Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā, 1 · Part 121138
24021 hetoḥ/ tathā hi tasya svabhāvo nopalabhyate atītaṃ subhūte rūpam atītena rūpeṇa
24022 śūnyam/ {{anāgataṃ rūpam anāgatena rūpeṇa śūnyam/ pratyutpannaṃ rūpaṃ pratyutpannena rūpeṇa śūnyaṃ}}/ evam atītā vedanā
24023 saṃjñā saṃskārāḥ/ atītaṃ vijñānam atītena vijñānena śūnyam/
24024 {{anāgataṃ vijñānam anāgatena vijñānena śūnyam/ pratyutpannaṃ vijñānam pratyutpannena vijñānena śūnyam/}}/ tat kasya hetoḥ/ na śūnyatāyām atītaṃ rūpam upa-
24101 labhyate śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate kutaḥ punaḥ śūnyatāyām atītaṃ
24102 rūpam upalapsyate/ na śūnyatāyām atītā vedanā upalabhyate/ {śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate}/ {kutaḥ punaḥ śūnyatāyāṃ}
24103 atītā vedanā upalapsyate/
24104 {{na śūnyatāyām atītā saṃjñā upalabhyate/ śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ śūnyatāyāṃ atītā saṃjñā upalapsyate/ na śūnyatāyām atītāḥ saṃskārā upalabhyate/ śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ śūnyatāyāṃ atītāḥ saṃskārā upalapsyate/ na śūnyatāyām atītaṃ vijñānam upalabhyate/ śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ śūnyatāyāṃ atītaṃ vijñānam upalapsyate}}/ evaṃ na śūnyatāyām anāgataṃ rūpaṃ vedanāsaṃjñāsaṃskārā vjñānam upalabhyate/
24105 na śūnyatāyāṃ pratyutpannaṃ rūpam upalabhyate/ {śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate}/ {kutaḥ punaḥ śūnyatāyāṃ} pratyutpannaṃ rūpam upalapsyate/
24106 {{na śūnyatāyāṃ pratyutpannā vedanā upalabhyate/ śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ śūnyatāyāṃ pratyutpannā vedanā upalapsyate/ na śūnyatāyāṃ pratyutpannā saṃjñā upalabhyate/ śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ śūnyatāyāṃ pratyutpannā saṃjñā upalapsyate/ na śūnyatāyāṃ pratyutpannāḥ saṃskārā upalabhyate/ śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ śūnyatāyāṃ pratyutpannāḥ saṃskārā upalapsyate/ na śūnyatāyāṃ pratyutpannaṃ vijñānam upalabhyate/ śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ śūnyatāyāṃ pratyutpannaṃ vijñānam upalapsyate}}/ na śūnyatāyām atītānāgata-
24107 pratyutpannaṃ rūpam upalabhyate/ {śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate}/ {kutaḥ punaḥ śūnyatāyāṃ} atītānāgatapratyutpannaṃ rūpam upalapsyate/
24108 na śūnyatāyām
24109 {{atītānāgatapratyutpannā vedanā upalabhyate/ śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ śūnyatāyām atītānāgatapratyutpannā vedanā upalapsyate/ na śūnytāyām atītānāgatapratyutpannā saṃjñā upalabhyate/ śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ śūnyatāyām atītānāgatapratyutpannā saṃjñā upalapsyate/ na śūnytāyām atītānāgatapratyutpannāḥ saṃskārā upalabhyate/ śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ śūnyatāyāṃ} atītānāgatapratyutpannāḥ saṃskārā upalapsyate/ na śūnytāyām atītānāgatapratyutpannaṃ vijñānam upalabhyate/ śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ śūnyatāyām atītānāgatapratyutpannaṃ vijñānam upalapsyate}}/ {śūnyataiva tāvac chūnyā śūnyatāyāṃ nopalabhyate} {kutaḥ punaḥ śūnyatāyāṃ}/
24110 pūrvāntataḥ subhūte dānapāramitā nopalabhyate/ aparāntato 'pi {subhūte} dāna{pāramitā nopalabhyate}/
24111 pratyutpannato 'pi {subhūte} dāna{pāramitā nopalabhyate}/ adhvasamatayā dāna{pāramitā nopalabhyate}/ na {subhūte} adhvasamatāyā-
24112 m atītādhvā upalabhyate samataiva tāvat samatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ samatāyā-
24113 m atītānāgatapratyutpannā dānapāramitopalapsyate/ evaṃ pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv a-
24114 dhvasu śīla{pāramitā nopalabhyate}/ {pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu} kṣānti{pāramitā nopalabhyate}/ {pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu} vīrya{pāramitā nopalabhyate}/ {pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu} dhyāna{pāramitā nopalabhyate}/ pūrvāntataḥ {subhūte}
24115 prajñā{pāramitā nopalabhyate} {{aparāntato 'pi subhūte prajñāpāramitā nopalabhyate/ pratyutpannato 'pi subhūte prajñāpāramitā nopalabhyate/ adhvasamatayā prajñāpāramitā nopalabhyate/ na subhūte adhvasamatāyām atītādhvā upalabhyate samataiva tāvat samatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ samatāyām atītānāgatapratyutpannā}} prajñāpāramitopalapsyate/
24116 punar aparaṃ subhūte {pūrvāntāparāntamadhyeṣu} smṛtyupasthānāni nopalabhyante/ tryadhvasamatāyāṃ
24117 smṛtyupasthānāni nopalabhyante/ na {subhūte} samatāyām atītānāgatapratyutpannā
24118 'dhvāna upalabhyante/ samataiva samatāyāṃ nopalabhyate/ kutaḥ punaḥ samatāyām atī-
24201 tānāgatapratyutpannāni smṛtyupasthānāni upalapsyante/ evaṃ samyakaprahāṇāni
24202 {pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu} {nopalabhyante}/ ṛddhipādāḥ {pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu} {nopalabhyante}/
24203 {{indriyāṇi pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu nopalabhyante/ balāni pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu nopalabhyante/ bodhyaṅgāni pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu nopalabhyante/ mārgaḥ pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu nopalabhyate/ apramāṇadhyānārūpyasamāpattayaḥ pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu nopalabhyante/ tathāgatabalāni pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu nopalabhyante/ vaiśāradyāni pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu nopalabhyante/ pratisaṃvidaḥ pūrvāntāparāntapratyutpanneṣv adhvasu nopalabhyante/}} kutaḥ punaḥ samatāyām atītānāgatapratyutpannā
24204 aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā upalapsyante/
24205 punar aparaṃ subhūte pūrvāntataḥ pṛthagjano nopalabhyate aparāntataḥ {pṛthagjano nopalabhyate}/ pratyut-
24206 pannataḥ {pṛthagjano nopalabhyate}/ tryadhvasamatayā {pṛthagjano nopalabhyate}/ tat kasya hetoḥ/ sattvānupaladhitām upā-
24207 dāya/ evaṃ śrāvakapratyekabuddhabodhisattvāḥ/ pūrvāntataḥ {tathāgato nopalabhyate}/ aparāntataḥ {tathāgato nopalabhyate}/
24208 madhyataḥ {tathāgato nopalabhyate}/ tryadhvasamatayā {tathāgato nopalabhyate}/ tat kasya hetoḥ/ sattvānupalabdhitām upā-
24209 dāya/ evaṃ hi {subhūte} {bodhisattvena} mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ sthitvā triṣv adhvasu
24210 śikṣitvā sarvākārajñatā paripūraitavyā/ idaṃ {subhūte} {bodhisattvasya} mahāsattvasya tryadhva-
24211 samatayā mahāyānam/ atra sthito {bodhisattvo} mahāsattvaḥ sadevamānuṣāsuraṃ lokam abhi-
24212 bhavan sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati// [ity antaniryāṇam//]
24213 atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat/ sādhu sādhu bhagavan
24214 subhāṣitam idaṃ bhagavato {bodhisattvānāṃ} mahāsattvānāṃ mahāyānam/ atra bhagavan mahāyāne
24215 śikṣamāṇair atīte 'dhvani {bodhisattvair} mahāsattvaiḥ sarvākārajñatā anuprāptā/ anāgatā api
24216 {bodhisattvā} mahāsattvā atra mahāyāne śikṣamāṇāḥ sarvākārajñatām anuprāpsyanti/
24217 ye 'pi bhagavan daśadiśi loke 'saṃkhyeyeṣu lokadhātuṣu {bodhisattvā} mahāsattvāḥ pratyutpannā-
24218 s te 'py atra mahāyāne śikṣitvā sarvākārajñatām anuprāpnuvanti/ tasmāt tarhi
24219 bhagavan mahāyānam idaṃ {bodhisattvānāṃ} mahāsattvānāṃ yad uta tryadhvasamatānām/ atha
24220 khalu bhagavān āyuṣmantaṃ subhūtim etad avocat/ evam etat subhūte evam etat/ atra
24221 mahāyāne śikṣitvā atītānāgatapratyutpannā {bodhisattvā} mahāsattvāḥ sarvākārajñatā-
24222 m anuprāptā anuprāpsyanti anuprāpnuvanti ca/
24223 atha khalu pūrṇo maitrāyaṇīputro bhagavantam etad avocat/ ayaṃ bhagavan
24301 subhūtiḥ sthaviras tathāgatena prajñāpāramitāyāḥ kṛtaśo 'dhīṣṭo mahāyānam upadeṣṭāavyaṃ
24302 manyeta/
24303 atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat/ mā haivāhaṃ bhagavan prajñā-
24304 pāramitāṃ vyatikramya mahāyānam upadiśāmi/
24305 bhagavān āha/ na hi subhūte anulomatvaṃ prajñāpāramitāyāṃ mahāyānam upadiśasi/
24306 tat kasya hetoḥ/ tathā hi subhūte ye kecit kuśalā bodhipakṣā
24307 dharmāḥ śrāvakadharmā vā pratyekabuddhadharmā bodhisattvadharmā vā buddha-
24308 dharmā vā sarve te prajñāpāramitāyāṃ saṃgrahaṃ samavasaraṇaṃ gacchanti/
24309 subhūtir āha/ katame bhagavan kuśalā bodhipakṣā dharmāḥ śrāvakadharmāḥ
24310 {{vā pratyekabuddhadharmā bodhisattvadharmā vā buddhadharmā vā sarve te prajñāpāramitāyāṃ saṃgrahaṃ samavasaraṇaṃ}} gacchanti/
24311 bhagavān āha/ tad yathā catvāri smṛtyupasthānāni catvāri samyakprahāṇāni
24312 catvāra ṛddhipādāḥ pañcendriyāṇi pañca balāni sapta bodhyaṅgāni
24313 āryāṣṭāṅgamārgāḥ/ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhaṃ catvāry a-
24314 pramāṇāni catvāri dhyānāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ/ dāna{pāramitā}
24315 śīla{pāramitā} kṣānti{pāramitā} vīrya{pāramitā} dhyāna{pāramitā} prajñā{pāramitā}/ daśa tathāgata-
24316 balāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido mahāmaitrī mahā-
24317 karuṇā aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ/ asaṃpramuṣitadharmatā sado-
24318 pekṣāvihāritā/ ime {subhūte} kuśalā bodhipakṣā dharmāḥ śrāvakadharmāḥ
24319 pratyekabuddhadharmāḥ {{bodhisattvadharmā vā buddhadharmā vā sarve te prajñāpāramitāyāṃ saṃgrahaṃ samavasaraṇaṃ}} gacchanti/
24320 yac ca {subhūte} mahāyānaṃ yā ca dhyāna{pāramitā} yā ca vīrya{pāramitā} yā ca
24321 kṣānti{pāramitā} yā ca śīla{pāramitā} yā ca dāna{pāramitā} yac ca rūpaṃ yā ca vedanā yā ca
24322 saṃjñā ye ca saṃskārā yac ca vijñānaṃ yac ca cakṣur yac ca śrotraṃ
24323 {{yac ca ghrāṇaṃ yā ca jihvā yaś ca kāyo yac ca mano yac ca rūpaṃṃ yaś ca śabdo yaś ca gandho yaś ca raso yac ca spraṣṭavyaṃ yaś ca dharmo yac ca cakṣurvijñānaṃ yac ca śrotravijñānaṃ yac ca ghrāṇavijñānaṃ yac ca jihvāvijñānaṃ yac ca kāyavijñānaṃ yac ca manovijñānaṃ yaś ca cakṣuḥsaṃsparśo yaś ca śrotrasaṃsparśo yaś ca ghrāṇasaṃsparśo yaś ca jihvāsaṃsparśo yaś ca kāyasaṃsparśo yaś ca manaḥsaṃsparśo yā ca cakṣuḥsaṃsparśajā vedanā yā ca śrotrasaṃsparśajā vedanā yā ca ghrāṇasaṃsparśajā vedanā yā ca jihvāsaṃsparśajā vedanā yā ca kāyasaṃsparśajā vedanā yā ca manaḥsaṃsparśajā vedanā}}
24324 {{yāni ca catvāri smṛtyupasthānāni yāni ca catvāri samyakprahāṇāni ye ca catvāra ṛddhipādāḥ yāni ca pañcendriyāṇi yāni ca pañca balāni yāni ca sapta bodhyaṅgāni yaś ca āryāṣṭāṅga-}}
24325 mārgo yāni cāpramāṇāni yāni ca dhyānāni yāś cārūpyasamāpattayo yāni
24401 ca tathāgatabalāni yāni ca vaiśāradyāni yāś ca catasraḥ pratisaṃvido yāni ca
24402 śūnyatānimittāpraṇihitāni ye cāsaṃskṛtā dharmā yac ca duḥkhaṃ yaś ca samudayo
24403 yaś ca nirodho yaś ca mārgo yaś ca kāmadhātur yaś ca rūpadhātur yaś cārūpyadhātur yā
24404 cādhyātmaśūnyatā yā ca bahirdhāśūnyatā yā cādhyātmabahirdhāśūnyatā yā ca
24405 yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatā ye ca samādhayo yāni ca dhāraṇīmukhāni ye ca
24406 yāvad aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā yaś ca tathāgatapravedito dharmavinayo yaś ca dharmadhātu-
24407 r yā ca tathatā yā ca bhūtakoṭiḥ yaś cācintyadhātur yac ca nirvāṇam sarva ete dharmā na
24408 saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ/
24409 anena paryāyeṇa subhūte anulomatvaṃ prajñāpāramitāyāṃ mahāyānaṃ vyapadiśasi/
24410 tat kasya hetoḥ/ na hi subhūte anyat mahāyānam anyā prajñāpāramitā anyā
24411 dhyāna{pāramitā} {{anyā vīryapāramitā anyā kṣāntipāramitā anyā śīlapāramitā}} anyā dāna{pāramitā}/ iti hi mahāyānañ ca prajñā{pāramitā} dhyānavīrya-
24412 kṣāntiśīladāna{pāramitā} cādvayam etad advaidhīkāraṃ na subhūte anyat mahāyānaṃ anyāni
24413 smṛtyupasthānāni iti hi mahāyānaṃ smṛtyupasthānāni cādvayam etad advaidhīkāram/
24414 evaṃ nānyat {{mahāyānaṃ anyāni samyakprahāṇāni iti hi mahāyānaṃ samyakprahāṇāni cādvayam etad advaidhīkāram/ nānyat mahāyānaṃ anye ṛddhipādā iti hi mahāyānam ṛddhipādāḥ cādvayam etad advaidhīkāram/ nānyat mahāyānaṃ anyāni indriyāni iti hi mahāyānam indriyāni cādvayam etad advaidhīkāram/ nānyat mahāyānaṃ anyāni balāni iti hi mahāyānam balāni cādvayam etad advaidhīkāram/ nānyat mahāyānaṃ anyāni bodhyaṅgāni iti hi mahāyānam bodhyaṅgāni cādvayam etad advaidhīkāram/ nānyat mahāyānaṃ anye mārgā iti hi mahāyānam mārgāḥ cādvayam etad advaidhīkāram/ nānyat mahāyānaṃ anyāni apramāṇadhyānāni iti hi mahāyānam apramāṇadhyānāni cādvayam etad advaidhīkāram/}}
24415 {{nānyat mahāyānaṃ anyā ārūpyasamāpattayaḥ iti hi mahāyānam ārūpyasamāpattayaḥ cādvayam etad advaidhīkāram/ nānyat mahāyānaṃ anyāni daśabalāni iti hi mahāyānam daśabalāni cādvayam etad advaidhīkāram/ nānyat mahāyānaṃ anyāni vaiśāradyāni iti hi mahāyānam vaiśāradyāni cādvayam etad advaidhīkāram/ nānyat mahāyānaṃ anyāḥ pratisaṃvidāḥ iti hi mahāyānam vaiśāradyāni cādvayam etad advaidhīkāram/ nānyat mahāyānaṃ anye aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā iti hi mahāyānam aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā cādvayam etad advaidhīkāram/}}
24416 anena kāraṇena subhūte anulomatvaṃ prajñāpāramitāyāṃ mahāyānaṃ vyapadiśasi//
24417 [iti prāptiniryāṇam//]
24418 subhūtir āha/ api tu khalu punar bhagavan pūrvāntato bodhisattvo nopaiti/
24419 aparāntato {bodhisattvo nopaiti}/ madhyato {bodhisattvo nopaiti}/ rūpāparyantatayā bodhisattvāparyantatā
24420 veditavyā/ evaṃ vedanāsaṃjñāsaṃskāravijñānāparyantatayā bodhisattvāparyantatā
24421 veditavyā/ rūpaṃ bodhisattva iti/ evam api na vidyate nopalabhyate/ evaṃ
24422 {vedanāsaṃjñāsaṃskārāḥ} vijñānaṃ bodhisattva iti/ evam api na vidyate nopalabhyate/ evaṃ hi
24423 bhagavan sarveṇa sarvaṃ sarvathā sarvaṃ bodhisattvam anupalabhamāno 'samanupaśyan
24424 katamaṃ bodhisattvaṃ katamasyāṃ prajñāpāramitāyām avavadiṣyāmy anuśāsiṣyāmi/
24501 api tu khalu punar bhagavan nāmadheyamātram etad yad uta bodhisattva iti/ yathā ātmā
24502 ātmeti cocyate atyantatayā cānabhinivṛtta ātmā/ evam abhāvasvabhāvānāṃ
24503 dharmāṇāṃ katamad rūpaṃ yad anabhinivṛttam/ evaṃ katame te {vedanāsaṃjñāsaṃskārāḥ} katamt tad vi-
24504 jñānaṃ yad anabhinivṛttam/ ye cānabhinivṛttā na te {vedanāsaṃjñāsaṃskārāḥ}/ yac cānabhinivṛttaṃ na
24505 tad vijñānam tat kiṃ anabhinivṛttim anabhinivṛttau prajñāpāramitāyām avava-
24506 diṣyāmy anuśāsiṣyāmi/ na cānyatrānabhinivṛtter bodhisattva upalabhyate yo
24507 bodhāya caret/ saced evaṃ nirdiśyamāne {bodhisattvasya} mahāsattvasya cittaṃ nāvalīyate
24508 na saṃlīyate na vipratisārī bhavati mānasaṃ nottrasyati na saṃtrasyati na
24509 santrāsam āpadyate carati {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyām/
24510 śāriputra āha/ kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi pūrvāntato bodhi-
24511 sattvo nopaiti {{aparāntato bodhisattvo nopaiti/ madhyato bodhisattvo nopaiti}}/ {kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi} rūpāparyantatayā bodhi-
24512 sattvāparyantatā veditavyā {{evaṃ vedanāsaṃjñāsaṃskāravijñānāparyantatayā bodhisattvāparyantatā veditavyā/}} {kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi} rūpaṃ bodhisattva
24513 iti/ evam api na vidyate {{nopalabhyate/ evaṃ vedanāsaṃjñāsaṃskārāḥ vijñānaṃ bodhisattva iti/ evam api na vidyate nopalabhyate/ evaṃ hi bhagavan sarveṇa sarvaṃ sarvathā sarvaṃ bodhisattvam anupalabhamāno 'samanupaśyan katamaṃ bodhisattvaṃ katamasyāṃ prajñāpāramitāyām avavadiṣyāmy anuśāsiṣyāmi/}} {kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi} yāvad eva
24514 nāmadheyamātram etat {{yad uta bodhisattva iti/ yathā ātmā ātmeti cocyate atyantatayā cānabhinivṛtta ātmā/ evam abhāvasvabhāvānāṃ dharmāṇāṃ katamad rūpaṃ yad anabhinivṛttam/ evaṃ katame te vedanāsaṃjñāsaṃskārāḥ katamt tad vijñānaṃ yad anabhinivṛttam/ ye cānabhinivṛttā na te vedanāsaṃjñāsaṃskārāḥ/ yac cānabhinivṛttaṃ na tad vijñānam tat kiṃ anabhinivṛttim anabhinivṛttau prajñāpāramitāyām avavadiṣyāmy}} anuśāsiṣyāmi/
24515 {kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi} na cānyatrānabhinivṛtter bodhisattva upalabhyate yo bodhāya caret/ {kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi} sa-
24516 ced evam upadiṣyamāne {{bodhisattvasya mahāsattvasya cittaṃ nāvalīyate na saṃlīyate na vipratisārī bhavati mānasaṃ nottrasyati na saṃtrasyati na santrāsam āpadyate carati bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyām/}}
24517 subhūtir āha/ sattvāsattayā āyuṣman śāriputra pūrvāntato bodhisattvo
24518 nopaiti/ sattvaśūnyatayā {āyuṣman śāriputra pūrvāntato bodhisattvo nopaiti}/ sattvaviviktatayā {āyuṣman śāriputra pūrvāntato bodhisattvo nopaiti}/ sattvāsvabhāva-
24519 tayā {āyuṣman śāriputra pūrvāntato bodhisattvo nopaiti}/ evam aparāntato madhyataś ca vaktavyam/ tat kasya hetoḥ/ sattvāsattayā
24520 śūnyatāviviktatāsvabhāvatāpūrvāntādīnām anupalabdheḥ/ na cānyatra sattvā-
24601 sattāśūnyatāviviktatāsvabhāvatā anyo bodhisattvo 'nyat pūrvāntādi iti hi
24602 yā ca sattvāsattā yāvad yac ca madhyaṃ sarvam etad advaidhīkāram/ rūpāsattayā
24603 pūrvāntāparāntamadhyato bodhisattvo nopaiti/ rūpaśūnyatayā rūpaviviktatayā
24604 rūpāsvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyato bodhisattvo nopaiti/ evaṃ
24605 {{vedanā saṃjñā saṃskārāḥ/ vijñānāsattayā pūrvāntāparāntamadhyato bodhisattvo nopaiti/ vijñānaśūnyatayā vijñānaviviktatayā vijñānāsvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyato bodhisattvo nopaiti/}}
24606 evam āyataneṣu dhātuṣu pratītyasamutpādāṅgeṣu ca pūrvāntāparānta-
24607 madhyato bodhisattvo nopaitīti vaktavyam/
24608 {{dānapāramitāsattayā pūrvāntāparāntamadhyato bodhisattvo nopaiti/ dānapāramitāśūnyatayā dānapāramitāviviktatayā dānapāramitāsvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyato bodhisattvo nopaiti/ evaṃ śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā/ prajñāpāramitāsattayā pūrvāntāparāntamadhyato bodhisattvo nopaiti/ prajñāpāramitāśūnyatayā prajñāpāramitāviviktatayā prajñāpāramitāsvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyato bodhisattvo nopaiti/}}
24609 tat kasya hetoḥ/ na hy āyuṣman śāriputra dānaśīlakṣāntivīryadhyānaprajñā-
24610 pāramitāsattāyāṃ śūnyatāyāṃ viviktatāyām asvabhāvatāyāṃ pūrvāntāparāntamadhyāny u-
24611 palabhyante/ na ca śāriputra anyā asattā anyā śūnyatā anyā viviktatā
24612 anyā asvabhāvatā anyo bodhisattvaḥ anyā dānapāramitā {{anyā śīlapāramitā anyā kṣāntipāramitā anyā vīryapāramitā anyā dhyānapāramitā}}
24613 anyā prajñāpāramitā anyāni pūrvāntāparāntamadhyāni/ iti hy āyuṣman
24614 śāriputra yā cāsattā yāvad abhāvasvabhāvatā yāś ca ṣaṭ pāramitā yaś ca bodhisattvo
24615 yāni ca pūrvāntāparāntamadhyāni sarvam etad advaidhīkāram/ evaṃ hy āyuṣman śāri-
24616 putra pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ adhyātmaśūnyatāsattayā śūnya-
24617 tayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyato bodhisattvo nopaiti/
24618 evaṃ yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāsattayā {{viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyato bodhisattvo}}
24619 nopaiti/
24620 tat kasya hetoḥ/ na hy āyuṣman śāriputra adhyātmaśūnyatāsattāyāṃ śūnyatāyāṃ
24621 viviktatāyām asvabhāvatāyāṃ ca abhāvasvabhāvaśūnyatāsattāyāṃ śūnyatāyāṃ
24622 viviktatāyām asvabhāvatāyāṃ pūrvāntāparāntamadhyāny upalabhyante/ na ca śāri-
24623 putra anyā asattā anyā śūnyatā anyā viviktatā anyā asvabhāvatā
24624 anyo bodhisattvo 'nyāni pūrvāntāparāntamadhyāni/ iti hy āyuṣman śāriputra
24701 yā cādhyātmaśūnyatā asattā śūnyatā viviktatā asvabhāvatā yāvad abhāva-
24702 svabhāvaśūnyatā asattā śūnyatā viviktatā asvabhāvatā yaś ca bodhisattvo
24703 yāni ca pūrvāntāparāntamadhyāni sarvam etad advaidhīkāram/ anenāyuṣman śāri-
24704 putra paryāyeṇa pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/
24705 punar aparam āyuṣman śāriputra smṛtyupasthānāsattayā śūnyatayā viviktatayā
24706 asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/
24707 {{samyakprahāṇāsattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ ṛddhipādānāsattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ indriyāsattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ balāsattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ bodhyaṅgāsattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ mārgāsattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ apramāṇadhyānārūpyasamāpattyasattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ apramāṇadhyānāsattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ ārūpyasamāpattyasattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ tathāgatabalāsattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ vaiśāradyāsattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ pratisaṃvidasattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ buddhadharmāsattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/}}
24708 {{tat kasya hetoḥ/ na hy āyuṣman śāriputra smṛtyupasthānāsattayāṃ śūnyatāyāṃ viviktatāyām asvabhāvatāyāṃ ca buddhadharmāsattāyāṃ śūnyatāyāṃ viviktatāyām asvabhāvatāyāṃ pūrvāntāparāntamadhyāny upalabhyante/ na ca śāriputra anyā asattā anyā śūnyatā anyā viviktatā anyā asvabhāvatā anyo bodhisattvo 'nyāni pūrvāntāparāntamadhyāni/ iti hy āyuṣman śāriputra yāni ca smṛtyupasthānāny asattā śūnyatā viviktatā asvabhāvatā yāvad buddhadharmā asattā śūnyatā viviktatā asvabhāvatā yaś ca bodhisattvo yāni ca pūrvāntāparāntamadhyāni}} sarvam etad advaidhīkāram/ anenāyuṣman śāriputra paryāyeṇa pūrvāntā-
24709 parāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/
24710 punar aparam āyuṣman śāriputra sarvasamādhyasattayā sarvadhāraṇīmukhāsattayā
24711 dharmadhātvasattayā tathatāsattayā bhūtakoṭyasattayā bhūtakoṭiśūnyatayā bhūtakoṭi-
24712 viviktatayā bhūtakoṭyasvabhāvatayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/
24713 tat kasya hetoḥ/ na hy āyuṣman śāriputra samādhyasattāyāṃ yāvad bhūtakoṭyasattāyāṃ
24714 {{śūnyatāyāṃ viviktatāyām asvabhāvatāyāṃ pūrvāntāparāntamadhyāny upalabhyante/ na ca śāriputra anyā asattā anyā śūnyatā anyā viviktatā anyā asvabhāvatā anyo bodhisattvo 'nyāni pūrvāntāparāntamadhyāni/}}
24715 {{iti hy āyuṣman śāriputra ye ca samādhayaḥ asattā śūnyatā viviktatā asvabhāvatā yāvad bhūtakoṭir asattā śūnyatā viviktatā asvabhāvatā yaś ca bodhisattvo yāni ca pūrvāntāparāntamadhyāni sarvam etad advaidhīkāram/ anenāyuṣman śāriputra paryāyeṇa pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti}}/
24716 punar aparam āyuṣman śāriputra śrāvakāsattayā śūnyatayā viviktatayā asvabhāva-
24717 tayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ pratyekabuddhāsattayā bodhi-
24718 sattvāsattayā sarvajñāsattayā sarvajñaśūnyatayā sarvajñaviviktatayā sarvajñāsvabhāva-
24719 tayā pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti/ tat kasya hetoḥ/ na
24720 {{hy āyuṣman śāriputra śrāvakāsattāyāṃ yāvad sarvajñatāsattāyāṃ śūnyatāyāṃ viviktatāyām asvabhāvatāyāṃ pūrvāntāparāntamadhyāny upalabhyante/ na ca śāriputra anyā asattā anyā śūnyatā anyā viviktatā anyā asvabhāvatā anyo bodhisattvo 'nyāni pūrvāntāparāntamadhyāni/}}
24721 {{iti hy āyuṣman śāriputra yaś ca śrāvako 'sattā śūnyatā viviktatā asvabhāvatā yāvad sarvajñatā asattā śūnyatā viviktatā asvabhāvatā yaś ca bodhisattvo yāni ca pūrvāntāparāntamadhyāni sarvam etad advaidhīkāram/ anenāyuṣman śāriputra paryāyeṇa pūrvāntāparāntamadhyeṣu bodhisattvo nopaiti}}// [iti prāptiniryāṇaprāpyapratiṣedhaḥ//]
24722 yat punar āyuṣman śāriputra evaṃ vadasi kena kāraṇena rūpāparyantatayā
24723 bodhisattvāparyantatā veditavyā/ vedanāsaṃjñāsaṃskāravijñānāparyantatayā
24724 bodhisattvāparyantatā veditavyeti/ rūpam āyuṣman {śāriputra} ākaśasamam/ {vedanāsaṃjñāsaṃskārāḥ}
24725 ākāśasamam vijñānam āyuṣman {śāriputra} ākāśasamam/ tat kasya hetoḥ/ tad
24801 yathāpi nāma āyuṣman {śāriputra} yathā ākāśasya na pūrvānta upalabhyate nāparānta
24802 {upalabhyate} na madhya {upalabhyate} anantāparyantatayā ākāśam iti ca vyavahriyate eva-
24803 m evāyuṣman {śāriputra} rūpasya naiva pūrvānta {upalabhyate} nāparānta {upalabhyate} na madhyam {upalabhyate}/ tat
24804 kasya hetoḥ/ rūpaśūnyatām upādāya/ na ca śūnyatāyāḥ pūrvānto vā aparānto
24805 vā madhyaṃ nopalabhyate/ vedanāyāḥ saṃjñāyāḥ saṃskārāṇāṃ vijñānasya naiva pūrvānta
24806 {upalabhyate} nāparānta {upalabhyate} madhyam {upalabhyate}/ tat kasya hetoḥ/ vijñānaśūnyatām upādāya/
24807 na ca śūnyatāyāḥ pūrvānto vā aparānto vā madhyaṃ vopalabhyate/ śūnyateti ca
24808 vyavahriyate/ anenāyuṣman śāriputra paryāyeṇa rūpāparyantatayā bodhisattvā-
24809 paryantatā veditavyā/ {vedanā saṃjñā saṃskārāḥ/} vijñānāparyantatayā bodhisattvāparyantatā veditavyā/
24810 evaṃ vyastasamasteṣu skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādeṣu yāvaj jarāmaraṇaśoka-
24811 paridevaduḥkhadaurmanasyopāyāseṣu/ smṛtyupasthānāni {{samyakprahāṇāny ṛddhipādā indriyāni balāni bodhyaṅgāni mārgā apramāṇadhyānāni ārūpyasamāpattayo daśabalāni vaiśāradyāni pratisaṃvidāḥ aṣṭādaśāveṇikā}} buddhadharmā āyuṣman
24812 {śāriputra} ākāśasamāḥ/ tat kasya hetoḥ/ tad yathāpi nāmāyuṣman {śāriputra}
24813 ākāśasya naivādir nānto na madhyam upalabhyate anantāparyantatayā ākāśa-
24814 m iti ca vyavahriyate evam evāyuṣman {śāriputra} buddhadharmāṇāṃ nādir nānto na madhya-
24815 m upalabhyate/ buddhadharmaśūnyatām upādāya/ na ca śūnyatāyāḥ pūrvānto vā aparānto
24816 vā madhyaṃ nopalabhyate/ aneāyuṣman {śāriputra} paryāyeṇa buddhadharmāparyantatayā
24817 bodhisattvāparyantatā veditavyā/
24818 yat punar āyuṣman {śāriputra} evaṃ vadasi/ kena kāraṇena rūpaṃ bodhisattvaity eva-
24819 m api na vidyate nopalabhyate/ {vedanā saṃjñā saṃskārā} vijñānaṃ bodhisattva ity evam api na
24820 {vidyate nopalabhyate} iti/ rūpam āyuṣman śāriputra rūpeṇa śūnyam {vedanāsaṃjñāsaṃskārā} vijñānam āyuṣman
24821 {śāriputra} vijñānena śūnyam/ tat kasya hetoḥ/ na hy āyuṣman {śāriputra} śūnyatāyāṃ rūpaṃ
24822 saṃvidyate/ nāpi śūnyatāyāṃ bodhisattvaḥ saṃvidyate/ {vedanā saṃjñā saṃskārāḥ}/ na śūnyatāyāṃ
24901 vijñānaṃ saṃvidyate nāpi śūnyatāyāṃ bodhisattvaḥ saṃvidyate/ anenāyuṣman śāriputra
24902 paryāyeṇa rūpaṃ bodhisattva iti evam api na {vidyate nopalabhyate}/ {vedanā saṃjñā saṃskārāḥ} vijñānaṃ bodhisattva iti
24903 evam api na {vidyate nopalabhyate}/
24904 punar aparam āyuṣman {śāriputra} dānapāramitā dānapāramitayā śūnyā {{śīlapāramitā śīlapāramitayā śūnyā kṣāntipāramitā kṣāntipāramitayā śūnyā vīryapāramitā vīryapāramitayā śūnyā dhyānapāramitā dhyānapāramitayā śūnyā}}
24905 prajñāpāramitā prajñāpāramitayā śūnyā/ tat kasya hetoḥ/ na hi śūnyatāyāṃ
24906 dānapāramitā vidyate na śūnyatāyāṃ bodhisattvo vidyate evaṃ śīla{pāramitā} {{kṣāntipāramitā vīryapāramitā}}
24907 dhyāna{pāramitā}/ na śūnyatāyāṃ prajñāpāramitā vidyate na śūnyatāyāṃ bodhisattvo
24908 vidyate/ adhyātmaśūnyatā {āyuṣman} {śāriputra} adhyātmaśūnyatayā śūnyā evaṃ yāvad a-
24909 bhāvasvabhāvaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatayā śūnyā/ smṛtyupasthānāni
24910 smṛtyupasthānaiḥ śūnyāni evaṃ samyakprahāṇāni ṛddhipādāḥ {{indriyāni balāni bodhyaṅgāni mārgā apramāṇadhyānāni ārūpyasamāpattayo daśabalāni vaiśāradyāni pratisaṃvidāḥ}} aṣṭādaśā-
24911 veṇikā buddhadharmā aṣṭādaśāveṇikaiḥ buddhadharmaiḥ śūnyā/ dharmadhātur dharmadhātunā śūnyaḥ
24912 samādhiḥ samādhinā śūnyaḥ {{dhāraṇīmukhāni dhāraṇīmukhaiḥ śūnyāni sarvajñatā sarvajñatayā śūnyā}}
24913 {{mārgajñatā mārgajñatayā śūnyā sarvākārajñatā sarvākārajñatayā śūnyā śrāvakayānaṃ śrāvakayānena śūnyaṃ pratyekabuddhayānaṃ pratyekabuddhayānena śūnyaṃ buddhayānaṃ buddhayānena śūnyaṃ}}/
24914 śrāvakatvena śrāvakaḥ śūnyaḥ pratyekabuddhatvena pratyekabuddhaḥ śūnyas tathāgatatvena
24915 tathāgataḥ śūnyaḥ/ tat kasya hetoḥ/ na hi śūnyatāyāṃ tathāgato vidyate na
24916 śūnyatāyāṃ bodhisattvo vidyate/ anenāyu{ṣman} {śāriputra} paryāyeṇa rūpaṃ bodhisattva
24917 iti evam api na {vidyate nopalabhyate}/ {vedanā saṃjñā saṃskārāḥ} vijñānaṃ bodhisattva iti evam api na {vidyate nopalabhyate}/
24918 yad apy {āyuṣmān} {śāriputra} āha/ kena kāraṇenaivaṃ vadasi/ evam ahaṃ {bodhisattvaṃ} mahāsattvaṃ
24919 sarveṇa sarvaṃ sarvathā sarvam anupalabhamāno 'samanupaśyan katamaṃ bodhisattvaṃ katamasyāṃ
24920 prajñāpāramitāyām avavadiṣyāmy anuśāsiṣyāmīti/ rūpam {āyuṣman} {śāriputra} rūpe na
24921 {saṃvidyate nopalabhyate}/ rūpaṃ vedanāyāṃ na {saṃvidyate nopalabhyate}/ vedanā vedanāyāṃ na {saṃvidyate nopalabhyate}/ vedanā rūpe na {saṃvidyate nopalabhyate}/
24922 rūpaṃ vedanā ca saṃjñāyāṃ na {saṃvidyate nopalabhyate}/ saṃjñā saṃjñāyāṃ na {saṃvidyate nopalabhyate}/ saṃjñā rūpe na {saṃvidyate nopalabhyate}
24923 saṃjñā rūpavedanayor na {saṃvidyate nopalabhyate}/ rūpaṃ vedanāsaṃjñāsaṃskāreṣu na {saṃvidyate nopalabhyate}/ saṃskārāḥ saṃskāreṣu
24924 na {saṃvidyante nopalabhyante}/ saṃskārā rūpavedanāsaṃjñāsu na {saṃvidyate nopalabhyate}/ rūpavedanāsaṃjñāsaṃskārā vijñāne na
25001 {saṃvidyante nopalabhyante}/ vijñānaṃ vijñāne na {saṃvidyate nopalabhyate}/ vijñānaṃ rūpavedanāsaṃjñāsaṃskāreṣu na {saṃvidyate nopalabhyate}/
25002 {{cakṣuḥ cakṣusi saṃvidyate nopalabhyate śrotraṃ śrotre saṃvidyate nopalabhyate ghrāṇaṃ ghrāṇe saṃvidyate nopalabhyate jihvā jihvāyāṃ saṃvidyate nopalabhyate kāyaḥ kāye saṃvidyate nopalabhyate mano manasi saṃvidyate nopalabhyate/ tatrāpītarāny itareṣu ca na saṃvidyante nopalabhyante/ rūpaṃ rūpe saṃvidyate nopalabhyate śabdaḥ śabde saṃvidyate nopalabhyate gandho gandhe saṃvidyate nopalabhyate raso rase saṃvidyate nopalabhyate spraṣṭavyaṃ spraṣṭavye saṃvidyate nopalabhyate dharmo dharme saṃvidyate nopalabhyate/ tatrāpītare itareṣu ca na saṃvidyate nopalabhyate/ cakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñāne saṃvidyate nopalabhyate śrotravijñānaṃ śrotravijñāne saṃvidyate nopalabhyate ghrāṇavijñānaṃ ghrāṇavijñāne saṃvidyate nopalabhyate jihvāvijñānaṃ jihvāvijñāne saṃvidyate nopalabhyate kāyavijñānaṃ kāyavijñāne saṃvidyate nopalabhyate manovijñānaṃ manovijñāne saṃvidyate nopalabhyate/ tatrāpītarāny itareṣu ca na saṃvidyante nopalabhyante/}}
25003 {{cakṣuḥsaṃsparśaḥ cakṣuḥsaṃsparśe saṃvidyate nopalabhyate śrotrasaṃsparśaḥ śrotrasaṃsparśe saṃvidyate nopalabhyate ghrāṇasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśe saṃvidyate nopalabhyate jihvāsaṃsparśaḥ jihvāsaṃsparśe saṃvidyate nopalabhyate kāyasaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśe saṃvidyate nopalabhyate manaḥsaṃsparśaḥ manaḥsaṃsparśe saṃvidyate nopalabhyate/ tatrāpītara itarasmin ca na saṃvidyate nopalabhyate/ cakṣuḥsaṃsparśajā vedanā cakṣuḥsaṃsparśajāyāṃ vedanāyāṃ saṃvidyate nopalabhyate śrotrasaṃsparśajā vedanā śrotrasaṃsparśajāyāṃ vedanāyāṃ saṃvidyate nopalabhyate ghrāṇasaṃsparśajā vedanā ghrāṇasaṃsparśajāyāṃ vedanāyāṃ saṃvidyate nopalabhyate jihvāsaṃsparśajā vedanā jihvāsaṃsparśajāyāṃ vedanāyāṃ saṃvidyate nopalabhyate kāyasaṃsparśajā vedanā kāyasaṃsparśajāyāṃ vedanāyāṃ saṃvidyate nopalabhyate manaḥsaṃsparśajā vedanā manaḥsaṃsparśajāyāṃ vedanāyāṃ saṃvidyate nopalabhyate/ tatrāpītara itarasmin ca na saṃvidyate nopalabhyate/}}
25004 tatrāpītarā itarāsu ca
25005 sā na {saṃvidyante nopalabhyante}/ smṛtyupasthānāni smṛtyupasthāneṣu na {saṃvidyante nopalabhyate}/ evaṃ
25006 samyakprahāṇāni ṛddhipādāḥ {{indriyāni balāni bodhyaṅgāni mārgā apramāṇadhyānāni ārūpyasamāpattayo daśabalāni vaiśāradyāni pratisaṃvidāḥ}} aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā aṣṭādaśā-
25007 veṇikeṣu buddhadharmeṣu na {saṃvidyante nopalabhyante}/ tatrāpītare itareṣu ca te na {saṃvidyante nopalabhyante}/
25008 {{adhyātmaśūnyatā adhyātmaśūnyatāyāṃ na saṃvidyate nopalabhyate yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ na saṃvidyate nopalabhyate}}
25009 {{samādhiḥ samādhau na saṃvidyate nopalabhyate dhāraṇī dhāraṇīyāṃ na saṃvidyate nopalabhyate}}/ pṛthagjanabhūmiḥ gotrabhūmir aṣṭamakabhūmir darśanabhūmis tanu-
25010 bhūmir vītarāgabhūmiḥ kṛtāvibhūmiḥ pratyekabuddhabhūmir bodhisattvabhūmis tathāgatabhūmiḥ
25011 savajñatābhūmiḥ/ srotaāpanna srotaāpannatve na {saṃvidyate nopalabhyate}/ evaṃ sakṛdāgāmī
25012 anāgāmī arhan pratyekabuddhaḥ pratyekabuddhatve na {saṃvidyate nopalabhyate}/ bodhisattvo bodhisattvatve
25013 na {saṃvidyate nopalabhyate}/ tathāgatas tathāgatatve na {saṃvidyate nopalabhyate}/ prajñāpāramitā prajñāpāramitāyāṃ na {saṃvidyate nopalabhyate}/
25014 prajñāpāramitāyām avavādānuśāsanī na {saṃvidyate nopalabhyate}/ avavādānuśāsanyāṃ prajñāpāramitā
25015 na {saṃvidyate nopalabhyate}/ evaṃ hy {āyuṣman} {śāriputra} sarvadharmā saṃvidyamānatvena anupalambhena bodhi-
25016 sattvo na {saṃvidyate nopalabhyate}// [iti prāptiniryāṇe prāpakapratiṣedhaḥ//]
25017 yat punar {āyuṣman} {śāriputra} evaṃ vadasi/ kena kāraṇena nāmadheyamātram etat yad uta
25018 bodhisattva iti/ kena kāraṇen{āyuṣman} subhūte evaṃ vadasi āgantukam etan nāma-
25019 dheyaṃ prakṣiptaṃ yad uta bodhisattva iti/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} nāma daśabhyo
25020 digbhyo na kutaścid āgacchati na kvacid gacchati na kvacit tiṣṭhati sarvadharmāṇām eva
25021 bodhisattvānāṃ nāmāpi na kutaścid eti na kvacid gacchati na kvacit tiṣṭhati/
25022 āgantukam etan nāmadheyaṃ tathā hi yadrūpaṃ yadvedanā yatsaṃjñā yatsaṃskārā yadvijñāna-
25023 m iti nāmadheyaṃ na tad rūpaṃ na vedanā na saṃjñā na saṃskārā na vijñānam/ tat kasya
25024 hetoḥ/ tathā hi nāma śūnyaṃ nāmasvabhāvena yac ca śūnyaṃ na tan nāma/ tena kāraṇena
25101 nocyate bodhisattva iti nāmadheyamātram etad iti/ punar aparam {āyuṣman} {śāriputra} nāmadheyamātra-
25102 m etad yad uta dānapāramiteti/ na ca dānapāramitāyāṃ nāma na ca nāmni dānapāra-
25103 mitā/ tat kasya hetoḥ/ yac ca nāma yā ca dānapāramitā ubhayam etan na {saṃvidyate nopalabhyate}/
25104 tasmān nāmadheyamātram etad yad uta bodhisattva iti/ evaṃ nāmadheyamātram etad yad uta
25105 śīla{pāramitā} kṣānti{pāramitā} vīrya{pāramitā} dhyāna{pāramitā} nāmadheyamātram etad yad uta prajñā{pāramitā}
25106 iti {{na ca prajñāpāramitāyāṃ nāma na ca nāmni prajñāpāramitā/ tat kasya hetoḥ/ yac ca nāma yā ca prajñāpāramitā ubhayam etan na saṃvidyate nopalabhyate/ tasmān nāmadheyamātram etad yad uta bodhisattva iti/}}/ {āgantukam etan nāmadheyamātram etad} yad uta bodhisattva iti/
25107 nāmadheyamātram etad yad uta adhyātma{śūnyatā} bahirdhā{śūnyatā} adhyātmabahirdhā{śūnyatā} yāvad a-
25108 bhāvasvabhāva{śūnyatā}/ na cādhyātmanyatāyāṃ nāma na ca nāmni adhyātma{śūnyatā}
25109 bahirdhā{śūnyatā} adhyātmabahirdhā{śūnyatā} yāvad bhāvasvabhāva{śūnyatā}/ tat kasya hetoḥ/
25110 tathā hi yac ca nāma yā cādhyātma{śūnyatā} yā ca bahirdhā{śūnyatā} yā cādhyātmabahirdhā{śūnyatā}
25111 yā ca yāvad bhāvasvabhāva{śūnyatā} sarva ete na {saṃvidyante nopalabhyante}/ anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa
25112 nāmadheyamātram etat yad uta bodhisattva iti/ {āgantukam etan nāmadheyamātram etad} yad uta smṛtyupasthānāni na
25113 ca smṛtyupasthāneṣu nāma na ca nāmni smṛtyupasthānāni
25114 {{tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma yāni ca smṛtyupasthānāny ubhayaṃ etan na saṃvidyante nopalabhyante/ āgantukam etan nāmadheyamātram etad yad uta samyakprahāṇāni na ca samyakprahāṇeṣu nāma na ca nāmni samyakprahāṇāni/ tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma yāni ca smṛtyupasthānāny ubhayaṃ etan na saṃvidyate nopalabhyate/ āgantukam etan nāmadheyamātram etad yad uta ṛddhipādā na ca ṛddhipādeṣu nāma na ca nāmni ṛddhipādāḥ/ tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma ye ca ṛddhipādāḥ ubhayaṃ etan na saṃvidyate nopalabhyate/ āgantukam etan nāmadheyamātram etad yad uta indriyāni na ca indriyeṣu nāma na ca nāmni indriyāni/ tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma yāni ca indriyāny ubhayaṃ etan na saṃvidyate nopalabhyate/ āgantukam etan nāmadheyamātram etad yad uta balāni na ca baleṣu nāma na ca nāmni balāni/ tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma yāni ca balāny ubhayaṃ etan na saṃvidyate nopalabhyate/ āgantukam etan nāmadheyamātram etad yad uta bodhyaṅgāni na ca bodhyaṅgeṣu nāma na ca nāmni bodhyaṅgāni/ tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma yāni ca bodhyaṅgāny ubhayaṃ etan na saṃvidyate nopalabhyate/ āgantukam etan nāmadheyamātram etad yad uta mārgā na ca mārgeṣu nāma na ca nāmni mārgāḥ/ tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma ye ca mārgā ubhayaṃ etan na saṃvidyate nopalabhyate/ āgantukam etan nāmadheyamātram etad yad uta apramāṇadhyānāni na ca apramāṇadhyāneṣu nāma na ca nāmni apramāṇadhyānāni/ tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma yāni ca apramāṇadhyānāny ubhayaṃ etan na saṃvidyate nopalabhyate/ āgantukam etan nāmadheyamātram etad yad uta ārūpyasamāpattayo na ca ārūpyasamāpattiṣu nāma na ca nāmni ārūpyasamāpattayaḥ/ tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma yāś ca ārūpyasamāpattaya ubhayaṃ etan na saṃvidyate nopalabhyate/ āgantukam etan nāmadheyamātram etad yad uta daśabalāni na ca daśabaleṣu nāma na ca nāmni daśabalāni/ tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma yāni ca daśabalāny ubhayaṃ etan na saṃvidyate nopalabhyate/ āgantukam etan nāmadheyamātram etad yad uta vaiśāradyāni na ca vaiśāradyeṣu nāma na ca nāmni vaiśāradyāni/ tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma yāni ca vaiśāradyāny ubhayaṃ etan na saṃvidyate nopalabhyate/ āgantukam etan nāmadheyamātram etad yad uta pratisaṃvidā na ca pratisaṃvidāsu nāma na ca nāmni pratisaṃvidāḥ/ tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma yāś ca pratisaṃvidā ubhayaṃ etan na saṃvidyate nopalabhyate/}}
25115 {{āgantukam etan nāmadheyamātram etad yad uta aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā na ca aṣṭādaśāveṇikeṣu buddhadharmeṣu nāma na ca nāmni aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ/ tat kasya hetoḥ/ tatha hi yac ca nāma ye ca aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā ubhayaṃ etan na saṃvidyate nopalabhyate}}/
25116 {āgantukam etan nāmadheyamātram etad} yad uta samādhir iti yāvat sarvajñateti/ na ca sarvajñatāyāṃ nāma
25117 na ca nāmni sarvajñatā/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi yac ca nāma yā ca sarvajñatā
25118 ubhayam etan na {saṃvidyate nopalabhyate}/
25119 yat punar {āyuṣman} {śāriputra} evaṃ vadasi kena kāraṇenocyate yathā ātmātmeti
25120 cocyate atyāntatayā cānabhinivṛtta ātmeti/ ātmā {śāriputra} atyantatayā na {saṃvidyate nopalabhyate}/
25121 kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati/ atyantatayā {āyuṣman} {śāriputra} sattvo jīvaḥ
25122 poṣaḥ {{puruṣaḥ pudgalo manujo mānavaḥ kārako vedako jānakaḥ}} paśyako na {saṃvidyate nopalabhyate}/ {kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati}/ atyantatayā {āyuṣman} {śāriputra} rūpaṃ na {saṃvidyate nopalabhyate}/
25123 {kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati}/ vedanā saṃjñā saṃskārā atyantatayā {āyuṣman} {śāriputra} vijñānaṃ na {saṃvidyate nopalabhyate}/
25124 {kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati}/ {{atyantatayā āyuṣman śāriputra cakṣur na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati/ evaṃ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyaḥ/ atyantatayā āyuṣman śāriputra mano na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati/ atyantatayā āyuṣman śāriputra rūpaṃ na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati/ evaṃ śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyam/ atyantatayā āyuṣman śāriputra dharmo na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati/ atyantatayā āyuṣman śāriputra cakṣurvijñānaṃ na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati/ evaṃ śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvāvijñānaṃ kāyavijñānam/ atyantatayā āyuṣman śāriputra manovijñānaṃ na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati/ atyantatayā āyuṣman śāriputra cakṣuḥsaṃsparśo na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati/ evaṃ śrotrasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśo jihvāsaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśaḥ/ atyantatayā āyuṣman śāriputra manaḥsaṃsparśo na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati/}}
25201 {{atyantatayā āyuṣman śāriputra cakṣuḥsaṃsparśajā vedanā na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyā abhinivṛttir bhaviṣyati/ evaṃ śrotrasaṃsparśajā vedanā ghrāṇasaṃsparśajā vedanā jihvāsaṃsparśajā vedanā kāyasaṃsparśajā vedanā/ atyantatayā āyuṣman śāriputra manaḥsaṃsparśajā vedanā na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyā abhinivṛttir bhaviṣyati/ atyantatayā āyuṣman śāriputra dānapāramitā na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyā abhinivṛttir bhaviṣyati/ evaṃ śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā/ atyantatayā āyuṣman śāriputra prajñāpāramitā na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyā abhinivṛttir bhaviṣyati/ atyantatayā āyuṣman śāriputra adhyātmaśūnyatā na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyā abhinivṛttir bhaviṣyati/ evaṃ śīlapāramitā bahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatā/ yāvad atyantatayā āyuṣman śāriputra abhāvasvabhāvaśūnyatā na saṃvidyate nopalabhyate/ kutaḥ punar asyā abhinivṛttir bhaviṣyati/ atyantatayā āyuṣman śāriputra smṛtyupasthānāni na saṃvidyante nopalabhyante/ kutaḥ punar eṣām abhinivṛttir bhaviṣyati/ evaṃ samyakprahāṇāny ṛddhipādā indriyāni balāni bodhyaṅgāni mārgā apramāṇadhyānāni ārūpyasamāpattayo daśabalāni vaiśāradyāni pratisaṃvidāḥ/}}
25202 {{atyantatayā āyuṣman śāriputra aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā na saṃvidyante nopalabhyante/ kutaḥ punar eṣām abhinivṛttir bhaviṣyati/}} atyantatayā samādhayo dhāraṇīmukhāni na {saṃvidyante nopalabhyante}/ {kutaḥ punar eṣām abhinivṛttir bhaviṣyati}/ atyantatayā
25203 śrāvakaḥ pratyekabuddho bodhisattvas tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho na {saṃvidyate nopalabhyate}/ {kutaḥ punar asyābhinivṛttir bhaviṣyati}/
25204 anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa ātmātmeti cocyate atyantatayā cānabhinivṛtta
25205 ātmā/
25206 punar aparaṃ yad {āyuṣmān} {śāriputra} evam āha/ abhāvasvabhāvāḥ sarvadharmā iti/
25207 evam etat/ tat kasya hetoḥ/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/
25208 {śāriputra} āha/ kasy{āyuṣman} {subhūte} nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/
25209 {subhūtir} āha/ rūpasy{āyuṣman} {śāriputra} nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/ vedanāyāḥ
25210 saṃjñāyāḥ saṃskārāṇāṃ vijñānasy{āyuṣman} {śāriputra} nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/
25211 {{cakṣusa āyuṣman śāriputra nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/ śrotrasya ghrāṇasya jihvāyāḥ kāyasya manasa āyuṣman śāriputra nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/ rūpasyāyuṣman śāriputra nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/ śabdasya gandhasya rasasya spraṣṭavyasya dharmasyāyuṣman śāriputra nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/ cakṣurvijñānasyāyuṣman śāriputra nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/ śrotravijñānasya ghrāṇavijñānasya jihvāvijñānasya kāyavijñānasya manasovijñānasyāyuṣman śāriputra nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/ cakṣuḥsaṃsparśasyāyuṣman śāriputra nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/ śrotrasaṃsparśasya ghrāṇasaṃsparśasya jihvāsaṃsparśasya kāyasaṃsparśasya manaḥsaṃsparśasyāyuṣman śāriputra nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/ cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā āyuṣman śāriputra nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/ śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā āyuṣman śāriputra nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/}}
25212 {{dānapāramitāyā āyuṣman śāriputra nāsti sāṃyogikaḥ svabhāvaḥ/ śīlapāramitāyāḥ kṣāntipāramitāyā vīryapāramitāyā dhyānapāramitāyāḥ/}} nāsti prajñāpāramitāyā sāṃyogikaḥ
25213 svabhāvaḥ/ anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇāsvabhāvāḥ sarvadharmāḥ/
25214 punar aparam {āyuṣman} {śāriputra} anityāḥ sarvadharmā na kasyacid vigamena/
25215 {śāriputra} āha/ katame te {āyuṣman} {subhūte} anityāḥ sarvadharmā na kasyacid vigamena/
25216 {subhūtir} āha/ rūpam {āyuṣman} {śāriputra} anityaṃ na kasyacid vigamena/ {vedanā saṃjñā saṃskārā} vijñāna-
25217 m {āyuṣman} {śāriputra} anityaṃ na kasyacid vigamena/ tat kasya hetoḥ/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra}
25218 yad anityaṃ so 'bhāvaḥ kṣayaś ca evaṃ duḥkhāḥ anātmānaḥ śāntāḥ śūnyā animittā
25219 apraṇihitā na kasyacid vigamena sarvadharmāḥ kuśalā anavadyā anāsravā
25220 niḥkleśā lokottarā avyavadānā asaṃskṛtāḥ/ tat kasya hetoḥ/ tathā
25221 hy {āyuṣman} {śāriputra} yo 'saṃskṛtaḥ so 'bhāvaḥ kṣayaś cāne{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa niḥsvabhāvāḥ
25222 sarvadharmā na kasyacid vigamena/
25223 punar aparaṃ {śāriputra} akūṭasthā avināśinaḥ sarvadharmāḥ/
25224 {śāriputra} āha/ kena kāraṇen{āyuṣman} {subhūte} akūṭasthā 'vināśinaḥ sarvadharmāḥ/
25301 {subhūtir} āha/ rūpam {āyuṣman} {śāriputra} akūṭastham avināśi/ tat kasya hetoḥ/
25302 prakṛtir asyaiṣā/ {vedanā saṃjñā saṃskārā} vijñānam {āyuṣman} {śāriputra} {akūṭastham avināśi}/ {tat kasya hetoḥ}/ {prakṛtir asyaiṣā}/ evaṃ kuśalam akuśalaṃ
25303 sāvadyam anavadyaṃ sāsravam anāsravaṃ saṃkleśaṃ niḥkleśaṃ laukikaṃ lokottaraṃ saṃskṛtam a-
25304 saṃskṛtaṃ saṃkleśo vyavadānaṃ saṃsāro nirvāṇaṃ {akūṭastham avināśi}/ {tat kasya hetoḥ}/ {prakṛtir asyaiṣā}/ anen{āyuṣman} {śāriputra}
25305 paryāyeṇābhāvasvabhāvāḥ sarvadharmāḥ/
25306 yat punar {āyuṣman} {śāriputra} evam āha/ kena kāraṇena rūpam anabhisaṃskṛtam evaṃ {vedanā saṃjñā saṃskārāḥ} kena
25307 kāraṇena vijñānam anabhisaṃskṛtam iti/
25308 {subhūtir} āha/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} rūpam anabhinivṛttaṃ {vedanā saṃjñā saṃskārā} vijñānam anabhi-
25309 nivṛttam/ tat kasya hetoḥ/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} abhisaṃskarttā nāsti/ cakṣu-
25310 r {āyuṣman} {śāriputra} anabhisaṃskṛtam/ tat kasya hetoḥ/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} abhi-
25311 saṃskarttā nāsti/ evaṃ śrotram {{ghrāṇaṃ jihvā kāyo}} mano 'nabhisaṃskṛtam
25312 {{tat kasya hetoḥ/ tathā hy āyuṣman śāriputra abhisaṃskarttā nāsti/}} punar aparaṃ {śāriputra} rūpam {{śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyaṃ}} dharmā anabhisaṃskṛtāḥ/ tat kasya hetoḥ/
25313 tathā hy abhisaṃskarttā nopalabhyate yāvat sarvadharmā anabhisaṃskṛtāḥ/ tat kasya
25314 hetoḥ/ tathā hy abhisaṃskarttā nopalabhate/ anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa rūpa{{vedanāsaṃjñāsaṃskāra-}}
25315 vijñānāny anabhinivṛttāni/
25316 yat punar {āyuṣman} {śāriputra} evaṃ vadasi kena kāraṇena yad anabhinivṛttaṃ na tad rūpaṃ na
25317 vedanā na saṃjñā na saṃskārā na vijñānam iti/
25318 {subhūtir} āha/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} rūpaṃ prakṛtiśūnyam/ yac ca prakṛtiśūnyaṃ na
25319 tasyotpādo na vyayaḥ/ yasya ca notpādo na vyayo na tasyānyathātvaṃ prajñāyate/
25320 {vedanā saṃjñā saṃskārā} vijñānaṃ prakṛtiśūnyaṃ {{yac ca prakṛtiśūnyaṃ na tasyotpādo na vyayaḥ/ yasya ca notpādo na vyayo na tasyānyathātvaṃ prajñāyate/}} evaṃ yāvat sarvadharmāḥ
25321 prakṛtiśūnyā ye ca {{prakṛtiśūnyā na teṣām utpādo na vyayaḥ/ yeṣāṃ ca notpādo na vyayo na teṣām anyathātvaṃ prajñāyate/}} anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa
25322 yad anabhinivṛttaṃ na tad rūpaṃ {{vedanā saṃjñā saṃskārā}} na vijñānam/
25401 yat punar {āyuṣman} {śāriputra} evam āha/ kena kāraṇenaivaṃ vadasi/ tat kim anabhi-
25402 nivṛttim anabhinivṛttau prajñāpāramitāyām avavadiṣyāmy anuśāsiṣyāmīti/ yathā
25403 hy {āyuṣman} {śāriputra} yā anabhinivṛttiḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā sā
25404 anabhinivṛttiḥ/ iti hi prajñāpāramitā cānabhinivṛttiś cādvayam etad advaidhīkāram/
25405 anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇaivaṃ vadāmi/ tat {{kim anabhinivṛttim anabhinivṛttau prajñāpāramitāyām avavadiṣyāmy anuśāsiṣyāmīti/}}
25406 yat punar {āyuṣman} {śāriputra} evam āha/ na cānyatrānabhinivṛtter bodhisattva upalabhyate
25407 yo bodhāya cared iti/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran
25408 nānyām anabhinivṛttim anyaṃ bodhisattvaṃ samanupaśyati/ iti hy anabhinivṛttiś ca bodhi-
25409 sattvaś cādvayam etad advaidhīkāraṃ nānyatrānabhinivṛtteḥ rūpaṃ samanupaśyati
25410 {{iti hy anabhinivṛttiś ca rūpaṃ cādvayam etad advaidhīkāraṃ/ iti hy anabhinivṛttiś ca vedanā cādvayam etad advaidhīkāraṃ/ iti hy anabhinivṛttiś ca saṃjñā cādvayam etad advaidhīkāraṃ/ iti hy anabhinivṛttiś ca saṃskārāś cādvayam etad advaidhīkāraṃ/ iti hy anabhinivṛttiś ca vijñānaṃ cādvayam etad advaidhīkāraṃ/}}
25411 iti hy anabhinivṛttiś ca cakṣuś cādvayam etad advaidhīkāram/
25412 {{iti hy anabhinivṛttiś ca śrotraṃ cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca ghrāṇaṃ cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca jihvā cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca kāyaś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca manaś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca rūpaṃ cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca śabdaś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca gandhaś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca rasaś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca spraṣṭavyaṃ cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca dharmaś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca cakṣurvijñānaṃ cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca śrotravijñānaṃ cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca ghrāṇavijñānaṃ cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca jihvāvijñānaṃ cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca kāyavijñānaṃ cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca manovijñānaṃ cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca cakṣuḥsaṃsparśaś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca śrotrasaṃsparśaś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca ghrāṇasaṃsparśaś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca jihvāsaṃsparśaś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca kāyasaṃsparśaś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca manaḥsaṃsparśaś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca śrotrasaṃsparśapratyayavedanā cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca jihvāsaṃsparśapratyayavedanā cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca kāyasaṃsparśapratyayavedanā cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca manaḥsaṃsparśapratyayavedanā cādvayam etad advaidhīkāram/}}
25413 {{iti hy anabhinivṛttiś ca samyakprahāṇāni cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca ṛddhipādāś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca indriyāni cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca balāni cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca bodhyaṅgāni cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca mārgāś cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca apramāṇadhyānārūpyasamāpattayaś cādvayam etad advaidhīkāram/}}
25414 {{iti hy anabhinivṛttiś ca dānapāramitā cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca śīlapāramitā cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca kṣāntipāramitā cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca vīryapāramitā cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca dhyānapāramitā cādvayam etad advaidhīkāram/ iti hy anabhinivṛttiś ca prajñāpāramitā cādvayam etad advaidhīkāram/}} iti hy anabhinivṛttiś ca daśabalavaiśāradyāṣṭādaśāveṇikā buddha-
25415 dharmāś cādvayam etad advaidhīkāram/ yāvad iti hy anabhinivṛttiś ca sarvadharmāś cādvayam etad advaidhī-
25416 kāram/ anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa nānyatrānabhinivṛtter bodhisattva upalabhyate yo
25417 bodhāya caret/
25418 yat punar {āyuṣman} {śāriputra} evam āha/ kena kāraṇenaivaṃ vadasi/ saced {bodhisattvasya}
25419 mahāsattvasya evam upadiśyamāne cittaṃ nāvalīyate na saṃlīyate na vipratisārī bhavati
25420 mānasaṃ notrasyati na santrasyati na santrāsam āpadyate carati {bodhisattvo} mahāsattvaḥ
25421 prajñāpāramitāyām iti/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ sarvadharmān
25422 nirīhān samanupaśyati māyopamān svapnopamān marīcyupamān pratiśrut-
25423 kopamān pratibimbopamān pratibhāsopamān nirmitakopamān gandharvanagaro-
25424 pamān samanupaśyati/ anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa {bodhisattvasya} mahāsattvasya evam u-
25425 padiśyamāne cittaṃ nāvalīyate {{na saṃlīyate na vipratisārī bhavati mānasaṃ notrasyati na santrasyati na santrāsam āpadyate carati bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyām iti/}}
25501 atha khalv {āyuṣmān} {subhūtir} bhagavantam etad avocat/ yasmin samaye bhagavan {bodhisattvo}
25502 mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye
25503 rūpaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati rūpam eta-
25504 d iti/ yasmin samaye {{bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye vedanāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati vedanā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye saṃjñāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati saṃjñā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye saṃskārān nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati saṃskārā ete iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye vijñānaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati vijñānam etad iti/}}
25505 {{yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye cakṣur nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati cakṣur etad iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye śrotraṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati śrotram etad iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye ghrāṇaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati ghrāṇam etad iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye jihvāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati jihvā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye kāyaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati kāya eṣa iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye mano nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati mana etad iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye rūpaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati rūpam etad iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye śabdaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati śabda eṣa iti/
yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye gandhaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati gandha eṣa iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye rasaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati rasa eṣa iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye spraṣṭavyaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati spraṣṭavyam etad iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye dharmaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati dharma eṣa iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye cakṣurvijñānaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati cakṣurvijñānaṃ etad iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye śrotravijñānaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati śrotravijñānam etad iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye ghrāṇavijñānaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati ghrāṇavijñānam etad iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye jihvāvijñānaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati jihvāvijñānaṃ etad iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye kāyavijñānaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati kāyavijñānam etad iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye manovijñānaṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati manovijñānam etad iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye dānapāramitāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati dānapāramitā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye śīlapāramitāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati śīlapāramitā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye kṣāntipāramitāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati kṣāntipāramitā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye vīryapāramitāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati vīryapāramitā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye dhyānapāramitāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati dhyānapāramitā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye prajñāpāramitāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati prajñāpāramitā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye 'dhyātmaśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayaty adhyātmaśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye bahirdhāśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati bahirdhāśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye 'dhyātmabahirdhāśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti
nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayaty adhyātmabahirdhāśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye śūnyatāśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati śūnyatāśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye mahāśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati mahāśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye paramārthaśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati paramārthaśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye saṃskṛtaśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati saṃskṛtaśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye 'tyantaśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayaty atyantaśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye 'navarāgraśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayaty anavarāgraśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye prakṛtiśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati prakṛtiśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye sarvadharmaśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati sarvadharmaśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye svalakṣaṇaśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati svalakṣaṇaśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye 'nupalambhaśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayaty anupalambhaśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye 'bhāvasvabhāvaśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayaty abhāvasvabhāvaśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye bhāvaśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati bhāvaśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye 'bhāvaśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayaty abhāvaśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye svabhāvaśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati svabhāvaśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye parabhāvaśūnyatāṃ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati parabhāvaśūnyatā eṣā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye smṛtyupasthānāni nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati smṛtyupasthānāny etānīti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye samyakprahāṇāni nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati samyakprahāṇāny etānīti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye ṛddhipādān nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati ṛddhipādā eta iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaya indriyāni nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayatīndriyāny etānīti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye balāni
nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati balāny etānīti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye bodhyaṅgāni nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati bodhyaṅgāny etānīti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye mārgān nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati mārgā eta iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye 'pramāṇadhyānāni nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayaty apramāṇadhyānāni etānīti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye ārūpyasamāpattīr nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayaty ārūpyasamāpattaya etā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye daśabalāni nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati daśabalāny etānīti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye vaiśāradyāni nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati vaiśāradyāny etānīti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye pratisaṃvidāḥ nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayati pratisaṃvidā etā iti/ yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye 'ṣṭādaśāveṇikabuddhadharmān nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati nābhiniviśate na prajñapayaty aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmā eta iti/}}
25506 {{yasmin samaye bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate/ tasmin samaye samādhidhāraṇīmukhāni nopaiti nopādadāti nādhitiṣṭhati}} nābhiniviśate na prajñapayati samādhi-
25507 dhāraṇīmukhānīmāni/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi bhagavan {bodhisattvo} mahāsattvaḥ
25508 prajñāpāramitāyāṃ caran rūpaṃ na samanupaśyati yāvad vyastasamastāni skandha-
25509 dhātvāyatanāni pratītyasamutpādaṃ na {samanupaśyati}/ saptatriṃśadbodhipakṣān dharmān
25510 na {samanupaśyati}/ pāramitāṃ na {samanupaśyati}/ apramāṇadhyānārūpyasamāpattidaśabalavaiśāradyaprati-
25511 saṃvidaṣṭādaśāveṇikabuddhadharmān yāvat sarvākārajñatāṃ na {samanupaśyati}/ tat kasya hetoḥ/
25512 tathā hi bhagavan yo rūpasyānutpādo na tad rūpam/ yo vedanāyāḥ saṃjñāyāḥ saṃskārāṇāṃ
25513 yo vijñānasyānutpādo na tad vijñānam iti hi vijñānaṃ cānutpādaś cādvayam etad a-
25514 dvaidhīkāram/ {{yo bhagavan cakṣuro 'nutpādo na tad cakṣuḥ/ yo śrotrasya ghrāṇasya jihvāyāḥ kāyasya yo manaso 'nutpādo na tad mana iti hi manaś cānutpādaś cādvayam etad advaidhīkāram/ yo bhagavan rūpasyānutpādo na tad rūpam/ yo śabdasya gandhasya rasasya spraṣṭavyasya yo dharmasyānutpādo na sa dharma iti hi dharmaś cānutpādaś cādvayam etad advaidhīkāram/ yo bhagavan cakṣurvijñānasyānutpādo na tad cakṣurvijñānam/ yo śrotravijñānasya ghrāṇavijñānasya jihvāvijñānasya kāyavijñānasya yo manovijñānasyānutpādo na tad manovijñānam iti hi manovijñānaṃ cānutpādaś cādvayam etad advaidhīkāram/ yo bhagavan dānapāramitāyā anutpādo na sā dānapāramitā/ yo śīlapāramitāyāḥ kṣāntipāramitāyā vīryapāramitāyā dhyānapāramitāyā yaḥ prajñāpāramitāyā anutpādo na sā prajñāpāramitā iti hi prajñāpāramitā cānutpādaś cādvayam etad advaidhīkāram/ yo bhagavan adhyātmaśūnyatāyā anutpādo na tad adhyātmaśūnyatā/ yo bahirdhāśūnyatāyā adhyātmabahirdhāśūnyatāyāḥ śūnyatāśūnyatāyā mahāśūnyatāyāḥ paramārthaśūnyatāyāḥ saṃskṛtaśūnyatāyā atyantaśūnyatāyā anavarāgraśūnyatāyā anavakāraśūnyatāyāḥ prakṛtiśūnyatāyāḥ sarvadharmaśūnyatāyāḥ svalakṣaṇaśūnyatāyā anupalambhaśūnyatāyā abhāvasvabhāvaśūnyatāyā bhāvaśūnyatāyā abhāvaśūnyatāyāḥ svabhāvaśūnyatāyā yaḥ parabhāvaśūnyatāyā anutpādo na sā parabhāvaśūnyatā iti hi parabhāvaśūnyatā cānutpādaś cādvayam etad advaidhīkāram/}}
25515 {{yo bhagavan smṛtyupasthānānām anutpādo na tāni smṛtyupasthānāni/ yo samyakprahāṇānām ṛddhipādānām indriyānāṃ balānāṃ bodhyaṅgānāṃ mārgānām apramāṇadhyānānām ārūpyasamāpattīnāṃ daśabalānāṃ vaiśāradyānāṃ pratisaṃvidānāṃ yo 'ṣṭādaśāveṇikānāṃ buddhadharmānām anutpādo na te buddhadharmā iti hi}} buddhadharmāś cānutpādaś cādvayam etad a-
25516 dvaidhīkāram/ yo bhagavan dharmadhātor anutpādo na sa dharmadhātuḥ/ yas tathatāyā
25517 ākāśadhātor bhūtakoṭer acintyadhātor bodher yaḥ sarvākārajñatāyā anutpādo na
25518 sā sarvākārajñateti hi sarvākārajñatā cānutpādaś cādvayam etad advaidhīkāram/ tat
25519 kasya hetoḥ/ tathā hi anutpādo naiko na dvau na bahavo na pṛthak/ tasmād
25520 yaḥ sarvākārajñatāyā anutpādo na sā sarvākārajñatā/
25521 yo bhagavan rūpasya vyayo na tad rūpam/ yā vedanāyāḥ saṃjñāyāḥ saṃskārāṇāṃ
25522 yo vijñānasya vyayo na tad vijñānam/ iti hi skandhāś ca vyayaś cādvayam etad a-
25523 dvaidhīkāram/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi vyayo na eko na dvau na bahavo na
25524 pṛtahk/ tasmād yaḥ pañcānāṃ skandhānāṃ vyayo na te pañca skandhāḥ/ yo bhagavan
25601 dānapāramitāyā vyayo {{na sā dānapāramitā/ yo bhagavan śīlapāramitāyā vyayo na sā dānapāramitā/ yo bhagavan kṣāntipāramitāyā vyayo na sā dānapāramitā/ yo bhagavan vīryapāramitāyā vyayo na sā dānapāramitā/ yo bhagavan dhyānapāramitāyā vyayo na sā dānapāramitā/ yo bhagavan prajñāpāramitāyā vyayo na sā dānapāramitā/}}
25602 {{yo bhagavan adhyātmaśūnyatāyā vyayo na sā adhyātmaśūnyatā/ yo bhagavan bahirdhāśūnyatāyā vyayo na sā bahirdhāśūnyatā/ yo bhagavan adhyātmabahirdhāśūnyatāyā vyayo na sā adhyātmabahirdhāśūnyatā/ yo bhagavan śūnyatāśūnyatāyā vyayo na sā śūnyatāśūnyatā/ yo bhagavan mahāśūnyatāyā vyayo na sā mahāśūnyatā/ yo bhagavan paramārthaśūnyatāyā vyayo na sā paramārthaśūnyatā/ yo bhagavan saṃskṛtaśūnyatāyā vyayo na sā saṃskṛtaśūnyatā/ yo bhagavan atyantaśūnyatāyā vyayo na sā atyantaśūnyatā/ yo bhagavan anavarāgraśūnyatāyā vyayo na sā anavarāgraśūnyatā/ yo bhagavan anavakāraśūnyatāyā vyayo na sā anavakāraśūnyatā/ yo bhagavan prakṛtiśūnyatāyā vyayo na sā prakṛtiśūnyatā/ yo bhagavan sarvadharmaśūnyatāyā vyayo na sā sarvadharmaśūnyatā/ yo bhagavan svalakṣaṇaśūnyatāyā vyayo na sā svalakṣaṇaśūnyatā/ yo bhagavan anupalambhaśūnyatāyā vyayo na sā anupalambhaśūnyatā/ yo bhagavan abhāvasvabhāvaśūnyatāyā vyayo na sā abhāvasvabhāvaśūnyatā/ yo bhagavan bhāvaśūnyatāyā vyayo na sā bhāvaśūnyatā/ yo bhagavan abhāvaśūnyatāyā vyayo na sā abhāvaśūnyatā/ yo bhagavan svabhāvaśūnyatāyā vyayo na sā svabhāvaśūnyatā/ yo bhagavan parabhāvaśūnyatāyā vyayo na sā parabhāvaśūnyatā/ yo bhagavan smṛtyupasthānānāṃ vyayo na tāni smṛtyupasthānāni/ yo bhagavan samyakprahāṇānāṃ vyayo na tāni samyakprahāṇāni/ yo bhagavan ṛddhipādānāṃ vyayo na te ṛddhipādāḥ/ yo bhagavan indriyānāṃ vyayo na tānīndriyāni/ yo bhagavan balānāṃ vyayo na tāni balāni/ yo bhagavan bodhyaṅgānāṃ vyayo na tāni bodhyaṅgāni/ yo bhagavan mārgānāṃ vyayo na te mārgāḥ/ yo bhagavan apramāṇadhyānānāṃ vyayo na tāny apramāṇadhyānāni/ yo bhagavan ārūpyasamāpattīnāṃ vyayo na tā ārūpyasamāpattayaḥ/ yo bhagavan daśabalānāṃ vyayo na tāni daśabalāni/ yo bhagavan vaiśāradyānāṃ vyayo na tāni vaiśāradyāni/ yo bhagavan pratisaṃvidānāṃ vyayo na tāḥ pratisaṃvidāḥ/ yo bhagavan smṛtyupasthānānāṃ vyayo na tāni smṛtyupasthānāni/ yo bhagavan aṣṭādaśāveṇikānāṃ buddhadharmānāṃ vyayo na te buddhadharmāḥ/ iti hi buddhadharmāś ca vyayaś cādvayam etad advaidhīkāram/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi vyayo na eko na dvau na bahavo}} na pṛthak/ tasmād yo
25603 buddhadharmāṇāṃ vyayo na te buddhadharmāḥ/
25604 yat punar bhagavan ucyate/ rūpam ity advayasyaiṣāgaṇanākṛtā/ vedanā saṃjñā saṃskārā
25605 yat punar ucyate vijñānam ity advayasyaiṣāgaṇanākṛtā/ yat kasyeti punar ucyate
25606 rūpaṃ yāvat sarvākārajñatety advayasyaiṣāgaṇanākṛtā// [iti prāptiniryāṇe
25607 prāpyaprāpakasambandhapratiṣedhaḥ//]
25608 atha khalv {āyuṣman} {śāriputra} āyuṣmantaṃ subhūtim etad avocat/ katham {āyuṣman} {subhūte} {bodhisattvo}
25609 mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran imān dharmān upaparīkṣate/ katama {āyuṣman} {subhūte}
25610 bodhisattvaḥ/ katamā prajñāpāramitā/ katamā upaparīkṣamāṇā/
25611 {subhūtir} āha/ yad {āyuṣman} {śāriputra} evaṃ vadasi/ katamo bodhisattva iti/ bodhi-
25612 r eva sattvas tenocyate bodhisattva iti/ tayā ca bodhyā sarvadharmāṇām ākāraṃ
25613 jānāti/ na cātrābhiniviśate/
25614 katameṣāṃ dharmāṇām ākārān jānāti/ rūpasyākārān jānāti na
25615 cātrābhiniviśate/ vedanāyā {{ākārān jānāti na cātrābhiniviśate/ saṃjñāyā ākārān jānāti na cātrābhiniviśate/ saṃskārānām ākārān jānāti na cātrābhiniviśate/}} vijñānasyākārān {jānāti na cātrābhiniviśate}/ evaṃ
25616 vyastasamastānāṃ skandhadhātvāyatanānāṃ pratītyasamutpādasya saptatriṃśadbodhi-
25617 pakṣāṇāṃ dharmāṇām ākārān {jānāti na cātrābhiniviśate}/ evam apramāṇadhyānārūpyasamāpattīnāṃ
25618 pāramitānāṃ balānāṃ vaiśāradyānāṃ pratisaṃvidām āveṇikānāṃ buddhadharmāṇām ākārān
25619 {jānāti na cātrābhiniviśate}/
25620 {śāriputra} āha/ katame te subhūte sarvadharmāṇām ākārāḥ/
25621 {subhūtir} āha/ yair {āyuṣman} {śāriputra} ākārair yair liṅgair yair nimittaiḥ rūpaśabdagandhara-
25622 saspraṣṭavyadharmā vā ādhyātmikabāhyā vā dharmāḥ saṃskṛtā asaṃskṛtā vā ākārair yair
25623 te ima ucyante sarvadharmāṇām ākārāḥ/
25624 yat punar {āyuṣman} {śāriputra} evaṃ vadasi/ katamā prajñāpāramiteti/
25701 āratā āramitaiṣā {āyuṣman} {śāriputra} tenocyate prajñāpāramiteti/ kuta āratā
25702 āramitā/ skandhebhyo dhātubhya āyatanebhya pratītyasamutpādād dānapāramitāyāḥ
25703 śīla{pāramitāyāḥ} {{kṣāntipāramitāyā vīryapāramitāyā dhyānapāramitāyāḥ}} prajñāpāramitāyā āratā āramitā/ adhyātmaśūnyatāyā
25704 {{bahirdhāśūnyatāyā adhyātmabahirdhāśūnyatāyā}} yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāyā āratā āramitā/ smṛtyupasthānebhya
25705 āratā āramitā/ samyakprahāṇ{{ebhya ṛddhipādebhya indriyebhyo balebhyo bodhyaṅgebhyo mārgebhyo 'pramāṇadhyānebhya ārūpyasamāpattibhyo daśabalebhyo vaiśāradyebhyaḥ pratisaṃvidbhyo 'ṣṭādaśāveṇikebhyo}} buddhadharmebhya āratā āramitā/
25706 yāvat sarvajñatāyā āratā āramitā/ eṣā tenocyate prajñāpāramiteti/ ane-
25707 n{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa āratā āramitā eṣā yad uta prajñāpāramitā/
25708 yat punar {āyuṣman} {śāriputra} evaṃ vadasi/ katamā upaparīkṣaṇeti/ ih{āyuṣman} {śāriputra} {bodhisattvo}
25709 mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran rūpaṃ na nityam ity upaparīkṣate nānityam iti
25710 na sukham iti na duḥkham iti nātmeti nānātmeti na śāntam iti nāśāntam iti
25711 na śūnyam iti nāśāunyam iti na nimittam iti nānimittam iti na praṇihitam iti
25712 nāpraṇihitam iti upaparīkṣate/ na viviktam iti nāviviktam ity upaparīkṣate/
25713 na vedanāṃ na saṃjñāṃ na saṃskārān na vijñānaṃ nityam ity upaparīkṣate/ nānityam iti
25714 {{na sukham iti na duḥkham iti nātmeti nānātmeti na śāntam iti nāśāntam iti na śūnyam iti nāśāunyam iti na nimittam iti nānimittam iti na praṇihitam iti nāpraṇihitam ity upaparīkṣate/ na viviktam iti nāviviktam ity upaparīkṣate/}} evaṃ cakṣuḥ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvāṃ kāyaṃ mano na nityam iti
25715 {{upaparīkṣate/ nānityam iti na sukham iti na duḥkham iti nātmeti nānātmeti na śāntam iti nāśāntam iti na śūnyam iti nāśāunyam iti na nimittam iti nānimittam iti na praṇihitam iti nāpraṇihitam ity upaparīkṣate/ na viviktam iti nāviviktam ity upaparīkṣate/}} evaṃ rūpaśabdagandharasaspraṣṭavyadharmā na nityā iti
25716 {{upaparīkṣante/ nānityā iti na sukhā iti na duḥkhā iti nātmāna iti nānātmāna iti na śāntā iti nāśāntā iti na śūnyā iti nāśāunyā iti na nimittā iti nānimittā iti na praṇihitā iti nāpraṇihitā ity upaparīkṣante/ na viviktā iti nāviviktā ity upaparīkṣante/}} evaṃ cakṣurvijñānaṃ {{na nityam ity upaparīkṣate/ nānityam iti na sukham iti na duḥkham iti nātmeti nānātmeti na śāntam iti nāśāntam iti na śūnyam iti nāśāunyam iti na nimittam iti nānimittam iti na praṇihitam iti nāpraṇihitam ity upaparīkṣate/ na viviktam iti nāviviktam ity upaparīkṣate/ na śrotravijñānaṃ na ghrāṇavijñānaṃ na jihvāvijñānaṃ na kāyavijñānaṃ na manovijñānaṃ nityam ity upaparīkṣate/ nānityam iti na sukham iti na duḥkham iti nātmeti nānātmeti na śāntam iti nāśāntam iti na śūnyam iti nāśāunyam iti na nimittam iti nānimittam iti na praṇihitam iti nāpraṇihitam ity upaparīkṣate/ na viviktam iti nāviviktam ity upaparīkṣate/}}
25717 evaṃ cakṣuḥsaṃsparśo {{na nitya ity upaparīkṣate/ nānitya iti na sukha iti na duḥkha iti nātmeti nānātmeti na śānta iti nāśānta iti na śūnya iti nāśāunya iti na nimitta iti nānimitta iti na praṇihita iti nāpraṇihita ity upaparīkṣate/ na vivikta iti nāvivikta ity upaparīkṣate/ na śrotrasaṃsparśo na ghrāṇasaṃsparśo na jihvāsaṃsparśo na kāyasaṃsparśo na manaḥsaṃsparśo nitya ity upaparīkṣate/ nānitya iti na sukha iti na duḥkha iti nātmeti nānātmeti na śānta iti nāśānta iti na śūnya iti nāśāunya iti na nimitta iti nānimitta iti na praṇihita iti nāpraṇihita ity upaparīkṣate/ na vivikta iti nāvivikta ity upaparīkṣate/}}
25718 evaṃ cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā {{na nityety upaparīkṣate/ nānityeti na sukheti na duḥkheti nātmeti nānātmeti na śānteti nāśānteti na śūnyeti nāśāunyeti na nimitteti nānimitteti na praṇihiteti nāpraṇihitety upaparīkṣate/ na vivikteti nāviviktety upaparīkṣate/}}
25719 {{na śrotrasaṃsparśapratyayavedanā na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā na jihvāsaṃsparśapratyayavedanā na kāyasaṃsparśapratyayavedanā na manaḥsaṃsparśapratyayavedanā nityety upaparīkṣate/ nānityeti na sukheti na duḥkheti nātmeti nānātmeti na śānteti nāśānteti na śūnyeti nāśāunyeti na nimitteti nānimitteti na praṇihiteti nāpraṇihitety upaparīkṣate/ na vivikteti nāviviktety upaparīkṣate/}} evaṃ dānapāramitā {{na nityety upaparīkṣate/ nānityeti na sukheti na duḥkheti nātmeti nānātmeti na śānteti nāśānteti na śūnyeti nāśāunyeti na nimitteti nānimitteti na praṇihiteti nāpraṇihitety upaparīkṣate/ na vivikteti nāviviktety upaparīkṣate/}}
25720 {{na śīlapāramitā na kṣāntipāramitā na vīryapāramitā na dhyānapāramitā na prajñāpāramitā nityety upaparīkṣate/ nānityeti na sukheti na duḥkheti nātmeti nānātmeti na śānteti nāśānteti na śūnyeti nāśāunyeti na nimitteti nānimitteti na praṇihiteti nāpraṇihitety upaparīkṣate/ na vivikteti nāviviktety upaparīkṣate/}} evam adhyātmaśūnyatā {{na nityety upaparīkṣate/ nānityeti na sukheti na duḥkheti nātmeti nānātmeti na śānteti nāśānteti na śūnyeti nāśāunyeti na nimitteti nānimitteti na praṇihiteti nāpraṇihitety upaparīkṣate/ na vivikteti nāviviktety upaparīkṣate/}}
25721 {{na bahirdhāśūnyatā nādhyātmabahirdhāśūnyatā na śūnyatāśūnyatā na mahāśūnyatā na paramārthaśūnyatā na saṃskṛtaśūnyatā nātyantaśūnyatā nānavarāgraśūnyatā nānavakāraśūnyatā na prakṛtiśūnyatā na sarvadharmaśūnyatā na svalakṣaṇaśūnyatā nānupalambhaśūnyatā nābhāvasvabhāvaśūnyatā na bhāvaśūnyatā nābhāvaśūnyatā na svabhāvaśūnyatā na parabhāvaśūnyatā nityety upaparīkṣate/ nānityeti na sukheti na duḥkheti nātmeti nānātmeti na śānteti nāśānteti na śūnyeti nāśāunyeti na nimitteti nānimitteti na praṇihiteti nāpraṇihitety upaparīkṣate/ na vivikteti nāviviktety upaparīkṣate/}} evaṃ smṛtyupasthānāni na nityānīti {{upaparīkṣante/ nānityānīti na sukhānīti na duḥkhānīti nātmānīti nānātmānīti na śāntānīti nāśāntānīti na śūnyānīti nāśāunyānīti na nimittānīti nānimittānīti na praṇihitānīti nāpraṇihitānīty upaparīkṣante/ na viviktānīti nāviviktānīty upaparīkṣante/}}
25722 evaṃ samyakprahāṇāni {{ṛddhipādā indriyāni balāni bodhyaṅgāni mārgā apramāṇadhyānāni ārūpyasamāpattayo daśabalāni vaiśāradyāni pratisaṃvidā aṣṭādaśāveṇikā}} buddhadharmāḥ/ samādhayaḥ sarva-
25723 dhāraṇīmukhāni sarvajñatā na nityeti {{upaparīkṣate/ nānityeti na sukheti na duḥkheti nātmeti nānātmeti na śānteti nāśānteti na śūnyeti nāśāunyeti na nimitteti nānimitteti na praṇihiteti nāpraṇihitety upaparīkṣate/ na vivikteti nāviviktety upaparīkṣate/}} evaṃ hy {āyuṣman} {śāriputra}
25724 {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran imān dharmān upaparīkṣate/
25725 {śāriputra} āha/ kena kāraṇen{āyuṣman} {subhūte} evaṃ vadasi yo rūpasyānutpādo na tad rū-
25726 pam/ yo vedanāyāḥ saṃjñāyāḥ saṃskārāṇāṃ yo vijñānasyānutpādo na tad vijñānam/
25727 evaṃ vyastasamasteṣu skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādeṣu pāramitāsu sarvaśūnya-
25728 tāsu sarvabodhipakṣeṣu dharmeṣu apramāṇadhyānārūpyasamāpattiṣu baleṣu vaiśāradyeṣu
25801 pratisaṃvitsu samādhidhāraṇīmukheṣv abhijñāsu aṣṭādaśāveṇikeṣu buddhadharmeṣu yaḥ
25802 sarvākārajñatāyā anutpādo na sā sarvākārajñateti/
25803 {subhūtir} āha/ rūpam {āyuṣman} {śāriputra} śūnyaṃ rūpeṇa/ yā c{āyuṣman} {śāriputra} śūnyatā na
25804 tad rūpaṃ notpādaḥ/ anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa yo rūpasyānutpādo na tad rūpam vedanā
25805 saṃjñā saṃskārā vijñānaṃ śūnyaṃ vijñānena/ yā c{āyuṣman} {śāriputra} śūnyatā na tad vijñānaṃ not-
25806 pādaḥ/ anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa yo vijñānasyānutpādo na tad vijñānam/ dāna-
25807 pāramitā {āyuṣman} {{śāriputra śūnyā dānapāramitā/ yā cāyuṣman śāriputra śūnyatā na sā dānapāramitā notpādaḥ/ anenāyuṣman śāriputra paryāyeṇa yo dānapāramitāyā anutpādo na sā dānapāramitā śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā śūnyā prajñāpāramitayā/ yā cāyuṣman śāriputra śūnyatā na sā prajñāpāramitā notpādaḥ/ anenāyuṣman śāriputra paryāyeṇa yo prajñāpāramitāyā anutpādo na sā prajñāpāramitā/ adhyātmaśūnyatā āyuṣman śāriputra śūnyā adhyātmaśūnyatā/ yā cāyuṣman śāriputra śūnyatā na sā adhyātmaśūnyatā notpādaḥ/ anenāyuṣman śāriputra paryāyeṇa yo adhyātmaśūnyatāyā anutpādo na sā adhyātmaśūnyatā bahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatā śūnyatāśūnyatā mahāśūnyatā paramārthaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatā atyantaśūnyatā anavarāgraśūnyatā anavakāraśūnyatā prakṛtiśūnyatā sarvadharmaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatā anupalambhaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatā bhāvaśūnyatā abhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatā parabhāvaśūnyatā śūnyā parabhāvaśūnyatayā/ yā cāyuṣman śāriputra śūnyatā na sā parabhāvaśūnyatā notpādaḥ/ anenāyuṣman śāriputra paryāyeṇa yo parabhāvaśūnyatāyā anutpādo na sā parabhāvaśūnyatā/}}
25808 {{smṛtyupasthānāny āyuṣman śāriputra śūnyāni smṛtyupasthānāni/ yā cāyuṣman śāriputra śūnyatā na tāni smṛtyupasthānāni notpādaḥ/ anenāyuṣman śāriputra paryāyeṇa yo smṛtyupasthānānām anutpādo na tāni smṛtyupasthānāni samyakprahāṇāny ṛddhipādā indriyāni balāni bodhyaṅgāni mārgā apramāṇadhyānāny ārūpyasamāpattayo daśabalāni vaiśāradyāni pratisaṃvidā aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ sarvākārajñatā śūnyā sarvākārajñatayā/ yā cāyuṣman śāriputra śūnyatā na sā sarvākārajñatā notpādaḥ}}/ anen{āyuṣman} {śāriputra}
25809 paryāyeṇa yaḥ sarvākārajñatāyā anutpādo na sā sarvākārajñatā/
25810 {śāriputra} āha/ kiṃ kāraṇam {āyuṣman} {subhūte} evaṃ vadasi/ yo rūpasya vyayo
25811 na tad rūpam/ yo vedanāyāḥ saṃjñāyāḥ saṃskārāṇāṃ yo vijñānasya vyayo na tad vijñāna-
25812 m iti/ evaṃ vyastasamasteṣu {{skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādeṣu pāramitāsu sarvaśūnyatāsu sarvabodhipakṣeṣu dharmeṣu apramāṇadhyānārūpyasamāpattiṣu baleṣu vaiśāradyeṣu}}
25813 pratisaṃvitsv aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu yaḥ sarvākārajñatāyā vyayo na sā
25814 sarvākārajñatā/
25815 {subhūtir} āha/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} yaś ca vyayo yac ca rūpaṃ yac cādvaidhīkāraṃ yā ca
25816 vedanā yā ca saṃjñā ye ca saṃskārā yac ca vijñānaṃ sarva ete dharmā na saṃyuktā na vi-
25817 saṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ/ evaṃ
25818 vyastasamasteṣu {{skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādeṣu pāramitāsu sarvaśūnyatāsu sarvabodhipakṣeṣu dharmeṣu apramāṇadhyānārūpyasamāpattiṣu baleṣu vaiśāradyeṣu pratisaṃvitsu}} buddhadharma-
25819 samādhidhāraṇīmukheṣu yaś ca vyayo yāvat sarvākārajñatā yac cādvaidhīkāraṃ sarva ete
25820 dharmā na saṃyuktāḥ {{arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ/}} anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa yo rūpasya vyayo
25821 na tad rūpam/ evaṃ vedanāyāḥ saṃjñāyāḥ saṃskārāṇāṃ yo vijñānasya vyayo na tad vi-
25822 jñānam/ evaṃ vyastasamasteṣu skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādaśūnyatāsu samādhi-
25823 dhāraṇīmukheṣu yāvad yaḥ sarvākārajñatāyā vyayo na sā sarvākārajñatā/
25824 {śāriputra} āha/ kena kāraṇen{āyuṣman} {subhūte} evaṃ vadasi yad idam ucyate rūpam ity advaya-
25825 syaiṣā gaṇanā kṛteti/ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ/ yad idam ucyate vijñānam ity a-
25826 dvayasyaiṣā gaṇanā kṛteti yāvad yad idam ucyate sarvākārajñatety advayasyaiṣā gaṇanā
25827 kṛteti/
25828 {subhūtir} āha/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} nānyo 'nutpādo 'nyad rūpam/ anutpāda eva
25901 rūpam/ rūpam evānutpādaḥ/ {vedanā saṃjñā saṃskārāḥ}/ nānyo 'nutpādo 'nyad vijñānam/ vijñānam evā-
25902 nutpādo 'nutpāda eva vijñānam/ anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa yad etad ucyate rūpam ity a-
25903 dvayasyaiṣā gaṇanā kṛtā/ {vedanā saṃjñā saṃskārāḥ}/ yad etad ucyate vijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā/
25904 evaṃ vyastasamasteṣu {{skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādeṣu pāramitāsu sarvaśūnyatāsu sarvabodhipakṣeṣu dharmeṣu apramāṇadhyānārūpyasamāpattiṣu baleṣu vaiśāradyeṣu pratisaṃvitsu}}
25905 samādhidhāraṇīmukheṣu tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} nānyo 'nutpādo 'nyā sarvākārajñatā
25906 anutpāda eva sarvākārajñatā/ sarvākārajñataivānutpādaḥ/ anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa
25907 yad etad ucyate sarvākārajñatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā/
25908 punar aparam {āyuṣmān} {subhūtir} bhagavantam etad avocat/ yasmin samaye bhagavan {bodhisattvo}
25909 mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate tasmin samaye rūpa-
25910 syānutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ {vedanā saṃjñā saṃskārāḥ}/ vijñānasyānu{tpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya}/
25911 ātmano 'nu{tpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya}/ evaṃ sattvajīva{{poṣapuruṣapudgalamanujamānavakārakavedakajānaka}}paśyakasyānu{tpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya}/ evaṃ vyastasamastānāṃ
25912 skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādābhijñānām anu{tpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya}/ dānapāramitāyā anu{tpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya}
25913 {{śīlapāramitāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ kṣāntipāramitāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ vīryapāramitāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ dhyānapāramitāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ prajñāpāramitāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ adhyātmaśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ bahirdhāśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ adhyātmabahirdhāśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ śūnyatāśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ mahāśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ paramārthaśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ saṃskṛtaśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ atyantaśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ anavarāgraśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ anavakāraśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ prakṛtiśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ sarvadharmaśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ svalakṣaṇaśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ anupalambhaśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ abhāvasvabhāvaśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ bhāvaśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ abhāvaśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ svabhāvaśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya/ parabhāvaśūnyatāyā anutpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya}}/ smṛtyu-
25914 pasthānānām anu{tpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya}/ evaṃ samyakprahāṇa{{samyakprahāṇarddhipādendriyabalabodhyaṅgamārgāpramāṇadhyānārūpyasamāpattidaśabalavaiśāradyapratisaṃvidaṣṭādaśāveṇika}}buddhadharmāṇāṃ sarvākārajñatāyā
25915 anu{tpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya}/ pṛthagjanasyānu{tpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya}/ pṛthagjanadharmāṇām anu{tpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya}/ evaṃ srotaāpannasya
25916 srotaāpannadharmāṇāṃ {{sakṛdāgāminaḥ sakṛdāgāmidharmāṇām anāgāmino 'nāgāmidharmāṇām}} arhato arhaddharmāṇāṃ pratyekabuddhasya pratyekabuddha-
25917 dharmāṇāṃ bodhisattvasya bodhisattvadharmāṇāṃ buddhasyānu{tpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya}/ buddhadharmāṇām anu{tpādaṃ samanupaśyati atyantaviśuddhitām upādāya}/
25918 {śāriputra} āha/ yathāham āyuṣmataḥ subhūter bhāṣitasyārtham ājānāmi tathā rūpa-
25919 m anutpādo vedanā saṃjñā saṃskārā vijñānam anutpādo yāvad vyastasamastā skandhā
25920 anutpādā dhātavo 'nutpādāḥ/
25921 {{ātmānutpādadaḥ sattvo 'nutpādo jīvo 'nutpādo poṣo 'nutpādo puruṣo 'nutpādo pudgalo 'nutpādo manujo 'nutpādo mānavo 'nutpādo kārako 'nutpādo vedako 'nutpādo jānakao 'nutpādo paśyako 'nutpādo/ evaṃ vyastasamastāḥ skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādābhijñā anutpādāḥ/ dānapāramitānutpādaḥ śīlapāramitānutpādaḥ kṣāntipāramitānutpādo vīryapāramitānutpādo dhyānapāramitānutpādaḥ prajñāpāramitānutpādo/ adhyātmaśūnyatānutpādo bahirdhāśūnyatānutpādo 'dhyātmabahirdhāśūnyatānutpādaḥ śūnyatāśūnyatānutpādo mahāśūnyatānutpādaḥ paramārthaśūnyatnutpādaḥ saṃskṛtaśūnyatānutpādo 'tyantaśūnyatānutpādo 'navarāgraśūnyatānutpādo 'navakāraśūnyatānutpādaḥ prakṛtiśūnyatānutpādaḥ sarvadharmaśūnyatānutpādaḥ svalakṣaṇaśūnyatānutpādo 'nupalambhaśūnyatānutpādo 'bhāvasvabhāvaśūnyatānutpādo bhāvaśūnyatānutpādo 'bhāvaśūnyatānutpādaḥ svabhāvaśūnyatānutpādaḥ parabhāvaśūnyatānutpādaḥ/ smṛtyupasthānāny anutpādāḥ samyakprahāṇāny anutpādā ṛddhipādā anutpādāḥ indriyāny anutpādāḥ balāny anutpādāḥ bodhyaṅgāny anutpādāḥ mārgā anutpādā apramāṇadhyānāny anutpādā ārūpyasamāpattayo 'nutpādā daśabalāny anutpādā vaiśāradyāny anutpādāḥ pratisaṃvidā anutpādā aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā anutpādāḥ sarvākārajñatāanutpādaḥ/ pṛthagjano 'nutpādaḥ pṛthagjanadharmā anutpādāḥ srotaāpanno 'nutpādaḥ srotaāpannadharmā anutpādāḥ sakṛdāgāmy anutpādaḥ sakṛdāgāmidharmā anutpādā anāgāmy anutpādo 'nāgāmidharmā anutpādā arhan anutpādo 'rhaddharmā anutpādā pratyekabuddho 'nutpādaḥ pratyekabuddhadharmā anutpādā bodhisattvo 'nutpādo bodhisattvadharmā anutpādāḥ}}
25922 buddho 'nutpādo buddhadharmā anutpādāḥ/ yadi c{āyuṣman} {subhūte} rūpam apy anutpādo yāvad buddha-
25923 dharmā apy anutpādāḥ/ nanv {āyuṣman} {subhūte} prāptaiva śrāvakeṇa śrāvakabodhiḥ pratyekabuddha-
25924 yānikena pratyekabuddhabodhiḥ/ bodhisattvena prāptaiva sarvākārajñatā bhavati/
25925 pañcānāñ ca gatīnāṃ bhedo na bhaviṣyati/ prāptaiva bhavati bodhisattvena mahāsattvena
25926 pañcavidhā bodhir yadi c{āyuṣman} {subhūte} sarvadharmā anutpādāḥ/ kim arthaṃ srotaāpannena
26001 trayāṇāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇāya mārgo bhāvayitavyaḥ/ sakṛdāgāminā rāgadoṣa-
26002 mohānāṃ tanutāyai mārgo bhāvayitavyaḥ/ anāgāminā pañcānām avarabhāgīyānāṃ
26003 saṃyojanānāṃ prahāṇāya mārgo bhāvayitavyaḥ/ arhatā pañcordhvabhāgīyānāṃ saṃyoja-
26004 nānāṃ prahāṇāya mārgo bhāvayitavyaḥ/ pratyekabuddhayānikaiḥ pratyekabodhiprāptaye
26005 mārgo bhāvayitavyaḥ/ kiṃ kāraṇaṃ bodhisattvo duṣkaracārikāṃ carati yāni
26006 tāni sattvānāṃ kṛtaśo duḥkhāni pratyanubhavati/ kiṃ kāraṇaṃ tathāgatenārhatā samyak-
26007 saṃbuddhenānuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā/ kiṃ kāraṇaṃ tathāgatenārhatā samyak-
26008 saṃbuddhena dharmacakraṃ pravartitam/
26009 {subhūtir} āha/ nāham {āyuṣman} {śāriputra} anutpannasya dharmasya prāptim icchāmi nāpy abhi-
26010 samayaṃ nāham anutpādasya srotaāpannam icchāmi/ na srotaāpattiphalaṃ {{na sakṛdāgāminaṃ na sakṛdāgāmiphalaṃ nānāgāminaṃ nānāgāmiphalaṃ}}
26011 nārhatvaṃ nārhatvaphalaṃ nānutpādasya pratyekāṃ bodhim icchāmi na pratyekabuddhatvaṃ nāha-
26012 m {āyuṣman} {śāriputra} icchāmi bodhisattvaṃ duṣkaracārikāṃ carantaṃ nāpi bodhisattvo duṣkara-
26013 saṃjñayā carati/ tat kasya hetoḥ/ na hi śakya {āyuṣman} {śāriputra} duṣkarasaṃjñāyāṃ sthitvā
26014 aprameyāṇām asaṃkhyeyānām aparimāṇānāṃ sattvānām arthaṃ kartum/ api tu khalu puna-
26015 r {āyuṣman} {śāriputra} mātṛsaṃjñāṃ sarvasattveṣu janayitvā pitṛsaṃjñāṃ bhrātṛsaṃjñāṃ putrasaṃjñām ātmasaṃjñāṃ
26016 janayitvā śakyo 'prameyāṇām asaṃkhyeyānām aparimāṇānāṃ sattvānām artham kartum/
26017 api tu khalu punar {āyuṣman} {śāriputra} {bodhisattvena} mahāsattvena evaṃ cittam utpādayitavyam/ yathā
26018 ātmā ātmeti cocyate atyantatayā anutpanna ātmā evaṃ sarveṣv ādhyātmika-
26019 bāhyeṣu dharmeṣu saṃjñotpādayitavyā/ saced evaṃ saṃjñām utpādayiṣyati na duṣkarasaṃjñāṃ
26020 bhaviṣyati/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi te bodhisattvāḥ sarveṇa sarvaṃ sarvathā sarvaṃ
26021 kañcid dharmaṃ notpādayante nopalabhante/ nāham {āyuṣman} {śāriputra} anutpādatathāgata-
26022 m icchāmi nāpy anuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ nāpi dharmacakrapravartanaṃ nāpīcchāmi
26023 anutpannena dharmeṇānutpannāṃ prāptiṃ prāpyamāṇām/
26024 {śāriputra} āha/ kiṃ punar {āyuṣman} {subhūte} anutpannena dharmeṇa utpannā prāptiḥ prāpyate/
26025 atha utpannena dharmeṇa anutpannā prāptiḥ prāpyate/
26101 {subhūtir} āha/ nāham {āyuṣman} {śāriputra} utpannena dhameṇānutpannāṃ prāptiṃ prāpya-
26102 māṇām icchāmi nāpy anutpannenotpannāṃ prāptiṃ prāpyamāṇām/
26103 {śāriputra} āha/ kiṃ punar {āyuṣman} {subhūte} anutpannena dharmeṇa prāptim icchasi/
26104 atha votpannena dharmeṇa prāptim icchasi/
26105 {subhūtir} āha/ nāham {āyuṣman} {śāriputra} anutpannena dharmeṇa prāptim icchāmi/
26106 nāpy utpannena dharmeṇa prāptim icchāmi/
26107 {śāriputra} āha/ kiṃ punar {āyuṣman} {subhūte} nāsti prāptir nāsty abhisamayaḥ/
26108 {subhūtir} āha/ asty {āyuṣman} {śāriputra} prāptir asty abhisamayo na punar dvayam/ api tu
26109 khalu punar {āyuṣman} {śāriputra} lokavyavahāreṇa prāptiś cābhisamayaś ca prajñapyate lokavyavahāreṇa
26110 srotaāpanno vā sakṛdāgāmī vā anāgāmī vā arhan vā pratyekabuddho vā
26111 bodhisattvo vā buddho vā prajñapyate na punaḥ paramāthena prāptir nābhisamayo
26112 na srotaāpanno na sakṛdāgāmī nānāgāmī nārhan na pratyekabuddho na bodhi-
26113 sattvo na buddhaḥ/
26114 {śāriputra} āha/ anutpanno dharma ity {āyuṣman} {subhūte} pratibhāti mantrayitum/
26115 {subhūtir} āha/ anutpanno dharmo 'nutpanno dharma ity {āyuṣman} {śāriputra} yad vadasi pratibhāti
26116 mantrayitum iti/ anutpādo 'pi ye {āyuṣman} {śāriputra} pratibhāti mantrayitum/
26117 tat kasya hetoḥ/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} yaś cānutpanno dharmo yac ca pratibhānaṃ ye ca mantrā
26118 yā cānutpattiḥ sarve ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā
26119 apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ/
26120 {śāriputra} āha/ anutpādo 'py {āyuṣman} {subhūte} mantraḥ/ anutpādaḥ pratibhāna-
26121 m anutpādo dharmas te 'pi dharmā anutpannā yān ārabhya pratibhāti mantrayitum/
26122 {subhūtir} āha/ evam etad {āyuṣman} {śāriputra} anutpādo mantraḥ/
26123 {{anutpādaḥ pratibhānam anutpādo dharmas te 'pi dharmā anutpannā yān ārabhya pratibhāti mantrayitum/}} tat kasya hetoḥ/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra}
26124 rūpam anutpādaḥ/ evaṃ {vedanā saṃjñā saṃskārāḥ}/ vijñānam anutpādaḥ/ evaṃ vyastasamastāḥ skandhadhātavaḥ
26125 {{āyatanāni pratītyasamutpādāḥ pāramitāḥ sarvaśūnyatāḥ sarvabodhipakṣā dharmā apramāṇadhyānārūpyasamāpattayo balāni vaiśāradyāni pratisaṃvidaḥ samādhidhāraṇīmukhāny abhijñā aṣṭādaśāveṇikā}} buddhadharmā anutpādāḥ/
26201 srotaāpannaḥ {{sakṛdāgāmy anāgāmy arhan}} pratyekabuddho bodhisattvaḥ sarvajñaḥ sarvākārajñaḥ sarvākārajñatā
26202 'py anutpādaḥ/
26203 {śāriputra} āha/ evam etad {āyuṣman} {subhūte} anutpādo mantraḥ
26204 {{anutpādaḥ pratibhānam anutpādo dharmas te 'pi dharmā anutpannā yān ārabhya pratibhāti mantrayitum/}} yāvat skandhadhātvāyatana{{pratītyasamutpādāḥ pāramitāḥ sarvaśūnyatāḥ sarvabodhipakṣā dharmā apramāṇadhyānārūpyasamāpattayo balāni vaiśāradyāni pratisaṃvidaḥ samādhidhāraṇīmukhāny abhijñā aṣṭādaśāveṇikā}} buddhadharmāḥ/ peyālam/
26205 yāvat sarvākārajñatāpy anutpādaḥ/
26206 {śāriputra} āha/ kiṃ punar {āyuṣman} {subhūte} yathaiva lokavyavahāreṇa prāptiś cābhisamayaś ca
26207 evaṃ pañcāṇāṃ gatīnāṃ saṃbhedo bhavati lokavyavahāreṇa paramārthato na bhavati/
26208 {subhūtir} āha/ evam etad {āyuṣman} {śāriputra} evam etat/ yathaiva
26209 {{lokavyavahāreṇa prāptiś cābhisamayaś ca evaṃ pañcāṇāṃ gatīnāṃ saṃbhedo bhavati lokavyavahāreṇa paramārthato na bhavati/}} nātra khalu punaḥ paramārthena/ tat
26210 kasya hetoḥ/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} paramārthe na karma na vipāko notpādo na nirodho
26211 na saṃkleśo na vyavadānam/
26212 {śāriputra} āha/ kiṃ punar {āyuṣman} {subhūte} anutpanno dharma utpadyate utāho
26213 utpanno dharma utpadyate/
26214 {subhūtir} āha/ nāham {āyuṣman} {śāriputra} utpannasya dharmasya utpādam icchāmi nāpy a-
26215 nutpannasya dharmasya utpādam icchāmi/
26216 {śāriputra} āha/ katamasy{āyuṣman} {subhūte} anutpannasya dharmasyotpādaṃ necchāmi/
26217 {subhūtir} āha/ rūpasyāham {āyuṣman} {śāriputra} anutpannasya dharmasya svabhāvaśūnyotpādaṃ
26218 necchāmi/ {vedanayā saṃjñayā saṃskārānām}/ vijñānasyāham {āyuṣman} {śāriputra} anutpannasya dharmasya svabhāvaśūnyot-
26219 pādaṃ necchāmi/ evaṃ vyastasamastānāṃ skandhadhātvāyatanānāṃ
26220 {{pratītyasamutpādānāṃ pāramitānāṃ sarvaśūnyatānāṃ sarvabodhipakṣānāṃ dharmāṇāṃ apramāṇadhyānārūpyasamāpattīnāṃ balānāṃ vaiśāradyānāṃ pratisaṃvidāṃ samādhidhāraṇīmukhānām abhijñānāṃ aṣṭādaśāveṇikānāṃ}} buddhadharmāṇāṃ bodher apy aham {āyuṣman} {śāriputra}
26221 anutpannāyāḥ svabhāvaśūnyāyā utpādaṃ necchāmi/
26222 {śāriputra} āha/ kiṃ punar {āyuṣman} {subhūte} utpāda utpadyate athānutpāda utpadyate/
26223 {subhūtir} āha/ na hy {āyuṣman} {śāriputra} utpāda utpadyate nāpy anutpāda utpadyate/ tat
26224 kasya hetoḥ/ tathā hi {āyuṣman} {śāriputra} yaś cotpādo yaś cānutpādo dvāv apy etau dharmau na
26225 saṃyuktau na visaṃyuktau arūpiṇau anidarśanau apratighau ekalakṣaṇau yad utā-
26226 lakṣaṇau/ anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa notpāda utpadyate nāpy anutpāda utpadyate/
26227 anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa anutpādo mantro 'nutpādaḥ pratibhānam/ anutpādo
26228 dharmas te 'pi dharmā anutpannā yān ārabhya pratibhāti mantrayitum/
26301 {śāriputra} āha/ dharmakāyikānām āyuṣmān subhūtir agratāyāṃ sthāpayitavyaḥ/ tat
26302 kasya hetoḥ/ tathā hi {āyuṣmān} subhūtir yad yad eva paripraśnīkriyate tatas tata eva
26303 niḥsarati/
26304 {subhūtir} āha/ dharmataiṣā {āyuṣman} {śāriputra} tathāgataśrāvakāṇām aniśritasarva-
26305 dharmāṇāṃ te yato yata eva paripṛcchyante tatas tata eva niḥsaranti/ tat kasya
26306 hetoḥ/ yathāpi nāmāniśritatvāt sarvadharmāṇām/
26307 {śāriputra} āha/ katham {āyuṣman} {subhūte} aniśritāḥ sarvadharmāḥ/
26308 {subhūtir} āha/ rūpam {āyuṣman} {śāriputra} prakṛtiśūnyaṃ taṃ nādhyātmaniśritaṃ na bahirdhā-
26309 niśritaṃ nobhayam antareṇopalabhyate/ {vedanā saṃjñā saṃskārāḥ}/ vijñānam {āyuṣman} {śāriputra} prakṛtiśūnyaṃ taṃ
26310 nādhyātmaniśritaṃ na bahirdhāniśritaṃ nobhayam antareṇopalabhyate/
26311 {{cakṣur āyuṣman śāriputra prakṛtiśūnyaṃ taṃ nādhyātmaniśritaṃ na bahirdhāniśritaṃ nobhayam antareṇopalabhyate/ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyaḥ/ mana āyuṣman śāriputra prakṛtiśūnyaṃ taṃ nādhyātmaniśritaṃ na bahirdhāniśritaṃ nobhayam antareṇopalabhyate/ rūpam āyuṣman śāriputra prakṛtiśūnyaṃ taṃ nādhyātmaniśritaṃ na bahirdhāniśritaṃ nobhayam antareṇopalabhyate/ śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyam/ dharma āyuṣman śāriputra prakṛtiśūnyaḥ sa nādhyātmaniśrito na bahirdhāniśrito nobhayam antareṇopalabhyate/ cakṣurvijñānam āyuṣman śāriputra prakṛtiśūnyaṃ taṃ nādhyātmaniśritaṃ na bahirdhāniśritaṃ nobhayam antareṇopalabhyate/ śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvāvijñānaṃ kāyavijñānam/ manovijñānam āyuṣman śāriputra prakṛtiśūnyaṃ taṃ nādhyātmaniśritaṃ na bahirdhāniśritaṃ nobhayam antareṇopalabhyate/ smṛtyupasthānāny āyuṣman śāriputra prakṛtiśūnyāni tāni nādhyātmaniśritāni na bahirdhāniśritāni nobhayam antareṇopalabhyante/ samyakprahāṇāny ṛddhipādā indriyāni balāni bodhyaṅgāni mārgā apramāṇadhyānāny ārūpyasamāpattayo daśabalāni vaiśāradyāni pratisaṃvidāḥ/}}
26312 {{aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā āyuṣman śāriputra prakṛtiśūnyāḥ te nādhyātmaniśritā na bahirdhāniśritā nobhayam antareṇopalabhyante}}/ anen{āyuṣman} {śāriputra} paryāyeṇa sarvadharmā aniśritāḥ prakṛtiśūnyatām upādāya/
26313 evaṃ hi {āyuṣman} {śāriputra} {bodhisattvena} mahāsattvena ṣaṭsu pāramitāsu carato rūpaṃ pari-
26314 śodhayitavyam/ {vedanā saṃjñā saṃskārāḥ}/ vijñānaṃ pariśodhayitavyam/ evaṃ vyastasamastāḥ skandhadhātavaḥ
26315 {{āyatanāni pratītyasamutpādāḥ pāramitāḥ sarvaśūnyatāḥ sarvabodhipakṣāni dharmā apramāṇadhyānārūpyasamāpattayo balāni vaiśāradyāni pratisaṃvidaḥ samādhidhāraṇīmukhāny abhijñā aṣṭādaśāveṇikā}} buddhadharmāḥ pariśodha-
26316 yitavyāḥ/ yāvat sarvākārajñatā pariśodhayitavyā// [iti sarvākārajñatā-
26317 niryāṇam//]
26318 {śāriputra} āha/ katham {āyuṣman} {subhūte} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ ṣaṭsu pāramitāsu caran
26319 bodhisattvamārgaṃ pariśodhayati/
26320 {subhūtir} āha/ asti {āyuṣman} {śāriputra} dānapāramitā laukikī asti lokottarā/
26321 evaṃ śīla{pāramitā} {{laukikī asti lokottarā kṣāntipāramitā laukikī asti lokottarā vīryapāramitā laukikī asti lokottarā dhyānapāramitā laukikī lokottarā}} asti prajñā{pāramitā} laukikī asti lokottarā/
26322 {śāriputra} āha/ katamā {āyuṣman} {subhūte} dāna{pāramitā} laukikī katamā lokottarā/
26323 {subhūtir} āha/ laukikī {āyuṣman} {śāriputra} dāna{pāramitā} iha {bodhisattvo} mahāsattvo dāyako bhavati
26324 dānapatiḥ/ śramaṇabrāhmaṇakṛpaṇavanīpakādhvagebhyo yācanakebhyo dātā bhavati/
26325 annārthikebhyo 'nnaṃ dadāti/ pānayānavasanagandhamālyavilepanapuṣpadhūpacūrṇavāso-
26401 pāśrayapratiśrayajīvitapariṣkāropakaraṇaśayanāsanabhaiṣajyārthikebhyo 'nnapāna{{yānavasanagandhamālyavilepanapuṣpadhūpacūrṇavāsopāśraya-}}
26402 pratiśrayānyatarānyatarajīvitapariṣkāropakaraṇabhaiṣajyadātā bhavati/ putrārthikebhyaḥ
26403 putraṃ dadāti/ duhitryarthikebhyo duhitaraṃ dadāti/ bhāryārthikebhyo bhāryāṃ dadāti/
26404 rāṣṭrārthikebhyo rājyāni dadāti/ śirorthikebhyaḥ śiro dadāti/ aṅgārthikebhyo
26405 'ṅgāni dadāti/ māṃsaśoṇitamajjārthikebhyo māṃsaśoṇitamajjāno dadāti/
26406 tac ca sanniśritaṃ parityajati/ tasyaivaṃ bhavati ahaṃ dadāmi eṣa parigṛhṇīte
26407 idaṃ dānam ahaṃ nirmatsaraḥ sarvasvaṃ parityajāmi/ ahaṃ buddhājñāṃ karomi/
26408 ahaṃ dānapāramitāyāṃ carāmi/ aham etad dānaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā
26409 anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayāmi tac cānupalambhayogena/ anena
26410 ca dānena dānaphalena ca sarvasattvā dṛṣṭa eva dharme sukhitā bhavantu anupādāya
26411 parinirvāntu/ sa tribhiḥ saṅgaiḥ sakto dānaṃ dadāti/ katamais tribhir yad uta ātma-
26412 saṃjñayā parasaṃjñayā dānasaṃjñayā ca ebhis tribhiḥ saṅgaiḥ sakto dānaṃ dadāti// [iyam ucyate
26413 laukikī dānapāramiteti//]
26414 tathā hi {āyuṣman} {śāriputra} lokato na calati noccalati na saṃkrāmati/
26415 tenocyate laukikī dānapāramitā iti/
26416 tatra katamā lokottarā dānapāramitā yad uta trimaṇḍalapariśuddhiḥ/ tatra katamā
26417 trimaṇḍalapariśuddhiḥ/ iha {bodhisattvo} mahāsattvo dānaṃ dadat nātmānam upalabhate pratigrāhakaṃ
26418 {nopalabhate}/ dānañ ca {nopalabhate}/ tad vipākañ ca {nopalabhate}/ iyam {āyuṣman} {śāriputra} {bodhisattvasya} mahāsattvasya trima-
26419 ṇḍalapariśuddhiḥ/ punar aparam {āyuṣman} {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo dānaṃ dadat na sarvasattvebhya-
26420 s tad dānaṃ niryātayati/ sattvāṃś ca {nopalabhate}/ ātmānaṃ ca {nopalabhate}/ tac ca dānam anuttarāyai
26421 samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati/ na ca bodhim upalabhate// [iyam ucyate lokottarā
26422 dānapāramiteti//]
26501 kena kāraṇenocyate lokottarā dānapāramiteti/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra}
26502 lokāc calati uccalati saṃkrāmati/ tena kāraṇenocyate lokottarā dānapāra-
26503 miteti/ evaṃ śīla{pāramitā} kṣānti{pāramitā} vīrya{pāramitā} dhyāna{pāramitā}/
26504 {śāriputra} āha/ katamā {āyuṣman} {subhūte} prajñā{pāramitā} laukikī/ katamā
26505 lokottarā/
26506 {subhūtir} āha/ laukikī {āyuṣman} {śāriputra} prajñāpāramitā/ iha {bodhisattvo} mahāsattvo
26507 dānaṃ dadāti upalambhaniśrito mātsaryacittaṃ mayā nigrahītavyam iti/ tac cātma-
26508 sattvadānasaṃjñāniśritaḥ sarvasvaṃ parityajati bāhyaṃ vā ādhyātmikaṃ vā
26509 vastu upāttaṃ vā anupāttaṃ vā nāsti kiñcid yat na parityajati/ tac ca kuśala-
26510 mūlaṃ bodhaye pariṇāmayati sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā upalambhaniśritaḥ/ sa
26511 śīlaṃ sevate dhūtaguṇapratiṣṭhitaḥ/ kāyavākcittopalambhaniśritas tāṃś ca daśakuśalān
26512 karmapathān sevamānaḥ ātmadṛṣṭyāṃ sattvadṛṣṭyāṃ kuśaladṛṣṭyāṃ niśritaḥ
26513 bodhim upalabhya sarvasattvasādhāraṇāni śīlāni bodhaye pariṇāmayati tac copala-
26514 mbhena/ ātmānam utkarṣayati parān paṃsayati sa sarvasattvānāṃ duṣkṛtāni kṣamate/
26515 ātmasattvakṣāntidṛṣṭiniśritas tac ca kuśalam anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāma-
26516 yati sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā upalambhayogena/ sa vīryam ārabhate kāyam upalambha-
26517 mānaḥ cittam {upalambhamānaḥ} puṇyasambhāram {upalambhamāno} jñānasambhāram {upalambhamāna} ātmānam {upalambhamāno} bodhim {upalambhamānaḥ}
26518 tena ca vīryārambhena manyate/ tac ca sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā upalambhayogenā-
26519 nuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati/ sa maitrīkaruṇāmuditopekṣāṃ bhāvayati
26520 dhyānasamāpattīḥ samāpadyate vyuttiṣṭhate ca tā āsvādayati/ tā āsvādayan
26521 manyate/ sarvasattvasādhāraṇāni ca kuśalamūlāni upalambhadṛṣṭiko bodhaye pari-
26522 ṇāmayati// [iyam ucyate laukikī prajñāpāramitā//]
26523 sa śūnyatāṃ bhāvayan rūpaṃ śūnyam iti upalabhate/ {vedanā saṃjñā saṃskārāḥ}/ vijñānaṃ śūnyam iti
26524 upalabhate/ yāvad buddhabodhiṃ copalabhate upalambhayogena/ tāni kuśalamūlāni
26525 sarvasattvasādhāraṇāni kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati/ taṃ
26601 copalambhayogena/ sarvapāpaṃ pratideśayaty upalambhayogena ātmanaś ca pareṣāṃ ca
26602 puṇyam anumodate/ ātmanaś ca parasya cārthāya upalabhamānaḥ sarvabuddhān adhyeṣayate/
26603 anupāyena triḥkṛtvaḥ puṇyaṃ sarvajñatāyai pariṇāmayati sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā//
26604 [iyam ucyate laukikī prajñāpāramitā//]
26605 tatra katamā lokottarā prajñāpāramitā/ ātmasattvadeyabodhyanupalabdhyā
26606 trimaṇḍalapariśuddhyā dānapāramitāṃ pariśodhayati/ bodhāya ātmasattvaśīla-
26607 bodhy{anupalabdhyā trimaṇḍalapariśuddhyā} śīlapāramitāṃ {pariśodhayati}/ bodhāya ātmasattvakṣamābodhy{anupalabdhyā trimaṇḍalapariśuddhyā} kṣānti-
26608 pāramitāṃ {pariśodhayati}/ bodhāya cātmakāyacittavīryapuṇyajñānabodhy{anupalabdhyā trimaṇḍalapariśuddhyā} vīryapāra-
26609 mitāṃ {pariśodhayati}/ bodhāya ātmasattvadhyānasamādhisamāpattibodhy{anupalabdhyā trimaṇḍalapariśuddhyā} dhyāna-
26610 pāramitāṃ {pariśodhayati}/ bodhāya ātmasattvasarvadharmā{nupalabdhyā trimaṇḍalapariśuddhyā} prajñāpāramitāṃ {pariśodhayati}/
26611 bodhāya sarvakuśalamūlāni cānuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati nirviśeṣa-
26612 pariṇāmenānuttarapariṇāmena asamasama{pariṇāmena} acintyātulya{pariṇāmena} aprameya{pariṇāmena}//
26613 [iyam ucyate lokottarā prajñāpāramitā//]
26614 kena kāraṇena laukikī/ loko yābhir bhavati/ lokaṃ vā yābhir nivartayati/
26615 lokena vā yāḥ samāḥ/ lokāya vā yābhir dīyate/ lokāt vā yābhir niḥsarati/
26616 lokasya vā yā bhavāya/ loke vā bhavā yās tā laukikyaḥ/
26617 tatra katamā lokottarā/ loko yābhir uttārayati/ lokaṃ yābhir uttārayati/
26618 lokena vā yābhir uttāryate/ ālokāya vā yā bhavati/ lokāt vā yābhir niḥ-
26619 sarati/ lokasya vā yā uttaraṇāya/ loke vā yā uttarās tā lokottarā iti/
26620 evaṃ hy {āyuṣman} {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ ṣaṭsu pāramitāsu caran bodhimārgaṃ
26621 pariśodhayati/
26622 {śāriputra} āha/ katama {āyuṣman} {subhūte} {bodhisattvasya} mahāsattvasya bodhimārgaḥ/
26701 {subhūtir} āha/ catvāry {āyuṣman} {śāriputra} smṛtyupasthānāni {bodhisattvasya} mahāsattvasya bodhi-
26702 mārgaḥ/ catvāri samyakprahāṇāni catvāra ṛddhipādāḥ pañcendriyāṇi pañcabalāni
26703 bodhyaṅgāni āryāṣṭāṅgo mārgaḥ śūnyatā{vimokṣamukham} animitta{vimokṣamukham} apraṇihita{vimokṣamukham}
26704 adhyātma{śūnyatā} bahirdhā{śūnyatā} adhyātmabahirdhā{śūnyatā} yāvad abhāvasvabhāva{śūnyatā} sarvasamādhayaḥ
26705 sarvadhāraṇīmukhāni catvāry apramāṇāni catvāri dhyānāni catasra ārūpyasamā-
26706 pattayo daśa tathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśā-
26707 veṇikā buddhadharmā mahākaruṇā ayam ucyate {āyuṣman} {śāriputra} {bodhisattvasya} mahāsattvasya
26708 bodhimārgaḥ/
26709 {śāriputra} āha/ katamasyā {āyuṣman subhūte} pāramitāyā ayaṃ puruṣakāraḥ/
26710 {subhūtir} āha/ prajñāpāramitāyā {āyuṣman} {śāriputra} ayaṃ puruṣakāraḥ/ tat kasya
26711 hetoḥ/ tathā hy {āyuṣman} {śāriputra} prajñāpāramitā janayitrī sarveṣāṃ kuśalānāṃ dharmāṇāṃ
26712 śrāvakapratyekabuddha{dharmāṇāṃ} bodhisattva{dharmāṇāṃ} buddha{dharmāṇām}/ prajñāpāramitā {āyuṣman} {śāriputra}
26713 pratigrāhikā sarveṣāṃ kuśalānāṃ {dharmāṇāṃ} śrāvakapratyekabuddha{dharmāṇāṃ} bodhisattva{dharmāṇām}/ prajñāpāra-
26714 mitāyām {āyuṣman} {śāriputra} śikṣitvā taiḥ paurvakais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā
26715 samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā/ anāgatā apy {āyuṣman} {śāriputra} tathāgatā arhantaḥ
26716 samyaksaṃbuddhā ihaiva prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhot-
26717 syante/ ye 'py etarhi {āyuṣman} {śāriputra} daśasu dikṣu loke tathāgatā arhantaḥ samyak-
26718 saṃbuddhās tiṣṭhanti dhriyante yāpayanti dharmaṃ deśayanti te 'pi sarve ihaiva
26719 prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhāḥ/
26720 sacet punar {āyuṣman} {śāriputra} asyāṃ prajñāpāramitāyāṃ bhāṣyamāṇāyāṃ {bodhisattvasya}
26721 mahāsattvasya na bhavati kāṃkṣāyitatvaṃ na bhavati dhanvāyitatvaṃ veditavyam etad {āyuṣman}
26722 {śāriputra} viharaty ayaṃ {bodhisattvo} mahāsattvo 'nena vihāreṇāvirahitaś cānena manasikāreṇa
26723 yad uta sarvasattvaparitrāṇāya sarvasattvāparityāgamanasikāreṇa mahākaruṇāmanasi-
26724 kāreṇa/
26725 {śāriputra} āha/ yad {āyuṣmān} {subhūtir} evam āha/ viharaty ayaṃ {bodhisattvo} mahāsattvo 'nena
26726 vihāreṇāvirahitaś cānena manasikāreṇeti/ evaṃ saty {āyuṣman} {subhūte} sarvasattvā api
26801 bodhisattvā bhaviṣyanti/ tat kasya hetoḥ/ tathā hy {āyuṣman} {subhūte} sarvasattvā
26802 avirahitā manasikāreṇa/
26803 {subhūtir} āha/ sādhu sādhu {āyuṣman} {śāriputra} upālapsye tvāṃ artha evāyuṣmatā
26804 śāriputreṇa bhūtapadābhidhānena parigṛhītaḥ/ tat kasya hetoḥ/ sattvāsattay{āyuṣman}
26805 {śāriputra} manasikārāsattā veditavyā/ sattvaśūnyatayā manasikāraśūnyatā {veditavyā}/
26806 sattvāsvabhāvatayā manasikārāsvabhāvatā {veditavyā}/ sattvaviviktatayā manasikāra-
26807 viviktatā {veditavyā}/ sattvānabhisaṃbodhanatayā manasikārānabhisaṃbodhanatā
26808 {veditavyā}/ rūpāsattayā rūpaśūnyatayā rūpāsvabhāvatayā rūpaviviktatayā
26809 rūpānabhisaṃbodhanatayā manasikārānabhisaṃbodhanatā {veditavyā}/ vedanā saṃjñā
26810 saṃskārāḥ/ vijñānāsattayā {{vijñānaśūnyatayā vijñānāsvabhāvatayā vijñānaviviktatayā vijñānānabhisaṃbodhanatayā manasikārānabhisaṃbodhanatā}} {veditavyā}/ evaṃ vyastasamasteṣu
26811 skandha{{dhātvāyatanapratītyasamutpādeṣu pāramitāsu sarvaśūnyatāsu sarvabodhipakṣeṣu dharmeṣu apramāṇadhyānārūpyasamāpattiṣu baleṣu vaiśāradyeṣu pratisaṃvitsu samādhidhāraṇīmukheṣv abhijñāsu aṣṭādaśāveṇikeṣu}} buddhadharmeṣu sarvākārajñatāsattayā sarvākārajñatā-
26812 śūnyatayā {{sarvākārajñatāsvabhāvatayā sarvākārajñatāviviktatayā sarvākārajñatānabhisaṃbodhanatayā manasikārānabhisaṃbodhanatā}} {veditavyā}/ anen{āyuṣman} {śāriputra} vihāreṇānena ca
26813 manasikāreṇa avirahito bodhisattvo mahāsattva iti/
26814 atha khalu bhagavān āyuṣmate shūtaye sādhukāram adāt/ sādhu sādhu subhūte/
26815 evaṃ hi subhūte {bodhisattvānāṃ} mahāsattvānāṃ prajñāpāramitopadeṣṭavyā yathā tvam upadiśasi
26816 yathāpi nāma tathāgatānubhāvenaivaṃ bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ
26817 caritavyaṃ yathā tvam upadiśasi/
26818 asmin khalu punaḥ prajñāpāramitāparivarte āyuṣmatā subhūtinā bhāṣyamāṇe
26819 trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ ṣaḍvikāraṃ prakampito yāvat pūrvottaradakṣiṇa-
26820 paścimāyāṃ vidiśy unnāmāvanāmaṃ gacchati sma/
26821 atha khalu bhagavāṃs tasyāṃ velāyāṃ smitam akarot/ atha khalv {āyuṣmān}
26822 {subhūtir} bhagavantam etad avocat/ ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayaḥ smitasya
26823 prādurbhāvāya/ bhagavān āha/ yathaiva subhūte iha lokadhātau tathāgataḥ
26824 prajñāpāramitāṃ nirdiśati tathaiva pūrvasyāṃ diśy asaṃkhyeyeṣv aprameyeṣu lokadhātuṣu
26825 tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ
26826 bhgāṣante/ evaṃ samantād daśasu dikṣv asaṃkhyeyeṣv aprameyeṣu
26901 {{lokadhātuṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ}} nirdiśanti/ asmin khalu punaḥ subhūtinā prajñāpāramitānirdeśe nirdiśyamāne
26902 dvādaśānām ayutānāṃ devamānuṣikāyāḥ prajāyā anutpattikadharmakṣāntipratilambho
26903 'bhūt/ teṣām api buddhānāṃ bhagavatāṃ samantād daśasu dikṣu lokadhātuṣu imāṃ
26904 prajñāpāramitāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ bhāṣamāṇānām asaṃkhyeyānām a-
26905 parimāṇānāṃ sattvānām anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittāny utpannāni// [iti
26906 mārganiryāṇam ity uktā niryāṇapratipattir ity uktā sarvākārajñatā//]
26907 āryapañcaviṃśatisāhasrikāyāṃ bodhisattvadharmāṇāṃ bhavatyāṃ prajñāpāramitāyām abhi-
26908 samayālaṅkārānusāreṇa saṃśodhitāyāṃ sarvākārajñatādhikāraḥ subhūtiparivartaḥ prathamaḥ//
Original text: Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā, 1 · Edition: Nalinaksha Dutt: Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā, Calcutta 1934 (Calcutta Oriental Series, 28). = PSP1 · Data entry Kenta Suzuki Koichi Takahashi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0