Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rasādhyaya, 1-302+com with Ṭīkā · Verses 77-95

77

rājikālavaṇavahnimūlakai rūṣaṇā ikayutaiḥ kalāśakaiḥ
pāradasya mṛduvahnitastvidaṃ svedanaṃ tuṣajalena tanyate //

78

kāñjikauṣadhapattrāntaḥ poṭalīmadhyalambanaḥ
culhāgnau svedyate svedyaṃ yatredaṃ dolayantrakam //

79

vastraṃ catuṣpuṭaṃ kṛtvā khagenāpi puṭīkṛtam
svedyaṃ sūtaṃ ca mandāgnau yathā nopakṣayaṃ vrajet //

80

vyoṣārdraśigrukandaśca mayūramūlakāsurī
kāñjikena ca saṃsvedyaṃ sūtaṃ buddhimatā dinam //

81

gomahiṣyāś ca meṣāṇāṃ kharamūtraiśca pañcabhiḥ
pañcabhirlavaṇaiḥ kṣāraiḥ svedanīyaṃ raseśvaram //

82

cāṅgerī kāñjikaṃ nimbu jambīrabījapūrakaiḥ
rasaiḥ saṃsvedanīyaṃ ca pāradaṃ mukhavāñchayā //

83

uttarasyāṃ bhavetsthūlo raktasaindhavakhoṭakaḥ
tadgarbhe randhrakaṃ kṛtvā sūtaṃ ca sveditaṃ kṣipet //

84

tataśca caṇakakṣāraṃ dattvā copari naimbukam
rasaṃ prakṣipya dātavyas tādṛk saindhavakhoṭakaḥ //

85

gartāṃ kṛtvātha bhūgarbhe kṣiptvā saindhavasampuṭam
dhūlim aṣṭāṅguliṃ dattvā kārīṣaṃ dinasaptakam //

86

vahniṃ saṃjvālya tadgrāhyaṃ kṣālayetkāñjikena ca
ayaṃ niyāmako nāma saṃskāro hy aṣṭamaḥ smṛtaḥ //

87

caṇakakṣāranāśe ca cūrṇaṃ syān navasārajam
sājīkṣārasya tannāśe kṣāro jhījaraṭasya ca //

88

hiṅgupūṣā ca tannāśe tathairaṇḍaphailāni ca
pūṣā dattvā ca pratyekaṃ prakṣipen naimbukaṃ rasam //

89ab

atīvāgnisaho jātaḥ pārado'sau niyāmakaḥ

89c-f

kācakumpe mṛdā limpen madhye niyāmakaṃ rasam
kṣiptvāsye cīvaraṃ baddhvā channaṃ koḍīyakena ca //

90

bhūgarte kumpikāṃ kṣiptvā dattvā copari vālukām
kārīṣāgniṃ pratidinaṃ jvālayed dinasaptakam //

91

kumpikāyā raso grāhyo vidhiprokto nirodhakaḥ
rasanāṃ lelihānaśca pīḍito 'tibubhukṣayā //

92

snuhī ca girikarṇī ca kṣīriṇī vajrakañcukī
sarpākṣī meghanādā ca matsyākṣī mṛgabhojanī //

93

śiraḥpuṅkhā ca cāṅgerī vajravastrī punarnavā //

94

madhukaṃsārive tiktā trāyantī candanāmṛtā //

95

araṇyatulasī kṛṣṇā śākhinī ravibhūlikā
etāni niyamikā proktā rasakarmaṇi śambhunā //

Original text: Rasādhyaya, 1-302+com with Ṭīkā · Edition: Ramakrsna Sarma Benares : Chowkhamba Sanskrit Series, north of Gopal Mandir, 1930 (Kashi Sanskrit Series, 79 [Haridas Sanskrit Granthamala], Ayurveda Section, 2) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc