Ramayana · Chapter 6.033
yudhyatāṃ tu tatas teṣāṃ vānarāṇāṃ mahātmanām
rakṣasāṃ saṃbabhūvātha balakopaḥ sudāruṇaḥ
te hayaiḥ kāñcanāpīḍair dhvajaiś cāgniśikhopamaiḥ
rathaiś cādityasaṃkāśaiḥ kavacaiś ca manoramaiḥ
niryayū rākṣasavyāghrā nādayanto diśo daśa
rākṣasā bhīmakarmāṇo rāvaṇasya jayaiṣiṇaḥ
vānarāṇām api camūr mahatī jayam iccatām
abhyadhāvata tāṃ senāṃ rakṣasāṃ kāmarūpiṇām
etasminn antare teṣām anyonyam abhidhāvatām
rakṣasāṃ vānarāṇāṃ ca dvandvayuddham avartata
aṅgadenendrajit sārdhaṃ vāliputreṇa rākṣasaḥ
ayudhyata mahātejās tryambakeṇa yathāndhakaḥ
prajaṅghena ca saṃpātir nityaṃ durmarṣaṇo raṇe
jambūmālinam ārabdho hanūmān api vānaraḥ
saṃgataḥ sumahākrodho rākṣaso rāvaṇānujaḥ
samare tīkṣṇavegena mitraghnena vibhīṣaṇaḥ
tapanena gajaḥ sārdhaṃ rākṣasena mahābalaḥ
nikumbhena mahātejā nīlo 'pi samayudhyata
vānarendras tu sugrīvaḥ praghasena samāgataḥ
saṃgataḥ samare śrīmān virūpākṣeṇa lakṣmaṇaḥ
agniketuś ca durdharṣo raśmiketuś ca rākṣasaḥ
suptaghno yajñakopaś ca rāmeṇa saha saṃgatāḥ
vajramuṣṭis tu maindena dvividenāśaniprabhaḥ
rākṣasābhyāṃ sughorābhyāṃ kapimukhyau samāgatau
vīraḥ pratapano ghoro rākṣaso raṇadurdharaḥ
samare tīkṣṇavegena nalena samayudhyata
dharmasya putro balavān suṣeṇa iti viśrutaḥ
sa vidyunmālinā sārdham ayudhyata mahākapiḥ
vānarāś cāpare bhīmā rākṣasair aparaiḥ saha
dvandvaṃ samīyur bahudhā yuddhāya bahubhiḥ saha
tatrāsīt sumahad yuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam
rakṣasāṃ vānarāṇāṃ ca vīrāṇāṃ jayam icchatām
harirākṣasadehebhyaḥ prasṛtāḥ keśaśāḍvalāḥ
śarīrasaṃghāṭavahāḥ prasusruḥ śoṇitāpagāḥ
ājaghānendrajit kruddho vajreṇeva śatakratuḥ
aṅgadaṃ gadayā vīraṃ śatrusainyavidāraṇam
tasya kāñcanacitrāṅgaṃ rathaṃ sāśvaṃ sasārathim
jaghāna samare śrīmān aṅgado vegavān kapiḥ
saṃpātis tu tribhir bāṇaiḥ prajaṅghena samāhataḥ
nijaghānāśvakarṇena prajaṅghaṃ raṇamūrdhani
jambūmālī rathasthas tu rathaśaktyā mahābalaḥ
bibheda samare kruddho hanūmantaṃ stanāntare
tasya taṃ ratham āsthāya hanūmān mārutātmajaḥ
pramamātha talenāśu saha tenaiva rakṣasā
bhinnagātraḥ śarais tīkṣṇaiḥ kṣiprahastena rakṣasā
prajaghānādriśṛṅgeṇa tapanaṃ muṣṭinā gajaḥ
grasantam iva sainyāni praghasaṃ vānarādhipaḥ
sugrīvaḥ saptaparṇena nirbibheda jaghāna ca
prapīḍya śaravarṣeṇa rākṣasaṃ bhīmadarśanam
nijaghāna virūpākṣaṃ śareṇaikena lakṣmaṇaḥ
agniketuś ca durdharṣo raśmiketuś ca rākṣasaḥ
suptighno yajñakopaś ca rāmaṃ nirbibhiduḥ śaraiḥ
teṣāṃ caturṇāṃ rāmas tu śirāṃsi samare śaraiḥ
kruddhaś caturbhiś ciccheda ghorair agniśikhopamaiḥ
vajramuṣṭis tu maindena muṣṭinā nihato raṇe
papāta sarathaḥ sāśvaḥ purāṭṭa iva bhūtale
vajrāśanisamasparśo dvivido 'py aśaniprabham
jaghāna giriśṛṅgeṇa miṣatāṃ sarvarakṣasām
dvividaṃ vānarendraṃ tu drumayodhinam āhave
śarair aśanisaṃkāśaiḥ sa vivyādhāśaniprabhaḥ
sa śarair atividdhāṅgo dvividaḥ krodhamūrchitaḥ
sālena sarathaṃ sāśvaṃ nijaghānāśaniprabham
nikumbhas tu raṇe nīlaṃ nīlāñjanacayaprabham
nirbibheda śarais tīkṣṇaiḥ karair megham ivāṃśumān
punaḥ śaraśatenātha kṣiprahasto niśācaraḥ
bibheda samare nīlaṃ nikumbhaḥ prajahāsa ca
tasyaiva rathacakreṇa nīlo viṣṇur ivāhave
śiraś ciccheda samare nikumbhasya ca sāratheḥ
vidyunmālī rathasthas tu śaraiḥ kāñcanabhūṣaṇaiḥ
suṣeṇaṃ tāḍayām āsa nanāda ca muhur muhuḥ
taṃ rathastham atho dṛṣṭvā suṣeṇo vānarottamaḥ
giriśṛṅgeṇa mahatā ratham āśu nyapātayat
lāghavena tu saṃyukto vidyunmālī niśācaraḥ
apakramya rathāt tūrṇaṃ gadāpāṇiḥ kṣitau sthitaḥ
tataḥ krodhasamāviṣṭaḥ suṣeṇo haripuṃgavaḥ
śilāṃ sumahatīṃ gṛhya niśācaram abhidravat
tam āpatantaṃ gadayā vidyunmālī niśācaraḥ
vakṣasy abhijagnānāśu suṣeṇaṃ harisattamam
gadāprahāraṃ taṃ ghoram acintyaplavagottamaḥ
tāṃ śilāṃ pātayām āsa tasyorasi mahāmṛdhe
śilāprahārābhihato vidyunmālī niśācaraḥ
niṣpiṣṭahṛdayo bhūmau gatāsur nipapāta ha
evaṃ tair vānaraiḥ śūraiḥ śūrās te rajanīcarāḥ
dvandve vimṛditās tatra daityā iva divaukasaiḥ
bhallaiḥ khaḍgair gadābhiś ca śaktitomara paṭṭasaiḥ
apaviddhaś ca bhinnaś ca rathaiḥ sāṃgrāmikair hayaiḥ
nihataiḥ kuñjarair mattais tathā vānararākṣasaiḥ
cakrākṣayugadaṇḍaiś ca bhagnair dharaṇisaṃśritaiḥ
babhūvāyodhanaṃ ghoraṃ gomāyugaṇasevitam
kabandhāni samutpetur dikṣu vānararakṣasām
vimarde tumule tasmin devāsuraraṇopame
vidāryamāṇā haripuṃgavais tadā niśācarāḥ śoṇitadigdhagātrāḥ
punaḥ suyuddhaṃ tarasā samāśritā divākarasyāstamayābhikāṅkṣiṇaḥ
Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0