Ramayana · Chapter 6.020

śukena tu samākhyātāṃs tān dṛṣṭvā hariyūthapān
samīpasthaṃ ca rāmasya bhrātaraṃ svaṃ vibhīṣaṇam

lakṣmaṇaṃ ca mahāvīryaṃ bhujaṃ rāmasya dakṣiṇam
sarvavānararājaṃ ca sugrīvaṃ bhīmavikramam

kiṃ cid āvignahṛdayo jātakrodhaś ca rāvaṇaḥ
bhartsayām āsa tau vīrau kathānte śukasāraṇau

adhomukhau tau praṇatāv abravīc chukasāraṇau
roṣagadgadayā vācā saṃrabdhaḥ paruṣaṃ vacaḥ

na tāvat sadṛśaṃ nāma sacivair upajīvibhiḥ
vipriyaṃ nṛpater vaktuṃ nigrahapragrahe vibhoḥ

ripūṇāṃ pratikūlānāṃ yuddhārtham abhivartatām
ubhābhyāṃ sadṛśaṃ nāma vaktum aprastave stavam

ācāryā guravo vṛddhā vṛthā vāṃ paryupāsitāḥ
sāraṃ yad rājaśāstrāṇām anujīvyaṃ na gṛhyate

gṛhīto vā na vijñāto bhāro jñānasya vochyate
īdṛśaiḥ sacivair yukto mūrkhair diṣṭyā dharāmy aham

kiṃ nu mṛtyor bhayaṃ nāsti māṃ vaktuṃ paruṣaṃ vacaḥ
yasya me śāsato jihvā prayacchati śubhāśubham

apy eva dahanaṃ spṛṣṭvā vane tiṣṭhanti pādapāḥ
rājadoṣaparāmṛṣṭās tiṣṭhante nāparādhinaḥ

hanyām aham imau pāpau śatrupakṣapraśaṃsakau
yadi pūrvopakārair me na krodho mṛdutāṃ vrajet

apadhvaṃsata gacchadhvaṃ saṃnikarṣād ito mama
na hi vāṃ hantum icchāmi smarann upakṛtāni vām
hatāv eva kṛtaghnau tau mayi snehaparāṅmukhau

evam uktau tu savrīḍau tāv ubhau śukasāraṇau
rāvaṇaṃ jayaśabdena pratinandyābhiniḥsṛtau

abravīt sa daśagrīvaḥ samīpasthaṃ mahodaram
upasthāpaya śīghraṃ me cārān nītiviśāradān

tataś carāḥ saṃtvaritāḥ prāptāḥ pārthivaśāsanāt
upasthitāḥ prāñjalayo vardhayitvā jayāśiṣā

tān abravīt tato vākyaṃ rāvaṇo rākṣasādhipaḥ
cārān pratyayikāñ śūrān bhaktān vigatasādhvasān

ito gacchata rāmasya vyavasāyaṃ parīkṣatha
mantreṣv abhyantarā ye 'sya prītyā tena samāgatāḥ

kathaṃ svapiti jāgarti kim anyac ca kariṣyati
vijñāya nipuṇaṃ sarvam āgantavyam aśeṣataḥ

cāreṇa viditaḥ śatruḥ paṇḍitair vasudhādhipaiḥ
yuddhe svalpena yatnena samāsādya nirasyate

cārās tu te tathety uktvā prahṛṣṭā rākṣaseśvaram
kṛtvā pradakṣiṇaṃ jagmur yatra rāmaḥ salakṣmaṇaḥ

te suvelasya śailasya samīpe rāmalakṣmaṇau
pracchannā dadṛśur gatvā sasugrīvavibhīṣaṇau

te tu dharmātmanā dṛṣṭā rākṣasendreṇa rākṣasāḥ
vibhīṣaṇena tatrasthā nigṛhītā yadṛcchayā

vānarair arditās te tu vikrāntair laghuvikramaiḥ
punar laṅkām anuprāptāḥ śvasanto naṣṭacetasaḥ

tato daśagrīvam upasthitās te cārā bahirnityacarā niśācarāḥ
gireḥ suvelasya samīpavāsinaṃ nyavedayan bhīmabalaṃ mahābalāḥ