Language

ENहिગુ
Scripture Library

Panchadashi · Chapter p11

p11.1

brahmānande viṣayānando nāma - pañcadaśaḥ paricchedaḥ /
athātra viṣayānando brahmānandāṃśarūpabhāk /
nirūpyate dvārabhūtastadaṃśatvaṃ śrutirjagau

p11.2

eṣo'sya paramānando yo'khaṇḍaikarasātmakaḥ /
anyāni bhūtānyetasya mātrāmevopabhuñjate

p11.3

śāntā ghorāstathā mūḍhā manaso vṛttayastridhā /
vairāgyaṃ kṣāntiraudāryamityādyāḥ śāntavṛttayaḥ

p11.4

tṛṣṇā sneho rāgalobhāvityādyā ghoravṛttayaḥ /
saṃmohobhayamityādyāḥ kathitā mūḍhavṛttayaḥ

p11.5

vṛttiṣvetāsu sarvāsu brahmaṇaścitsvabhāvatā /
pratibimbati śāntāsu sukhaṃ ca pratibimbati

p11.6

rūpaṃ rūpaṃ babhūvāsau pratirūpa iti śrutiḥ /
upamā sūryaketvādi sūtrayāmāsa sūtrakṛt

p11.7

eka eva hi bhūtātmā bhūte bhūte vyavasthitaḥ /
ekadhā bahudhā caiva dṛśyate jalacandravat

p11.8

jale praviṣṭaścandro'yamaspaṣṭaḥ kaluṣe jale /
vispaṣṭo nirmale tadvaddvedhā brahmāpi vṛttiṣu

p11.9

ghoramūḍhāsu mālinyātsukhāṃśasya tiraskṛtiḥ /
īṣannairmalyatastatra cidaṃśapratibimbanam

p11.10

yadvāpi nirmale nīre vahnerauṣṇyasya saṃkramaḥ /
na prakāśasya tadvatsyāccinmātrodbhūtiratra ca

p11.11

kāṣṭhe tvauṣṇyaprakāśau dvāvudbhavaṃ gacchato yathā /
śāntāsu sukhacaitanye tathaivodbhūtimāpnutaḥ

p11.12

vastusvarūpamāśritya vyavasthā tūbhayoḥ samā /
anubhūtyanusāreṇa kalpyate hi niyāmakam

p11.13

na ghorāsu na mūḍhāsu sukhānubhava īkṣyate /
śāntāsvapi kvacitkaścitsukhātiśaya īśyatām

p11.14

gṛhakṣetrādiviṣaye yadā kāmo bhavettadā /
rājasasyāsya kāmasya ghoratvāttatra no sukham

p11.15

siddhyenna vetyasti duḥkhamasiddhau tadvivardhate /
pratibandhe bhavetkrodho dveṣo vā pratibandhakaḥ

p11.16

aśakyaścetpratīkāro viṣadaḥ syātsa tānasaḥ /
krodhādiṣu mahāduḥkhaṃ sukhaśaṅkāpi dūrataḥ

p11.17

kāmyalābhe harṣavṛttiḥ śāntā tatra mahatsukham /
bhoge mahattaraṃ lābhaprasaktāvīṣadeva hi

p11.18

mahattamaṃ viraktau tu vidyānande tadīritam /
evaṃ kṣāntau tathaudārye krodhalobhanivāraṇāt

p11.19

yadyatsukhaṃ bhavettattadbrahmaiva pratibimbanāt /
vṛttiṣvantarmukhā svasya nirvighnaṃ pratibimbanam

p11.20

sattā citiḥ sukhaṃ ceti svabhāvā brahmaṇastrayaḥ /
mṛcchilādiṣu sattaiva vyajyate netaraddvayam

p11.21

sattā citirdvayaṃ vyaktaṃ dhīvṛttyorghoramūḍhayoḥ /
śāntavṛttau trayaṃ vyaktaṃ miśraṃ brahmetthamīritam

p11.22

amiśraṃ jñānayogābhyāṃ tau ca pūrvamudīritau /
ādye'dhyāye yogacintā jñānamadhyāyordvayoḥ

p11.23

asattā jāḍyaduḥkhe dve māyārūpaṃ trayaṃ tvidam /
asattā naraśṛṅgādau jāḍyaṃ kāṣṭhaśilādiṣu

p11.24

ghoramūḍhadhiyorduḥkhamevaṃ māyā vijṛmbhitā /
śāntādi buddhivṛttyaikyānmiśraṃ brahmeti kīrtitam

p11.25

evaṃ sthite'tra yo brahma dhyātumicchetpumānasau /
nṛśṛṅgādimupekṣeta śiṣṭaṃ dhyāyedyathāyatham

p11.26

śilādau nāmarūpe dve tyaktvā sanmātracintanam /
tyaktvā duḥkhaṃ ghoramūḍhadhiyoḥ saccidvicintanam

p11.27

śāntāsu saccidānandāṃstrīnapyevaṃ vicintayet /
kaniṣṭhamadhyamotkṛṣṭāstisraścintāḥ kramādimāḥ

p11.28

mandasya vyavahāre'pi miśrabrahmaṇi cintanam /
utkṛṣṭaṃ vyaktumevātra viṣayānanda īritaḥ

p11.29

audāsīnye tu dhīvṛtteḥ śaithilyāduttamottamam /
cintanaṃ vāsanānande dhyānamuktaṃ caturvidham

p11.30

na dhyānaṃ jñānayogābhyāṃ brahmavidyaiva sā khalu /
dhyānenaikāgryamāpanne citte vidyā sthirībhavet

p11.31

vidyāyāṃ saccidānandā akhaṇḍaikarasātmatām /
prāpya bhānti na bhedena bhedakopādhivarjanāt

p11.32

śāntā ghorāḥ śilādyāśca bhedakopādhayo matāḥ /
yogād vivekato vaiṣamupādhīnāmapākṛtiḥ

p11.33

nirupādhibrahmatattve bhāsamāne svayaṃprabhe /
advaite tripuṭī nāsti bhūmānando'ta ucyate

p11.34

brahmānanda abhidhe granthe pañcamo'dhyāya īritaḥ /
viṣayānanda etena dvāreṇāntaḥ praveśyatām

p11.35

prīyāddhariharo'nena brahmānandena sarvadā /
pāyācca prāṇinaḥ sarvānsvāśritāṃ śuddhamānasān

p11.15

iti brahmānande viṣayānandaḥ samāptaḥ

iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācārya
śrī vidyāraṇyamuniviracitaḥ pañcadaśī granthaḥ samāptaḥ /

Original text: pañcadaśī · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc