Ramayana · Chapter 4.064

tato 'ṅgadavacaḥ śrutvā sarve te vānarottamāḥ
svaṃ svaṃ gatau samutsāham āhus tatra yathākramam

gajo gavākṣo gavayaḥ śarabho gandhamādanaḥ
maindaś ca dvividaś caiva suṣeṇo jāmbavāṃs tathā

ābabhāṣe gajas tatra plaveyaṃ daśayojanam
gavākṣo yojanāny āha gamiṣyāmīti viṃśatim

gavayo vānaras tatra vānarāṃs tān uvāca ha
triṃśataṃ tu gamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṃgamāḥ

śarabho vānaras tatra vānarāṃs tān uvāca ha
catvāriṃśad gamiṣyāmi yojanānāṃ na saṃśayaḥ

vānarāṃs tu mahātejā abravīd gandhamādanaḥ
yojanānāṃ gamiṣyāmi pañcāśat tu na saṃśayaḥ

maindas tu vānaras tatra vānarāṃs tān uvāca ha
yojanānāṃ paraṃ ṣaṣṭim ahaṃ plavitum utsahe

tatas tatra mahātejā dvividaḥ pratyabhāṣata
gamiṣyāmi na saṃdehaḥ saptatiṃ yojanāny aham

suṣeṇas tu hariśreṣṭhaḥ proktavān kapisattamān
aśītiṃ yojanānāṃ tu plaveyaṃ plavagarṣabhāḥ

teṣāṃ kathayatāṃ tatra sarvāṃs tān anumānya ca
tato vṛddhatamas teṣāṃ jāmbavān pratyabhāṣata

pūrvam asmākam apy āsīt kaś cid gatiparākramaḥ
te vayaṃ vayasaḥ pāram anuprāptāḥ sma sāmpratam

kiṃ tu naivaṃ gate śakyam idaṃ kāryam upekṣitum
yad arthaṃ kapirājaś ca rāmaś ca kṛtaniścayau

sāmprataṃ kālabhedena yā gatis tāṃ nibodhata
navatiṃ yojanānāṃ tu gamiṣyāmi na saṃśayaḥ

tāṃś ca sarvān hariśreṣṭhāñ jāmbavān punar abravīt
na khalv etāvad evāsīd gamane me parākramaḥ

mayā mahābalaiś caiva yajñe viṣṇuḥ sanātanaḥ
pradakṣiṇīkṛtaḥ pūrvaṃ kramamāṇas trivikramaḥ

sa idānīm ahaṃ vṛddhaḥ plavane mandavikramaḥ
yauvane ca tadāsīn me balam apratimaṃ paraiḥ

saṃpraty etāvatīṃ śaktiṃ gamane tarkayāmy aham
naitāvatā ca saṃsiddhiḥ kāryasyāsya bhaviṣyati

athottaram udārārtham abravīd aṅgadas tadā
anumānya mahāprājño jāmbavantaṃ mahākapim

aham etad gamiṣyāmi yojanānāṃ śataṃ mahat
nivartane tu me śaktiḥ syān na veti na niścitam

tam uvāca hariśreṣṭho jāmbavān vākyakovidaḥ
jñāyate gamane śaktis tava haryṛkṣasattama

kāmaṃ śatasahasraṃ vā na hy eṣa vidhir ucyate
yojanānāṃ bhavāñ śakto gantuṃ pratinivartitum

na hi preṣayitā tata svāmī preṣyaḥ kathaṃ cana
bhavatāyaṃ janaḥ sarvaḥ preṣyaḥ plavagasattama

bhavān kalatram asmākaṃ svāmibhāve vyavasthitaḥ
svāmī kalatraṃ sainyasya gatir eṣā paraṃtapa

tasmāt kalatravat tāta pratipālyaḥ sadā bhavān
api caitasya kāryasya bhavān mūlam ariṃdama

mūlam arthasya saṃrakṣyam eṣa kāryavidāṃ nayaḥ
mūle hi sati sidhyanti guṇāḥ puṣpaphalādayaḥ

tad bhavān asyā kāryasya sādhane satyavikramaḥ
buddhivikramasaṃpanno hetur atra paraṃtapaḥ

guruś ca guruputraś ca tvaṃ hi naḥ kapisattama
bhavantam āśritya vayaṃ samarthā hy arthasādhane

uktavākyaṃ mahāprājñaṃ jāmbavantaṃ mahākapiḥ
pratyuvācottaraṃ vākyaṃ vālisūnur athāṅgadaḥ

yadi nāhaṃ gamiṣyāmi nānyo vānarapuṃgavaḥ
punaḥ khalv idam asmābhiḥ kāryaṃ prāyopaveśanam

na hy akṛtvā haripateḥ saṃdeśaṃ tasya dhīmataḥ
tatrāpi gatvā prāṇānāṃ paśyāmi parirakṣaṇam

sa hi prasāde cātyarthaṃ kope ca harir īśvaraḥ
atītya tasya saṃdeśaṃ vināśo gamane bhavet

tad yathā hy asya kāryasya na bhavaty anyathā gatiḥ
tad bhavān eva dṛṣṭārthaḥ saṃcintayitum arhati

so 'ṅgadena tadā vīraḥ pratyuktaḥ plavagarṣabhaḥ
jāmbavān uttaraṃ vākyaṃ provācedaṃ tato 'ṅgadam

asya te vīra kāryasya na kiṃ cit parihīyate
eṣa saṃcodayāmy enaṃ yaḥ kāryaṃ sādhayiṣyati

tataḥ pratītaṃ plavatāṃ variṣṭham ekāntam āśritya sukhopaviṣṭam
saṃcodayām āsa haripravīro haripravīraṃ hanumantam eva