Rasādhyaya, 1-302+com with Ṭīkā · Verses 38cd-56

triphalākvāthasampiṣṭād vrajatyevaṃ kṣayaṃ malaḥ //

citrakakvāthasampiṣṭād agnidoṣaḥ praṇaśyati
aśvagandhārasenaivaṃ viṣadoṣaḥ praśāmyati //

nāhyārasena sampiṣṭād darpadoṣo vinaśyati
piṣṭāt kudhyarasenaivam unmatto 'pi vilīyate //

saptasaptadinaiḥ piṣṭād doṣā naśyanti pañca vai
itthaṃ dvādaśabhir doṣair muktaḥ śuddho bhaved rasaḥ //

auṣadhasyauṣadhasyānte kṣālayet kāñjikena ca
kartavyā sūtasaṃśuddhir ekādaśabhirauṣadhaiḥ //

kvāthena trikaṭoḥ kṣuṇṇaṃ prākṛtaṃ śodhitaṃ rasam
rasenāsannadūdhilyās tathārdrāyā rasena ca //

kākamācīrasenaivaṃ devadālīrasena ca
śuṣkaṃ śuṣkaṃ punaḥ kṣuṇṇaṃ saṃmardyāmardya śoṣayet //

auṣadhasyauṣadhasyānte kṣālayet kāñjikena ca
pratyauṣadhaṃ dinānīha sapta saptaiva mardayet //

mūrchitotthāpanaṃ sūte kāryaṃ pañcabhir auṣadhaiḥ
tejasvī jāyate 'vaśyaṃ mūrchitotthitapāradaḥ //

kajjalābho yadā sūto vihāyaghanacāpalan
saṃmūrchitas tadā jñeyo nānāvarṇo 'pi tat kvacit //

utthāpayen nirudhyātha pātrasampuṭamadhyagam
punas tan mūrchayet sūtaṃ kañcukīr nāśayet tataḥ //

evam etat krameṇaitat saptavārāṃs tu mūrchayet
itthaṃ saṃmūrchitaḥ sūto doṣaśūnyaḥ prajāyate //

āranālamṛte sūtam utthāpyaṃ rasadhīmatā
mūrchitotthitasūtasya catuḥṣaṣṭipalāni ca //

palāni tāmracūrṇasya khalve prakṣipya ṣoḍaśa
nimbukaṃ ca rasaṃ kṣiptvā lūnaṃ dvātriṃśadaṃśakam //

tāvat saṃmardayed yāvat pīṭhī syān mṛkṣaṇopamā

uktvā kaṭāhabundhe tāṃ pradadyād vastrasampuṭam
vastrāntāni mṛdā limpej jāritānīva bundhake //

sajalasthālikāvaktre kaṭāhaṃ pradhvaraṃ kṣipet
kaṇṭhaṃ kaṭāhabandhaṃ ca limped vastraṃ mṛdā tathā //

chāṇakāni kaṭāhātte yāmārdhaṃ jvālayedyathā
jalamadhye raso yāti tāmraṃ tiṣṭhati bundhake //

saptavāramidaṃ kāryaṃ śuddhaṃ syād rasapātanam
sūkṣmadoṣā vilīyate mūrchitotthitapātane //

khalvena sahitaṃ sūtaṃ mardayec ca dinatrayam
pūrvavatpātayettaṃ tu adhordhvaṃ tiryagaṃ ca tat //