Ramayana · Chapter 1.021

tathā vasiṣṭhe bruvati rājā daśarathaḥ sutam
prahṛṣṭavadano rāmam ājuhāva salakṣmaṇam

kṛtasvastyayanaṃ mātrā pitrā daśarathena ca
purodhasā vasiṣṭhena maṅgalair abhimantritam

sa putraṃ mūrdhny upāghrāya rājā daśarathaḥ priyam
dadau kuśikaputrāya suprītenāntarātmanā

tato vāyuḥ sukhasparśo virajasko vavau tadā
viśvāmitragataṃ rāmaṃ dṛṣṭvā rājīvalocanam

puṣpavṛṣṭir mahaty āsīd devadundubhinisvanaḥ
śaṅkhadundubhinirghoṣaḥ prayāte tu mahātmani

viśvāmitro yayāv agre tato rāmo mahāyaśāḥ
kākapakṣadharo dhanvī taṃ ca saumitrir anvagāt

kalāpinau dhanuṣpāṇī śobhayānau diśo daśa
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ triśīrṣāv iva pannagau
anujagmatur akṣudrau pitāmaham ivāśvinau

baddhagodhāṅgulitrāṇau khaḍgavantau mahādyutī
sthāṇuṃ devam ivācintyaṃ kumārāv iva pāvakī

adhyardhayojanaṃ gatvā sarayvā dakṣiṇe taṭe
rāmeti madhurā vāṇīṃ viśvāmitro 'bhyabhāṣata

gṛhāṇa vatsa salilaṃ mā bhūt kālasya paryayaḥ
mantragrāmaṃ gṛhāṇa tvaṃ balām atibalāṃ tathā

na śramo na jvaro vā te na rūpasya viparyayaḥ
na ca suptaṃ pramattaṃ vā dharṣayiṣyanti nairṛtāḥ

na bāhvoḥ sadṛśo vīrye pṛthivyām asti kaś cana
triṣu lokeṣu vā rāma na bhavet sadṛśas tava

na saubhāgye na dākṣiṇye na jñāne buddhiniścaye
nottare pratipattavyo samo loke tavānagha

etadvidyādvaye labdhe bhavitā nāsti te samaḥ
balā cātibalā caiva sarvajñānasya mātarau

kṣutpipāse na te rāma bhaviṣyete narottama
balām atibalāṃ caiva paṭhataḥ pathi rāghava
vidyādvayam adhīyāne yaśaś cāpy atulaṃ bhuvi

pitāmahasute hy ete vidye tejaḥsamanvite
pradātuṃ tava kākutstha sadṛśas tvaṃ hi dhārmika

kāmaṃ bahuguṇāḥ sarve tvayy ete nātra saṃśayaḥ
tapasā saṃbhṛte caite bahurūpe bhaviṣyataḥ

tato rāmo jalaṃ spṛṣṭvā prahṛṣṭavadanaḥ śuciḥ
pratijagrāha te vidye maharṣer bhāvitātmanaḥ
vidyāsamudito rāmaḥ śuśubhe bhūrivikramaḥ

gurukāryāṇi sarvāṇi niyujya kuśikātmaje
ūṣus tāṃ rajanīṃ tatra sarayvāṃ susukhaṃ trayaḥ