Prasannapada · Chapter 9
iti ||
uktaṃ hi bhagavatā-
na cakṣuḥ prekṣate rūpaṃ mano dharmānna vetti ca |
etatta paramaṃ satyaṃ yatra loko na gāhate ||
sāmagryā darśanaṃ yatra prakāśayati nāyakaḥ |
prāhopacārabhūmiṃ tāṃ paramārthasya buddhimān || iti ||
tathā-
cakṣuśca pratītya rūpataḥ cakṣuvijñānamihopajāyate |
no cakṣuṣi rūpa niśritaṃ rūpasaṃkrānti na caiva cakṣuṣi ||
nairātmya 'śubhāśca dharmime teṣvātmeti śubhāśca kalpitāḥ |
viparītamasadvikalpitaṃ cakṣuvijñāna tato 'pi jāyate ||
vijñānanirodhasaṃbhavaṃ vijñānaupādavayaṃ vipaśyati |
na kahiṃci gataṃ na cāgataṃ śūnya māyopama yogi paśyati ||
tathācāryopālipṛcchāyām-
sarva sayogi tu paśyati cakṣustatra na paśyati pratyayahīnam |
naiva ca cakṣu prapaśyati rūpaṃ tena sayogaviyogavikalpaḥ ||
ālokasamāśrita paśyati cakṣū rūpa manoramacitraviśiṣṭam |
yena ca yogasamāśritacakṣustena na paśyati cakṣu kadāci ||
yo 'pi ca śrūyati śabdu manojñaḥ so 'pi ca nāntari jātu praviṣṭaḥ |
saṃkramaṇaṃ na ca labhyati tasya kalpavaśāttu samucchritu śabdaḥ || iti ||
tathā-
gītaṃ na nṛtyamapi vādyarutaṃ na grāhyaṃ svapnopamā hi ratayo 'budhamohanāśca |
saṃkalpalālasa gatā abudhā 'tra nāśaṃ kiṃ kleśadāsa iva bālajano bhavāmi || iti ||
ityācāryacandrakīrtipādoparacitāyāṃ prasannapadāyāṃ madhyamakavṛttau cakṣurādīndriyaparīkṣā nāma tṛtīyaṃ prakaraṇam ||
4
skandhaparīkṣā caturtha prakaraṇam |
atrāha- yadyevaṃ cakṣurādīnīndriyāṇi na santi, na skandhāḥ, apratiṣedhāt tadantargatāni cendriyāṇi, atastānyapi bhaviṣyantīti | ucyate | syureva, yadi skandhāḥ syuḥ tatra rūpaskandhamadhikṛtyāha-
rūpakāraṇanirmuktaṃ na rūpamupalabhyate |
rūpeṇāpi na nirmuktaṃ dṛśyate rūpakāraṇam
Original text: Prasannapada · Edition: P.L. Vaidya: Madhyamakaśāstra of Nāgārjuna, with the Commentary: Prasannapadā by Candrakīrti. Darbhaga 1960 (Buddhist Sanskrit Texts, 10). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0