Ramayana · Chapter 1.036
tapyamāne tapo deve devāḥ sarṣigaṇāḥ purā
senāpatim abhīpsantaḥ pitāmaham upāgaman
tato 'bruvan surāḥ sarve bhagavantaṃ pitāmaham
praṇipatya śubhaṃ vākyaṃ sendrāḥ sāgnipurogamāḥ
yo naḥ senāpatir deva datto bhagavatā purā
sa tapaḥ param āsthāya tapyate sma sahomayā
yad atrānantaraṃ kāryaṃ lokānāṃ hitakāmyayā
saṃvidhatsva vidhānajña tvaṃ hi naḥ paramā gatiḥ
devatānāṃ vacaḥ śrutvā sarvalokapitāmahaḥ
sāntvayan madhurair vākyais tridaśān idam abravīt
śailaputryā yad uktaṃ tan na prajāsyatha patniṣu
tasyā vacanam akliṣṭaṃ satyam eva na saṃśayaḥ
iyam ākāśagā gaṅgā yasyāṃ putraṃ hutāśanaḥ
janayiṣyati devānāṃ senāpatim ariṃdamam
jyeṣṭhā śailendraduhitā mānayiṣyati taṃ sutam
umāyās tad bahumataṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ
tac chrutvā vacanaṃ tasya kṛtārthā raghunandana
praṇipatya surāḥ sarve pitāmaham apūjayan
te gatvā parvataṃ rāma kailāsaṃ dhātumaṇḍitam
agniṃ niyojayām āsuḥ putrārthaṃ sarvadevatāḥ
devakāryam idaṃ deva samādhatsva hutāśana
śailaputryāṃ mahātejo gaṅgāyāṃ teja utsṛja
devatānāṃ pratijñāya gaṅgām abhyetya pāvakaḥ
garbhaṃ dhāraya vai devi devatānām idaṃ priyam
ity etad vacanaṃ śrutvā divyaṃ rūpam adhārayat
sa tasyā mahimāṃ dṛṣṭvā samantād avakīryata
samantatas tadā devīm abhyaṣiñcata pāvakaḥ
sarvasrotāṃsi pūrṇāni gaṅgāyā raghunandana
tam uvāca tato gaṅgā sarvadevapurohitam
aśaktā dhāraṇe deva tava tejaḥ samuddhatam
dahyamānāgninā tena saṃpravyathitacetanā
athābravīd idaṃ gaṅgāṃ sarvadevahutāśanaḥ
iha haimavate pāde garbho 'yaṃ saṃniveśyatām
śrutvā tv agnivaco gaṅgā taṃ garbham atibhāsvaram
utsasarja mahātejāḥ srotobhyo hi tadānagha
yad asyā nirgataṃ tasmāt taptajāmbūnadaprabham
kāñcanaṃ dharaṇīṃ prāptaṃ hiraṇyam amalaṃ śubham
tāmraṃ kārṣṇāyasaṃ caiva taikṣṇyād evābhijāyata
malaṃ tasyābhavat tatra trapusīsakam eva ca
tad etad dharaṇīṃ prāpya nānādhātur avardhata
nikṣiptamātre garbhe tu tejobhir abhirañjitam
sarvaṃ parvatasaṃnaddhaṃ sauvarṇam abhavad vanam
jātarūpam iti khyātaṃ tadā prabhṛti rāghava
suvarṇaṃ puruṣavyāghra hutāśanasamaprabham
taṃ kumāraṃ tato jātaṃ sendrāḥ sahamarudgaṇāḥ
kṣīrasaṃbhāvanārthāya kṛttikāḥ samayojayan
tāḥ kṣīraṃ jātamātrasya kṛtvā samayam uttamam
daduḥ putro 'yam asmākaṃ sarvāsām iti niścitāḥ
tatas tu devatāḥ sarvāḥ kārtikeya iti bruvan
putras trailokya vikhyāto bhaviṣyati na saṃśayaḥ
teṣāṃ tad vacanaṃ śrutvā skannaṃ garbhaparisrave
snāpayan parayā lakṣmyā dīpyamānam ivānalam
skanda ity abruvan devāḥ skannaṃ garbhaparisravāt
kārtikeyaṃ mahābhāgaṃ kākutsthajvalanopamam
prādurbhūtaṃ tataḥ kṣīraṃ kṛttikānām anuttamam
ṣaṇṇāṃ ṣaḍānano bhūtvā jagrāha stanajaṃ payaḥ
gṛhītvā kṣīram ekāhnā sukumāra vapus tadā
ajayat svena vīryeṇa daityasainyagaṇān vibhuḥ
surasenāgaṇapatiṃ tatas tam amaladyutim
abhyaṣiñcan suragaṇāḥ sametyāgnipurogamāḥ
eṣa te rāma gaṅgāyā vistaro 'bhihito mayā
kumārasaṃbhavaś caiva dhanyaḥ puṇyas tathaiva ca
Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0