Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rasādhyaya, 1-302+com with Ṭīkā · Verses 274xx173x-291xx190x

274xx173x

kṣuṇṇaṃ rasena kumāryā dugdhena tadasaṃbhave
tasya pūpāddvayasyāntaḥ prakṣipet tāmrapattrakam //

275xx174x

śarāvasampuṭasyāntas tat kṣiptvā lipya mṛtsnayā
saṃdhivastramṛdā liptvā kaṭāhe tatkṣipet puṭam //

276xx175x

chāṇakāni kaṭāhītat kṣiptvāgniṃ jvālayettataḥ
jvalite śītalībhūte tāmraṃ grāhyaṃ mṛtaṃ budhaiḥ //

277xx176x

bījapūrasya yadvṛntaṃ kuryāduttārya randhrakam
tanmadhye hīrakaṃ jātyaṃ kṣiptvā vṛntena chādayet //

278xx177x

bījapūraṃ samagraṃ tu veṣṭayedvastramṛtsnayā
dairghye cādhastathā vyāse gartaṃ hastapramāṇakam //

279xx178x

chāṇakaiḥ sthāpitaiḥ pūrṇe tadgarte bījapūrakam
pidadhyātkarpareṇāsyaṃ madhye vahniṃ kṣipettataḥ //

280xx179x

jvalitvā śītalībhūte navanavairbījapūrakaiḥ(?)
punaḥ punaḥ prakartavyo navavelamayaṃ vidhiḥ //

281xx180x

nisāhāyāṃ ca saṃvartya susūkṣmā vaḍhavā ikā
tatpiṇḍāntaḥ kṣipedvarjaṃ piṇḍaḥ śarāvasampuṭe //

282xx181x

bhartavyā prākkṛtā gartā chāṇakaiḥ sthāpitaiḥ punaḥ
tatpṛṣṭhaṃ vastramṛlliptaṃ gartāṃ garbhe pacet sudhīḥ //

283xx182x

nūnnābhir vaḍavāibhir navadhā saṃpacenmuhuḥ
tato rājabadaryāśca śākhā kisalayātmikā //

284xx183x

tāṃ gṛhītvātha tadgarbhe randhraṃ kuryādvicakṣaṇaḥ
nesahiṅgum adhaścordhvaṃ dattvā taṃ hīrakaṃ kṣipet //

285xx184x

vastramṛdātha nīrandhra śākhākisalayaṃ tataḥ
prākpramuktagartāyāṃ navadhā pūrvarītijā //

286xx185x

nesahiṅgumaye khoṭe randhraṃ kṛtvātha hīrakam
kṣiptvāsyaṃ hiṅgunācchādya muṣarimāṣapīṭhikā //

287xx186x

kṣiptvā tattailasampūrṇe pātre'gniṃ jvālayedadhaḥ
yuktyaivaṃ navadhā kāryaṃ hiṅgukhoṭe nave nave //

288xx187x

vidhinā tripatho jātyo hīrako jāyate sphuṭam
thūthāviḍena sampiṣya rase jārayate sudhīḥ //

1

* tataḥ śītalībhūte punaranyāsāṃ vaḍavāikānāṃ piṇḍamadhye tameva hīrakaṃ kṣiptvā tathaiva jvālayitvā hīrako grāhyaḥ |
* evaṃ navavāraṃ navanavābhir vaḍavāikābhiḥ sa eva pacanīyaḥ rājabadaryāḥ kisalayarūpāṃ komalāṃ śākhāmānīya tasyāṃ chidraṃ kṛtvā nesahiṅguṃ tatrādha ūrdhvaṃ ca dattvā chidramadhye tameva hīrakaṃ kṣiptvā vastramṛttikayā nicchādya pūrvaṃ chāṇakapūrṇagartāyāṃ pacet ||

7

* thūthāviḍena taṃ hīrakaṃ sampiṣya pūrvokte rase śanaiḥ śanairjāraṇīyo hīrakaḥ |
* ityannapathyahīrakajāraṇaṃ prathamam ||

289xx188x

karṇebhyo mahiṣīnāṃ ca malā grāhyāḥ samagrakāḥ
taiśca sampattido hīrān jātyān saṃveṣṭayet sudhīḥ //

290xx189x

sūraṇakṣudrakandeṣu tat kṣiptvā vastramṛtsnayā
veṣṭayitvā puṭaṃ deyaṃ bhūmau kurkuṭasaṃnibham //

291xx190x

vāraṃ vāraṃ śrutimalaiḥ sūraṇakṣudrakandakaiḥ
vastramṛdbhirnavīnābhir dātavyāni puṭāni ca //

Original text: Rasādhyaya, 1-302+com with Ṭīkā · Edition: Ramakrsna Sarma Benares : Chowkhamba Sanskrit Series, north of Gopal Mandir, 1930 (Kashi Sanskrit Series, 79 [Haridas Sanskrit Granthamala], Ayurveda Section, 2) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc