Parashara Smriti · Chapter 3

ataḥ śuddhiṃ pravakṣyāmi janane maraṇe tathā /
dinatrayeṇa śudhyanti brāhmaṇāḥ pretasūtake //

kṣatriyo dvādaśāhena vaiśyaḥ pañcadaśāhakaiḥ /
śūdraḥ śudhyati māsena parāśaravaco yathā //

upāsane tu viprāṇām aṅgaśuddhiś ca jāyate /
brāhmaṇānāṃ prasūtau tu dehasparśo vidhīyate //

jātau vipro daśāhena dvādaśāhena bhūmipaḥ /
vaiśyaḥ pañcadaśāhena śūdro māsena śudhyati //

ekāhāc chudhyate vipro yo 'gnivedasamanvitaḥ /
tryahāt kevalavedas tu dvihīno daśabhir dinaiḥ //

janmakarmaparibhraṣṭaḥ saṃdhyopāsanavarjitaḥ /
nāmadhārakavipras tu daśāhaṃ sūtakī bhavet //

ekapiṇḍās tu dāyādāḥ pṛthagdāraniketanāḥ /
janmany api vipattau ca teṣāṃ tat sūtakaṃ bhavet //

tāvat tat sūtakaṃ gotre caturthapuruṣeṇa tu /
dāyād vicchedam āpnoti pañcamo vātmavaṃśajaḥ //

caturthe daśarātraṃ syāt ṣaṇṇiśāḥ puṃsi pañcame /
ṣaṣṭhe caturahāc chuddhiḥ saptame tu dinatrayāt //

bhṛgvagnimaraṇe caiva deśāntaramṛte tathā /
bāle prete ca saṃnyaste sadyaḥ śaucaṃ vidhīyate //

deśāntaramṛtaḥ kaścit sagotraḥ śrūyate yadi /
na trirātram ahorātraṃ sadyaḥ snātvā śucir bhavet //

deśāntaragato vipraḥ prayāsāt kālakāritāt /
dehanāśam anuprāptas tithir na jñāyate yadi //

kṛṣṇāṣṭamī tv amāvāsyā kṛṣṇā caikādaśī ca yā /
udakaṃ piṇḍadānaṃ ca tatra śrāddhaṃ ca kārayet //

ajātadantā ye bālā ye ca garbhād viniḥsṛtāḥ /
na teṣām agnisaṃskāro nāśaucaṃ nodakakriyā //

yadi garbho vipadyeta sravate vāpi yoṣitaḥ /
yāvanmāsaṃ sthito garbho dinaṃ tāvat tu sūtakam //

ā caturthād bhavet srāvaḥ pātaḥ pañcamaṣaṣṭhayoḥ /
ata ūrdhvaṃ prasūtiḥ syād daśāhaṃ sūtakaṃ bhavet //

dantajāte 'nujāte ca kṛtacūḍe ca saṃsthite /
agnisaṃskaraṇe teṣāṃ trirātram aśucir bhavet //

ā dantajanmanaḥ sadya ā cūḍān naiṣikī smṛtā /
trirātram ā vratādeśād daśarātram ataḥ param //

brahmacārī gṛhe yeṣāṃ hūyate ca hutāśanaḥ /
saṃparkaṃ na ca kurvanti na teṣāṃ sūtakaṃ bhavet //

saṃparkād duṣyate vipro janane maraṇe tathā /
saṃparkāc ca nivṛttasya na pretaṃ naiva sūtakam //

śilpinaḥ kārukā vaidyā dāsīdāsāś ca nāpitāḥ /
rājānaḥ śrotriyāś caiva sadyaḥ śaucāḥ prakīrtitāḥ //

savrataḥ satrapūtaś ca āhitāgniś ca yo dvijaḥ /
rājñaś ca sūtakaṃ nāsti yasya cecchati pārthivaḥ //

udyato nidhane dāne ārto vipro nimantritaḥ /
tadaiva ṛṣibhir dṛṣṭaṃ yathā kālena śudhyati //

prasave gṛhamedhī tu na kuryāt saṃkaraṃ yadi /
daśāhāc chudhyate mātā tv avagāhya pitā śuciḥ //

sarveṣāṃ śāvam āśaucaṃ mātā pitros tu sūtakam /
sūtakaṃ mātur eva syād upaspṛśya pitā śuciḥ //

yadi patnyāṃ prasūtāyāṃ saṃparkaṃ kurute dvijaḥ /
sūtakaṃ tu bhavet tasya yadi vipraḥ ṣaḍaṅgavit //

saṃparkāj jāyate doṣo nānyo doṣo 'sti vai dvije /
tasmāt sarvaprayatnena saṃparkaṃ varjayed budhaḥ //

vivāhotsavayajñeṣu tv antarā mṛtasūtake /
pūrvasaṃkalpitaṃ dravyaṃ dīyamānaṃ na duṣyati //

antarā daśāhasya punar maraṇajanmanī /
tāvat syād aśucir vipro yāvat tat syād anirdaśam //

brāhmaṇārthe vipannānāṃ bandigograhaṇe tathā /
āhaveṣu vipannānām ekarātram aśaucakam //

dvāv imau puruṣau loke sūryamaṇḍalabhedinau /
parivrāḍ yogayuktaś ca raṇe cābhimukho hataḥ //

yatra yatra hataḥ śūraḥ śatrubhiḥ pariveṣṭitaḥ /
akṣayāṃl labhate lokān yadi klībaṃ na bhāṣate //

saṃnyastaṃ brāhmaṇaṃ dṛṣṭvā sthānāc calati bhāskaraḥ /
eṣa me maṇḍalaṃ bhittvā paraṃ sthānaṃ prayāsyati //

yas tu bhagneṣu sainyeṣu vidravatsu samantataḥ /
paritrātā yadā gacchet sa ca kratuphalaṃ labhet //

yasya cchedakṣataṃ gātraṃ śaramudgarayaṣṭibhiḥ /
devakanyās tu taṃ vīraṃ haranti ramayanti ca //

devāṅganāsahasrāṇi śūram āyodhane hatam /
tvaramāṇāḥ pradhāvanti mama bhartā mameti ca //

yaṃ yajñasaṃghais tapasā ca viprāḥ svargaiṣiṇo vātra yathā yānti /
kṣaṇena yānty eva hi tatra vīrāḥ prāṇān suyuddhena parityajantaḥ //

jitena labhyate lakṣmīr mṛtenāpi surāṅganāḥ /
kṣaṇadhvaṃsini kāye 'smin kā cintā maraṇe raṇe //

lalāṭadeśe rudhiraṃ sravac ca yasyāhave tu praviśec ca vaktram /
tat somapānena kilāsya tulyaṃ saṃgrāmayajñe vidhivac ca dṛṣṭam //

anāthaṃ brāhmaṇaṃ pretaṃ ye vahanti dvijātayaḥ /
pade pade yajñaphalam ānupūrvyāṃl labhanti te //

na teṣām aśubhaṃ kiṃcit pāpaṃ vā śubhakarmaṇām /
jalāvagāhanāt teṣāṃ sadyaḥśaucaṃ vidhīyate //

asagotram abandhuṃ ca pretībhūtaṃ dvijottamam /
vahitvā ca dahitvā ca prāṇāyāmena śudhyati //

anugamyecchayā pretaṃ jñātim ajñātim eva vā /
snātvā sacailaṃ spṛṣṭvāgniṃ ghṛtaṃ prāśya viśudhyati //

kṣatriyaṃ mṛtam ajñānād brāhmaṇo yo 'nugacchati /
ekāham aśucir bhūtvā pañcagavyena śudhyati //

śavaṃ ca vaiśyam ajñānād brāhmaṇo yo 'nugacchati /
kṛtvāśaucaṃ dvirātraṃ ca prāṇāyāmān ṣaḍ ācaret //

pretībhūtaṃ tu yaḥ śūdraṃ brāhmaṇo jñānadurbalaḥ /
anugacchen nīyamānaṃ trirātram aśucir bhavet //

trirātre tu tataḥ pūrṇe nadīṃ gatvā samudragām /
prāṇāyāmaśataṃ kṛtvā ghṛtaṃ prāśya viśudhyati //

vinirvartya yadā śūdrā udakāntam upasthitāḥ /
dvijais tadānugantavyā eṣa dharmaḥ sanātanaḥ //