Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.76

2.76.1

Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 76
tām āryagaṇasampūrṇāṃ bharataḥ pragrahāṃ sabhām /
dadarśa buddhisampannaḥ pūrṇacandrāṃ niśām iva

2.76.2

āsanāni yathānyāyam āryāṇāṃ viśatāṃ tadā /
adṛśyata ghanāpāye pūrṇacandreva śarvarī

2.76.3

rājñas tu prakṛtīḥ sarvāḥ samagrāḥ prekṣya dharmavit /
idaṃ purohito vākyaṃ bharataṃ mṛdu cābravīt

2.76.4

tāta rājā daśarathaḥ svargato dharmam ācaran /
dhanadhānyavatīṃ sphītāṃ pradāya pṛthivīṃ tava

2.76.5

rāmas tathā satyadhṛtiḥ satāṃ dharmam anusmaran /
nājahāt pitur ādeśaṃ śaśī jyotsnām ivoditaḥ

2.76.6

pitrā bhrātrā ca te dattaṃ rājyaṃ nihatakaṇṭakam /
tad bhuṅkṣva muditāmātyaḥ kṣipram evābhiṣecaya

2.76.7

udīcyāś ca pratīcyāś ca dākṣiṇātyāś ca kevalāḥ /
koṭyāparāntāḥ sāmudrā ratnāny abhiharantu te

2.76.8

tac chrutvā bharato vākyaṃ śokenābhipariplutaḥ /
jagāma manasā rāmaṃ dharmajño dharmakāṅkṣayā

2.76.9

sa bāṣpakalayā vācā kalahaṃsasvaro yuvā /
vilalāpa sabhāmadhye jagarhe ca purohitam

2.76.10

caritabrahmacaryasya vidyā snātasya dhīmataḥ /
dharme prayatamānasya ko rājyaṃ madvidho haret

2.76.11

kathaṃ daśarathāj jāto bhaved rājyāpahārakaḥ /
rājyaṃ cāhaṃ ca rāmasya dharmaṃ vaktum ihārhasi

2.76.12

jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaś ca dharmātmā dilīpanahuṣopamaḥ /
labdhum arhati kākutstho rājyaṃ daśaratho yathā

2.76.13

anāryajuṣṭam asvargyaṃ kuryāṃ pāpam ahaṃ yadi /
ikṣvākūṇām ahaṃ loke bhaveyaṃ kulapāṃsanaḥ

2.76.14

yaddhi mātrā kṛtaṃ pāpaṃ nāhaṃ tad abhirocaye /
ihastho vanadurgasthaṃ namasyāmi kṛtāñjaliḥ

2.76.15

rāmam evānugacchāmi sa rājā dvipadāṃ varaḥ /
trayāṇām api lokānāṃ rāghavo rājyam arhati

2.76.16

tad vākyaṃ dharmasaṃyuktaṃ śrutvā sarve sabhāsadaḥ /
harṣān mumucur aśrūṇi rāme nihitacetasaḥ

2.76.17

yadi tv āryaṃ na śakṣyāmi vinivartayituṃ vanāt /
vane tatraiva vatsyāmi yathāryo lakṣmaṇas tathā

2.76.18

sarvopāyaṃ tu vartiṣye vinivartayituṃ balāt /
samakṣam āryamiśrāṇāṃ sādhūnāṃ guṇavartinām

2.76.19

evam uktvā tu dharmātmā bharato bhrātṛvatsalaḥ /
samīpastham uvācedaṃ sumantraṃ mantrakovidam

2.76.20

tūrṇam utthāya gaccha tvaṃ sumantra mama śāsanāt /
yātrām ājñāpaya kṣipraṃ balaṃ caiva samānaya

2.76.21

evam uktaḥ sumantras tu bharatena mahātmanā /
prahṛṣṭaḥ so 'diśat sarvaṃ yathā saṃdiṣṭam iṣṭavat

2.76.22

tāḥ prahṛṣṭāḥ prakṛtayo balādhyakṣā balasya ca /
śrutvā yātrāṃ samājñaptāṃ rāghavasya nivartane

2.76.23

tato yodhāṅganāḥ sarvā bhartḥn sarvān gṛhe gṛhe /
yātrāgamanam ājñāya tvarayanti sma harṣitāḥ

2.76.24

te hayair gorathaiḥ śīghraiḥ syandanaiś ca manojavaiḥ /
saha yodhair balādhyakṣā balaṃ sarvam acodayan

2.76.25

sajjaṃ tu tad balaṃ dṛṣṭvā bharato gurusaṃnidhau /
rathaṃ me tvarayasveti sumantraṃ pārśvato 'bravīt

2.76.26

bharatasya tu tasyājñāṃ pratigṛhya praharṣitaḥ /
rathaṃ gṛhītvā prayayau yuktaṃ paramavājibhiḥ

2.76.27

sa rāghavaḥ satyadhṛtiḥ pratāpavān bruvan suyuktaṃ dṛḍhasatyavikramaḥ /
guruṃ mahāraṇyagataṃ yaśasvinaṃ prasādayiṣyan bharato 'bravīt tadā

2.76.28

tūrṇaṃ samutthāya sumantra gaccha balasya yogāya balapradhānān /
ānetum icchāmi hi taṃ vanasthaṃ prasādya rāmaṃ jagato hitāya

2.76.29

sa sūtaputro bharatena samyag ājñāpitaḥ saṃparipūrṇakāmaḥ /
śaśāsa sarvān prakṛtipradhānān balasya mukhyāṃś ca suhṛjjanaṃ ca

2.76.30

tataḥ samutthāya kule kule te rājanyavaiśyā vṛṣalāś ca viprāḥ /
ayūyujann uṣṭrarathān kharāṃś ca nāgān hayāṃś caiva kulaprasūtān

Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc