Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ramayana · Chapter 6.047

6.047.001

tasmin hate rākṣasasainyapāle plavaṃgamānām ṛṣabheṇa yuddhe
bhīmāyudhaṃ sāgaratulyavegaṃ pradudruve rākṣasarājasainyam

6.047.002

gatvā tu rakṣo'dhipateḥ śaśaṃsuḥ senāpatiṃ pāvakasūnuśastam
tac cāpi teṣāṃ vacanaṃ niśamya rakṣo'dhipaḥ krodhavaśaṃ jagāma

6.047.003

saṃkhye prahastaṃ nihataṃ niśamya śokārditaḥ krodhaparītacetāḥ
uvāca tān nairṛtayodhamukhyān indro yathā cāmarayodhamukhyān

6.047.004

nāvajñā ripave kāryā yair indrabalasūdanaḥ
sūditaḥ sainyapālo me sānuyātraḥ sakuñjaraḥ

6.047.005

so 'haṃ ripuvināśāya vijayāyāvicārayan
svayam eva gamiṣyāmi raṇaśīrṣaṃ tad adbhutam

6.047.006

adya tad vānarānīkaṃ rāmaṃ ca sahalakṣmaṇam
nirdahiṣyāmi bāṇaughair vanaṃ dīptair ivāgnibhiḥ

6.047.007

sa evam uktvā jvalanaprakāśaṃ rathaṃ turaṃgottamarājiyuktam
prakāśamānaṃ vapuṣā jvalantaṃ samārurohāmararājaśatruḥ

6.047.008

sa śaṅkhabherīpaṭaha praṇādair āsphoṭitakṣveḍitasiṃhanādaiḥ
puṇyaiḥ stavaiś cāpy abhipūjyamānas tadā yayau rākṣasarājamukhyaḥ

6.047.009

sa śailajīmūtanikāśa rūpair māṃsāśanaiḥ pāvakadīptanetraiḥ
babhau vṛto rākṣasarājamukhyair bhūtair vṛto rudra ivāmareśaḥ

6.047.010

tato nagaryāḥ sahasā mahaujā niṣkramya tad vānarasainyam ugram
mahārṇavābhrastanitaṃ dadarśa samudyataṃ pādapaśailahastam

6.047.011

tad rākṣasānīkam atipracaṇḍam ālokya rāmo bhujagendrabāhuḥ
vibhīṣaṇaṃ śastrabhṛtāṃ variṣṭham uvāca senānugataḥ pṛthuśrīḥ

6.047.012

nānāpatākādhvajaśastrajuṣṭaṃ prāsāsiśūlāyudhacakrajuṣṭam
sainyaṃ nagendropamanāgajuṣṭaṃ kasyedam akṣobhyam abhīrujuṣṭam

6.047.013

tatas tu rāmasya niśamya vākyaṃ vibhīṣaṇaḥ śakrasamānavīryaḥ
śaśaṃsa rāmasya balapravekaṃ mahātmanāṃ rākṣasapuṃgavānām

6.047.014

yo 'sau gajaskandhagato mahātmā navoditārkopamatāmravaktraḥ
prakampayan nāgaśiro 'bhyupaiti hy akampanaṃ tv enam avehi rājan

6.047.015

yo 'sau rathastho mṛgarājaketur dhūnvan dhanuḥ śakradhanuḥprakāśam
karīva bhāty ugravivṛttadaṃṣṭraḥ sa indrajin nāma varapradhānaḥ

6.047.016

yaś caiṣa vindhyāstamahendrakalpo dhanvī rathastho 'tiratho 'tivīryaḥ
visphārayaṃś cāpam atulyamānaṃ nāmnātikāyo 'tivivṛddhakāyaḥ

6.047.017

yo 'sau navārkoditatāmracakṣur āruhya ghaṇṭāninadapraṇādam
gajaṃ kharaṃ garjati vai mahātmā mahodaro nāma sa eṣa vīraḥ

6.047.018

yo 'sau hayaṃ kāñcanacitrabhāṇḍam āruhya saṃdhyābhragiriprakāśam
prāsaṃ samudyamya marīcinaddhaṃ piśāca eṣāśanitulyavegaḥ

6.047.019

yaś caiṣa śūlaṃ niśitaṃ pragṛhya vidyutprabhaṃ kiṃkaravajravegam
vṛṣendram āsthāya giriprakāśam āyāti so 'sau triśirā yaśasvī

6.047.020

asau ca jīmūtanikāśa rūpaḥ kumbhaḥ pṛthuvyūḍhasujātavakṣāḥ
samāhitaḥ pannagarājaketur visphārayan bhāti dhanur vidhūnvan

6.047.021

yaś caiṣa jāmbūnadavajrajuṣṭaṃ dīptaṃ sadhūmaṃ parighaṃ pragṛhya
āyāti rakṣobalaketubhūtaḥ so 'sau nikumbho 'dbhutaghorakarmā

6.047.022

yaś caiṣa cāpāsiśaraughajuṣṭaṃ patākinaṃ pāvakadīptarūpam
rathaṃ samāsthāya vibhāty udagro narāntako 'sau nagaśṛṅgayodhī

6.047.023

yaś caiṣa nānāvidhaghorarūpair vyāghroṣṭranāgendramṛgendravaktraiḥ
bhūtair vṛto bhāti vivṛttanetraiḥ so 'sau surāṇām api darpahantā

6.047.024

yatraitad indupratimaṃ vibhātic chattraṃ sitaṃ sūkṣmaśalākam agryam
atraiṣa rakṣo'dhipatir mahātmā bhūtair vṛto rudra ivāvabhāti

6.047.025

asau kirīṭī calakuṇḍalāsyo nāgendravindhyopamabhīmakāyaḥ
mahendravaivasvatadarpahantā rakṣo'dhipaḥ sūrya ivāvabhāti

6.047.026

pratyuvāca tato rāmo vibhīṣaṇam ariṃdamam
aho dīpto mahātejā rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ

6.047.027

āditya iva duṣprekṣyo raśmibhir bhāti rāvaṇaḥ
suvyaktaṃ lakṣaye hy asya rūpaṃ tejaḥsamāvṛtam

6.047.028

devadānavavīrāṇāṃ vapur naivaṃvidhaṃ bhavet
yādṛśaṃ rākṣasendrasya vapur etat prakāśate

6.047.029

sarve parvatasaṃkāśāḥ sarve parvatayodhinaḥ
sarve dīptāyudhadharā yodhaś cāsya mahaujasaḥ

6.047.030

bhāti rākṣasarājo 'sau pradīptair bhīmavikramaiḥ
bhūtaiḥ parivṛtas tīkṣṇair dehavadbhir ivāntakaḥ

6.047.031

evam uktvā tato rāmo dhanur ādāya vīryavān
lakṣmaṇānucaras tasthau samuddhṛtya śarottamam

6.047.032

tataḥ sa rakṣo'dhipatir mahātmā rakṣāṃsi tāny āha mahābalāni
dvāreṣu caryāgṛhagopureṣu sunirvṛtās tiṣṭhata nirviśaṅkāḥ

6.047.033

visarjayitvā sahasā tatas tān gateṣu rakṣaḥsu yathāniyogam
vyadārayad vānarasāgaraughaṃ mahājhaṣaḥ pūrmam ivārṇavaugham

6.047.034

tam āpatantaṃ sahasā samīkṣya dīpteṣucāpaṃ yudhi rākṣasendram
mahat samutpāṭya mahīdharāgraṃ dudrāva rakṣo'dhipatiṃ harīśaḥ

6.047.035

tac chailaśṛṅgaṃ bahuvṛkṣasānuṃ pragṛhya cikṣepa niśācarāya
tam āpatantaṃ sahasā samīkṣya bibheda bāṇais tapanīyapuṅkhaiḥ

6.047.036

tasmin pravṛddhottamasānuvṛkṣe śṛṅge vikīrṇe patite pṛthivyām
mahāhikalpaṃ śaram antakābhaṃ samādade rākṣasalokanāthaḥ

6.047.037

sa taṃ gṛhītvānilatulyavegaṃ savisphuliṅgajvalanaprakāśam
bāṇaṃ mahendrāśanitulyavegaṃ cikṣepa sugrīvavadhāya ruṣṭaḥ

6.047.038

sa sāyako rāvaṇabāhumuktaḥ śakrāśaniprakhyavapuḥ śitāgraḥ
sugrīvam āsādya bibheda vegād guheritā kraucam ivograśaktiḥ

6.047.039

sa sāyakārto viparītacetāḥ kūjan pṛthivyāṃ nipapāta vīraḥ
taṃ prekṣya bhūmau patitaṃ visaṃjmaṃ neduḥ prahṛṣṭā yudhi yātudhānāḥ

6.047.040

tato gavākṣo gavayaḥ sudaṃṣṭras tatharṣabho jyotimukho nalaś ca
śailān samudyamya vivṛddhakāyāḥ pradudruvus taṃ prati rākṣasendram

6.047.041

teṣāṃ prahārān sa cakāra meghān rakṣo'dhipo bāṇagaṇaiḥ śitāgraiḥ
tān vānarendrān api bāṇajālair bibheda jāmbūnadacitrapuṅkhaiḥ

6.047.042

te vānarendrās tridaśāribāṇair bhinnā nipetur bhuvi bhīmarūpāḥ
tatas tu tad vānarasainyam ugraṃ pracchādayām āsa sa bāṇajālaiḥ

6.047.043

te vadhyamānāḥ patitāgryavīrā nānadyamānā bhayaśalyaviddhāḥ
śākhāmṛgā rāvaṇasāyakārtā jagmuḥ śaraṇyaṃ śaraṇaṃ sma rāmam

6.047.044

tato mahātmā sa dhanur dhanuṣmān ādāya rāmaḥ saharā jagāma
taṃ lakṣmaṇaḥ prāñjalir abhyupetya uvāca vākyaṃ paramārthayuktam

6.047.045

kāmam āryaḥ suparyāpto vadhāyāsya durātmanaḥ
vidhamiṣyāmy ahaṃ nīcam anujānīhi māṃ vibho

6.047.046

tam abravīn mahātejā rāmaḥ satyaparākramaḥ
gaccha yatnaparaś cāpi bhava lakṣmaṇa saṃyuge

6.047.047

rāvaṇo hi mahāvīryo raṇe 'dbhutaparākramaḥ
trailokyenāpi saṃkruddho duṣprasahyo na saṃśayaḥ

6.047.048

tasya cchidrāṇi mārgasva svacchidrāṇi ca gopaya
cakṣuṣā dhanuṣā yatnād rakṣātmānaṃ samāhitaḥ

6.047.049

rāghavasya vacaḥ śrutvā saṃpariṣvajya pūjya ca
abhivādya tato rāmaṃ yayau saumitrir āhavam

6.047.050

sa rāvaṇaṃ vāraṇahastabāhur dadarśa dīptodyatabhīmacāpam
pracchādayantaṃ śaravṛṣṭijālais tān vānarān bhinnavikīrṇadehān

6.047.051

tam ālokya mahātejā hanūmān mārutātmajā
nivārya śarajālāni pradudrāva sa rāvaṇam

6.047.052

rathaṃ tasya samāsādya bhujam udyamya dakṣiṇam
trāsayan rāvaṇaṃ dhīmān hanūmān vākyam abravīt

6.047.053

devadānavagandharvā yakṣāś ca saha rākṣasaiḥ
avadhyatvāt tvayā bhagnā vānarebhyas tu te bhayam

6.047.054

eṣa me dakṣiṇo bāhuḥ pañcaśākhaḥ samudyataḥ
vidhamiṣyati te dehād bhūtātmānaṃ ciroṣitam

6.047.055

śrutvā hanūmato vākyaṃ rāvaṇo bhīmavikramaḥ
saṃraktanayanaḥ krodhād idaṃ vacanam abravīt

6.047.056

kṣipraṃ prahara niḥśaṅkaṃ sthirāṃ kīrtim avāpnuhi
tatas tvāṃ jñātivikrāntaṃ nāśayiṣyāmi vānara

6.047.057

rāvaṇasya vacaḥ śrutvā vāyusūnur vaco 'bravīt
prahṛtaṃ hi mayā pūrvam akṣaṃ smara sutaṃ tava

6.047.058

evam ukto mahātejā rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ
ājaghānānilasutaṃ talenorasi vīryavān

6.047.059

sa talābhihatas tena cacāla ca muhur muhuḥ
ājaghānābhisaṃkruddhas talenaivāmaradviṣam

6.047.060

tatas talenābhihato vānareṇa mahātmanā
daśagrīvaḥ samādhūto yathā bhūmicale 'calaḥ

6.047.061

saṃgrāme taṃ tathā dṛṣṭva rāvaṇaṃ talatāḍitam
ṛṣayo vānarāḥ siddhā nedur devāḥ sahāsurāḥ

6.047.062

athāśvasya mahātejā rāvaṇo vākyam abravīt
sādhu vānaravīryeṇa ślāghanīyo 'si me ripuḥ

6.047.063

rāvaṇenaivam uktas tu mārutir vākyam abravīt
dhig astu mama vīryaṃ tu yat tvaṃ jīvasi rāvaṇa

6.047.064

sakṛt tu praharedānīṃ durbuddhe kiṃ vikatthase
tatas tvāṃ māmako muṣṭir nayiṣyāmi yathākṣayam
tato mārutivākyena krodhas tasya tadājvalat

6.047.065

saṃraktanayano yatnān muṣṭim udyamya dakṣiṇam
pātayām āsa vegena vānarorasi vīryavān
hanūmān vakṣasi vyūdhe saṃcacāla hataḥ punaḥ

6.047.066

vihvalaṃ taṃ tadā dṛṣṭvā hanūmantaṃ mahābalam
rathenātirathaḥ śīghraṃ nīlaṃ prati samabhyagāt

6.047.067

pannagapratimair bhīmaiḥ paramarmātibhedibhiḥ
śarair ādīpayām āsa nīlaṃ haricamūpatim

6.047.068

sa śaraughasamāyasto nīlaḥ kapicamūpatiḥ
kareṇaikena śailāgraṃ rakṣo'dhipataye 'sṛjat

6.047.069

hanūmān api tejasvī samāśvasto mahāmanāḥ
viprekṣamāṇo yuddhepsuḥ saroṣam idam abravīt

6.047.070

nīlena saha saṃyuktaṃ rāvaṇaṃ rākṣaseśvaram
anyena yudhyamānasya na yuktam abhidhāvanam

6.047.071

rāvaṇo 'pi mahātejās tac chṛṅgaṃ saptabhiḥ śaraiḥ
ājaghāna sutīkṣṇāgrais tad vikīrṇaṃ papāta ha

6.047.072

tad vikīrṇaṃ gireḥ śṛṅgaṃ dṛṣṭvā haricamūpatiḥ
kālāgnir iva jajvāla krodhena paravīrahā

6.047.073

so 'śvakarṇān dhavān sālāṃś cūtāṃś cāpi supuṣpitān
anyāṃś ca vividhān vṛkṣān nīlaś cikṣepa saṃyuge

6.047.074

sa tān vṛkṣān samāsādya praticiccheda rāvaṇaḥ
abhyavarṣat sughoreṇa śaravarṣeṇa pāvakim

6.047.075

abhivṛṣṭaḥ śaraugheṇa megheneva mahācalaḥ
hrasvaṃ kṛtvā tadā rūpaṃ dhvajāgre nipapāta ha

6.047.076

pāvakātmajam ālokya dhvajāgre samavasthitam
jajvāla rāvaṇaḥ krodhāt tato nīlo nanāda ha

6.047.077

dhvajāgre dhanuṣaś cāgre kirīṭāgre ca taṃ harim
lakṣmaṇo 'tha hanūmāṃś ca dṛṣṭvā rāmaś ca vismitāḥ

6.047.078

rāvaṇo 'pi mahātejāḥ kapilāghavavismitaḥ
astram āhārayām āsa dīptam āgneyam adbhutam

6.047.079

tatas te cukruśur hṛṣṭā labdhalakṣyāḥ plavaṃgamāḥ
nīlalāghavasaṃbhrāntaṃ dṛṣṭvā rāvaṇam āhave

6.047.080

vānarāṇāṃ ca nādena saṃrabdho rāvaṇas tadā
saṃbhramāviṣṭahṛdayo na kiṃ cit pratyapadyata

6.047.081

āgneyenātha saṃyuktaṃ gṛhītvā rāvaṇaḥ śaram
dhvajaśīrṣasthitaṃ nīlam udaikṣata niśācaraḥ

6.047.082

tato 'bravīn mahātejā rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ
kape lāghavayukto 'si māyayā parayānayā

6.047.083

jīvitaṃ khalu rakṣasva yadi śaknoṣi vānara
tāni tāny ātmarūpāṇi sṛjase tvam anekaśaḥ

6.047.084

tathāpi tvāṃ mayā muktaḥ sāyako 'straprayojitaḥ
jīvitaṃ parirakṣantaṃ jīvitād bhraṃśayiṣyati

6.047.085

evam uktvā mahābāhū rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ
saṃdhāya bāṇam astreṇa camūpatim atāḍayat

6.047.086

so 'strayuktena bāṇena nīlo vakṣasi tāḍitaḥ
nirdahyamānaḥ sahasā nipapāta mahītale

6.047.087

pitṛmāhātmya saṃyogād ātmanaś cāpi tejasā
jānubhyām apatad bhūmau na ca prāṇair vyayujyata

6.047.088

visaṃjñaṃ vānaraṃ dṛṣṭvā daśagrīvo raṇotsukaḥ
rathenāmbudanādena saumitrim abhidudruve

6.047.089

tam āha saumitrir adīnasattvo visphārayantaṃ dhanur aprameyam
anvehi mām eva niśācarendra na vānarāṃs tvaṃ prati yoddhum arhasi

6.047.090

sa tasya vākyaṃ paripūrṇaghoṣaṃ jyāśabdam ugraṃ ca niśamya rājā
āsādya saumitrim avasthitaṃ taṃ kopānvitaṃ vākyam uvāca rakṣaḥ

6.047.091

diṣṭyāsi me rāghava dṛṣṭimārgaṃ prāpto 'ntagāmī viparītabuddhiḥ
asmin kṣaṇe yāsyasi mṛtyudeśaṃ saṃsādyamāno mama bāṇajālaiḥ

6.047.092

tam āha saumitrir avismayāno garjantam udvṛttasitāgradaṃṣṭram
rājan na garjanti mahāprabhāvā vikatthase pāpakṛtāṃ variṣṭha

6.047.093

jānāmi vīryaṃ tava rākṣasendra balaṃ pratāpaṃ ca parākramaṃ ca
avasthito 'haṃ śaracāpapāṇir āgaccha kiṃ moghavikatthanena

6.047.094

sa evam uktaḥ kupitaḥ sasarja rakṣo'dhipaḥ saptaśarān supuṅkhān
tāṃl lakṣmaṇaḥ kāñcanacitrapuṅkhaiś ciccheda bāṇair niśitāgradhāraiḥ

6.047.095

tān prekṣamāṇaḥ sahasā nikṛttān nikṛttabhogān iva pannagendrān
laṅkeśvaraḥ krodhavaśaṃ jagāma sasarja cānyān niśitān pṛṣatkān

6.047.096

sa bāṇavarṣaṃ tu vavarṣa tīvraṃ rāmānujaḥ kārmukasaṃprayuktam
kṣurārdhacandrottamakarṇibhallaiḥ śarāṃś ca ciccheda na cukṣubhe ca

6.047.097

sa lakṣmaṇaś cāśu śarāñ śitāgrān mahendravajrāśanitulyavegān
saṃdhāya cāpe jvalanaprakāśān sasarja rakṣo'dhipater vadhāya

6.047.098

sa tān praciccheda hi rākṣasendraś chittvā ca tāṃl lakṣmaṇam ājaghāna
śareṇa kālāgnisamaprabheṇa svayambhudattena lalāṭadeśe

6.047.099

sa lakṣmaṇo rāvaṇasāyakārtaś cacāla cāpaṃ śithilaṃ pragṛhya
punaś ca saṃjñāṃ pratilabhya kṛcchrāc ciccheda cāpaṃ tridaśendraśatroḥ

6.047.100

nikṛttacāpaṃ tribhir ājaghāna bāṇais tadā dāśarathiḥ śitāgraiḥ
sa sāyakārto vicacāla rājā kṛcchrāc ca saṃjñāṃ punar āsasāda

6.047.101

sa kṛttacāpaḥ śaratāḍitaś ca svedārdragātro rudhirāvasiktaḥ
jagrāha śaktiṃ samudagraśaktiḥ svayambhudattāṃ yudhi devaśatruḥ

6.047.102

sa tāṃ vidhūmānalasaṃnikāśāṃ vitrāsanīṃ vānaravāhinīnām
cikṣepa śaktiṃ tarasā jvalantīṃ saumitraye rākṣasarāṣṭranāthaḥ

6.047.103

tām āpatantīṃ bharatānujo 'strair jaghāna bāṇaiś ca hutāgnikalpaiḥ
tathāpi sā tasya viveśa śaktir bhujāntaraṃ dāśarather viśālam

6.047.104

śaktyā brāmyā tu saumitris tāḍitas tu stanāntare
viṣṇor acintyaṃ svaṃ bhāgam ātmānaṃ pratyanusmarat

6.047.105

tato dānavadarpaghnaṃ saumitriṃ devakaṇṭakaḥ
taṃ pīḍayitvā bāhubhyām aprabhur laṅghane 'bhavat

6.047.106

himavān mandaro merus trailokyaṃ vā sahāmaraiḥ
śakyaṃ bhujābhyām uddhartuṃ na saṃkhye bharatānujaḥ

6.047.107

athainaṃ vaiṣṇavaṃ bhāgaṃ mānuṣaṃ deham āsthitam
visaṃjñaṃ lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā rāvaṇo vismito 'bhavat

6.047.108

atha vāyusutaḥ kruddho rāvaṇaṃ samabhidravat
ājaghānorasi kruddho vajrakalpena muṣṭinā

6.047.109

tena muṣṭiprahāreṇa rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ
jānubhyām apatad bhūmau cacāla ca papāta ca

6.047.110

visaṃjñaṃ rāvaṇaṃ dṛṣṭvā samare bhīmavikramam
ṛṣayo vānarāś caiva nedur devāḥ savāsavāḥ

6.047.111

hanūmān api tejasvī lakṣmaṇaṃ rāvaṇārditam
anayad rāghavābhyāśaṃ bāhubhyāṃ parigṛhya tam

6.047.112

vāyusūnoḥ suhṛttvena bhaktyā paramayā ca saḥ
śatrūṇām aprakampyo 'pi laghutvam agamat kapeḥ

6.047.113

taṃ samutsṛjya sā śaktiḥ saumitriṃ yudhi durjayam
rāvaṇasya rathe tasmin sthānaṃ punar upāgamat

6.047.114

rāvaṇo 'pi mahātejāḥ prāpya saṃjñāṃ mahāhave
ādade niśitān bāṇāñ jagrāha ca mahad dhanuḥ

6.047.115

āśvastaś ca viśalyaś ca lakṣmaṇaḥ śatrusūdanaḥ
viṣṇor bhāgam amīmāṃsyam ātmānaṃ pratyanusmaran

6.047.116

nipātitamahāvīrāṃ vānarāṇāṃ mahācamūm
rāghavas tu raṇe dṛṣṭvā rāvaṇaṃ samabhidravat

