Ramayana · Chapter 5.010

sa tasya madhye bhavanasya vānaro latāgṛhāṃś citragṛhān niśāgṛhān
jagāma sītāṃ prati darśanotsuko na caiva tāṃ paśyati cārudarśanām

sa cintayām āsa tato mahākapiḥ priyām apaśyan raghunandanasya tām
dhruvaṃ nu sītā mriyate yathā na me vicinvato darśanam eti maithilī

sā rākṣasānāṃ pravareṇa bālā svaśīlasaṃrakṣaṇa tat parā satī
anena nūnaṃ pratiduṣṭakarmaṇā hatā bhaved āryapathe pare sthitā

virūparūpā vikṛtā vivarcaso mahānanā dīrghavirūpadarśanāḥ
samīkṣya sā rākṣasarājayoṣito bhayād vinaṣṭā janakeśvarātmajā

sītām adṛṣṭvā hy anavāpya pauruṣaṃ vihṛtya kālaṃ saha vānaraiś ciram
na me 'sti sugrīvasamīpagā gatiḥ sutīkṣṇadaṇḍo balavāṃś ca vānaraḥ

dṛṣṭam antaḥpuraṃ sarvaṃ dṛṣṭvā rāvaṇayoṣitaḥ
na sītā dṛśyate sādhvī vṛthā jāto mama śramaḥ

kiṃ nu māṃ vānarāḥ sarve gataṃ vakṣyanti saṃgatāḥ
gatvā tatra tvayā vīra kiṃ kṛtaṃ tad vadasva naḥ

adṛṣṭvā kiṃ pravakṣyāmi tām ahaṃ janakātmajām
dhruvaṃ prāyam upeṣyanti kālasya vyativartane

kiṃ vā vakṣyati vṛddhaś ca jāmbavān aṅgadaś ca saḥ
gataṃ pāraṃ samudrasya vānarāś ca samāgatāḥ

anirvedaḥ śriyo mūlam anirvedaḥ paraṃ sukham
bhūyas tāvad viceṣyāmi na yatra vicayaḥ kṛtaḥ

anirvedo hi satataṃ sarvārtheṣu pravartakaḥ
karoti saphalaṃ jantoḥ karma yac ca karoti saḥ

tasmād anirveda kṛtaṃ yatnaṃ ceṣṭe 'ham uttamam
adṛṣṭāṃś ca viceṣyāmi deśān rāvaṇapālitān

āpānaśālāvicitās tathā puṣpagṛhāṇi ca
citraśālāś ca vicitā bhūyaḥ krīḍāgṛhāṇi ca

niṣkuṭāntararathyāś ca vimānāni ca sarvaśaḥ
iti saṃcintya bhūyo 'pi vicetum upacakrame

bhūmīgṛhāṃś caityagṛhān gṛhātigṛhakān api
utpatan nipataṃś cāpi tiṣṭhan gacchan punaḥ kva cit

apāvṛṇvaṃś ca dvārāṇi kapāṭāny avaghaṭṭayan
praviśan niṣpataṃś cāpi prapatann utpatann api
sarvam apy avakāśaṃ sa vicacāra mahākapiḥ

caturaṅgulamātro 'pi nāvakāśaḥ sa vidyate
rāvaṇāntaḥpure tasmin yaṃ kapir na jagāma saḥ

prākarāntararathyāś ca vedikaś caityasaṃśrayāḥ
śvabhrāś ca puṣkariṇyaś ca sarvaṃ tenāvalokitam

rākṣasyo vividhākārā virūpā vikṛtās tathā
dṛṣṭā hanūmatā tatra na tu sā janakātmajā

rūpeṇāpratimā loke varā vidyādhara striyaḥ
dṛṭā hanūmatā tatra na tu rāghavanandinī

nāgakanyā varārohāḥ pūrṇacandranibhānanāḥ
dṛṣṭā hanūmatā tatra na tu sītā sumadhyamā

pramathya rākṣasendreṇa nāgakanyā balād dhṛtāḥ
dṛṣṭā hanūmatā tatra na sā janakanandinī

so 'paśyaṃs tāṃ mahābāhuḥ paśyaṃś cānyā varastriyaḥ
viṣasāda mahābāhur hanūmān mārutātmajaḥ

udyogaṃ vānarendrāṇaṃ plavanaṃ sāgarasya ca
vyarthaṃ vīkṣyānilasutaś cintāṃ punar upāgamat

avatīrya vimānāc ca hanūmān mārutātmajaḥ
cintām upajagāmātha śokopahatacetanaḥ