Language

ENहिગુ
Scripture Library

Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā, 1 · Part 120

Pañcaviṃśatisāhasrikā prajñāpāramitā
00101 namo bhagavadyai āryaprajñāpāramitāyai//
00102 nirvikalpe namas tubhyaṃ prajñāpāramite 'mite/
00103 yā tvaṃ sarvān avadyāṅgi niravadyair nirīkṣyase//
00104 ākāśam iva nirlepāṃ niṣprapañcāṃ nirakṣarām//
00105 yas tvāṃ paśyati bhāvena sa paśyati tathāgatam//
00106 tava cāryaguṇādyāyā buddhasya ca jagadguroḥ/
00107 na paśyanty antaraṃ santaś candracandrikayor iva//
00108 kṛpātmakāḥ prapadya tvāṃ buddhadharmapuraḥsarām/
00109 sukhenāyānti māhātmām atulaṃ bhaktivatsale//
00110 sakṛd apy āśaye śuddhe yas tvāṃ vidhivad īkṣate/
00111 tenāpi niyataṃ siddhiḥ prāpyate 'moghadarśane//
00201 sarveṣām api vīrāṇāṃ parārthe niyatātmanām/
00202 poṣikā janayitrī ca mātā tvam asi vatsalā//
00203 yad buddhā lokaguravaḥ putrās tava kṛpālavaḥ/
00204 tena tvam asi kalyāṇi sarvasattvapitāmahī//
00205 sarvapāramitābhis tvaṃ nirmalābhir anindite/
00206 candralekheva tārābhir anuyātāsi sarvadā//
00207 vineyaṃ janamāsādya tatra tatra tathāgathaiḥ/
00208 bahurūpā tvam evaikā nānānāmabhir īḍyase//
00209 prabhāṃ prāpyeva dīptāṃśor avaśyāyodabindavaḥ/
00210 tvāṃ prāpya pralayaṃ yānti doṣā vādāś ca vādinām//
00211 tvam eva trāsajananī bālānāṃ bhīmadarśanā/
00212 āśvāsajananī cāsi viduṣāṃ saumyadarśanā//
00213 yasya tvayy apy abhiṣvaṅgas tvannāthasya na vidyate/
00214 tasyāṃba katham anyatra rāgadveṣau bhaviṣyataḥ//
00215 nāgacchasi kutaś cittaṃ na ca kvacana gacchasi/
00216 sthāneṣv api ca sarveṣu vidvadbhir nopalabhyase//
00217 ye tvām evaṃ na paśyanti prapadyante ca bhāvataḥ/
00218 prapadya ca vimucyante tad idaṃ mahad adbhutam//
00301 tvām eva badhyate paśyann apaśyann api badhyate/
00302 tvām eva mucyate paśyann apaśyann api mucyate//
00303 aho vismayanīyāsi gambhīrāsi yaśasvinī/
00304 sudurbodhāsi māyeva dṛśyase na ca dṛśyase//
00305 buddhaiḥ prayekabuddhaiś ca śrāvakaiś ca niṣevitā/
00306 mārgas tvam eko mokṣasya nāsty anya iti niścayaḥ//
00307 vyavahāraṃ puraskṛtya prajñaptyarthaṃ śarīriṇām/
00308 kṛpayā lokanāthais tvam ucyase ca na cocyase//
00309 śaktaḥ kas tvām iha stotuṃ nirnimittāṃ nirañjanām/
00310 sarvavāgvisayātītā yā tvaṃ kvacid aniḥśritā//

00311 saty evam api saṃvṛtyā vākpathair vayam īdṛśaiḥ/
00312 tvām astutyām api stutvā tuṣṭūṣantaḥ sunirvṛtāaḥ/
00313 prajñāpāramitāṃ stutvā yan mayopacitaṃ śubham/
00314 tenās tv āśu jagat kṛtsnaṃ prajñāpāraparāyaṇam//
00401 evaṃ mayā śrutam/ ekasmin samaye bhagavān rājagṛhe viharati sma
00402 gṛdhrakūṭe parvate mahatā bhikṣusaṃghena sārdhaṃ pañcamātrair bhikṣusahasraiḥ sarvair arhadbhiḥ
00403 kṣīṇāsravair niṣkleśair vaśībhūtaiḥ suvimuktacittaiḥ suvimuktaprajñair ājāneyai-
00404 r mahānāgaiḥ kṛtakṛtyaiḥ kṛtakaraṇīyair apahṛtabhārair anuprāprasvakārthaiḥ parikṣīṇa-
00405 bhavasaṃyojanaiḥ samyagājñāsuvimuktacittaiḥ sarvacetovaśiparamapāramitāprāptaiḥ,
00406 pañcamātrair bhikṣuṇīśatair upāsakair upāsikābhiś ca sārdhaṃ sarvair dṛṣṭadharmair apari-
00407 māṇairś ca bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasraiḥ sārdhaṃ sarvair dhāraṇīpratilabdhaiḥ
00408 śūnyatāvihāribhir animittagocaraiḥ praṇidhānākalpitaiḥ kṣāntisamatāprati-
00409 labdhair asaṅgadhāraṇīpratilabdhair acyutābhijñair ādeyavacanair akuhakair alapakair arapagata-
00410 jñātralābhacittair nirāmiṣadharmadeśakair gaṃbhīradharmakṣāntipāraṃgatair vaiśāradya-
00411 prāptair mārakarmasamatikrāntaiḥ karmāvaraṇapratiprasrabdhair dharmapravicayavibhakti-
00412 nirdeśakuśalair asaṃkhyeyakalpapraṇidhānasusamārabdhaiḥ smitamukhaiḥ pūrvālāpibhi-
00413 r vigatabhṛkuṭīmukhair gāthābhir gītālapanakuśalair apagatalīnacittair anācchedyaprati-
00414 bhānair anantaparṣadabhibhavanavaiśāradyasamanvāgair anantakalpakoṭīniḥsaraṇakuśalai-
00415 r māyāmarīcidakacandrasvapnapratiśrutkāpratibhāsapratibimbanirmāṇopamadharmā-
00501 dhimuktaiḥ sattvagaticaritasūkṣmanānādhimuktyavatārakuśalair apratihatacittai-
00502 r adhimātraksāntisamanvāgatair yāthātmāvatāraṇakuśalaiḥ sarvabuddhakṣetraānantavyūha-
00503 praṇidhānaprasthānaparigṛhītair asaṃkhyeyalokadhātubuddhānusmṛtisamāhita-
00504 satatasamitābhimukhībhūtair aparimitabuddhādhyeṣaṇakuśalair nānādṛṣṭyanuśayaparyava-
00505 sthānakleśapraśamanakuśalaiḥ samādhivikrīḍitaśatasahasranirhārakuśalaiḥ tad yathā
00506 bhadrapālena ca bodhisattvena mahāsattvena ratnākareṇa ca sārthavāhena ca nara-
00507 dattena ca varuṇadattena ca śubhaguptena ca indradattena ca uttaramatinā ca viśeṣa-
00508 matinā ca vardhamānamatinā ca amoghadarśinā ca susamprasthitena ca suvi-
00509 krāntavikramiṇā ca nityodyuktena ca anikṣiptadhureṇa ca sūryagarbheṇa ca
00510 anupamacintinā ca avalokiteśvareṇa ca mahāsthāmaprāptena ca mañju-
00511 śriyā ca vajramatinā ca ratnamudrāhastena ca nityokṣiptahastena ca maitre-
00512 yeṇa ca bodhisattvena mahāsattvena evam pramukhair anekair bodhisattvakoṭīniyuta-
00513 śatasahasraiḥ sārdham/
00514 atha khalu bhagavān svayam eva siṃhāsanaṃ prajñapya nyaṣīdat paryaṅkaṃ baddhvā
00515 ṛjukāyaṃ praṇidhāya abhimukhīṃ smṛtim upasthāpya samādhirājaṃ nāma
00516 samādhiṃ samāpadyate sma yatra sarvasamādhayo 'ntargamān saṃgrahaṃ samava-
00517 saraṇaṃ gacchanti/
00518 atha khalu bhagavān smṛtimān samprajānaṃs tasmāt samādher vyutthāya
00601 divyena cakṣuṣā sarvalokadhātuṃ vyavalokya sarvakāyāt smitam akarot/
00602 tasyādhastāt pādatalayoḥ sahasrārābhyāṃ cakrābhyāṃ ṣaṣṭiṣaṣṭīraśmikoṭī-
00603 niyutaśatasahasrāṇi niśceruḥ daśabhyaḥ pādāṅgulibhyaḥ ṣaṣṭiṣaṣṭīraśmikoṭī-