6.047.117

athainam upasaṃgamya hanūmān vākyam abravīt
mama pṛṣṭhaṃ samāruhya rakṣasaṃ śāstum arhasi

6.047.118

tac chrutvā rāghavo vākyaṃ vāyuputreṇa bhāṣitam
ārohat sahasā śūro hanūmantaṃ mahākapim
rathasthaṃ rāvaṇaṃ saṃkhye dadarśa manujādhipaḥ

6.047.119

tam ālokya mahātejāḥ pradudrāva sa rāghavaḥ
vairocanam iva kruddho viṣṇur abhyudyatāyudhaḥ

6.047.120

jyāśabdam akarot tīvraṃ vajraniṣpeṣanisvanam
girā gambhīrayā rāmo rākṣasendram uvāca ha

6.047.121

tiṣṭha tiṣṭha mama tvaṃ hi kṛtvā vipriyam īdṛśam
kva nu rākṣasaśārdūla gato mokṣam avāpsyasi

6.047.122

yadīndravaivasvata bhāskarān vā svayambhuvaiśvānaraśaṃkarān vā
gamiṣyasi tvaṃ daśa vā diśo vā tathāpi me nādya gato vimokṣyase

6.047.123

yaś caiṣa śaktyābhihatas tvayādya icchan viṣādaṃ sahasābhyupetaḥ
sa eṣa rakṣogaṇarāja mṛtyuḥ saputradārasya tavādya yuddhe

6.047.124

rāghavasya vacaḥ śrutvā rākṣasendro mahākapim
ājaghāna śarais tīkṣṇaiḥ kālānalaśikhopamaiḥ

6.047.125

rākṣasenāhave tasya tāḍitasyāpi sāyakaiḥ
svabhāvatejoyuktasya bhūyas tejo vyavardhata

6.047.126

tato rāmo mahātejā rāvaṇena kṛtavraṇam
dṛṣṭvā plavagaśārdūlaṃ krodhasya vaśam eyivān

6.047.127

tasyābhisaṃkramya rathaṃ sacakraṃ sāśvadhvajacchatramahāpatākam
sasārathiṃ sāśaniśūlakhaḍgaṃ rāmaḥ praciccheda śaraiḥ supuṅkhaiḥ

6.047.128

athendraśatruṃ tarasā jaghāna bāṇena vajrāśanisaṃnibhena
bhujāntare vyūḍhasujātarūpe vajreṇa meruṃ bhagavān ivendraḥ

6.047.129

yo vajrapātāśanisaṃnipātān na cukṣubhe nāpi cacāla rājā
sa rāmabāṇābhihato bhṛśārtaś cacāla cāpaṃ ca mumoca vīraḥ

6.047.130

taṃ vihvalantaṃ prasamīkṣya rāmaḥ samādade dīptam athārdhacandram
tenārkavarṇaṃ sahasā kirīṭaṃ ciccheda rakṣo'dhipater mahātmāḥ

6.047.131

taṃ nirviṣāśīviṣasaṃnikāśaṃ śāntārciṣaṃ sūryam ivāprakāśam
gataśriyaṃ kṛttakirīṭakūṭam uvāca rāmo yudhi rākṣasendram

6.047.132

kṛtaṃ tvayā karma mahat subhīmaṃ hatapravīraś ca kṛtas tvayāham
tasmāt pariśrānta iti vyavasya na tvaṃ śarair mṛtyuvaśaṃ nayāmi

6.047.133

sa evam ukto hatadarpaharṣo nikṛttacāpaḥ sa hatāśvasūtaḥ
śarārditaḥ kṛttamahākirīṭo viveśa laṅkāṃ sahasā sma rājā

6.047.134

tasmin praviṣṭe rajanīcarendre mahābale dānavadevaśatrau
harīn viśalyān sahalakṣmaṇena cakāra rāmaḥ paramāhavāgre

6.047.135

tasmin prabhagne tridaśendraśatrau surāsurā bhūtagaṇā diśaś ca
sasāgarāḥ sarṣimahoragāś ca tathaiva bhūmyambucarāś ca hṛṣṭāḥ

Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc