Rasendracintāmaṇi · Chapter 1
Ḍhuṇḍhukanātha: Rasendracintāmaṇi
RCint, 1
he bhasmāṅgaviraktirūpaguṇadaṃ taṃ preraṇādaṃ śivaṃ gaṅgābhūṣitaśekharaṃ smaraharaṃ śaktisvarūpaṃ prabho /
tvāmīśaṃ karuṇārṇavaṃ śaraṇadaṃ vidyānidhiṃ nirguṇaṃ bhūteśaṃ girijāpatiṃ śaśidharaṃ māṅgalyadevaṃ namaḥ /
namāmi devaṃ suravṛndapūjitaṃ gaṇādhipaṃ vighnavināśakārakam /
smaranti ye nityam udāracetasaḥ kaṣṭāni te nānubhavanti satyam /
siddhinandanamiśreṇa śuddhāṃ ca sāragarbhitām /
rasendracintāmaṇeśca ṭīkāṃ kurve śivājñayā /
idānīṃ kālanāthaśiṣyaḥ śrīḍhuṇḍhukanāthāhvayo rasendracintāmaṇigrantham ārabhamāṇas tanmūladevate śrīmadambikāmaheśvarau sakalajagadutpattisthitipralayanidānaṃ viśeṣasiddhāntagarbhavācā varīvasyati
arthaprakāśakāsāravimarśāmbujinīmayam /
saccidānandavibhavaṃ śivayorvapurāśraye
laghīyaḥ parimāṇatayā nikhilarasajñānadāyitvāccintāmaṇiriva cintāmaṇiḥ
aśrauṣaṃ bahuviduṣāṃ mukhād apaśyaṃ śāstreṣu sthitam akṛtaṃ na tallikhāmi /
yatkarma vyaracayamagrato gurūṇāṃ prauḍhānāṃ tadiha vadāmi vītaśaṅkaḥ
adhyāpayanti yad darśayituṃ kṣamante sūtendrakarma guravo guravasta eva /
śiṣyāsta eva racayanti guroḥpuro ye śeṣāḥ punastadubhayābhinayaṃ bhajante
saṃskārāḥ paratantreṣu ye gūḍhāḥ siddhisūcitāḥ /
tāneva prakaṭīkartum udyamaṃ kila kurmahe
granthād asmādāharanti prayogān svīyaṃ vāsminnāma ye nikṣipanti /
gotrāṇyeṣām asmadīyaśramoṣmā bhasmīkurvannāyugaṃ bobhavītu
saṃskārāḥ śivajanuṣo bahuprakārās tulyā ye laghubahulaprayāsaṃsādhyāḥ /
yadyekaṃ sukaram udāharāmi teṣāṃ vyāhāraiḥ kimihaphalaṃ tataḥ pareṣām
iha khalu puruṣeṇa duḥkhasya nirupādhidveṣaviṣayatvāt tadabhāvaścikīrṣitavyo bhavati sukhamapi nirupādhipremāspadatayā gaveṣaṇīyam tadetatpuruṣārthadvayam /
abhāvasyānyatvāt
kiṃca srakcandanavanitādiviṣayāṇāṃ satyapi tatkāraṇatve nāntarīyakaduḥkhasambhedād anarthaparamparāparicitatvān mūrkhāṇāṃ kośāṇḍakavad ābhāsamānatvād anaikāntikatvād virodhināṃ yugapadadṛśyamānatvād atyantatāvirahitatvācca pariharaṇīyatvam
ekāntātyantataśca punaste hyupāyāḥ khalu hariharabrahmāṇa iva tulyā eva sambhavanti /
jñānayogaḥ pavanayogo rasayogaśceti
nanu kathameṣāṃ tulyatetyapekṣāyāṃ brūmaḥ mokṣopāye bṛhadvāsiṣṭhādau bhuśuṇḍopākhyāne vasiṣṭhavākyam /
asādhyaḥ kasyacidyogaḥ kasyacijjñānaniścayaḥ /
dvau prakārau tato devo jagāda paramaḥ śivaḥ /
prāṇānāṃ vā nirodhena vāsanānodanena vā /
no cetsaṃvidam ucchāṇāṃ karoṣi tadayogavān /
dvāveva hi samau rāma jñānayogāvimau smṛtau
tatrādyayoḥ kevalaṃ pakvakaṣāyāṇāmapi kathañcana sādhyatvāccarame tu punarbhogalolupānām apyadhikāritvāttābhyāṃ samīcīno'yamiti kasya na pratibhāti
kiṃca asya bhagavanniryāsatayā sevakānāṃ svasambhūtasakaladhātutvāpādakasya bhagavato rasarājasya guṇasindhoḥ kiyantaḥ pṛṣatāḥ prasaṅgāllikhyante
acirājjāyate devi śarīramajarāmaram /
manasaśca samādhānaṃ rasayogādavāpyate
sattvaṃ ca labhate devi vijñānaṃ jñānapūrvakam /
satyaṃ mantrāśca sidhyanti yo'śnāti mṛtasūtakam
yāvanna śaktipātastu na yāvatpāśakṛntanam /
tāvattasya kutaḥ śuddhirjāyate mṛtasūtake
yāvanna harabījaṃ tu bhakṣayetpāradaṃ rasam /
tāvattasya kuto muktiḥ kutaḥ piṇḍasya dhāraṇam
svadehe khecaratvaṃ vai śivatvaṃ yena labhyate /
tādṛśe tu rasajñāne nityābhyāsaṃ kuru priye
tvaṃ mātā sarvabhūtānāṃ pitā cāhaṃ sanātanaḥ /
dvayośca yo raso devi mahāmaithunasambhavaḥ
darśanāt sparśanāt tasya bhakṣaṇāt maraṇātpriye /
pūjanādrasadānācca dṛśyate ṣaḍvidhaṃ phalam
kedārādīni liṅgāni pṛthivyāṃ yāni kānicit /
tāni dṛṣṭvā ca yatpuṇyaṃ tatpuṇyaṃ rasadarśanāt
candanāgurukarpūrakuṅkumāntargato rasaḥ /
mūrchitaḥ śivapūjā sā śivasāṃnidhyasiddhaye
bhakṣaṇātparameśāni hanti tāpatrayaṃ rasaḥ /
durlabhaṃ brahmaviṣṇvādyaiḥ prāpyate paramaṃ padam
hṛtpadmakarṇikāntaḥsthaṃ rasendraṃ parameśvari /
smaranvimucyate pāpaiḥ sadyo janmāntarārjitaiḥ
svayambhūliṅgasāhasrairyatphalaṃ samyagarcanāt /
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ rasaliṅgārcanādbhavet
rogibhyo yo rasaṃ datte śuddhipākasamanvitam /
tulādānāśvamedhānāṃ phalaṃ prāpnoti śāśvatam
rasavidyā parā vidyā trailokye'pi ca durlabhā /
bhuktimuktikarī yasmāttasmājjñeyā guṇānvitā
brahmajñānena so'yukto yaḥ pāpī rasanindakaḥ /
nāhaṃ trātā bhave tasya janmakoṭiśatairapi
ālāpaṃ gātrasaṃsparśaṃ yaḥ kuryādrasanindakaiḥ /
yāvajjanmasahasrāṇi sa bhavetpāpapīḍitaḥ
hemajīrṇo bhasmasūto rudratvaṃ bhakṣito diśet /
viṣṇutvaṃ tārajīrṇastu brahmatvaṃ bhāskareṇa tu
tīkṣṇajīrṇo dhaneśatvaṃ sūryatvaṃ cāpi tālake /
rājare tu śaśāṅkatvamamaratvaṃ ca rohaṇe
sāmānyena tu tīkṣṇena naraḥ śakratvamāpnuyāt
doṣahīno raso brahmā mūrchitastu janārdanaḥ /
mārito rudrarūpī syād baddhaḥ sākṣāt sadāśivaḥ
īdṛśasya guṇānāṃ paryavasānamambujasambhavo'pi mahākalpairapi vacobhirnāsādayitumalamityalaṃ bahunā
yadyanmayākriyata kārayituṃ ca śakyaṃ sūtendrakarma tadiha prathayāṃbabhūve /
adhyāpayanti ya idaṃ natu kārayanti kurvanti nedamadhiyantyubhaye mṛṣārthāḥ
Original text: Rasendracintāmaṇi · Edition: Prof. Siddhinandanamisra, Benares: Caukhambha Orientalia, 2000 · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0