Rasādhyaya, 1-302+com with Ṭīkā · Verses 274xx173x-291xx190x
kṣuṇṇaṃ rasena kumāryā dugdhena tadasaṃbhave
tasya pūpāddvayasyāntaḥ prakṣipet tāmrapattrakam //
śarāvasampuṭasyāntas tat kṣiptvā lipya mṛtsnayā
saṃdhivastramṛdā liptvā kaṭāhe tatkṣipet puṭam //
chāṇakāni kaṭāhītat kṣiptvāgniṃ jvālayettataḥ
jvalite śītalībhūte tāmraṃ grāhyaṃ mṛtaṃ budhaiḥ //
bījapūrasya yadvṛntaṃ kuryāduttārya randhrakam
tanmadhye hīrakaṃ jātyaṃ kṣiptvā vṛntena chādayet //
bījapūraṃ samagraṃ tu veṣṭayedvastramṛtsnayā
dairghye cādhastathā vyāse gartaṃ hastapramāṇakam //
chāṇakaiḥ sthāpitaiḥ pūrṇe tadgarte bījapūrakam
pidadhyātkarpareṇāsyaṃ madhye vahniṃ kṣipettataḥ //
jvalitvā śītalībhūte navanavairbījapūrakaiḥ(?)
punaḥ punaḥ prakartavyo navavelamayaṃ vidhiḥ //
nisāhāyāṃ ca saṃvartya susūkṣmā vaḍhavā ikā
tatpiṇḍāntaḥ kṣipedvarjaṃ piṇḍaḥ śarāvasampuṭe //
bhartavyā prākkṛtā gartā chāṇakaiḥ sthāpitaiḥ punaḥ
tatpṛṣṭhaṃ vastramṛlliptaṃ gartāṃ garbhe pacet sudhīḥ //
nūnnābhir vaḍavāibhir navadhā saṃpacenmuhuḥ
tato rājabadaryāśca śākhā kisalayātmikā //
tāṃ gṛhītvātha tadgarbhe randhraṃ kuryādvicakṣaṇaḥ
nesahiṅgum adhaścordhvaṃ dattvā taṃ hīrakaṃ kṣipet //
vastramṛdātha nīrandhra śākhākisalayaṃ tataḥ
prākpramuktagartāyāṃ navadhā pūrvarītijā //
nesahiṅgumaye khoṭe randhraṃ kṛtvātha hīrakam
kṣiptvāsyaṃ hiṅgunācchādya muṣarimāṣapīṭhikā //
kṣiptvā tattailasampūrṇe pātre'gniṃ jvālayedadhaḥ
yuktyaivaṃ navadhā kāryaṃ hiṅgukhoṭe nave nave //
vidhinā tripatho jātyo hīrako jāyate sphuṭam
thūthāviḍena sampiṣya rase jārayate sudhīḥ //
* tataḥ śītalībhūte punaranyāsāṃ vaḍavāikānāṃ piṇḍamadhye tameva hīrakaṃ kṣiptvā tathaiva jvālayitvā hīrako grāhyaḥ |
* evaṃ navavāraṃ navanavābhir vaḍavāikābhiḥ sa eva pacanīyaḥ rājabadaryāḥ kisalayarūpāṃ komalāṃ śākhāmānīya tasyāṃ chidraṃ kṛtvā nesahiṅguṃ tatrādha ūrdhvaṃ ca dattvā chidramadhye tameva hīrakaṃ kṣiptvā vastramṛttikayā nicchādya pūrvaṃ chāṇakapūrṇagartāyāṃ pacet ||
* thūthāviḍena taṃ hīrakaṃ sampiṣya pūrvokte rase śanaiḥ śanairjāraṇīyo hīrakaḥ |
* ityannapathyahīrakajāraṇaṃ prathamam ||
karṇebhyo mahiṣīnāṃ ca malā grāhyāḥ samagrakāḥ
taiśca sampattido hīrān jātyān saṃveṣṭayet sudhīḥ //
sūraṇakṣudrakandeṣu tat kṣiptvā vastramṛtsnayā
veṣṭayitvā puṭaṃ deyaṃ bhūmau kurkuṭasaṃnibham //
vāraṃ vāraṃ śrutimalaiḥ sūraṇakṣudrakandakaiḥ
vastramṛdbhirnavīnābhir dātavyāni puṭāni ca //
Original text: Rasādhyaya, 1-302+com with Ṭīkā · Edition: Ramakrsna Sarma Benares : Chowkhamba Sanskrit Series, north of Gopal Mandir, 1930 (Kashi Sanskrit Series, 79 [Haridas Sanskrit Granthamala], Ayurveda Section, 2) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0