Rāmāyaṇa-rev-2-3 (revised text) · Chapter 2.61

vyatītāyāṃ tu śarvaryām ādityasyodaye tataḥ
sametya rājakartāraḥ sabhām īyur dvijātayaḥ //

mārkaṇḍeyo 'tha maudgalyo vāmadevaś ca kāśyapaḥ
kātyāyano gautamaś ca jābāliś ca mahāyaśāḥ //

ete dvijāḥ sahāmātyaiḥ pṛthag vācam udīrayan
vasiṣṭham evābhimukhāḥ śreṣṭhaṃ rājapurohitam //

atītā śarvarī duḥkhaṃ yā no varṣaśatopamā
asmin pañcatvam āpanne putraśokena pārthive //

svargataś ca mahārājo rāmaś cāraṇyam āśritaḥ
lakṣmaṇaś cāpi tejasvī rāmeṇaiva gataḥ saha //

ubhau bharataśatrughnau kekayeṣu paraṃtapau
pure rājagṛhe ramye mātāmahaniveśane //

ikṣvākūṇām ihādyaiva kaścid rājā vidhīyatām
arājakaṃ hi no rāṣṭraṃ na vināśam avāpnuyāt //

nārājake janapade vidyunmālī mahāsvanaḥ
abhivarṣati parjanyo mahīṃ divyena vāriṇā //

nārājake janapade bījamuṣṭiḥ prakīryate
nārājake pituḥ putro bhāryā vā vartate vaśe //

arājake dhanaṃ nāsti nāsti bhāryāpy arājake
idam atyāhitaṃ cānyat kutaḥ satyam arājake //

nārājake janapade kārayanti sabhāṃ narāḥ
udyānāni ca ramyāṇi hṛṣṭāḥ puṇyagṛhāṇi ca //

nārājake janapade yajñaśīlā dvijātayaḥ
sattrāṇy anvāsate dāntā brāhmaṇāḥ saṃśitavratāḥ //

nārājake janapade prabhūtanaṭanartakāḥ
utsavāś ca samājāś ca vardhante rāṣṭravardhanāḥ //

nārājake janapade siddhārthā vyavahāriṇaḥ
kathābhir anurajyante kathāśīlāḥ kathāpriyaiḥ //

nārājake janapade vāhanaiḥ śīghragāmibhiḥ
narā niryānty araṇyāni nārībhiḥ saha kāminaḥ //

nārājake janapade dhanavantaḥ surakṣitāḥ
śerate vivṛtadvārāḥ kṛṣigorakṣajīvinaḥ //

nārājake janapade vaṇijo dūragāminaḥ
gacchanti kṣemam adhvānaṃ bahupuṇyasamācitāḥ //

nārājake janapade caraty ekacaro vaśī
bhāvayann ātmanātmānaṃ yatra sāyaṃgṛho muniḥ //

nārājake janapade yogakṣemaṃ pravartate
na cāpy arājake senā śatrūn viṣahate yudhi //

yathā hy anudakā nadyo yathā vāpy atṛṇaṃ vanam
agopālā yathā gāvas tathā rāṣṭram arājakam //

nārājake janapade svakaṃ bhavati kasyacit
matsyā iva narā nityaṃ bhakṣayanti parasparam //

ye hi saṃbhinnamaryādā nāstikāś chinnasaṃśayāḥ
te 'pi bhāvāya kalpante rājadaṇḍanipīḍitāḥ //

aho tama ivedaṃ syān na prajñāyeta kiṃcana
rājā cen na bhavel loke vibhajan sādhvasādhunī //

jīvaty api mahārāje tavaiva vacanaṃ vayam
nātikramāmahe sarve velāṃ prāpyeva sāgaraḥ //

sa naḥ samīkṣya dvijavaryavṛttaṃ nṛpaṃ vinā rājyam araṇyabhūtam
kumāram ikṣvākusutaṃ vadānyaṃ tvam eva rājānam ihābhiṣiñca //