Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ramayana · Chapter 6.080

6.080.001

tataḥ paulastya sacivāḥ śrutvā cendrajitaṃ hatam
ācacakṣur abhijñāya daśagrīvāya savyathāḥ

6.080.002

yuddhe hato mahārāja lakṣmaṇena tavātmajaḥ
vibhīṣaṇasahāyena miṣatāṃ no mahādyute

6.080.003

śūraḥ śūreṇa saṃgamya saṃyugeṣv aparājitaḥ
lakṣṇanena hataḥ śūraḥ putras te vibudhendrajit

6.080.004

sa taṃ pratibhayaṃ śrutvā vadhaṃ putrasya dāruṇam
ghoram indrajitaḥ saṃkhye kaśmalaṃ prāviśan mahat

6.080.005

upalabhya cirāt saṃjñāṃ rājā rākṣasapuṃgavaḥ
putraśokārdito dīno vilalāpākulendriyaḥ

6.080.006

hā rākṣasacamūmukhya mama vatsa mahāratha
jitvendraṃ katham adya tvaṃ lakṣmaṇasya vaśaṃ gataḥ

6.080.007

nanu tvam iṣubhiḥ kruddho bhindyāḥ kālāntakāv api
mandarasyāpi śṛṅgāṇi kiṃ punar lakṣmaṇaṃ raṇe

6.080.008

adya vaivasvato rājā bhūyo bahumato mama
yenādya tvaṃ mahābāho saṃyuktaḥ kāladharmaṇā

6.080.009

eṣa panthāḥ suyodhānāṃ sarvāmaragaṇeṣv api
yaḥ kṛte hanyate bhartuḥ sa pumān svargam ṛcchati

6.080.010

adya devagaṇāḥ sarve lokapālās tatharṣayaḥ
hatam indrajitaṃ dṛṣṭvā sukhaṃ svapsyanti nirbhayāḥ

6.080.011

adya lokās trayaḥ kṛtsnāḥ pṛthivī ca sakānanā
ekenendrajitā hīnā śūṇyeva pratibhāti me

6.080.012

adya nairṛtakanyāyāṃ śroṣyāmy antaḥpure ravam
kareṇusaṃghasya yathā ninādaṃ girigahvare

6.080.013

yauvarājyaṃ ca laṅkāṃ ca rakṣāṃsi ca paraṃtapa
mātaraṃ māṃ ca bhāryāṃ ca kva gato 'si vihāya naḥ

6.080.014

mama nāma tvayā vīra gatasya yamasādanam
pretakāryāṇi kāryāṇi viparīte hi vartase

6.080.015

sa tvaṃ jīvati sugrīve rāghave ca salakṣmaṇe
mama śalyam anuddhṛtya kva gato 'si vihāya naḥ

6.080.016

evamādivilāpārtaṃ rāvaṇaṃ rākṣasādhipam
āviveśa mahān kopaḥ putravyasanasaṃbhavaḥ

6.080.017

ghoraṃ prakṛtyā rūpaṃ tat tasya krodhāgnimūrchitam
babhūva rūpaṃ rudrasya kruddhasyeva durāsadam

6.080.018

tasya kruddhasya netrābhyāṃ prāpatann asrabindavaḥ
dīptābhyām iva dīpābhyāṃ sārciṣaḥ snehabindavaḥ

6.080.019

dantān vidaśatas tasya śrūyate daśanasvanaḥ
yantrasyāveṣṭyamānasya mahato dānavair iva

6.080.020

kālāgnir iva saṃkruddho yāṃ yāṃ diśam avaikṣata
tasyāṃ tasyāṃ bhayatrastā rākṣasāḥ saṃnililyire

6.080.021

tam antakam iva kruddhaṃ carācaracikhādiṣum
vīkṣamāṇaṃ diśaḥ sarvā rākṣasā nopacakramuḥ

6.080.022

tataḥ paramasaṃkruddho rāvaṇo rākṣasādhipaḥ
abravīd rakṣasāṃ madhye saṃstambhayiṣur āhave

6.080.023

mayā varṣasahasrāṇi caritvā duścaraṃ tapaḥ
teṣu teṣv avakāśeṣu svayambhūḥ paritoṣitaḥ

6.080.024

tasyaiva tapaso vyuṣṭyā prasādāc ca svayambhuvaḥ
nāsurebhyo na devebhyo bhayaṃ mama kadā cana

6.080.025

kavacaṃ brahmadattaṃ me yad ādityasamaprabham
devāsuravimardeṣu na bhinnaṃ vajraśaktibhiḥ

6.080.026

tena mām adya saṃyuktaṃ rathastham iha saṃyuge
pratīyāt ko 'dya mām ājau sākṣād api puraṃdaraḥ

6.080.027

yat tadābhiprasannena saśaraṃ kārmukaṃ mahat
devāsuravimardeṣu mama dattaṃ svayambhuvā

6.080.028

adya tūryaśatair bhīmaṃ dhanur utthāpyatāṃ mahat
rāmalakṣmaṇayor eva vadhāya paramāhave

6.080.029

sa putravadhasaṃtaptaḥ śūraḥ krodhavaśaṃ gataḥ
samīkṣya rāvaṇo buddhyā sītāṃ hantuṃ vyavasyata

6.080.030

pratyavekṣya tu tāmrākṣaḥ sughoro ghoradarśanān
dīno dīnasvarān sarvāṃs tān uvāca niśācarān

6.080.031

māyayā mama vatsena vañcanārthaṃ vanaukasām
kiṃ cid eva hataṃ tatra sīteyam iti darśitam

6.080.032

tad idaṃ satyam evāhaṃ kariṣye priyam ātmanaḥ
vaidehīṃ nāśayiṣyāmi kṣatrabandhum anuvratām
ity evam uktvā sacivān khaḍgam āśu parāmṛśat

6.080.033

uddhṛtya guṇasaṃpannaṃ vimalāmbaravarcasaṃ
niṣpapāta sa vegena sabhāyāḥ sacivair vṛtaḥ

6.080.034

rāvaṇaḥ putraśokena bhṛśam ākulacetanaḥ
saṃkruddhaḥ khaḍgam ādāya sahasā yatra maithilī

6.080.035

vrajantaṃ rākṣasaṃ prekṣya siṃhanādaṃ pracukruśuḥ
ūcuś cānyonyam āśliṣya saṃkruddhaṃ prekṣya rākṣasāḥ

6.080.036

adyainaṃ tāv ubhau dṛṣṭvā bhrātarau pravyathiṣyataḥ
lokapālā hi catvāraḥ kruddhenānena nirjitāḥ
bahavaḥ śatravaś cānye saṃyugeṣv abhipātitāḥ

6.080.037

teṣāṃ saṃjalpamānānām aśokavanikāṃ gatām
abhidudrāva vaidehīṃ rāvaṇaḥ krodhamūrchitaḥ

6.080.038

vāryamāṇaḥ susaṃkruddhaḥ suhṛdbhir hitabuddhibhiḥ
abhyadhāvata saṃkruddhaḥ khe graho rohiṇīm iva

6.080.039

maithilī rakṣyamāṇā tu rākṣasībhir aninditā
dadarśa rākṣasaṃ kruddhaṃ nistriṃśavaradhāriṇam

6.080.040

taṃ niśāmya sanistriṃśaṃ vyathitā janakātmajā
nivāryamāṇaṃ bahuśaḥ suhṛdbhir anivartinam

6.080.041

yathāyaṃ mām abhikruddhaḥ samabhidravati svayam
vadhiṣyati sanāthāṃ mām anāthām iva durmatiḥ

6.080.042

bahuśaś codayām āsa bhartāraṃ mām anuvratām
bhāryā bhava ramasyeti pratyākhyāto 'bhavan mayā

6.080.043

so 'yaṃ mām anupasthānād vyaktaṃ nairāśyam āgataḥ
krodhamohasamāviṣṭo nihantuṃ māṃ samudyataḥ

6.080.044

atha vā tau naravyāghrau bhrātarau rāmalakṣmaṇau
mannimittam anāryeṇa samare 'dya nipātitau
aho dhin mannimitto 'yaṃ vināśo rājaputrayoḥ

6.080.045

hanūmato hi tadvākyaṃ na kṛtaṃ kṣudrayā mayā
yady ahaṃ tasya pṛṣṭhena tadāyāsam aninditā
nādyaivam anuśoceyaṃ bhartur aṅkagatā satī

6.080.046

manye tu hṛdayaṃ tasyāḥ kausalyāyāḥ phaliṣyati
ekaputrā yadā putraṃ vinaṣṭaṃ śroṣyate yudhi

6.080.047

sā hi janma ca bālyaṃ ca yauvanaṃ ca mahātmanaḥ
dharmakāryāṇi rūpaṃ ca rudatī saṃsramiṣyati

6.080.048

nirāśā nihate putre dattvā śrāddham acetanā
agnim ārokṣyate nūnam apo vāpi pravekṣyati

6.080.049

dhig astu kubjām asatīṃ mantharāṃ pāpaniścayām
yannimittam idaṃ duḥkhaṃ kausalyā pratipatsyate

6.080.050

ity evaṃ maithilīṃ dṛṣṭvā vilapantīṃ tapasvinīm
rohiṇīm iva candreṇa vinā grahavaśaṃ gatām

6.080.051

supārśvo nāma medhāvī rāvaṇaṃ rākṣaseśvaram
nivāryamāṇaṃ sacivair idaṃ vacanam abravīt

6.080.052

kathaṃ nāma daśagrīva sākṣād vaiśravaṇānuja
hantum icchasi vaidehīṃ krodhād dharmam apāsya hi

6.080.053

veda vidyāvrata snātaḥ svadharmanirataḥ sadā
striyāḥ kasmād vadhaṃ vīra manyase rākṣaseśvara

6.080.054

maithilīṃ rūpasaṃpannāṃ pratyavekṣasva pārthiva
tvam eva tu sahāsmābhī rāghave krodham utsṛja

6.080.055

abhyutthānaṃ tvam adyaiva kṛṣṇapakṣacaturdaśīm
kṛtvā niryāhy amāvāsyāṃ vijayāya balair vṛtaḥ

6.080.056

śūro dhīmān rathī khaḍgī rathapravaram āsthitaḥ
hatvā dāśarathiṃ rāmaṃ bhavān prāpsyati maithilīm

6.080.057

sa tad durātmā suhṛdā niveditaṃ vacaḥ sudharmyaṃ pratigṛhya rāvaṇaḥ
gṛhaṃ jagāmātha tataś ca vīryavān punaḥ sabhāṃ ca prayayau suhṛdvṛtaḥ

Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc