāpy aśubhe 'caran // Rm_38.27{27} //
tataḥ sarve 'pi te lokā andhā iva kumārgagāḥ /
asatsaṃgānusaṃraktāḥ pracerur narakāmukhāḥ // Rm_38.28{28} //
tadā tatpāpasaṃghṛṣṭaduḥkhāgniparitāpitā /
śoṣitevābhavad bhūmī nirguṇā nīrasā kharā // Rm_38.29{29} //
tadā sarve 'pi satvāś ca kṣuttṛṣṇāgnyahidāhitāḥ /
nirāśā mṛtyum ichanto niṣeduḥ parimohitāḥ // Rm_38.30{30} //
tadaikasmin dine tatra tuṣitabhuvane sthitāḥ /
śrīdevīpramukhā devyo vasundharyyāḥ sahāyikāḥ // Rm_38.31{31} //
sarvās tā militā martyaloke gaṃtuṃ samipsavaḥ /
kim idānīṃ manuṣyāṇām avastheti samīkṣire // Rm_38.32{32} //
tatas tān manujān sarvān daridrān pāpacāriṇaḥ /
dṛṣṭvā tāḥ sakalā devyā dayārttā evam abruvan // Rm_38.33{33} //
aho duḥkhaṃ manuṣyāṇāṃ yat pāpe niratā narāḥ /
daridrā nirdayāḥ krūrā bhavanti narakāmukhāḥ // Rm_38.34{34} //
tat tatra martyaloke 'pi daridryaduḥkhaśāntaye /
yatnāc chrīvasudhārāyā vrataṃ cārayemahi // Rm_38.35{35} //
tatas te manujāḥ sarve śrutvā dṛṣṭvānumoditāḥ /
śrīdevyāḥ śaraṇaṃ gatvā careyur vratam ādarāt // Rm_38.36{36} //

tadā tatpuṇyasaṃpūtāḥ sarve te mānavā api /
śrīmantaḥ sukhino bhadre careyuḥ sarvadādarāt // Rm_38.37{37} //
tatas te manujāḥ sarve daśakuśalasaṃratāḥ /
parasparahitaṃ kṛtvā careyur bodhisaṃvaraṃ // Rm_38.38{38} //
tatas te bhadritātmānaḥ sarvasatvahitodyatāḥ /
bodhisatvā mahāsatvā bhaveyur bodhicāriṇaḥ // Rm_38.39{39} //
tatas te sadguṇādhānās triratnabhajanāratāḥ /
kramāt saṃbodhim āsādya saṃbuddhapadam āpnuyuḥ // Rm_38.40{40} //
iti hetor vayaṃ sarvāḥ śrīdevyāḥ purato gatāḥ /
etat sarvapravṛttāṃtaṃ vijñāpayema sāṃprataṃ // Rm_38.41{41} //
ity evaṃ saṃmataṃ kṛtvā sarvā devvyo 'pi tās tataḥ /
śrīvasudhāmahādevyā ālaye samupācaran // Rm_38.42{42} //
tatra tāḥ sakalā devyaḥ sāṃjalaya upāsṛtāḥ /
tāṃ śrīvasuṃdharāṃ devīṃ praṇatvaivaṃ nyavedayan // Rm_38.43{43} //
bhagavati mahādevi vijānīyād bhavaṃty api /
yan manuṣyā daridrās te bhavanti pāpacāriṇaḥ // Rm_38.44{44} //
tad bhavatī prayatnena manujāns tān suduḥkhitān /
kṛpayā sahasālokya sarvānn uddharttum arhati // Rm_38.45{45} //
iti saṃprārthite tābhir devībhiḥ sā vasundharā /
tā devī sakalā dṛṣṭvā prasannāsyaivam abravīt // Rm_38.46{46} //
aho duḥkhaṃ manuṣyāṇāṃ yatra śāstā na sadguruḥ /
tena te 'kuśalācārāḥ sarve narā daridratāḥ // Rm_38.47{47} //
pāpābhis saṃratā duṣṭā kṣuttṛṣṇāgnyabhidāhitāḥ /
durbhagā nirdayāḥ krūrāḥ pateyur narake dhruvaṃ // Rm_38.48{48} //
iti hetor ahaṃ tesāṃ martyānāṃ duḥkhaśāṃtaye /
saṃvare tānn upasthāpya bodhau niyojayemahi // Rm_38.49{49} //
iti niścitya sā devī vasulakṣmī kṛpārditā /
tatra samādhim ādhāya trimurttiṃ sā samādadhau // Rm_38.50{50} //
tadyathaikā vasuṃdharyyā mahālakṣmī dvitīyakā /
tṛtīyikā kumāryyāś ca trimūrttir iti sā dadhe // Rm_38.51{51} //
tataḥ sā śrīmahādevī gaṃtuṃ martyālaye svayaṃ /
naṃdīmukhāśvaghoṣau dvau samāmaṃtryaivam ādiśat // Rm_38.52{52} //
naṃdīmukhāśvaghoṣau yan mayā saṃprārthitaṃ yathā /
tathā tan me mahatkāryaṃ harttum arhatha sarvathā // Rm_38.53{53} //
ity ādiṣṭaṃ tayā devyā niśamya tau kṛtāṃjaliḥ /
nandimukhāśvaghoṣau tāṃ devīṃ natvaivam ūcatuḥ // Rm_38.54{54} //
devi kiṃ te mahat kāryaṃ tadā jñāpayatu dhruvaṃ /
yathādiṣṭaṃ bhavaty āśu kariṣyāvas tathā khalu // Rm_38.55{55} //
iti tābhyāṃ samākhyātaṃ śrutvā sā śrīvasuṃdharā /
mahādevī prasannāsyā tau dṛṣṭvaivam abhāṣata // Rm_38.56{56} //

śṛṇuta bhadramukhau yan me kāryaṃ vāṃ tan mayocyate /
tathā yuvāṃ samādhāya karttum arhatha sāṃprataṃ // Rm_38.57{57} //
yan narā bhūtale sarve daridrā atiduḥkhitā /
pāpābhiniratā duṣṭā bhavanti narakāmukhāḥ // Rm_38.58{58} //
tat tān sarvān samuddharttum ichāmi sarvathā 'dhunā /
tridhā mūrttim ahaṃ dhṛtvā gacheyaṃ tan mahītale // Rm_38.59{59} //
tayo rājā mahīpālaḥ sarvalokādhipaḥ prabhuḥ /
taṃ evaṃ prathamaṃ dharme vinīya yojayemahi // Rm_38.60{60} //
yatra rājā svayaṃ dharme sthitvā caret samāhitaḥ /
tatra sarve 'nugā rājño dharme careyur ādarāt // Rm_38.61{61} //
yatrābhinirato rājā carate 'py aśubhe śubhe /
tatra sarve 'pi lokās te pracareyur hi sādaraṃ // Rm_38.62{62} //
ity ādau nṛpati dharme yojanīyaḥ prayatnataḥ /
tataḥ sa nṛpatiḥ sārvāl lokān dharme niyojayet // Rm_38.63{63} //
tataḥ sarve 'pi lokās te daśākuśalavaimukhāḥ /
saddharme hi ratā bhadre pracareyuḥ samāhitāḥ // Rm_38.64{64} //
tataḥ sarve 'pi te lokāḥ parasparahitonmukhāḥ /
triratnabhajanaṃ kṛtvā careyuḥ saṃvare sadā // Rm_38.65{65} //
tatas te sarvadā śreyaḥ kṛtvā yāyuḥ sukhāvatīṃ /
tatrāpi saṃvaraṃ dhṛtvā pracareyuḥ sukhānvitāḥ // Rm_38.66{66} //
tataḥ kramāt samādhāya sarvapāramitāsv api /
carantaḥ sarvasatvānāṃ hitaṃ kuryuḥ sadādarāt // Rm_38.67{67} //
tatas te bodhisatvāḥ syuḥ saddharmaguṇaratninaḥ /
śuddhātmāno mahāsatvā bhaviṣyanti jinātmajāḥ // Rm_38.68{68} //
tataḥ sarve 'pi te dhīrāḥ pariśuddha trimaṇḍalāḥ /
triyānabodhim āsādya saṃbuddhapadam āpnuyuḥ // Rm_38.69{69} //
iti hetor ahaṃ teṣāṃ satvānāṃ vinayārthataḥ /
trimūrttirūpam ādhāya gachāmi bhūtale 'dhunā // Rm_38.70{70} //
tad yuvāṃ me vaco dhṛtvā gantum arhatha bhūtale /
tatra gatvā prayatnena sarvathāhara taṃ nṛpaṃ // Rm_38.71{71} //
tato 'haṃ taṃ vaśīkṛtya bodhayitvā prayatnataḥ /
saddharmacāriṇaṃ kṛtvā cārayiṣyāmi me vrataṃ // Rm_38.72{72} //
iti tayā mahādevyā samādiṣṭaṃ niśamya tau /
nandimukhāśvaghoṣau tāṃ devīṃ natvaivam ūcatuḥ // Rm_38.73{73} //
bhadre devi tavādeśaṃ dhṛtvāvāṃ śirasā tathā /
gatvā nṛpaṃ samāhṛtya prāṇayiṣyāvahe puraḥ // Rm_38.74{74} //
ity uktvā tau prasannāsyau kṛtāṃjalipuṭo mudā /
pādau devyāḥ praṇatvaivaṃ prajagmatus tato bhuvi // Rm_38.75{75} //
trimūrttirūpam ādhāya vasulakṣmīr api svayaṃ /
śrīdevyādisakhīyuktā gaṃgātīram upāgatāḥ // Rm_38.76{76} //

tatra tau bhūtale gatvā prāpaśyataṃ samaṃtataḥ /
ramaṇīyaṃ mahodyāne puṣkariṇīpraśobhitaṃ // Rm_38.77{77} //
dṛṣṭvā tāv ubhau tatra kṣaṇaṃ viśramya saṃsthitau /
tato mithasamāsīnau dṛṣṭvaivaṃ samabhāṣatāṃ // Rm_38.78{78} //
aho ramyaṃ mahīlokaṃ taḍāgodyānamaṇḍitaṃ /
tat katham iha rājānam apaharttuṃ carevahi // Rm_38.79{79} //
tatra nandīmukhaḥ prāha divyastrīsuṃdaraṃ vapuḥ /
dhṛtvāvāṃ surasaṃgītaṃ gāyantau prācarevahi // Rm_38.80{80} //
nūnaṃ sa nṛpatī rājā dṛṣṭvā nau divyasuṃdaraṃ /
vapuḥ kāmāgnisaṃtaptaḥ samāharttum upācaret // Rm_38.81{81} //
tadāvāṃ sahasāhṛtya nṛpatiṃ taṃ prayatnataḥ /
mohayitvā vaśīkṛtya devyā upānayevahi // Rm_38.82{82} //
iti saṃbhāṣaṇaṃ kṛtvā vidhāya ca susaṃmataṃ /
nandimukhāśvaghoṣau tau strīrūpaṃ dadhatus tathā // Rm_38.83{83} //
tatas te divyarāmāṃśe manābhirāmaniḥsvanaiḥ /
gāyaṃtyau surasaṃgītaṃ durgāsthane niṣedatuḥ // Rm_38.84{84} //
tayos tat surasaṃgītaṃ śrutvā tatpuravāsinaḥ /
janāḥ kautūhalākrāntacittā draṣṭum upāsaran // Rm_38.85{85} //
dṛṣṭvā te divyarūpāṃśe sarve te vismayānvitāḥ /
devakanye ime nūnam iti proktvā samīkṣire // Rm_38.86{86} //
divyāṃśe te samālokya sarve te vismayoddhatāḥ /
aho citram iti proktvā pratyāyayuś cirāt puraṃ // Rm_38.87{87} //
tatra te surakanyāṃśe naikasthāne niṣedatuḥ /
pratidinaṃ caturddikṣu pragāyaṃtyau praceratuḥ // Rm_38.88{88} //
tathā te caritaṃ dṛṣṭvā sarve te paurikā api /
atyadbhutasamākrāṃtacittā ceruḥ praśaṃkitāḥ // Rm_38.89{89} //
tatas te paurikā lokāḥ sādbhutaśaṃkitāśayāḥ /
nṛpateḥ purato gatvā praṇatvaivaṃ nyavedayet // Rm_38.90{90} //
jaya deva mahārāja vijānīyā bhavānn api /
tathāpy atra mahac citraṃ vijñaptuṃ vayam āgatāḥ // Rm_38.91{91} //
tad atra surarāmāṃśe ubhe striyau sulakṣaṇau /
gāyantyau surasaṃgītaṃ durgāsthāne samāśrite // Rm_38.92{92} //
pratidinaṃ caturdikṣu tathā te devakanyake /
gāyaṃtyo surasaṃgītaṃ bhramitvā carato mudā // Rm_38.93{93} //
tan nimittaṃ kathaṃ rājaṃ cchubhaṃ vā syād athāśubhaṃ /
iti praṣṭuṃ samāyāmo vayaṃ sarve 'pi nānyathā // Rm_38.94{94} //
iti taiḥ paurikaiḥ sarvair niveditaṃ niśamya saḥ /
mahīpatiḥ kṣaṇaṃ dhyātvā tato dṛṣṭvaivam abravīt // Rm_38.95{95} //
strībhir ālāpitaṃ gītaṃ śubhāya na bhavet kvacit /
ity uktvā sa viṣaṇṇātmā manasaivaṃ vyacintayat // Rm_38.96{96} //

kṣemaṃ neme bhaven nūnaṃ yat te striyau na mānave /
strīrūpā vahinirmāya preṣite kena māyayā // Rm_38.97{97} //
tad atra kiṃ bhaven nūnaṃ tan nimittaṃ śubhaṃ na hi /
kim upāyaṃ kariṣyāmi na manye ko hitaṃ diśet // Rm_38.98{98} //
iti ciṃttā viṣaṇṇātmā nṛpatiḥ sa viniśvasan /
śokālaye samāsīno vahi naivācaret kvacit // Rm_38.99{99} //
tathā sthitaṃ narendraṃ taṃ matvā vahir anirgataṃ /
nandīmukho 'svaghoṣaṃ taṃ samālokyaivam abravīt // Rm_38.100{100} //
aśvaghoṣa narendro 'sau tathāpi na vahiś caret /
tad atra kiṃ kariṣyāvo yan nṛpo na vahiś caret // Rm_38.101{1} //
iti tenoditaṃ śrutva so 'śvaghoṣo vicintayan /
taṃ nandimukham ālokya bodhayann evam abravīt // Rm_38.102{2} //
śṛṇu naṃdimukhopāyaṃ yena nṛpaḥ sa nicaret /
tad ahaṃ saṃpravakṣyāmi tan nṛpāharaṇaṃ prati // Rm_38.103{3} //
yat tatra nṛpater gehe māyāgninābhidhakṣyate /
tadā sa nṛpatis trastaḥ kopito niḥsared vahi // Rm_38.104{4} //
tadā taṃ nṛpatiṃ dūrāt samāhṛtya prayatnataḥ /
sahasā purato devyā upaneṣyāvahe drutaṃ // Rm_38.105{5} //
iti tenoditaṃ śrutvā nandīmukhaḥ sa bodhitaḥ /
tathā hīti pratiśrutya tathā kartuṃ samaichata // Rm_38.106{6} //
tatas tau saṃmataṃ kṛtvā tato 'py antarhitau drutaṃ /
gatvā māyāgninā tābhyāṃ pradāhitaṃ nṛpālayaṃ // Rm_38.107{7} //
tad dṛṣṭvā nṛpatis trastaḥ sahasā niścarans tataḥ /
upāyais taj jvaladvahniṃ śamayām āsa satvaraṃ // Rm_38.108{8} //
tataḥ sa bhūpatī rājā taccintāparikheṭitaḥ /
śokāgare viṣaṇṇātmā sthitaś caiva vyacintayat // Rm_38.109{9} //
aho sadyaphalaṃ hy etad yat strīgītanimittajaṃ /
tad atra kiṃ kariṣyāmi yenaitac chāmyate 'śubhaṃ // Rm_38.110{10} //
bhūyo 'py atra bhaved anyan mahotpātam amaṃgalaṃ /
katham atra pratīkāraṃ kariṣyāmi na manyate // Rm_38.111{11} //
iti ciṃtāviṣaṇṇātmā nṛpatiḥ sa vimohitaḥ /
śokāgāre samāsīno naiva vahir viniryayau // Rm_38.112{12} //
tathāpi svālayāsīnaṃ dṛṣṭvā vahir ayāyinaṃ /
nandīmukhāśvaghoṣau tau punar evaṃ samūcatuḥ // Rm_38.113{13} //
tathāpi sa nṛpo rājā naiva vahir viniḥsaret /
tad atra kiṃ kariṣyāvo yenāśu niścaren nṛpaḥ // Rm_38.114{14} //
tataś cāpi samālokya so 'śvaghoṣo vicintayan /
naṃdīmukhaṃ sahāyaṃ taṃ samāmaṃtryaivam abravīt // Rm_38.115{15} //
bho sakhe sa mahārājas tathāpi nātra niścaret /
tad atra kiṃ vilambena yatnena taṃ harevahi // Rm_38.116{16} //

varāharūpam ādhāya tasyodyāne manorame /
sarvatrotpātanaṃ kastuṃ pracārevo 'dhunā drutaṃ // Rm_38.117{17} //
iti tenoditaṃ śrutvā naṃdīmukhas tatheti sā /
pratiśrutya sakhāyaṃ taṃ samālokyaivam abravīt // Rm_38.118{18} //
evam api kariṣyāvo devīkāryābhisiddhaye /
iti tau saṃmataṃ kṛtvā tatrodyāne prajagmatuḥ // Rm_38.119{19} //
tatra tau samupālokya puṣkariṇīṃ manoramāṃ /
nānāpuṣpasamākīrṇāṃ paśyaṃtau tasthatuś ciraṃ // Rm_38.120{20} //
tato nandīmukho dṛṣṭvā tam udyānaṃ manoramaṃ /
puskariṇīṃ ca prāmodya gaṃdhāḍhyām evam abravīt // Rm_38.121{21} //
ahodyānaṃ manoramyaṃ suramyaṃ ca saro varaṃ /
nedaṃ vidhvaṃsanīyaṃ hi kathaṃ vidhvaṃsayevahi // Rm_38.122{21!} //
iti tenoditaṃ śrutvā so 'śvaghoṣo viciṃtayan /
udyānaṃ tat saro dṛṣṭvācirād evam abhāṣata // Rm_38.123{22} //
yathābhilaṣitaṃ devyāḥ sādhayeva tathā drutaṃ /
tan nṛpatim apāharttuṃ tad idaṃ dhvaṃsayāvahe // Rm_38.124{23} //
ity uktvā saumataṃ kṛtvā tāv ubhau mahadāśrayaṃ /
varāharūpam āsthāya prajagmatus sarastaṭe // Rm_38.125{24} //
raktākṣau hṛṣṭaromāṇau nādāpuritadiṅmukhau /
siṃhaśārdūlasadṛśau damṣṭravibhīṣaṇānanau // Rm_38.126{25} //
tatra tau prasarantau tad udyānaṃ tat saro 'pi ca /
vindhvaṃsitum upākramya praceratuḥ samaṃtataḥ // Rm_38.127{26} //
tau varāhau samālokya traste udyānapālakaḥ /
sahasā sa vinirgatya tato rājakule yayau // Rm_38.128{27} //
tatra sa samupāsṛtya rājñaḥ pādau kṛtāṃjaliḥ /
natvā trāsavibhinnāsyaḥ pura evaṃ nyavedayat // Rm_38.129{28} //
jaya deva vijānīyā yad udyāne sarovaraṃ /
dvau varāhāv upākramya dhvaṃsituṃ caratā 'dhunā // Rm_38.130{29} //
tad atra sahasā deva sarvasainyajanānn api /
samupāhūya tau haṃtuṃ preṣayasva drutaṃ vane // Rm_38.131{30} //
iti tenoditaṃ śrutvā sa rājā parikopitaḥ /
sahasā sainyam āhūya svayaṃ tau hantum udyayau // Rm_38.132{31} //
tataḥ sa nṛpatī rājā samaṃtrīsainyapaurikāḥ /
sahasā nādayan vādyāns tatrodyāne upācarat // Rm_38.133{32} //
tatra sa nṛpatir dṛṣṭvā samaṃtrisainyapaurikān /
tān sarvān samupāmaṃtrya punar evam upādiśat // Rm_38.134{33} //
bho bhavanto janāḥ sarve sajjīkṛtya samāhitāḥ /
atra dṛṣṭvopatiṣṭhantu parivṛtya samaṃtataḥ // Rm_38.135{34} //
ahaṃ prāgdiśi tiṣṭhāmi yāmye 'mātyāḥ samaṃtriṇaḥ /
paścimādiśi sainānyaḥ paurās tiṣṭhantu cottare // Rm_38.136{35} //

evaṃ sarve 'py amātyādyāḥ sarvadikṣu samāhitāḥ /
sajjīkṛtyābhitiṣṭhantu parivṛtya samaṃtataḥ // Rm_38.137{36} //
yatra sthāne varāhau tau boddhuṃ naivābhiśaknutha /
yataś cāsau parāyetāṃ taddiksthān daṇḍayeya hi // Rm_38.138{37} //
iti me vacanaṃ śrutvā sarve yūyaṃ samāhitāḥ /
sajjīkṛtya samālokya parivṛtyānutiṣṭhata // Rm_38.139{38} //
iti rājñā samādiṣṭaṃ śrutvā sarve 'pi te janāḥ /
tatheti prativijñapya tathā sthātuṃ pracerire // Rm_38.140{39} //
tathā rājā sthitaḥ prācyāṃ yāmye 'mātyagaṇās tathā /
senānyo paścimāyāṃ ca paurās tasthus tathottare // Rm_38.141{40} //
evaṃ te sanṛpā lokāḥ sāmātyasainyapaurikāḥ /
sajjīkṛtya samālokya sarve tasthuḥ samāhitāḥ // Rm_38.142{41} //
evaṃ te sarvato dikṣu nirudhya samavasthitāḥ /
sarvavādyābhinirghoṣaṃ mahārāvair akheṭayan // Rm_38.143{42} //
tat savādyamahārāvaṃ śrutvā tau tān upasthitān /
samaṃtataḥ samālokya mahāśabdaṃ vyamuṃcatāṃ // Rm_38.144{43} //
tatas tau sahasotpātamahāvāte pravarttataiḥ /
kṛtvāndhakāraṇair lokya rājānam adhyadhāvatāṃ // Rm_38.145{44} //
tatra sa nṛpatis tābhyāṃ spṛśyamāno vimūrchitaḥ /
saṃtrāsaparibhūyātmā kaṃpito nyapatad bhuvi // Rm_38.146{45} //
tataś cirāt samutthāya kutremāv iti lokya saḥ /
sahasāśvaṃ samāruhya tad anuprāsaran yayau // Rm_38.147{46} //
tathā te maṃtriṇo 'mātyāḥ sainyalokāś ca paurikāḥ /
sarve te 'py anudhāvantaḥ pradudruvur nṛpānugāḥ // Rm_38.148{47} //
sa nṛpāśvasamārūḍhas tadvarāhānugaḥ śaraṃ /
maurvīyuktaiḥ samādhāya vegād vanam upāviśat // Rm_38.149{48} //
tatra tau māyikau tyaktvā vārāhadeham āśu tau /
niviśyāśvaṃ samāhṛtya prerayatāṃ vanāṃtare // Rm_38.150{49} //
tatra so 'śvo mahāvegād vāyunā riva mahājavi /
vilaṃghya nimnagāṃ chailāṃ pradudrāva mahāvane // Rm_38.151{50} //
tatas te maṃtriṇo 'mātyāḥ sainānyaḥ sainikāḥ prajāḥ /
nṛpaṃ dūravanāviṣṭaṃ dṛṣṭvā pratyāyayuḥ śramāt // Rm_38.152{51} //
sena eko mahāvīraḥ svāmyamārgānusaṃcaran /
asakteḥ asahas tūrṇaṃ kamaṇḍalukaras tadā // Rm_38.153{52} //
chāyeva sahago vegād vanāṃtare tathānvagāt // Rm_38.154{53} //
tatrātivegato rājā vāyuhato samāhitaḥ /
aśvavṛkṣatale so 'śvād dhāvatā nyapatad bhuvi // Rm_38.155{54} //
tatra sa mūrchito rājā kṣaṇaṃ tasthāv acetanaḥ /
tataḥ senaḥ prayatnena niḥśvasanrudatiṣṭhata // Rm_38.156{55} //
tataḥ sena samāśvāsya dhṛtvā taṃ nṛpam ātmanā /

saha tatrāsane sthāpya vyaśrāmayec chramānvitaṃ // Rm_38.157{56} //
tataḥ sa nṛpa ālokya tam aśvaṃ samupasthitaṃ /
tṛṣārtto niḥśvasan senaṃ muhur dṛṣṭvaivam abravīt // Rm_38.158{57} //
aho sena mahat kaṣṭaṃ jāyate nāv ihā 'dhunā /
yat sudūre mahāraṇye majjāvahe sudustare // Rm_38.159{58} //
tad atra kiṃ kariṣyāvo yat sarve nirvṛto janāḥ /
sudūre nirjane 'raṇye ko 'tra mārgaṃ hi nirdiśet // Rm_38.160{59} //
yad atrātitṛṣārtto 'haṃ tāpavātāhatāturaḥ /
śramakleśāgnisaṃdagdho dhairyeṇāpi vimocitaḥ // Rm_38.161{60} //
tad atra sahasā sena mama jīvitarakṣaṇaṃ /
yatas tato 'pi vānviṣya śītalāmṛtam ānaya // Rm_38.162{61} //
iti rājñoditaṃ śrutvā sa seneḥ sahasotthitaḥ /
svāminaṃ taṃ samāśvāsya paśyann evam abhāṣata // Rm_38.163{62} //
mā viṣīdāta rājendra yat kṣatriyo 'si dhīravān /
tad bhavān dhairyam ālambya muhurttaṃ sthātum arhati // Rm_38.164{63} //
yatas tato 'pi vānviṣya pāṇīyam amṛtopamaṃ /
sahasā samupānīya dāsyāmi te narādhipa // Rm_38.165{64} //
tad yāvannātra pāṇīyaṃ dhṛtvāgachāmi sarvathā /
tāvad dhairyaṃ samālambya tiṣṭhāśvena saha prabho // Rm_38.166{65} //
iti vijñapya seno 'sau svāminaṃ taṃ narādhipaṃ /
samāśvāsya supāṇīyam anveṣituṃ drutaṃ yayau // Rm_38.167{66} //
tatra sa samupālokya sarvatrāpy abhilokayan /
supāṇīyam anasādya paśyan dūratare yayān // Rm_38.168{67} //
tatra suranadīśabdaṃ śrutvā senaḥ sa satvaraḥ /
tac chabdaṃ samanuśrutvā tatrābhyanusaran yayau // Rm_38.169{68} //
tatra tīraṃ samāsādya suranadyāḥ samāditaḥ /
sahasā samupāśritya pānīyaṃ surasaṃ papau // Rm_38.170{69} //
tatra sa parituṣṭātmā samaṃtato vilokayan /
tatpāre śuddhite dvīpe prādrākṣīd apsarogaṇān // Rm_38.171{70} //
tān apsarogaṇān dṛṣṭvā sa seno vismayānvitaḥ /
mudā vilokayann eva tasthau citrārppitā yathā // Rm_38.172{71} //
tatrasthaṃtaṃ samālokya sarvā apsaraso 'pi tāḥ /
katham atrāgataḥ kas tvaṃ prehīti samakandayan // Rm_38.173{72} //
iti tābhiḥ samāhūtaṃ śrutvā sa sena ātmanā /
suranadīṃ vilaṃghyāśu tatprabhāvād upāsarat // Rm_38.174{73} //
tatra sa samupāśritya sarvāns tān apsarogaṇān /
sāṃjaliḥ suprasannāsyaḥ praṇatvaivaṃ nyavedayat // Rm_38.175{74} //
mahādevyā vijānīdhvaṃ yat trailokyeṣu viśrutaḥ /
sūryodayo mahārājas tasyāhaṃ sevako 'nugaḥ // Rm_38.176{75} //
yan nṛpasya varāhābhyāṃ udyānaṃ dhvaṃsitaṃ tataḥ /

tau varāhau nihaṃtuṃ sa nṛpo 'nudhāvati drutaṃ // Rm_38.177{76} //
aśvenāpahṛto rājā sa mayaikena naujjhitaḥ /
atyabhidhāvato 'raṇye patito 'śvād ihā 'dhunā // Rm_38.178{77} //
aśokavṛkṣa āśritya gharmavātā hato 'turaḥ /
śramatṛsārditas tatra sthito 'mbu pātum ichati // Rm_38.179{78} //
tad ambu sarvato 'nviṣya kutrāpi labhyate na hi /
nadīśabdam ihākarṇya sahasāham upāsare // Rm_38.180{79} //
atra me bhāgyayogena preṣito 'ham ihāgataḥ /
labhāmi darśanaṃ devyo bhavāṃtīnam aho 'dhunā // Rm_38.181{80} //
ity uktvā sena ālokya sāṃjaliḥ purato gataḥ /
tāḥ sarvā apsarā devīnatvaitaṃ samapṛchata // Rm_38.182{81} //
bho devyo bhavantyo 'pi kim artham iha tiṣṭhatha /
vaktavyaṃ cet tad arthaṃ me samupādeṣṭum arhatha // Rm_38.183{82} //
iti saṃprārthitaṃ tena niśamyāyāpsaro 'dhipāḥ /
sā taṃ senaṃ samāmaṃtrya purar evam upādiśat // Rm_38.184{83} //
mānava tvaṃ na jānāsi yad idaṃ vratam uttamaṃ /
śrīvasudhāmahādevyā vayaṃ sarvāś carāmahe // Rm_38.185{84} //
iti devyā tayākhyātaṃ śrutvā senaḥ sa moditaḥ /
tad vrataṃ dharttum ichaṃs tāṃ devīṃ natvaivam abravīt // Rm_38.186{85} //
prasīda me mahādevi yac chrīdevyā idaṃ vrataṃ /
aham api samichāmi dhartuṃ tan me upādiśa // Rm_38.187{86} //
iti tenārthitaṃ śrutvā sā devī paritoṣitā /
taṃ senaṃ sudhiyaṃ dhīraṃ matvaivam abravīt punaḥ // Rm_38.188{87} //
mānava vadi te vāṃchāpy asti śrīvasudhāvrate /
tat tāvad iha saṃpaśya samāpyetā 'dhunā vrataṃ // Rm_38.189{88} //
paścāt te 'haṃ samākhyāya śrīdevyā vratasādhanaṃ /
vidhiṃ samupadekṣyāmi saṃbuddhena yathoditaṃ // Rm_38.190{89} //
ity uktvā sāpsaro devī sarvās tā apsarogaṇāḥ /
prāhūya tan nadītīre vratārambhaṃ tathākarot // Rm_38.191{90} //
tatra tāḥ samupāśritya sarvā devyā yathākramaṃ /
yathāvidhi samārabhya vrataṃ pūrṇaṃ pracakrire // Rm_38.192{91} //
tad vrataṃ samupālokya sa seno 'bhyanumoditaḥ /
aṣṭāṃgapraṇatiṃ kṛtvā sāṃjalir evam abravīt // Rm_38.193{92} //
aho bhāgyena saṃprāptaṃ śridevīvratadarśanaṃ /
tan metiḥ kṣīyate pāpam ātmāri śuddhyate 'dhunā // Rm_38.194{93} //
prasīdata mahādevyaḥ sarvā me kṛpayā dṛśā /
paśyantyo 'nugrahaṃ kṛtvā vrate pradātum arhataṃ // Rm_38.195{94} //
sarvadāhaṃ cariṣyāmi śrīdevyāḥ śaraṇaṃ gatāḥ /
tad vratavidhi saṃpūrṇaṃ samupādeṣṭum arhatha // Rm_38.196{95} //
iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā devī pradhānikā /

sā taṃ senaṃ viśuddhāṃśaṃ dṛṣṭvaivaṃ samupādiśat // Rm_38.197{96} //
śṛṇu sādho samādhāya vratavidhiṃ samucyate /
vajradharābdhigaṃbhīranirghoṣeṇa yathoditaṃ // Rm_38.198{97} //
bhādrapade 'site pakṣe śuklapakṣe 'pi vā tathā /
māghe māse ca tadvac ca sarveṣv api ca māsu vā // Rm_38.199{98} //
dvitīyāyām upātīrthe snātvā śuddhāmvarāvṛtaḥ /
śuddhabhūmī pradeśeṣu saṃśodhayet samaṃtataḥ // Rm_38.200{99} //
mṛdgomayaśubhāmbhobhiḥ pralipya pariśodhayan /
tatra ratnamayaraṅgai dhātucūrṇaiś ca paṃcabhiḥ // Rm_38.201{100} //
pauṣpikair vrīhicūrṇair vā tathā pāṣāṇacūrṇakaiḥ /
yathāvidhi samārabhya sūtrayitvā yathākramaṃ // Rm_38.202{1} //
guruḥ śiṣyaiḥ sahālakṣya varttayen maṇḍalaṃ kramāt /
tatra devyādi cihnāni likhed yathāvidhi kramāt // Rm_38.203{2} //
saptavrīhyāvalībhiś ca saṃveṣṭayet samaṃtataḥ /
tatas tīrthāmbusaṃpūrṇān pītavastrāvṛtān ghaṭān /
ṣoḍaśadevatācihna lakṣitān pariśuddhitān // Rm_38.204{3} //
paṃcaratnāmṛtauṣadhyapallavapratisaṃyutān /
suvarṇatilakachatradhvajapatākikānvitān // Rm_38.205{4} //
bahiḥ pītāmbujāvalyāṃ saṃsthāpya veṣṭayet kramāt /
dhvajacāmarasaṃyuktavitānaiḥ parimaṃḍayet // Rm_38.206{5} //
vicitrapuṣpamālābhiḥ sugaṃdhibhiḥ samaṃtataḥ /
saurabhyadhūpanai dīpai paṃktibhiś cābhiśobhayet // Rm_38.207{6} //
tatas tanmaṇḍale devīṃ sagaṇāṃ śrīvasuṃdharāṃ /
dhyātvāvāhya samabhyarcya pratiṣṭhāpyādhivāsayet // Rm_38.208{7} //
tato rātrau trisaṃdhyaṃ ca samabhyarcya yathāvidhiḥ /
baliṃ paṃcāmṛtair yuktaṃ datvā devīṃ smaraṃś caret // Rm_38.209{8} //
tataḥ prātas tṛtīyāyāṃ tīrthe dravyaiḥ sugaṃdhibhiḥ /
saha śuddhāmbubhiḥ snātvā śuddhapītāmvarāvṛtaḥ // Rm_38.210{9} //
paṃcagavyaiḥ svam ātmānaṃ pariṣiṃcya viśodhayet /
maṇḍale sagaṇāṃ devīṃ dhyātvāvāhya samarcayet // Rm_38.211{10} //
vratīnāpi tathā snātvā śuddhapītāmvarāvṛtāḥ /
paṃcagavyais tathā sarvār abhisiṃcya viśodhayet // Rm_38.212{11} //
tatas te vratinaḥ sarve ācāryyapramukhāḥ kramāt /
madhyāhne yakṣarājasya digmukhāḥ svāsanāḥ śritāḥ // Rm_38.213{12} //
yathācāryasamādiṣṭaṃ tathādhārya samāhitāḥ /
ādau vajradharaṃ natvā triratnaṃ śaraṇaṃ gatāḥ // Rm_38.214{13} //
maṃtrale sagaṇāṃ devīṃ dhyātvārcaye yathākramaṃ // Rm_38.215{14!} //
tadyathā gurur ācāryaḥ śūnye drīkārasaṃbhavaṃ /
pītavarṇaṃ mahāpad maṃ tatrasthaṃ candramaṇḍalaṃ /
tadutthaṃ śrībhavaṃ ratnaparvataṃ tasya copari /

tvaṃja bhadraghaṭāsīnāṃ bhāvayec chrīvasuṃdharāṃ // Rm_38.216{15} //
pītām ekamukhāṃ kāṃtām ṣaḍbhujāṃ lalitāsanāṃ /
savye varadasaṃbuddhaṃ praṇāmaratnamaṃjalīṃ // Rm_38.217{16} //
vāme bhadraghaṭaprajñā pustakadhānyamaṃjaliṃ /
dadhānaṃ ratnasaṃbuddhamakuṭinīṃ susuṃdarīṃ // Rm_38.218{17} //
pītapaṭṭāvṛtāṃ divyaratnālaṃkārabhūṣitaṃ /
tad dvitīyapuṭe pṛṣṭhe pīto vajrāsano jināḥ // Rm_38.219{18} //
vajradharābdhinirghoṣo varābhayapradānabhṛt // Rm_38.220{19} //
dakṣiṇe dvibhujārakto varadavajrahastakaḥ /
lokeśvaro rājallīlāvajraparyaṃkasaṃsthitaḥ // Rm_38.221{20} //
vajrapāṇis tathā vāme varadavajrabhṛtkaraḥ /
haritā rājasaṃlīlā vajraparyaṃkasaṃsthitaḥ // Rm_38.222{21} //
līlā devī puraḥ pītā satvaparyaṃkasaṃsthitā /
bhujadvayena sarvopakaraṇādhikṛtiṃ tadā // Rm_38.223{22} //
tad vāme varuṇaḥ śvetaḥ satvaparyaṃkasaṃsthitaḥ /
vījapūrakam utsaṅgasthitiṃ karadvayena bhṛt // Rm_38.224{23} //
nīlobhe dakṣiṇe bhadraḥ satvaparyaṃkasaṃsthitaḥ /
bījapūrakam ekena vibhrat kroḍaṃ tathāparaṃ // Rm_38.225{24} //
civikuṇḍalir āgneye iṣadraktas tathāsthitaḥ /
bījapūrakam utsaṅge sthitiṃ dorbhyāṃ samā tathā // Rm_38.226{25} //
nairṛtye kelimālī ca śyāmavarṇas tathā sthitaḥ /
bījapūrakam utsaṃgasthitaṃ dadhat karadvayaḥ // Rm_38.227{26} //
vāyavye ca mukhendrākhyaḥ pītavarṇas tathā sthitaḥ /
bījapūrakam utsaṃgasthitiṃ dadhat karadvayaṃ // Rm_38.228{27} //
carendro gaurar iśāne satvaparyaṃkasaṃsthitaḥ /
bījapūrakam utsaṃgasthitiṃ dadhad bhujadvayaḥ // Rm_38.229{28} //
tat tṛtīyapuṭe pūrve guptā devī tathā sthitā /
haridvarṇā bhujābhyāṃ sa cāmaraṃ vibhratī dharā // Rm_38.230{29} //
nairṛte vasuguptākhyā devī raktās tathā sthitā /
bhujābhyāṃ vibhratī chatraṃ sarvaratnasamujvalaṃ // Rm_38.231{30} //
sarasvatī ca vāyavye devī pītā tathā sthitā /
dhvajahastā subhadrāṃgī sarvavidyārthadāyinī // Rm_38.232{31} //
iśāne caṃdrakāṃtākhyā devī śvetā tathā sthitā /
patākā vibhratī sarvaratnālaṃkārabhūṣitā // Rm_38.233{32} //
pūrvadvāre mahāyakṣo māṇibhadras tathā sthitaḥ /
kuṃkumābhā dadhad dorbhyāṃ nakulībījapūrakau // Rm_38.234{33} //
dakṣiṇe pūrṇabhadrākhyo nīlavarṇas tathāsthitaḥ /
karābhyāṃ vidadhad ratnastavakaṃ bījapūrakaṃ // Rm_38.235{34} //
paścime dhanado raktaḥ satvaparyaṃkasaṃsthitaḥ /
bhujadvayena vibhrāṇaḥ sughaṭabījapūrakau // Rm_38.236{35} //

uttare pītavarṇaś ca vaiśravaṇas tathā sthitaḥ /
bhujābhyāṃ saṃdadhad ratnaprasavabījapūrakauḥ // Rm_38.237{36} //
ity etā devatā sarvāḥ śrīdevīpramukhān kramāt /
dhyātvāvāhya tato datvā pādyācamanaprokṣaṇaṃ // Rm_38.238{37} //
tatas tā maṇḍale sarvāḥ pratiṣṭhāpya yathā kramaṃ /
ṣoḍaśavidhipūjāṃgaiḥ samarcayed yathā vidhi // Rm_38.239{38} //
gaṃdhaṃ puṣpaṃ tathā dhūpaṃ dīpaṃ naivedyam eva ca /
ete paṃcopacārās tu kaivalyaphaladāyinaḥ // Rm_38.240{39} //
iti paṃcopacārāḥ
pādyam arghyaṃ tathā snānaṃ madhuparkācanaṃ tathā /
gaṃdhaṃ puṣpaṃ ca dhūpaṃ ca dīpaṃ naivedyam eva ca /
pūtanācamanīyaṃ ca daśaitān saṃpracakṣyate // Rm_38.241{40} //
iti daśopacārā
āsanaṃ svāgataṃ pādyam arghyam ācamanīyakaṃ /
madhuparkācamanasnānaṃ vasanābharaṇāni ca // Rm_38.242{41} //
sugaṃdhasumano dhūpadīpanaivedyacaṃdanaṃ /
prayojayed arcanāyām upacārās tu ṣoḍaśaḥ // Rm_38.243{42} //
tato devyāḥ svahṛtmaṃtraṃ tathā upahṛdayaṃ japet /
sarvāsām api maṃtrāṇi yāvac chatasahasradhā // Rm_38.244{43} //
tataḥ stotrādibhi stutvā kṛtāṃjalipuṭo mudā /
kṛtvā pradakṣiṇāny evaṃ aṣṭāṃgaiḥ praṇayet punaḥ // Rm_38.245{44} //
tataś ca sāṃjaliḥ sthitvā prakuryāt pāpadeśanāṃ /
puṇyānumodanāṃ capi saṃsthitiyācanām api // Rm_38.246{45} //
tataḥ kṣīrodanaiḥ śuddharasaiḥ paṃcāmṛtair yutaṃ /
baliṃ gāthāḥ paṭhan dadyāt sarvabhūtā hi tuṣṭaye // Rm_38.247{46} //
tathā te vratinaḥ sarve sarvaṃ dhṛtvā samāhitāḥ /
yathā śāstrā samādiṣṭam anukuryu vrataṃ kramāt // Rm_38.248{47} //
tatas te vratinaḥ sarve dānaṃ dadyuḥ sa dakṣiṇaṃ /
gurave devatābhyo 'pi praṇameyuś ca sādaraṃ // Rm_38.249{48} //
tataḥ kṣamārthanaṃ kṛtvā sūtraṃ ṣoḍaśabheditaṃ /
ṣoḍaśagraṃthitaṃ pītaṃ vratibhyo gurur arpayet // Rm_38.250{49} //
tat sūtraṃ te samādāya sarve 'pi vratino mudā /
rakṣārthaṃ svakare vadhvā dadhyur vratasamāptitaḥ // Rm_38.251{50} //
tatas te vratinaḥ sarve dhṛtvā saṃpattiprārthanāṃ /
natvā kṣamārthanāṃ cāpi kṛtvā careyur utthitāḥ // Rm_38.252{51} //
tato dinatriyāmāgre yavagodhūmapiṣṭakaṃ /
saha paṃcāmṛtaiḥ sarvaiḥ kuryus tadvratapālanāṃ // Rm_38.253{52} //
tatas tevratinaḥ sarve snātvā cāpi samāhitāḥ /
dīpamālāḥ samujvālya tiṣṭheyu niśi jāgritāḥ // Rm_38.254{53} //
tāṃ devīṃ sagaṇāṃ smṛtvā paṭhanto dhāraṇīm api /

japastotrādikaṃ kṛtvā toṣayeyur upasthitāḥ // Rm_38.255{54} //
evaṃ te tan niśāṃ sarve vyatilaṃghya punas tathā /
prātaḥ sugaṃdhibhis tīrthe snātva śuddhāmvarāvṛtāḥ // Rm_38.256{55} //
tāṃ devīṃ sagaṇāṃ dhyātvā samāvāhya yathākramaṃ /
sarvapūjopahāraiś ca prārcayeyus tathādarāt // Rm_38.257{56} //
japastotrādikaṃ kṛtvā ratvā sāṃjalayo mudā /
kṛtvā pradakṣiṇāṃ cāpi kuryur aṣṭāṅgaprāṇatiṃ // Rm_38.258{57} //
tataś ca purataḥ sthitvā prakuryuḥ pāpadeśanāṃ /
puṇyānumodanāṃ cāpi prārthayeyuḥ susaṃsthitiṃ // Rm_38.259{58} //
tataḥ saṃbodhicaryārthaṃ sarvasatvahitārthataḥ /
sarvadravyasusaṃpattiḥ prārthayeyur yathechayā // Rm_38.260{59} //
tato guruṃ samabhyarcya datvā dānaṃ sadakṣiṇaṃ /
śraddhayā praṇatiṃ kṛtvā toṣayeyuḥ samādarāt // Rm_38.261{60} //
tato bhūtavaliṃ datvā prārthayitvā yathepsitaṃ /
kṛtvā kṣamārthanāṃ cāpi visarjayed yathāvidhi // Rm_38.262{61} //
tataḥ śāstā sa ācāryaḥ kṛtvā cāpi kṣamārthanāṃ /
saṃpūrṇaṃ tad vrataṃ kṛtvā vratasūtraṃ samāharet // Rm_38.263{62} //
tato 'bhiṣekam ādāya vratināpy abhiṣiṃcayet /
śubhāśiṣaṃ pradatvā ca tan maṇḍalaṃ visarjayet // Rm_38.264{63} //
tatas tad rajam ādāya koṣṭhāgāre suguptite /
nikṣipya pratisaṃsthāpya nityaṃ namet sadādarāt // Rm_38.265{64} //
aparaṃ puṣpādikaṃ sarvaṃ nirmālyaṃ savid ambhasi /
nāgān abhyarcya tat sarvaṃ samarppitvā pravāhayet // Rm_38.266{65} //
tan nadījalam ādāya gṛhe tataḥ samācaret /
tatra sarvatra geheṣu tajjalair abhiṣiṃcayet // Rm_38.267{66} //
tatas tan maṇḍale sthāne samāvāhya yathāvidhi /
śrīkumārīṃ mahādevīṃ samabhyarcya hi toṣayet // Rm_38.268{67} //
tatprasādaṃ samādāya gaṇacakraṃ yathāvidhi /
samabhyarcya yathārheṇa bhojanenapi toṣayet // Rm_38.269{68} //
evaṃ tad vratasaṃpūrṇaṃ kṛtvā sarve pramoditāḥ /
śrivasudhāṃ mahādevīṃ smṛtvā careyur ābhavaṃ // Rm_38.270{69} //
evam etad vidhānena śrīdevyāḥ śaraṇaṃ gataḥ /
yathāvidhi samādhāya vrataṃ caret samādarāt // Rm_38.271{70} //
tasya gṛhe tad ārabhya śrīdevī śrīvasundharā /
svayam āgatya sarvatra kṣemaṃ kṛtvā vaset sadā // Rm_38.272{71} //
tad ārābhya sadā tasya gṛhe sarvatra maṃgalaṃ /
nirupadravam ānaṃdaṃ sarvadāpi bhaved dhruvaṃ // Rm_38.273{72} //
tatas tasya gṛhe saṃpad dine dine pravarddhitā /
sarvadravyābhisaṃpūrṇā śrīdasyeva samudbhavet // Rm_38.274{73} //
atha cāpi tathā śaktau yaḥ śrāddhaḥ puruṣaḥ sudhīḥ /

snātvā śuddhāmvaro gehe śodhayitvā samaṃtataḥ // Rm_38.275{74} //
śrīdevyāḥ pratimāyaivaṃ paṭaṃ vāpi prasārya ca /
yathāśakti samabhyarcya dhāraṇīṃ sarvadā paṭhet // Rm_38.276{75} //
tasyāpi ca gṛhe tiṣṭhec chrīdevī sagaṇānvitā /
tathā tatra bhaved evaṃ maṃgalaṃ nirupadravaṃ // Rm_38.277{76} //
tadā tasya gṛhe saṃpad dine dine hi varddhate /
sarvadravyābhisaṃpūrṇā bhaven na kṣiṇuyāt kvacit // Rm_38.278{77} //
atha vā prāktane pītarajasā maṃḍalaṃ tathā /
varttayitvātra tad rātrīṃ niyamenātināmayet // Rm_38.279{78} //
prātaḥ snātvā sugaṃdhena śuddhapītāmvarāvṛtaḥ /
brahmacārī viśuddhātmā triratnaśaraṇaṃ gataḥ // Rm_38.280{79} //
tāṃ śrīvasuṃdharāṃ devīṃ dhyātvāhya samāhitaḥ /
yathāśakti samabhyarcya dhāraṇīṃ śraddhayā paṭhet // Rm_38.281{80} //
tasyāpi ca gṛhe bhadraṃ kṛtvā devī vaset sadā /
tatas tathā kramāt saṃpat parivṛddhā bhaved dhruvaṃ // Rm_38.282{81} //
atha prātas tathā snātvā śuddhavastrāvṛtaḥ sudhīḥ /
brahmacārī samādhāya triratnaśaraṇaṃ gataḥ // Rm_38.283{82} //
śubhe sthāne paṭaṃ cāpi devyā mūrttiṃ prasārya ca /
yāthāśakti samabhyarcya trivārān dhāraṇīṃ paṭhet // Rm_38.284{83} //
tasyāpi ca gṛhe bhadraṃ kṛtvā devī sadā vaset /
tathā tatra mahāsaṃpad abhivṛddhā bhaved dhruvaṃ // Rm_38.285{84} //
atha vā ca tathā snātvā śuddhavastrāvṛtaḥ sudhīḥ /
brahmacārī viśuddhātmā triratnaśaraṇaṃ gataḥ // Rm_38.286{85} //
śubhe sthāne gṛhe devyāś candanenāpi maṃḍalaṃ /
varttayitvā tathā devīṃ dhyatvāvāhya samarcayet // Rm_38.287{86} //
saṃpaṭhed dhāraṇīṃ caivaṃ kuryāj japastavādikaṃ /
kṛtvā pradakṣiṇāny evaṃ natvā saṃprārthayen nidhiṃ // Rm_38.288{87} //
tasyāpi ca gṛhe devī maṃgalaṃ nirupadravaṃ /
kṛtvā svayaṃ samāśritya nivaset sarvadā dhruvaṃ // Rm_38.289{88} //
tatas tatra gṛhe saṃpatsarvadravyasamanvitā /
abhivṛddhya bhaven nūnaṃ nidhiś cāpi samudbhavet // Rm_38.290{89} //
atha vā svagṛhe śuddhe kośakoṣṭhālaye 'pi ca /
tathā paragṛhe vāpi manoramye 'bhiśodhite // Rm_38.291{90} //
atha tathāgatasyāpi lokeśasyāpi cāgrataḥ /
tathānyabodhisatvānāṃ devatānāṃ tathāgrataḥ // Rm_38.292{91} //
candanenāpi kṛtvaivaṃ śrīdevyā maṇḍalaṃ tathā /
vidhivan manasā dhyātvā samāvāhya samarcayet // Rm_38.293{92} //
tathā tathāgatānaṃ ca trailokādhipater api /
tathānyabodhisatvānāṃ yathāśakti samarcayet // Rm_38.294{93} //
tatas tāṃ sagaṇāṃ devīṃ dhyātvā japet samāhitaḥ /