00604 niyutaśatasahasrāṇi niśceruḥ/ evaṃ ṣaṣṭiṣaṣṭigulphābhyāṃ ṣaṣṭiṣaṣṭir jaṃghābhyāṃ
00605 ṣaṣṭiṣaṣṭir jānumaṇḍalābhyām evaṃ dvābhyām ūrubhyāṃ kaṭinābhimaṇḍalābhyāṃ dvābhyāṃ
00606 pārśvābhyāṃ hṛdayaśrīvatsāt mahāpuruṣalakṣaṇāt/ evaṃ ṣaṣṭiṣaṣṭir daśabhyo
00607 hastāṅgulibhyaḥ ṣaṣṭiṣaṣṭir dvābhyāṃ bāhubhyāṃ ṣaṣṭiṣaṣṭir dvābhyām aṃśābhyām evaṃ grīvā-
00608 yāś catvāriṃśadbhyo dantebhyo dvābhyāṃ ghrāṇābhyāṃ dvābhyāṃ śrotrābhyāṃ dvābhyāṃ
00609 cakṣurbhyāṃ madhyādūrṇāyā upariṣṭād uṣṇīṣāt ṣaṣṭiṣaṣṭī raśmikoṭīniyuta-
00610 śatasahasrāṇi niśceruḥ yai raśmibhir ayaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhāur a-
00611 vabhāsito 'bhūt parisphuṭaḥ/ pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā loka-
00612 dhātavas tena mahatā raśmyavabhāsena sphuṭā avabhāsitāś cābhūvan/ evaṃ dakṣi-
00613 ṇasyāṃ diśi paścimāyām uttarasyām uttarapūrvasyāṃ pūrvadakṣiṇasyāṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ
00614 paścimottarasyām adhastād upariṣṭād diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātava-
00615 s tena mahatā raśmyavabhāsena sphuṭā avabhāsitāś cābhūvan/ ye ca sattvās tena
00616 mahatā raśmyavabhāsena sphuṭā avabhāsitās te sarve niyatā abhūvan anu-
00617 ttarāyāṃ samyaksambodhau/
00701 atha khalu bhagavān punar eva sarvaromakūpebhyaḥ smitam akarot/ evakikataś ca
00702 romakūpāt ṣaṣṭiṣaṣṭīraśmikoṭīniyutaśatasahasrāṇi niśceruḥ/ yair ayaṃ
00703 trisāhasramahāsāhasro lokadhātur avabhāsitaḥ sphuṭo 'bhūt/ taiś ca pūrvasyāṃ
00704 diśi gaṅgānadīvālukopamāḥ sarvalokadhātavo 'vabhāsenāvabhāsitāḥ sphuṭā-
00705 ś cābhūvan/ evaṃ dakṣiṇasyāṃ {{diśi paścimāyām uttarasyām uttarapūrvasyāṃ pūrvadakṣiṇasyāṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ paścimottarasyām adhastād upariṣṭād diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tena mahatā raśmyavabhāsena sphuṭā avabhāsitāś cābhūvan/ ye ca sattvās tena mahatā raśmyavabhāsena sphuṭā avabhāsitās te sarve niyatā abhūvan anuttarāyāṃ}} samyak-
00706 sambodhau/
00707 atha khalu bhagavān punar eva yā sā buddhānāṃ bhagavatāṃ prakṛtiprabhā tayā
00708 prabhayā trisāhasramahāsāhasraṃ lokadhātum avabhāsayāmāsa/ yāvat sarvāsu
00709 daśasu dikṣu ekaikasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavayas tā
00710 prabhayā avabhāsitā abhūvan/ ye ca sattvās tayā prabhayā spṛṣṭās te sarve
00711 niyatā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau//
00712 atha khalu bhagavāṃs tasyāṃ velāyāṃ jihvendriyaṃ nirṇāmayāmāsa/ yenemaṃ
00713 trisāhasramahāsāhasraṃ lokadhātuṃ jihvendriyeṇācchādayāmāsa/ trisāhasra-
00714 mahāsāhasraṃ lokadhātuṃ jihvendriyeṇa sphuritvā tasmāj jihvendriyāt smita-
00715 m akarot/ yato 'nekāni raśmikoṭīniyutaśatasahasrāṇi niśceruḥ/
00716 raśmimukhe caikaikasminn uttamaratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi
00717 padmāny utpannāny abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahā niṣaṇāḥ saṃsthitā-
00718 ś cābhūvan dharmaṃ deśayanto yad uta imām eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharma-
00719 deśanām/ te pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamavyativṛttāsaṃkhyeṣu loka-
00720 dhātuṣu gatvā sattvānāṃ dharmaṃ deśayanti sma/ evaṃ dakṣiṇasyāṃ paścimāyā-
00801 m uttarasyām adhastād ūrdhvaṃ digvidikṣu/ evakikasyāṃ ca diśi daśasu dikṣu gaṅgā-
00802 nadīvālukopameṣu aparimāṇeṣu lokadhātuṣu gatvā sattvānāṃ dharmaṃ deśayanti
00803 sma yad uta imām eva ca ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ ye ca sattvā-
00804 s tāṃ dharmadeśanāṃ śṛṇvanti te niyatā bhavanty anuttarāyāṃ samyaksambodhau/
00805 atha khalu bhagavāṃs tasminn eva siṃhāsane niṣaṇaḥ siṃhavikrīḍitaṃ
00806 nāma samādhiṃ samāpede/ tathārupaṃ carddhyabhisaṃskāram abhisaṃskaroti sma

00807 yathārūpeṇarddhyabhisaṃskāreṇābhisaṃskṛtenāyaṃ trisāhasramahāsāhasro loka-
00808 dhātuḥ ṣaḍvikāram akampata prākampata saṃprākampata/ acalat prācalat
00809 saṃprācalat/ avedhat prāvedhat saṃprāvedhat/ araṇat prāraṇat
00810 saṃprāraṇat/ akṣubhyat prākṣubhyat saṃprākṣubhyat/ agarjat prāgarjat
00811 saṃprāgarjat/ ante unnamati madhye avanamati, madhye unnamati ante
00812 avanamati/ mṛdukaḥ snigdhaḥ sarvasattvamukhajanano 'bhūt/
00813 atha khalu tena kṣaṇalavamuhvartena ye 'smiṃs trisāhasramahāsāhasre loka-
00814 dhātau nirayā vā tiryagyonayo vā yamalokā vā te sarve samucchinnāḥ
00815 śūnyā abhūvan/ sarvākṣaṇāś cāstamitā abhūvan/ ye ca sattvās tābhyo
00816 nirayatiryagyoniyamalokagatibhyaś cyūtās te sarvae tenaiva prītiprāmodyena
00817 manuṣyāṇāṃ sabhāgatāyām upapannāś cābhūvan/ evaṃ cāturmahārāajikānāṃ
00818 devānāṃ trayastriṃśānāṃ yāmānāṃ tuṣitānāṃ nirmāṇaratīnāṃ paranirmita-
00819 vaśavartināṃ devānāṃ sabhāgatāyām upapannāś cābhūvan/
00901 atha khalu te manuṣyās te ca devā bhagavata evānubhāvena pūrvajanmāny anu-
00902 smaranti sma/ anusmṛtya ca tenaiva prītiprāmodyena yena bhagavāṃs tenopa-
00903 saṃkrāntāḥ/ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirobhir abhivandya bhagavantaṃ
00904 prāñjalayo bhūtvā namasyanti sma/ evaṃ pūrvasyṃ diśi gaṅgānadīvālukopa-
00905 meṣu lokadhātuṣu dakṣiṇasyāṃ paścimāyām uttarasyāṃ vidikṣūrdhvam adhaḥ samantā-
00906 d daśasu dikṣvaikasmin digbhāge gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sarve
00907 nirayāḥ sarvās tiryagyonayaḥ sarve yamalokāḥ samucchinnāḥ śūnyā abhūvan/
00908 sarvākṣaṇāś cāstamitā abhūvan/ ye ca sattvās tābhyo nirayatiryagyoni-
00909 yamalokagatibhyaś cyutās te sarve devamanuṣyeṣūpapadyante sma/ te ca devam anu-
