Prasannapada · Chapter 31
tatra yadi pūrvaṃ kāraṇaṃ paścātkāryaṃ syāt, akāryakaṃ kāraṇaṃ nirhetukaṃ syāt | atha pūrvaṃ kāryaṃ paścātkāraṇam, evamapi kāraṇātpūrvaṃ kāryaṃ nirhetukameva syāt | atha yugapatkāryakāraṇe syātām, evamubhayamapyahetukaṃ syāt | evaṃ lakṣyalakṣaṇe vedanāvedakau ca yojyau | na ca kevalaṃ saṃsārasya vyākhyānena kāryakāraṇādikaṃ vyākhyātaṃ veditavyam, api ca ye 'pyante padārthā jñānajñeyapramāṇaprameyasādhanasādhyāvayavāvayaviguṇaguṇyādayaḥ, teṣāmapi pūrvā koṭirna vidyata iti yojyam || ata eva āryaratnameghasūtre āryasarvanīvaraṇaviṣkambhiṇā mahābodhisattvena bhagavān stutaḥ-
ādiśāntā hyanutpannāḥ prakṛtyaiva ca nirvṛtāḥ |
dharmāste vivṛtā nātha dharmacakrapravartane || iti
tathā-
ādita śūnya anāgata dharmā no gata asthita sthānaviviktāḥ |
nityamasāraka māyasabhāvāḥ śuddha viśuddha nabhopama sarvi ||
yaṃ ca pabhāṣati dharma jinasya taṃ ca na paśyati so 'kṣayatāya |
ādinirātma nisattvimi dharmāstāṃśca ca pabhāṣati no ca kṣapeti |
kalpita buccati kalpitamātraṃ antu na labhyati saṃsaramāṇe |
koṭi alakṣaṇa yā puri āsīdeti anāgati pratyayatāye ||
karma kriyā ca pravartati evaṃ hīnautkṛṣṭatayā samudenti |
jaḍḍaka dharma sadā prakṛtīye śūnya nirātma vijānatha sarvān ||
ityādi || |
ityācāryacandrakīrtipādoparacitāyāṃ prasannapadāyāṃ madhyamakavṛttau pūrvāparakoṭiparīkṣā nāmaikādaśamaṃ prakaraṇam ||
12
duḥkhaparīkṣā dvādaśamaṃ prakaraṇam |
atrāha- vidyata eva ātmā, tatsaṃbandhiduḥkhasadbhāvāt | iha hi pañcopādānaskandhā duḥkhamityucyate, tacca asti, tena ca duḥkhena kasyacidbhavitavyaṃ na nirāśrayeṇeti, ato vidyata eva duḥkhasyāśrayaḥ, sa cātmeti | ucyate | syādātmā yadi duḥkhameva syāt | taddhi bhavet svayaṃ kṛtaṃ vā parakṛtaṃ vā ubhayakṛtaṃ vā heturahitaṃ vā | sarvathā ca iṣyamāṇaṃ tatkāryameva nāstīti pratipādayannāha-
svayaṃ kṛtaṃ parakṛtaṃ dvābhyāṃ kṛtamahetukam |
duḥkhamityeka icchanti tacca kāryaṃ na yujyate
Original text: Prasannapada · Edition: P.L. Vaidya: Madhyamakaśāstra of Nāgārjuna, with the Commentary: Prasannapadā by Candrakīrti. Darbhaga 1960 (Buddhist Sanskrit Texts, 10). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0