Phaladeepika · Chapter p8
roganirṇaya
rogasya cintāmapi rogabhāvasthitairgrahairvā vyayamṛtyusaṃsthaiḥ |
rogeśvareṇāpi tadanvitairvā dvitryādisamvādavaśādvadantu
pittoṣṇajvaratāpadehatapanāpasmārahṛtkroḍaja-
vyādhīnvakti ravirdṛgārtyaribhayaṃ tvagdoṣamasthistrutim |
kāṣṭhāgnyastraviṣātidāratanayavyāpaccatuṣpādbhayaṃ
corakṣmāpatidharmadevaphaṇabhṛdbhūteśabhūtaṃ bhayam
nidrālasyakaphātisārapiṭakāḥ śītajvaraṃ candramāḥ
śṛṅgayabjāhatimagnimāndyamaruciṃ yoṣivdyathākāmilāḥ |
cetaḥ śāntimasṛgvikāramudakādbhitiṃ ca bālagrahād
durgakinnaradharmadevaphaṇabhṛdyakṣyāśca bhītiṃ vadet
tṛṣṇāsṛkkopapittajvaramanalaviṣāstrātikuṣṭākṣirogān
gulmāpasmāramajjāvihatiparuṣatāpāmikādehabhaṅgān |
bhūpāristenapīḍāṃ sahajasutasuhṛdvairiyuddhaṃ vidhatte
rakṣogandharvaghoragrahabhayamavanīsūnurūrdhvaṅgarogam
bhrāntiṃ durvacanaṃ dṛgāmayagaladhrāṇottharogaṃ jvaraṃ
pittaśleṣmasamīrajaṃ viṣamapi tvagdoṣapāṇḍvāmayān
duḥsvapnaṃ ca vicarcikāgnipatane pāruṣyabandhaśramān |
gandharvakṣitiharmyavāhibhirapi jño vakti pīḍāṃ grahaiḥ
gulmāntrajvaraśokamohakaphajān śrotrārtimohāmayān
devasthānanidhiprapīḍanamahīdeveśaśāpodbhavam |
rogaṃ kinnarayakṣadephaṇa bhṛdvidyādharādyudbhavaṃ
jīvaḥ sūcayati svayaṃ budhagurūtkṛṣṭāpacārodbhavam
pāṇḍuśleṣmamarutprakopanayanavyāpatpramehāmayān
guhyastyāmayamūtrakṛcchramadanavyāpattiśuklasrutim |
dārastrīkṛtadehakāntivirhati śoṣāmayaṃ yoginī-
yakṣīmātṛgaṇādbhayaṃ priyasuhṛdbhaṅgaṃ sitaḥ sūcayet
vātaśleṣmavikārapādavihatiṃ cāpattitandrāśramān
bhrāntīṃ kukṣirugantaruṣṇabhṛtakadhvaṃsaṃ ca pārśvahatim |
bhāryāputravipattimaṅgvihartiṃ hṛttāpamarkatmajo
vṛkṣāśmakṣatimāha kaśmalagaṇaiḥ pīḍāṃ piśācādibhiḥ
svarbhānuhṛdī tāpakuṣṭhavimati vyārdhaṃ viṣaṃ kṛtrimaṃ
pādārti ca piśāca pannagabhayaṃ bhāryātanūjāpadam |
brahmakṣatravirodhaśatrujabhayaṃ ketustu saṃsūcayet
pretotthaṃ ca bhayaṃ viṣaṃ ca guliko dehārtamāśaucajam
mandārānvitavīkṣite vyayadhane candrāruṇau cākṣiruk
śauryāṅgiraso yamāra sahitā dṛṣṭā yadi śrotraruk |
sogre pañcamabhe bhavedudararugrandhrārināthānvite
tadvatsaptamanaidhane sagudarukchukre ca guhyāmayaḥ
ṣaṣṭhe'rke'pyathavāṣṭame jvarabhayaṃ bhaume ca ketau vraṇaṃ
śukre guhyarujaṃ kṣayaṃ suragurau mande ca vātāmayam |
rāhau bhaumanirīkṣite ca pilakāṃ sendau śanau gulmajaṃ
kṣīṇendau jalabheṣu pāpasahite tatsthe'mburogaṃ kṣayam
jāto gacchati yena kena maraṇaṃ vakṣye'tha tatkāraṇaṃ
randhrasthaistadavekṣarkairbalavatā tasyoktarogaimṛtiḥ |
randharkṣoktarujāthavā mṛtapatiprāptarkṣadoṣeṇa vā
randhreśena kharatribhāgapatinā mṛtyuṃ vadenniścitam
graheṇa yukte nidhane taduktarogairmṛtirvā'tha tadīkṣakasya
grahairvīmukte nidhane'tha tasya rāśeḥ svabhāvoditadoṣajātā
agnyuṣṇajvarapittaśastrajaminaścandro viṣūcyamburu-
gyakṣmādi kṣitijo'sṛjā ca dahanakṣudrābhicārāyudhaiḥ |
pāṇḍvādi bhramajaṃ budho gururanāyāsena mṛtyuṃ kaphāt
strīsaṅgottharujaṃ kavistu marutā vā saṃnipātaiḥ śani
kuṣṭhena vā kṛtrimabhakṣaṇādvā rāhurvīṣādvātha masūrikādyaiḥ |
kuryācchikhī durmaraṇaṃ narāṇaṃ riporvirodhādapi kīṭakādyaiḥ
lagnādaṣṭamarāśeḥ svabhāvadoṣodbhavaṃ vadenmṛtyum |
nidhaneśasya navāṃśasthitarāśinimittadoṣajanitaṃ vā
paittyajvaroṣṇairjaṭharāgnināje
vṛṣe tridoṣairdanācca śastrāt |
yugme tu kālaścasanoṣṇaśūlai-
runmādavātārucibhiḥ kulīre
mṛgajvarasphoṭajaśatrujaṃ harau
striyāṃ striyāguhyajā prapātanāt |
tulādhare dhījvarasaṃnipātajaṃ
plīhālipāṇḍugrahaṇīrujālini
vṛkṣāmbukāṣṭāyudhajaṃ hayāṅga
mṛge tu śūlācidhībhramādyaiḥ |
kumbhe tu kāsajvarayakṣmarogai-
rjale vipadvā jalarogato'ntye
pāparkṣayukte nidhane sapāpe
śastrānalavyādhrabhujaṅgapīḍā |
anyonyadṛṣṭau vdyaśubhau sakendrau
kopātprabhoḥ śastraviṣāgnijairvā
saumyāṃśake saumyagṛhe'tha saumya-
sambandhage vā kṣayabhe kṣayeśe |
akleśajātaṃ maraṇaṃ narāṇāṃ
vyaste tadā krūramṛtī vadanti
svocce svamītre sati saumyavarge
vyayādhipe cordhvagatī sasaumye |
viparyaye'dhogatimeva kecit-
urdhvasyaśīrṣodayarāśibhedāt
kelāsaṃ raviśītagū bhṛgusutaḥ svarga mahījo mahīṃ
vaikuṇṭhaṃ śaśijo yamo yamapuraṃ sadbrahmalokaṃ guruḥ |
dvīpān bhogivaraḥ śikhī tu nirayaṃ samprāpayet prāṇinaḥ
sambandhāvdyayanāyakasya kathayettatrāntyarāśyaṃśataḥ
dharmeśvareṇaiva hi pūrvajanma
vṛttaṃ bhaviṣyajjananaṃ suteśāt |
tadīśajātīṃ tadadhiṣṭhitarkṣa
diśaṃ hi tatraiva tadīśadeśam
svocce tadīśe sati devabhūmī
dvīpantaraṃ nīcaripusthnalasthe |
svarkṣe suhṛdbhe samabhe sthite vā
samprāpnuyādbhāratavarṣameva
āryavartaṃ gīṣpateḥ śuyanadyaḥ
kāvyendvośca jñasya puṇyasthalāni |
paṅgonīndyā mlecchabhūstīkṣṇabhānoḥ
saulāraṇyaṃ kīkaṭaṃ bhūmijasya
sthire sthirāṃśādhigataḥ sapāpaḥ
pṛṣṭhodaye'dhomukhabhe ca saṃsthaḥ |
tadīśvaro vṛkṣalatādijanma
syādanyathājīvayutaḥ śarīrī
lagneśituḥ svoccasuhṛtsvagehān
tadīśvaro yāti manuṣyajanma |
same mṛgāḥ syuvīhagāḥ parasmin
drekkāṇarūpairapi cintanīyam
tādhekarāśau jananaṃ svadeśe
tau tulyavīryau yadi tulyajātau |
varṇo guṇastasya khagasya tulyaḥ
saṃjñoditaireva vadetsamastam
Original text: phaladīpikā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0