Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ramayana · Chapter 6.023

6.023.001

sā sītā tac chiro dṛṣṭvā tac ca kārmukam uttamam
sugrīvapratisaṃsargam ākhyātaṃ ca hanūmatā

6.023.002

nayane mukhavarṇaṃ ca bhartus tat sadṛśaṃ mukham
keśān keśāntadeśaṃ ca taṃ ca cūḍāmaṇiṃ śubham

6.023.003

etaiḥ sarvair abhijñānair abhijñāya suduḥkhitā
vijagarhe 'tha kaikeyīṃ krośantī kurarī yathā

6.023.004

sakāmā bhava kaikeyi hato 'yaṃ kulanandanaḥ
kulam utsāditaṃ sarvaṃ tvayā kalahaśīlayā

6.023.005

āryeṇa kiṃ nu kaikeyyāḥ kṛtaṃ rāmeṇa vipriyam
yad gṛhāc cīravasanas tayā prasthāpito vanam

6.023.006

evam uktvā tu vaidehī vepamānā tapasvinī
jagāma jagatīṃ bālā chinnā tu kadalī yathā

6.023.007

sā muhūrtāt samāśvasya pratilabhya ca cetanām
tac chiraḥ samupāghrāya vilalāpāyatekṣaṇā

6.023.008

hā hatāsmi mahābāho vīravratam anuvratā
imāṃ te paścimāvasthāṃ gatāsmi vidhavā kṛtā

6.023.009

prathamaṃ maraṇaṃ nāryā bhartur vaiguṇyam ucyate
suvṛttaḥ sādhuvṛttāyāḥ saṃvṛttas tvaṃ mamāgrataḥ

6.023.010

duḥkhād duḥkhaṃ prapannāyā magnāyāḥ śokasāgare
yo hi mām udyatas trātuṃ so 'pi tvaṃ vinipātitaḥ

6.023.011

sā śvaśrūr mama kausalyā tvayā putreṇa rāghava
vatseneva yathā dhenur vivatsā vatsalā kṛtā

6.023.012

ādiṣṭaṃ dīrgham āyus te yair acintyaparākrama
anṛtaṃ vacanaṃ teṣām alpāyur asi rāghava

6.023.013

atha vā naśyati prajñā prājñasyāpi satas tava
pacaty enaṃ tathā kālo bhūtānāṃ prabhavo hy ayam

6.023.014

adṛṣṭaṃ mṛtyum āpannaḥ kasmāt tvaṃ nayaśāstravit
vyasanānām upāyajñaḥ kuśalo hy asi varjane

6.023.015

tathā tvaṃ saṃpariṣvajya raudrayātinṛśaṃsayā
kālarātryā mayācchidya hṛtaḥ kamalalocanaḥ

6.023.016

upaśeṣe mahābāho māṃ vihāya tapasvinīm
priyām iva śubhāṃ nārīṃ pṛthivīṃ puruṣarṣabha

6.023.017

arcitaṃ satataṃ yatnād gandhamālyair mayā tava
idaṃ te matpriyaṃ vīra dhanuḥ kāñcanabhūṣitam

6.023.018

pitrā daśarathena tvaṃ śvaśureṇa mamānagha
pūrvaiś ca pitṛbhiḥ sārdhaṃ nūnaṃ svarge samāgataḥ

6.023.019

divi nakṣatrabhūtas tvaṃ mahat karma kṛtaṃ priyam
puṇyaṃ rājarṣivaṃśaṃ tvam ātmanaḥ samupekṣase

6.023.020

kiṃ mān na prekṣase rājan kiṃ māṃ na pratibhāṣase
bālāṃ bālena saṃprāptāṃ bhāryāṃ māṃ sahacāriṇīm

6.023.021

saṃśrutaṃ gṛhṇatā pāṇiṃ cariṣyāmīti yat tvayā
smara tan mama kākutstha naya mām api duḥkhitām

6.023.022

kasmān mām apahāya tvaṃ gato gatimatāṃ vara
asmāl lokād amuṃ lokaṃ tyaktvā mām iha duḥkhitām

6.023.023

kalyāṇair ucitaṃ yat tat pariṣvaktaṃ mayaiva tu
kravyādais tac charīraṃ te nūnaṃ viparikṛṣyate

6.023.024

agniṣṭomādibhir yajñair iṣṭavān āptadakṣiṇaiḥ
agnihotreṇa saṃskāraṃ kena tvaṃ tu na lapsyase

6.023.025

pravrajyām upapannānāṃ trayāṇām ekam āgatam
pariprakṣyati kausalyā lakṣmaṇaṃ śokalālasā

6.023.026

sa tasyāḥ paripṛcchantyā vadhaṃ mitrabalasya te
tava cākhyāsyate nūnaṃ niśāyāṃ rākṣasair vadham

6.023.027

sā tvāṃ suptaṃ hataṃ śrutvā māṃ ca rakṣogṛhaṃ gatām
hṛdayena vidīrṇena na bhaviṣyati rāghava

6.023.028

sādhu pātaya māṃ kṣipraṃ rāmasyopari rāvaṇaḥ
samānaya patiṃ patnyā kuru kalyāṇam uttamam

6.023.029

śirasā me śiraś cāsya kāyaṃ kāyena yojaya
rāvaṇānugamiṣyāmi gatiṃ bhartur mahātmanaḥ
muhūrtam api necchāmi jīvituṃ pāpajīvinā

6.023.030

śrutaṃ mayā vedavidāṃ brāhmaṇānāṃ pitur gṛhe
yāsāṃ strīṇāṃ priyo bhartā tāsāṃ lokā mahodayāḥ

6.023.031

kṣamā yasmin damas tyāgaḥ satyaṃ dharmaḥ kṛtajñatā
ahiṃsā caiva bhūtānāṃ tam ṛte kā gatir mama

6.023.032

iti sā duḥkhasaṃtaptā vilalāpāyatekṣaṇā
bhartuḥ śiro dhanus tatra samīkṣya janakātmajā

6.023.033

evaṃ lālapyamānāyāṃ sītāyāṃ tatra rākṣasaḥ
abhicakrāma bhartāram anīkasthaḥ kṛtāñjaliḥ

6.023.034

vijayasvāryaputreti so 'bhivādya prasādya ca
nyavedayad anuprāptaṃ prahastaṃ vāhinīpatim

6.023.035

amātyaiḥ sahitaḥ sarvaiḥ prahastaḥ samupasthitaḥ
kiṃ cid ātyayikaṃ kāryaṃ teṣāṃ tvaṃ darśanaṃ kuru

6.023.036

etac chrutvā daśagrīvo rākṣasaprativeditam
aśokavanikāṃ tyaktvā mantriṇāṃ darśanaṃ yayau

6.023.037

sa tu sarvaṃ samarthyaiva mantribhiḥ kṛtyam ātmanaḥ
sabhāṃ praviśya vidadhe viditvā rāmavikramam

6.023.038

antardhānaṃ tu tac chīrṣaṃ tac ca kārmukam uttamam
jagāma rāvaṇasyaiva niryāṇasamanantaram

6.023.039

rākṣasendras tu taiḥ sārdhaṃ mantribhir bhīmavikramaiḥ
samarthayām āsa tadā rāmakāryaviniścayam

6.023.040

avidūrasthitān sarvān balādhyakṣān hitaiṣiṇaḥ
abravīt kālasadṛśo rāvaṇo rākṣasādhipaḥ

6.023.041

śīghraṃ bherīninādena sphuṭakoṇāhatena me
samānayadhvaṃ sainyāni vaktavyaṃ ca na kāraṇam

6.023.042

tatas tatheti pratigṛhya tad vaco balādhipās te mahad ātmano balam
samānayaṃś caiva samāgataṃ ca te nyavedayan bhartari yuddhakāṅkṣiṇi

Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc