Ratnaguṇasaṃcayagāthā · Chapter 1
para prema gaurava prasāda upasthapitvā prajahitva āvaraṇa kleśamalātikrāntāḥ
śṛṇutā jagārthamabhiprasthita sura(vra?)tānāṃ prajñāya pāramita yatra caranti śūrāḥ //
yāvanti nadya pravahantiha jambudvīpe phala puṣpa auṣadhā(dhi) vanaspati rohayanti
bhūja(ta) gajendranāgapatiniśrayanovata(na)sya(?) tasyānubhāvaśriya sābhu jagādhipasya //
yāvanti dharma jinaśrāvaka deśayanti bhāṣanti yuktisahitāṃśca udīrayanti
paramārthasaukhyakriya tatphalaprāptitā ca sarvo ayaṃ puruṣakāru tathāgatasya //
kiṃ kāraṇaṃ ya jina bhāṣati dharmanetrīṃ tatrābhiśikṣita nararṣabhaśiṣyabhūtāḥ
sākṣātkaritva yatha śikṣita deśayanti buddhānubhāva puna ātmabalānubhāvā //
yasminna prajñavarapāramitopalabdhiḥ na ca bodhisattvaupalabdhi na cittabodheḥ
evaṃ śruṇitva na ca muhyati nāsti trāso so bodhi(sa)ttva carate sugatāna prajñām //
na ca rupa vedana na saṃjña na cetanā ca vijñāna sthānu aṇumātra na bhonti tasya
so sarvadharmaasthito aniketacārī aparī(ri)gṛhīta labhate sugatāna bodhim //
atha śreṇikasya abhutī parivrājakasya jñānopalambhu na hi skandhavibhāvanā ca
yo bodhisattva parijānati eva dharmāṃ na ca nirvṛtiṃ spṛśati so viharāti prajñām //
vyuparīkṣate punarayaṃ katareṣu prajñā kasmātkuto va imi śūnyaka sarva dharmāḥ
vyuparīkṣamāṇu na ca līyati nāsti trāso āsannu so bhavati bodhayi bodhisattvo //
saci rupa saṃjña api vedana cetanā ca vijñāna skandha caratī aprajānamāno
imi skandha śūnya parikalpayi bodhisattvo caratī nimittaanupādapade asakto //
na ca rupa vedana na saṃjña na cetanāyā vijñāni yo na caratī aniketacārī
caratīti so na upagacchati prajñadhārī anupādadhī spṛśati śānti samādhi śreṣṭhām //
evātmaśānti viharanniha bodhisattvo so vyākṛto puramakehi tathāgatehi
na ca manyate ahu samādhitu vyutthito vā kasmārtha dharmaprakṛtiṃ parijānayitvā //
evaṃ carantu caratī sugatāna prajñāṃ no cāpi so labhati yatra carāti dharmam
caraṇaṃ ca so 'caraṇaṃ ca prajānayitvā eṣā sa prajñavarapāramitāya caryā //
yo 'sau na vidyati sa eṣa avidyamāno tāṃ bālu kalpayi avidya karoti vidyām
vidyā avidya ubhi eti asanta dharmā niryāti yo iti prajānati bodhisattvo //
māyopamāṃ ya iha jānati pañca skandhāṃ na ca māya anya na ca skandha karoti anyān
nānātvasaṃjñavigato upaśāntacārī eṣā sa prajñavarapāramitāya caryā //
kalyāṇamitrasahitasya vipaśyakasya trāso na bheṣyati śruṇitva jināna mātrām
yo pāpamitrasahito ca parapraṇeyo so āmabhājana yathodakaspṛṣṭa bhinno //
kiṃ kāraṇaṃ ayu pravucyati bodhisattvo sarvatra saṅgakriya icchati saṅgachedī
bodhiṃ spṛśiṣyati jināna asaṅgabhūtāṃ tasmāddhi nāma labhate ayu bodhisattvo //
mahasattva so 'tha kenocyati kāraṇena mahatāya atra ayu bheṣyati sattvarāśeḥ
dṛṣṭīgatāṃ mahati chindati sattvadhātoḥ mahasattva tena hi pravucyati kāraṇena //
mahanāyako mahatabuddhi mahānubhāvo mahayāna uttamajināna samādhirūḍho
mahatā sanaddhu namuciṃ śaṭha dharṣayiṣye mahasattva tena hi pravucyati kāraṇena //
māyākaro yatha catuṣpathi nirmiṇitvā mahato janasya bahu chindati śīrṣakoṭī
yatha te ca māya tatha jānati sarvasattvāṃ nirmāṇu sarva jagato na ca tasya trāso //
rupaṃ ca saṃjña api vedana cetanā ca vijñāna bandhu na ca mukta asaṅgabhūto
evaṃ ca bodhi kramate na ca līnacitto saṃnā ha eṣa varapudgalauttamānām //
kiṃ kāraṇaṃ ayu pravucyati bodhiyāno yatrāruhitva sa nirvāpayi sarvasattvān
ākāśatulya ayu yāna mahāvimāno sukhasaukhyakṣemabhiprāpaṇu yānaśreṣṭho //
na ca labhyate ya vrajate diśa āruhitvā nirvāṇaokagamanaṃ gati nopalabdhiḥ
yatha agni nirvṛtu na tasya gatipracāro so tena nirvṛti pravucyati kāraṇena //
pūrvāntato na upalabhyati bodhisattvo aparāntato 'pi pratiupanna triyadhvaśuddho
yo śuddha so anabhisaṃskṛtu niṣprapañco eṣā sa prajñavarapāramitāya caryā //
yasmiṃś ca kāli samaye vidu bodhisattvo evaṃ carantu anupādu vicintayitvā
mahatīṃ janeti karuṇāṃ na ca sattvasaṃjñā eṣā sa prajñavarapāramitāya caryā //
saci sattvasaṃjña dukhasaṃjña upādayātī hariṣyāmi duḥkha jagatīṃ kariṣyāmi artham
so ātmasa(ttva) parikalpaku bodhisattvo na ca eṣa prajñavarapāramitāya caryā //
yatha ātmanaṃ tatha prajānati sarvasattvāṃ yatha sarvasattva tatha prajānati sarvadharmān
anupādupādu ubhaye avikalpamāno eṣā sa prajñavarapāramitāya caryā //
yāvanti loki parikīrtita dharmanāma sarveṣupādasamatikramu nirgamitvā
amṛtaṃ ti jñānu paramaṃ na tu yo pareṇa ekārtha prajña ayu pāramiteti nāmā //
evaṃ carantu na ca kāṅkṣati bodhisattvo jñātavya yo vihara te sa upāyaprajño
prakṛtīasanta parijānayamāna dharmāṃ eṣā sa prajñavarapāramitāya caryā //
Original text: Ratnaguṇasaṃcayagāthā · Edition: P.L. Vaidya in: Mahayana-sutra-samgrahah, Part 1. Darbhanga: The Mithila Institute 1961 (Buddhist Sanskrit Texts, 17) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0