Ramayana · Chapter 6.063
pravṛtte saṃkule tasmin ghore vīrajanakṣaye
aṅgadaḥ kampanaṃ vīram āsasāda raṇotsukaḥ
āhūya so 'ṅgadaṃ kopāt tāḍayām āsa vegitaḥ
gadayā kampanaḥ pūrvaṃ sa cacāla bhṛśāhataḥ
sa saṃjñāṃ prāpya tejasvī cikṣepa śikharaṃ gireḥ
arditaś ca prahāreṇa kampanaḥ patito bhuvi
hatapravīrā vyathitā rākṣasendracamūs tadā
jagāmābhimukhī sā tu kumbhakarṇasuto yataḥ
āpatantīṃ ca vegena kumbhas tāṃ sāntvayac camūm
sa dhanur dhanvināṃ śreṣṭhaḥ pragṛhya susamāhitaḥ
mumocāśīviṣaprakhyāñ śarān dehavidāraṇān
tasya tac chuśubhe bhūyaḥ saśaraṃ dhanur uttamam
vidyudairāvatārciṣmad dvitīyendradhanur yathā
ākarṇakṛṣṭamuktena jaghāna dvividaṃ tadā
tena hāṭakapuṅkhena patriṇā patravāsasā
sahasābhihatas tena vipramuktapadaḥ sphuran
nipapātādrikūṭābho vihvalaḥ plavagottamaḥ
maindas tu bhrātaraṃ dṛṣṭvā bhagnaṃ tatra mahāhave
abhidudrāva vegena pragṛhya mahatīṃ śilām
tāṃ śilāṃ tu pracikṣepa rākṣasāya mahābalaḥ
bibheda tāṃ śilāṃ kumbhaḥ prasannaiḥ pañcabhiḥ śaraiḥ
saṃdhāya cānyaṃ sumukhaṃ śaram āśīviṣopamam
ājaghāna mahātejā vakṣasi dvividāgrajam
sa tu tena prahāreṇa maindo vānarayūthapaḥ
marmaṇy abhihatas tena papāta bhuvi mūrchitaḥ
aṅgado mātulau dṛṣṭvā patitau tau mahābalau
abhidudrāva vegena kumbham udyatakārmukam
tam āpatantaṃ vivyādha kumbhaḥ pañcabhir āyasaiḥ
tribhiś cānyaiḥ śitair bāṇair mātaṃgam iva tomaraiḥ
so 'ṅgadaṃ vividhair bāṇaiḥ kumbho vivyādha vīryavān
akuṇṭhadhārair niśitais tīkṣṇaiḥ kanakabhūṣaṇaiḥ
aṅgadaḥ pratividdhāṅgo vāliputro na kampate
śilāpādapavarṣāṇi tasya mūrdhni vavarṣa ha
sa praciccheda tān sarvān bibheda ca punaḥ śilāḥ
kumbhakarṇātmajaḥ śrīmān vāliputrasamīritān
āpatantaṃ ca saṃprekṣya kumbho vānarayūthapam
bhruvor vivyādha bāṇābhyām ulkābhyām iva kuñjaram
aṅgadaḥ pāṇinā netre pidhāya rudhirokṣite
sālam āsannam ekena parijagrāha pāṇinā
tam indraketupratimaṃ vṛkṣaṃ mandarasaṃnibham
samutsṛjantaṃ vegena paśyatāṃ sarvarakṣasām
sa ciccheda śitair bāṇaiḥ saptabhiḥ kāyabhedanaiḥ
aṅgado vivyathe 'bhīkṣṇaṃ sasāda ca mumoha ca
aṅgadaṃ vyathitaṃ dṛṣṭvā sīdantam iva sāgare
durāsadaṃ hariśreṣṭhā rāghavāya nyavedayan
rāmas tu vyathitaṃ śrutvā vāliputraṃ mahāhave
vyādideśa hariśreṣṭhāñ jāmbavatpramukhāṃs tataḥ
te tu vānaraśārdūlāḥ śrutvā rāmasya śāsanam
abhipetuḥ susaṃkruddhāḥ kumbham udyatakārmukam
tato drumaśilāhastāḥ kopasaṃraktalocanāḥ
rirakṣiṣanto 'bhyapatann aṅgadaṃ vānararṣabhāḥ
jāmbavāṃś ca suṣeṇaś ca vegadarśī ca vānaraḥ
kumbhakarṇātmajaṃ vīraṃ kruddhāḥ samabhidudruvuḥ
samīkṣyātatatas tāṃs tu vānarendrān mahābalān
āvavāra śaraugheṇa nageneva jalāśayam
tasya bāṇacayaṃ prāpya na śoker ativartitum
vānarendrā mahātmāno velām iva mahodadhiḥ
tāṃs tu dṛṣṭvā harigaṇāñ śaravṛṣṭibhir arditān
aṅgadaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā bhrātṛjaṃ plavageśvaraḥ
abhidudrāva vegena sugrīvaḥ kumbham āhave
śailasānu caraṃ nāgaṃ vegavān iva kesarī
utpāṭya ca mahāśailān aśvakarṇān dhavān bahūn
anyāṃś ca vividhān vṛkṣāṃś cikṣepa ca mahābalaḥ
tāṃ chādayantīm ākāśaṃ vṛkṣavṛṣṭiṃ durāsadām
kumbhakarṇātmajaḥ śrīmāṃś ciccheda niśitaiḥ śaraiḥ
abhilakṣyeṇa tīvreṇa kumbhena niśitaiḥ śaraiḥ
ācitās te drumā rejur yathā ghorāḥ śataghnayaḥ
drumavarṣaṃ tu tac chinnaṃ dṛṣṭvā kumbhena vīryavān
vānarādhipatiḥ śrīmān mahāsattvo na vivyathe
nirbhidyamānaḥ sahasā sahamānaś ca tāñ śarān
kumbhasya dhanur ākṣipya babhañjendradhanuḥprabham
avaplutya tataḥ śīghraṃ kṛtvā karma suduṣkaram
abravīt kupitaḥ kumbhaṃ bhagnaśṛṅgam iva dvipam
nikumbhāgraja vīryaṃ te bāṇavegaṃ tad adbhutam
saṃnatiś ca prabhāvaś ca tava vā rāvaṇasya vā
prahrādabalivṛtraghnakuberavaruṇopama
ekas tvam anujāto 'si pitaraṃ balavattaraḥ
tvām evaikaṃ mahābāhuṃ śūlahastam ariṃdamam
tridaśā nātivartante jitendriyam ivādhayaḥ
varadānāt pitṛvyas te sahate devadānavān
kumbhakarṇas tu vīryeṇa sahate ca surāsurān
dhanuṣīndrajitas tulyaḥ pratāpe rāvaṇasya ca
tvam adya rakṣasāṃ loke śreṣṭho 'si balavīryataḥ
mahāvimardaṃ samare mayā saha tavādbhutam
adya bhūtāni paśyantu śakraśambarayor iva
kṛtam apratimaṃ karma darśitaṃ cāstrakauśalam
pātitā harivīrāś ca tvayaite bhīmavikramāḥ
upālambhabhayāc cāpi nāsi vīra mayā hataḥ
kṛtakarmā pariśrānto viśrāntaḥ paśya me balam
tena sugrīvavākyena sāvamānena mānitaḥ
agner ājyahutasyeva tejas tasyābhyavardhata
tataḥ kumbhaḥ samutpatya sugrīvam abhipadya ca
ājaghānorasi kruddho vajravegena muṣṭinā
tasya carma ca pusphoṭa saṃjajñe cāsya śoṇitam
sa ca muṣṭir mahāvegaḥ pratijaghne 'sthimaṇḍale
tadā vegena tatrāsīt tejaḥ prajvālitaṃ muhuḥ
vajraniṣpeṣasaṃjātajvālā merau yathā girau
sa tatrābhihatas tena sugrīvo vānararṣabhaḥ
muṣṭiṃ saṃvartayām āsa vajrakalpaṃ mahābalaḥ
arciḥsahasravikacaṃ ravimaṇḍalasaprabham
sa muṣṭiṃ pātayām āsa kumbhasyorasi vīryavān
muṣṭinābhihatas tena nipapātāśu rākṣasaḥ
lohitāṅga ivākāśād dīptaraśmir yadṛcchayā
kumbhasya patato rūpaṃ bhagnasyorasi muṣṭinā
babhau rudrābhipannasya yathārūpaṃ gavāṃ pateḥ
tasmin hate bhīmaparākrameṇa plavaṃgamānām ṛṣabheṇa yuddhe
mahī saśailā savanā cacāla bhayaṃ ca rakṣāṃsy adhikaṃ viveśa
Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0