00910 ṣyeṣūpapannā bhagavata evānubhāvena pūrvanivāsam anusmaranti sma/ anusmṛtya ca
00911 tenaiva prītiprāmodyena svakasvakeṣu buddhakṣetreṣu ye tatra buddhā bhagavanta utpannā-
00912 s teṣām antikam upasaṃkrāntāḥ/ upasaṃkramya teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ pāda-
00913 vandanāṃ kṛtvā sarve prāñjalayo bhūtvā bhagavato namasyanti sma/
00914 atha khalu ye 'smiṃs trisāhasramahāsāhasre lokadhātau jātyandhāḥ
00915 sattvās te cakṣuṣā rūpāṇi paśyanti sma/ vadhirāḥ sattvāḥ śrotreṇa śabdān
00916 śṛṇvanti sma/ unmattāḥ smṛtiṃ pratilabhante sma/ vikṣiptacittā
00917 ekāgracittā bhavanti sma/ jighatsitāḥ pūrṇapātrā bhavanti sma/
00918 tṛṣitā vigatapipāsā bhavanti sma/ rogaspṛṣṭā viagatarogā bhavanti
00919 sma/ hīnendriyāḥ paripūrṇendriyā bhavanti sma/ avirahitākuśala-
00920 kāyavāṅmanaskarmāntājīvāvirahitākuśalakāyavāṅmanaskarmāntājīvāś ca
01001 bhavanti sma/ sarvasattvāś ca mātāpitṛsamacittā bhavanti sma, bhrātṛbhaginī-
01002 samacittā mitrāmātyajñātisālohitasamacittā daśakuśalakarmapatha-
01003 sevinaś ca bhavanti sma/ brahmacāriṇaḥ śucayo nirāmayagandhāḥ sarvasattvāś ca
01004 sarvasukhasamarpitā īdṛśaṃ sukhaṃ pratlabhante sma tad yathāpi nāma tṛtīyadhyāna-
01005 samāpannasya bhikṣoḥ tasminn eva ca samaye evaṃrūpayā prajñayā te samanvāgatā
01006 bhavanti sma/ yad anyabuddhakṣetrasthā buddhā bhagavanta evam udānayanti sma
01007 sādhu damaḥ sādhu saṃyamaḥ sādhu vīrṇo brahmacaryyāvāsaḥ sādhu prāṇibhūte-

01008 ṣv avihiṃseti/
01009 atha khalu bhagavāṃs tasminn eva saṃhāsane niṣanaḥ imaṃ trisāhasramahā-
01010 sāhasraṃ lokadhātum abhibhūya tathāgatas tiṣṭhati bhāsate tapati virocate sma
01011 ābhayā varṇena śriyā tejasā ca/ pūrvasyāṃ diśi dakṣiṇasyāṃ paścimāyā-
01012 m uttarasyām adhastād ūrdhvaṃ digvidikṣu gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn abhibhūya
01013 tathāgatas tiṣṭhati bhāsate/ tad yathāpi nāma sumeruḥ parvatarājaḥ sarvaparvatā-
01014 n abhibhūya tiṣṭhati bhāsate {{tapati virocate sma ābhayā varṇena śriyā}} tejasā ca/
01015 evam eva bhagavān sarvalokadhātūn abhibhūya tiṣṭhati bhāsate {{tapati virocate sma ābhayā varṇena śriyā}}
01016 tejasā ca/ evam eva bhagavān sarvalokadhātūn abhibhūya
01017 tiṣṭhati bhāsate {{tapati virocate sma ābhayā varṇena śriyā}} tejasā ca/
01018 atha khalu bhagavān punar eva yādṛk trisāhasramahāsāhasralokadhātau
01019 sattvānām ātmabhāvas tatsamānam ātmabhāvaṃ prākṛtam upadarśayāmāsa/ atha khalu
01020 ye 'smiṃs trisāhasramahāsāhasralokadhātau śuddhāvāsakāyikā devāḥ śubha-
01101 kṛtvā ābhāsvarā brahmakāyikā devāḥ paranirmitavaśavartinaś ca nirmāṇa-
01102 ratayaś ca tuṣitāś ca yāmāś ca trayastriṃśāś ca cāturmahārājakāyikāś ca devās te
01103 taṃ tathāgasyāsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā divyāḥ puṣpadhūpagandhamālyavile-
01104 panacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantīr gṛhītvā divyāni utpalakumuda-
01105 saugandhikapuṇḍarīkapadmāni gṛhītvā divyāni ca keśaratamālapatrāṇi
01106 gṛhītvā yena tathāgatasyāsecanaka ātmabhāvas tenopasaṃkrāntāḥ/ ye ceha
01107 trisāhasramahāsāhasralokadhātau manuṣyās te 'pi taṃ tathāgatasyāsecanaka-
01108 m ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā sthalajalajāni puṣpāṇi gṛhītvā yena tathāgatasyā-
01109 secanaka ātmabhāvas tenopasaṃkrāntāḥ/
01110 atha khalu te devās te ca mānuṣās tābhir divyābhiḥ puṣpadhūpagandha-
01111 mālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhis taiś ca sthalajalajaiḥ
01112 puṣpais tathāgatakāyam avakiranti sma abhyavakiranti sma/
01113 atha khalu yais taiḥ puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvaja-
01114 patākāvaijayantīvarṣaiḥ sthalajalajaiś ca puṣpair bhagavān avakīrṇas tāni ca sarvāṇi
01115 upary antarīkṣe bhagavato 'dhiṣṭhānena trisāhasramahāsāhasralokadhātupramāṇa-
01116 m ekaṃ kūṭāgāraṃ saṃsthitam abhūt/ tataś ca kūṭāgārāt tāni divyāni
01117 puṣpapaṭṭadāmāni lambante pralambante sma/ taiś ca puṣpadāmabhiḥ paṭṭadāmabhi-
01118 ś cāyaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhātur atīvāśobhata/ tena ca suvarṇa-
01119 varṇena bhagavataḥ prabhāvabhāsena daśasu dikṣu prasṛtena ekaikasyāṃ diśi gaṅgā-
01201 nadīvālukopamā lokadhātavaḥ sphuṭāvabhāsitāś cābhūvan/ asmiṃś ca
01202 trisāhasramahāsāhasre lokadhātau sarveṣu cāturdvīpakeṣu lokadhātuṣu teṣāṃ
01203 devamanuṣyāṇāñ ca ekaikasyaitad abhūt/ mama puratas tathāgato niṣaṇo
01204 dharmmaṃ deśayatīti/
01205 atha khalu bhagavāṃs tasminn eva siṃhāsane niṣaṇaḥ punar eva smitam akarot/
01206 yena smitāvabhāsenāyaṃ trisāhasramahāsāhasralokadhātuḥ sphuṭo 'bhūt/
01207 yāvad daśasu dikṣu gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ ye
01208 ca trisāhasramahāsāhasralokadhātau sattvās te sarve pūrvasyāṃ diśi gaṅgā-

01209 nadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhān bhagavataḥ paśyanti sma saśrāvakasaṃghān
01210 tasyāñ ca pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu ye sattvās te
01211 sarve imāṃ sahālokadhātuṃ paśyanti sma śākyamuniṃ ca tathāgataṃ sārdhaṃ
01212 bhikṣusaṃghena/ evaṃ dakṣiṇasyāṃ diśi paścimāyām uttarapūrvasyāṃ pūrvadakṣiṇasyāṃ
01213 dakṣiṇapaścimāyāṃ paścimottarasyām adha ūrdhvaṃ digbhāgaṃ gaṅgānadīvālu-
01214 kopameṣu lokadhātuṣu buddhān bhagavataḥ paśyanti sma saśrāvakasaṃghān/ teṣu
01215 ca gaṅānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu ye sattvās te sarve imāṃ sahāloka-
01216 dhātuṃ paśyanti sma śākyamuniñ ca tathāgataṃ sārdhaṃ bhikusaṃghena/
01217 atha khalu pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya
01218 tebhyo yaḥ sarvāvasāniko lokadhātū ratnāvatī nāma tatra ratnākaro nāma
01219 tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa imām eva
01220 prajñāpāramitāṃ bodhisattvānāṃ dharmaṃ deśayati/ atha tatra lokadhātau
01221 samantaraśmir nāma bodhisattvo mahāsattvas taṃ mahāntam avabhāsaṃ dṛṣṭvā tañ ca
01222 mahāntaṃ pṛthivīcālaṃ tañ ca bhagavata āsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā yena bhagavān
01223 ratnākaras tathāgato 'rhan samykasaṃbuddhas tenopasaṃkrāmad upasaṃkramya tasya bhagavataḥ
01224 pādāv abhivandya taṃ tathāgataṃ ratnākaram etad avocat/ ko bhagavan hetuḥ kaḥ
01301 pratyayo 'sya mahato 'vabhāsasya loke prādurbhāvāya asya ca mahataḥ pṛthivī-
01302 cālasya asya ca tathāgatasyāsecanakātmabhāvasya sandarśanāya/ evam ukte
01303 ratnākaras tathāgataḥ samantaraśmiṃ bodhisattvam etad avocat/ asti kulaputra
01304 itaḥ paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya sahā
01305 nāma lokadhatus tatra śākyamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksambuddhas tiṣṭhati
01306 dhriyate yāpayati/ sa bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ sampra-
01307 kāśayati tasyāyām īdṛśo 'nubhāvaḥ/
01308 atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākaraṃ tathāgatm etad avocat/
01309 gamisyāmy ahaṃ bhagavaṃs tāṃ sahāṃ lokadhātuṃ tañ ca śākyamuniṃ tathāgataṃ darśa-
01310 nāya vandanāya paryupāsanāya tāṃś ca bodhisattvān mahāsattvān bhūyas tvena
01311 kumārabhūtān dhāraṇīpratilabdhān samādhinirhārakuśalān sarvasamādhi-
01312 vaśipāramitāṃ gatān/ bhagavān āha gaccha tvaṃ kulaputra yasyedānīṃ
01313 kālaṃ manyase/
01314 atha khalu ratnākaras tathāgato nānāratnamayāni suvarṇāvabhāsāni
01315 sahasrapatrāṇi padmāni samantaraśmaye bodhisattvāya prādāt/ etais tvaṃ
01316 kulaputra padmais taṃ śākyamuniṃ tathāgatam abhyavakireḥ/ evañ ca vadeḥ ratnākaro
01317 bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ
01318 balaṃ sukhasparśavihāratāṃ paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnā-
01319 kareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena padmāni prahitāni bhagavata
01320 iti/ samprajānakārī ca tvaṃ kulaputra buddhakṣetre bhūyāḥ/ tat kasya heto-
01321 r durāsadā hi te bodhisattvā ye tatra sahāyāṃ lokadhātau upapannāḥ/
01401 atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākarasya tathāgatasya sakāśāt
01402 tāni nānāratnamayāni padmāni gṛhītvā suvarṇanirbhāsāniḥsahasrapatrāṇi
01403 anekair bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrair gṛhasthaiḥ pravrajitaiś ca dārakair dārikā-

01404 bhiś ca sārdhaṃ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ pūrvasyāṃ diśi teṣu gaṅgānadīvālukopameṣu
01405 lokadhātuṣu buddhānāṃ bhagavataḥ satkurvan gurūkurvan mānayan pūjayan puṣpa-
01406 dhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhir yeneyaṃ sahā
01407 lokadhātus tena saṃprāptaḥ/ yena ca śākyamunis tathāgatas tenopasaṃkrāntaḥ/
01408 upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya ekānte 'tiṣṭhat/ ekānte
01409 sthitaś ca samantaraśmir bodhisattvo bhagavantaṃ śākyamunim etad avocat/ ratnā-
01410 karo bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ
01411 yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ ca paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā
01412 ratnākareṇa tathāgatena nānāratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi
01413 padmāni preṣitāni bhagavataḥ/
01414 atha khalu bhagavān śākyamunis tathāgatas tāni padmāni gṛhītvā
01415 yena te pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tena prākṣipat/
01416 taiś ca padmais te lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahā-
01417 niṣaṇakāḥ teṣu ca buddhakṣetreṣu dharmaṃ deśayanti yad utemām eva prajñāpāra-
01418 mitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ yaiś ca sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutas te niyatā
01419 abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau/
01420 atha khalu te bodhisattvās te ca gṛhasthās te ca pravrajitās te ca dārakā-
01421 s tāś ca dārikās tato ratnāvatyā lokadhātoḥ samantaraśminā bodhisattvena
01422 mahāsattvena sārdham āgatāḥ svakasvakaiḥ kuśalamūlair bhagavantaṃ śākyamuniṃ
01423 satkṛtya gurūkṛtya sammānya saṃpūjyaikānte nyaṣīdan/
01501 atha khalu dakṣiṇasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya tebhyo yaḥ}} sarvāvasāniko lokadhātuḥ
01502 sarvaśokāpagato nāma tatrāśokaśrīr nāma tathāgataḥ {{'rhan samyaksaṃbuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa imām eva prajñāpāramitāṃ bodhisattvānāṃ dharmaṃ}} deśayati/ atha
01503 tatra lokadhātau vigataśoko nāma bodhisattvaḥ {{mahāsattvas taṃ mahāntam avabhāsaṃ dṛṣṭvā tañ ca mahāntaṃ pṛthivīcālaṃ tañ ca bhagavata āsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā yena bhagavān ratnākaras tathāgato 'rhan samykasaṃbuddhas tenopasaṃkrāmad upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādāv abhivandya taṃ tathāgataṃ ratnākaram etad avocat/ ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo 'sya mahato 'vabhāsasya loke prādurbhāvāya asya ca mahataḥ pṛthivīcālasya asya ca tathāgatasyāsecanakātmabhāvasya sandarśanāya/ evam ukte ratnākaras tathāgataḥ samantaraśmiṃ bodhisattvam etad}} avocat/ asti
01504 kulaputra ita uttarasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya}} sahā nāma lokadhātuḥ {{tatra śākyamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksambuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ samprakāśayati tasyāyām īdṛśo 'nubhāvaḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākaraṃ tathāgatm etad avocat/ gamisyāmy ahaṃ bhagavaṃs tāṃ sahāṃ lokadhātuṃ tañ ca śākyamuniṃ tathāgataṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya tāṃś ca bodhisattvān mahāsattvān bhūyas tvena kumārabhūtān dhāraṇīpratilabdhān samādhinirhārakuśalān sarvasamādhivaśipāramitāṃ gatān/ bhagavān āha gaccha tvaṃ kulaputra yasyedānīṃ kālaṃ manyase/ atha khalu ratnākaras tathāgato nānāratnamayāni suvarṇāvabhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni samantaraśmaye bodhisattvāya prādāt/ etais tvaṃ kulaputra padmais taṃ śākyamuniṃ tathāgatam abhyavakireḥ/ evañ ca vadeḥ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena padmāni prahitāni bhagavata iti/ samprajānakārī ca tvaṃ kulaputra buddhakṣetre bhūyāḥ/ tat kasya hetor durāsadā hi te bodhisattvā ye tatra sahāyāṃ lokadhātau upapannāḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākarasya tathāgatasya sakāśāt tāni nānāratnamayāni padmāni gṛhītvā suvarṇanirbhāsāniḥsahasrapatrāṇi anekair bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrair gṛhasthaiḥ pravrajitaiś ca dārakair dārikābhiś ca sārdhaṃ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ pūrvasyāṃ diśi teṣu gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhānāṃ bhagavataḥ satkurvan gurūkurvan mānayan pūjayan puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhir yeneyaṃ sahā lokadhātus tena saṃprāptaḥ/ yena ca śākyamunis tathāgatas tenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya ekānte 'tiṣṭhat/ ekānte sthitaś ca samantaraśmir bodhisattvo bhagavantaṃ śākyamunim etad avocat/ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ ca paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatena nānāratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni preṣitāni}} bhagavataḥ/ atha
01505 khalu bhagavān śākyamuniḥ {{tathāgatas tāni padmāni gṛhītvā}} yena te dakṣiṇasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tena}} prākṣipat/
01506 taiś ca padmaiḥ {{te lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahāniṣaṇakāḥ teṣu ca buddhakṣetreṣu dharmaṃ deśayanti yad utemām eva prajñāpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ yaiś ca sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutas te niyatā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau/ atha khalu te bodhisattvās te ca gṛhasthās te ca pravrajitās te ca dārakās tāś ca dārikās tato ratnāvatyā lokadhātoḥ samantaraśminā bodhisattvena mahāsattvena sārdham āgatāḥ svakasvakaiḥ kuśalamūlair bhagavantaṃ śākyamuniṃ satkṛtya gurūkṛtya sammānya saṃpūjyaikānte}} nyaṣīdan/
01507 atha khalu paścimāyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya tebhyo yaḥ}} sarvāsāniko lokadhātur upaśāntā
01508 nāma tatra ratnārcir nāma tahtāgataḥ {{'rhan samyaksaṃbuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa imām eva prajñāpāramitāṃ bodhisattvānāṃ dharmaṃ}} deśayati/ atha tatra lokadhātau

01509 cāritramatir nāma bodhisattvaḥ {{mahāsattvas taṃ mahāntam avabhāsaṃ dṛṣṭvā tañ ca mahāntaṃ pṛthivīcālaṃ tañ ca bhagavata āsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā yena bhagavān ratnākaras tathāgato 'rhan samykasaṃbuddhas tenopasaṃkrāmad upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādāv abhivandya taṃ tathāgataṃ ratnākaram etad avocat/ ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo 'sya mahato 'vabhāsasya loke prādurbhāvāya asya ca mahataḥ pṛthivīcālasya asya ca tathāgatasyāsecanakātmabhāvasya sandarśanāya/ evam ukte ratnākaras tathāgataḥ samantaraśmiṃ bodhisattvam etad}} avocat/ asti kulaputra itaḥ pūrvasyāṃ
01510 diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya}} sahā nāma lokadhātuḥ {{tatra śākyamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksambuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ samprakāśayati tasyāyām īdṛśo 'nubhāvaḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākaraṃ tathāgatm etad avocat/ gamisyāmy ahaṃ bhagavaṃs tāṃ sahāṃ lokadhātuṃ tañ ca śākyamuniṃ tathāgataṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya tāṃś ca bodhisattvān mahāsattvān bhūyas tvena kumārabhūtān dhāraṇīpratilabdhān samādhinirhārakuśalān sarvasamādhivaśipāramitāṃ gatān/ bhagavān āha gaccha tvaṃ kulaputra yasyedānīṃ kālaṃ manyase/ atha khalu ratnākaras tathāgato nānāratnamayāni suvarṇāvabhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni samantaraśmaye bodhisattvāya prādāt/ etais tvaṃ kulaputra padmais taṃ śākyamuniṃ tathāgatam abhyavakireḥ/ evañ ca vadeḥ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena padmāni prahitāni bhagavata iti/ samprajānakārī ca tvaṃ kulaputra buddhakṣetre bhūyāḥ/ tat kasya hetor durāsadā hi te bodhisattvā ye tatra sahāyāṃ lokadhātau upapannāḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākarasya tathāgatasya sakāśāt tāni nānāratnamayāni padmāni gṛhītvā suvarṇanirbhāsāniḥsahasrapatrāṇi anekair bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrair gṛhasthaiḥ pravrajitaiś ca dārakair dārikābhiś ca sārdhaṃ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ pūrvasyāṃ diśi teṣu gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhānāṃ bhagavataḥ satkurvan gurūkurvan mānayan pūjayan puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhir yeneyaṃ sahā lokadhātus tena saṃprāptaḥ/ yena ca śākyamunis tathāgatas tenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya ekānte 'tiṣṭhat/ ekānte sthitaś ca samantaraśmir bodhisattvo bhagavantaṃ śākyamunim etad avocat/ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ ca paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatena nānāratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni preṣitāni}} bhagavataḥ/ atha khalu bhagavān
01511 śākyamuniḥ {{tathāgatas tāni padmāni gṛhītvā}} yena te paścimāyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tena}} prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ {{te lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahāniṣaṇakāḥ teṣu ca buddhakṣetreṣu dharmaṃ deśayanti yad utemām eva prajñāpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ yaiś ca sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutas te niyatā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau/ atha khalu te bodhisattvās te ca gṛhasthās te ca pravrajitās te ca dārakās tāś ca dārikās tato ratnāvatyā lokadhātoḥ samantaraśminā bodhisattvena mahāsattvena sārdham āgatāḥ svakasvakaiḥ kuśalamūlair bhagavantaṃ śākyamuniṃ satkṛtya gurūkṛtya sammānya saṃpūjyaikānte}}
01512 nyaṣīdan/
01513 atha khalu uttarasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya tebhyo yaḥ}} sarvāsāniko lokadhātur jayā
01514 nāma tatra jayendro nāma tathāgataḥ {{'rhan samyaksaṃbuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa imām eva prajñāpāramitāṃ bodhisattvānāṃ dharmaṃ}} deśayati/ atha tatra loka-
01515 dhātau jayadatto nāma bodhisattvaḥ {{mahāsattvas taṃ mahāntam avabhāsaṃ dṛṣṭvā tañ ca mahāntaṃ pṛthivīcālaṃ tañ ca bhagavata āsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā yena bhagavān ratnākaras tathāgato 'rhan samykasaṃbuddhas tenopasaṃkrāmad upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādāv abhivandya taṃ tathāgataṃ ratnākaram etad avocat/ ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo 'sya mahato 'vabhāsasya loke prādurbhāvāya asya ca mahataḥ pṛthivīcālasya asya ca tathāgatasyāsecanakātmabhāvasya sandarśanāya/ evam ukte ratnākaras tathāgataḥ samantaraśmiṃ bodhisattvam etad}} avocat/ asti kulaputra ito

01516 dakṣiṇasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya}} sahā nāma lokadhātuḥ {{tatra śākyamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksambuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ samprakāśayati tasyāyām īdṛśo 'nubhāvaḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākaraṃ tathāgatm etad avocat/ gamisyāmy ahaṃ bhagavaṃs tāṃ sahāṃ lokadhātuṃ tañ ca śākyamuniṃ tathāgataṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya tāṃś ca bodhisattvān mahāsattvān bhūyas tvena kumārabhūtān dhāraṇīpratilabdhān samādhinirhārakuśalān sarvasamādhivaśipāramitāṃ gatān/ bhagavān āha gaccha tvaṃ kulaputra yasyedānīṃ kālaṃ manyase/ atha khalu ratnākaras tathāgato nānāratnamayāni suvarṇāvabhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni samantaraśmaye bodhisattvāya prādāt/ etais tvaṃ kulaputra padmais taṃ śākyamuniṃ tathāgatam abhyavakireḥ/ evañ ca vadeḥ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena padmāni prahitāni bhagavata iti/ samprajānakārī ca tvaṃ kulaputra buddhakṣetre bhūyāḥ/ tat kasya hetor durāsadā hi te bodhisattvā ye tatra sahāyāṃ lokadhātau upapannāḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākarasya tathāgatasya sakāśāt tāni nānāratnamayāni padmāni gṛhītvā suvarṇanirbhāsāniḥsahasrapatrāṇi anekair bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrair gṛhasthaiḥ pravrajitaiś ca dārakair dārikābhiś ca sārdhaṃ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ pūrvasyāṃ diśi teṣu gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhānāṃ bhagavataḥ satkurvan gurūkurvan mānayan pūjayan puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhir yeneyaṃ sahā lokadhātus tena saṃprāptaḥ/ yena ca śākyamunis tathāgatas tenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya ekānte 'tiṣṭhat/ ekānte sthitaś ca samantaraśmir bodhisattvo bhagavantaṃ śākyamunim etad avocat/ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ ca paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatena nānāratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni preṣitāni}} bhagavataḥ/ atha khalu bhagavān
01601 śākyamuniḥ {{tathāgatas tāni padmāni gṛhītvā}} yena te uttarasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tena}} prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ {{te lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahāniṣaṇakāḥ teṣu ca buddhakṣetreṣu dharmaṃ deśayanti yad utemām eva prajñāpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ yaiś ca sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutas te niyatā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau/ atha khalu te bodhisattvās te ca gṛhasthās te ca pravrajitās te ca dārakās tāś ca dārikās tato ratnāvatyā lokadhātoḥ samantaraśminā bodhisattvena mahāsattvena sārdham āgatāḥ svakasvakaiḥ kuśalamūlair bhagavantaṃ śākyamuniṃ satkṛtya gurūkṛtya sammānya saṃpūjyaikānte}}
01602 nyaṣīdan/
01603 atha khalu uttarapūrvasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya tebhyo yaḥ}} sarvāvasāniko lokadhātuḥ samā-
01604 dhyalaṅkṛtā nāma tatra samādhihastyuttaraśrīr nāma tathāgataḥ {{'rhan samyaksaṃbuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa imām eva prajñāpāramitāṃ bodhisattvānāṃ dharmaṃ}} deśayati/

01605 atha tatra lokadhātau vijayavikrāmī nāma bodhisattvaḥ {{mahāsattvas taṃ mahāntam avabhāsaṃ dṛṣṭvā tañ ca mahāntaṃ pṛthivīcālaṃ tañ ca bhagavata āsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā yena bhagavān ratnākaras tathāgato 'rhan samykasaṃbuddhas tenopasaṃkrāmad upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādāv abhivandya taṃ tathāgataṃ ratnākaram etad avocat/ ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo 'sya mahato 'vabhāsasya loke prādurbhāvāya asya ca mahataḥ pṛthivīcālasya asya ca tathāgatasyāsecanakātmabhāvasya sandarśanāya/ evam ukte ratnākaras tathāgataḥ samantaraśmiṃ bodhisattvam etad}} avocat/
01606 asti kulaputra ito dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya}} sahā nāma lokadhātuḥ {{tatra śākyamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksambuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ samprakāśayati tasyāyām īdṛśo 'nubhāvaḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākaraṃ tathāgatm etad avocat/ gamisyāmy ahaṃ bhagavaṃs tāṃ sahāṃ lokadhātuṃ tañ ca śākyamuniṃ tathāgataṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya tāṃś ca bodhisattvān mahāsattvān bhūyas tvena kumārabhūtān dhāraṇīpratilabdhān samādhinirhārakuśalān sarvasamādhivaśipāramitāṃ gatān/ bhagavān āha gaccha tvaṃ kulaputra yasyedānīṃ kālaṃ manyase/ atha khalu ratnākaras tathāgato nānāratnamayāni suvarṇāvabhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni samantaraśmaye bodhisattvāya prādāt/ etais tvaṃ kulaputra padmais taṃ śākyamuniṃ tathāgatam abhyavakireḥ/ evañ ca vadeḥ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena padmāni prahitāni bhagavata iti/ samprajānakārī ca tvaṃ kulaputra buddhakṣetre bhūyāḥ/ tat kasya hetor durāsadā hi te bodhisattvā ye tatra sahāyāṃ lokadhātau upapannāḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākarasya tathāgatasya sakāśāt tāni nānāratnamayāni padmāni gṛhītvā suvarṇanirbhāsāniḥsahasrapatrāṇi anekair bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrair gṛhasthaiḥ pravrajitaiś ca dārakair dārikābhiś ca sārdhaṃ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ pūrvasyāṃ diśi teṣu gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhānāṃ bhagavataḥ satkurvan gurūkurvan mānayan pūjayan puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhir yeneyaṃ sahā lokadhātus tena saṃprāptaḥ/ yena ca śākyamunis tathāgatas tenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya ekānte 'tiṣṭhat/ ekānte sthitaś ca samantaraśmir bodhisattvo bhagavantaṃ śākyamunim etad avocat/ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ ca paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatena nānāratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni preṣitāni}}
01607 bhagavataḥ/ atha khalu bhagavān śākyamuniḥ {{tathāgatas tāni padmāni gṛhītvā}} yena te uttarapūrvasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tena}}
01608 prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ {{te lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahāniṣaṇakāḥ teṣu ca buddhakṣetreṣu dharmaṃ deśayanti yad utemām eva prajñāpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ yaiś ca sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutas te niyatā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau/ atha khalu te bodhisattvās te ca gṛhasthās te ca pravrajitās te ca dārakās tāś ca dārikās tato ratnāvatyā lokadhātoḥ samantaraśminā bodhisattvena mahāsattvena sārdham āgatāḥ svakasvakaiḥ kuśalamūlair bhagavantaṃ śākyamuniṃ satkṛtya gurūkṛtya sammānya saṃpūjyaikānte}} nyaṣīdan/
01609 atha khalu pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya tebhyo yaḥ}} sarvāvasāniko lokadhātur bodhi-
01610 maṇḍalākārasurucirā nāma tatra padmottaraśrīr nāma tathāgataḥ {{'rhan samyaksaṃbuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa imām eva prajñāpāramitāṃ bodhisattvānāṃ dharmaṃ}} deśayati/
01611 atha tatra lokadhātau padmahasto nāma tatra bodhisattvaḥ {{mahāsattvas taṃ mahāntam avabhāsaṃ dṛṣṭvā tañ ca mahāntaṃ pṛthivīcālaṃ tañ ca bhagavata āsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā yena bhagavān ratnākaras tathāgato 'rhan samykasaṃbuddhas tenopasaṃkrāmad upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādāv abhivandya taṃ tathāgataṃ ratnākaram etad avocat/ ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo 'sya mahato 'vabhāsasya loke prādurbhāvāya asya ca mahataḥ pṛthivīcālasya asya ca tathāgatasyāsecanakātmabhāvasya sandarśanāya/ evam ukte ratnākaras tathāgataḥ samantaraśmiṃ bodhisattvam etad}} avocat/ asti

01612 kulaputra itaḥ paścimottarasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya}} sahā nāma lokadhātuḥ {{tatra śākyamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksambuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ samprakāśayati tasyāyām īdṛśo 'nubhāvaḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākaraṃ tathāgatm etad avocat/ gamisyāmy ahaṃ bhagavaṃs tāṃ sahāṃ lokadhātuṃ tañ ca śākyamuniṃ tathāgataṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya tāṃś ca bodhisattvān mahāsattvān bhūyas tvena kumārabhūtān dhāraṇīpratilabdhān samādhinirhārakuśalān sarvasamādhivaśipāramitāṃ gatān/ bhagavān āha gaccha tvaṃ kulaputra yasyedānīṃ kālaṃ manyase/ atha khalu ratnākaras tathāgato nānāratnamayāni suvarṇāvabhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni samantaraśmaye bodhisattvāya prādāt/ etais tvaṃ kulaputra padmais taṃ śākyamuniṃ tathāgatam abhyavakireḥ/ evañ ca vadeḥ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena padmāni prahitāni bhagavata iti/ samprajānakārī ca tvaṃ kulaputra buddhakṣetre bhūyāḥ/ tat kasya hetor durāsadā hi te bodhisattvā ye tatra sahāyāṃ lokadhātau upapannāḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākarasya tathāgatasya sakāśāt tāni nānāratnamayāni padmāni gṛhītvā suvarṇanirbhāsāniḥsahasrapatrāṇi anekair bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrair gṛhasthaiḥ pravrajitaiś ca dārakair dārikābhiś ca sārdhaṃ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ pūrvasyāṃ diśi teṣu gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhānāṃ bhagavataḥ satkurvan gurūkurvan mānayan pūjayan puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhir yeneyaṃ sahā lokadhātus tena saṃprāptaḥ/ yena ca śākyamunis tathāgatas tenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya ekānte 'tiṣṭhat/ ekānte sthitaś ca samantaraśmir bodhisattvo bhagavantaṃ śākyamunim etad avocat/ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ ca paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatena nānāratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni preṣitāni}} bhagavataḥ/
01613 atha khalu bhagavān śākyamuniḥ {{tathāgatas tāni padmāni gṛhītvā}} yena te pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tena}} prākṣipat/
01614 taiś ca padmaiḥ {{te lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahāniṣaṇakāḥ teṣu ca buddhakṣetreṣu dharmaṃ deśayanti yad utemām eva prajñāpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ yaiś ca sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutas te niyatā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau/ atha khalu te bodhisattvās te ca gṛhasthās te ca pravrajitās te ca dārakās tāś ca dārikās tato ratnāvatyā lokadhātoḥ samantaraśminā bodhisattvena mahāsattvena sārdham āgatāḥ svakasvakaiḥ kuśalamūlair bhagavantaṃ śākyamuniṃ satkṛtya gurūkṛtya sammānya saṃpūjyaikānte}} nyaṣīdan/
01615 atha khalu dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya tebhyo yaḥ}} sarvāvasāniko lokadhātu-
01616 r vigatarajaḥsañcayā nāma tatra sūryamaṇḍalaprabhāsottamaśrīr nāma tathāgataḥ {{'rhan samyaksaṃbuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa imām eva prajñāpāramitāṃ bodhisattvānāṃ dharmaṃ}}
01617 deśayati/ atha tatra lokadhātau sūryaprabhāso nāma bodhisattvaḥ {{mahāsattvas taṃ mahāntam avabhāsaṃ dṛṣṭvā tañ ca mahāntaṃ pṛthivīcālaṃ tañ ca bhagavata āsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā yena bhagavān ratnākaras tathāgato 'rhan samykasaṃbuddhas tenopasaṃkrāmad upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādāv abhivandya taṃ tathāgataṃ ratnākaram etad avocat/ ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo 'sya mahato 'vabhāsasya loke prādurbhāvāya asya ca mahataḥ pṛthivīcālasya asya ca tathāgatasyāsecanakātmabhāvasya sandarśanāya/ evam ukte ratnākaras tathāgataḥ samantaraśmiṃ bodhisattvam etad}} avocat/
01618 asti kulaputra ita uttarapūrvasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya}} sahā nāma lokadhātuḥ {{tatra śākyamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksambuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ samprakāśayati tasyāyām īdṛśo 'nubhāvaḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākaraṃ tathāgatm etad avocat/ gamisyāmy ahaṃ bhagavaṃs tāṃ sahāṃ lokadhātuṃ tañ ca śākyamuniṃ tathāgataṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya tāṃś ca bodhisattvān mahāsattvān bhūyas tvena kumārabhūtān dhāraṇīpratilabdhān samādhinirhārakuśalān sarvasamādhivaśipāramitāṃ gatān/ bhagavān āha gaccha tvaṃ kulaputra yasyedānīṃ kālaṃ manyase/ atha khalu ratnākaras tathāgato nānāratnamayāni suvarṇāvabhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni samantaraśmaye bodhisattvāya prādāt/ etais tvaṃ kulaputra padmais taṃ śākyamuniṃ tathāgatam abhyavakireḥ/ evañ ca vadeḥ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena padmāni prahitāni bhagavata iti/ samprajānakārī ca tvaṃ kulaputra buddhakṣetre bhūyāḥ/ tat kasya hetor durāsadā hi te bodhisattvā ye tatra sahāyāṃ lokadhātau upapannāḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākarasya tathāgatasya sakāśāt tāni nānāratnamayāni padmāni gṛhītvā suvarṇanirbhāsāniḥsahasrapatrāṇi anekair bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrair gṛhasthaiḥ pravrajitaiś ca dārakair dārikābhiś ca sārdhaṃ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ pūrvasyāṃ diśi teṣu gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhānāṃ bhagavataḥ satkurvan gurūkurvan mānayan pūjayan puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhir yeneyaṃ sahā lokadhātus tena saṃprāptaḥ/ yena ca śākyamunis tathāgatas tenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya ekānte 'tiṣṭhat/ ekānte sthitaś ca samantaraśmir bodhisattvo bhagavantaṃ śākyamunim etad avocat/ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ ca paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatena nānāratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni preṣitāni}}

01619 bhagavataḥ/ atha khalu bhagavān śākyamuniḥ {{tathāgatas tāni padmāni gṛhītvā}} yena te dakṣiṇapaścimāyāṃ
01620 diśi {{gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tena}} prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ {{te lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahāniṣaṇakāḥ teṣu ca buddhakṣetreṣu dharmaṃ deśayanti yad utemām eva prajñāpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ yaiś ca sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutas te niyatā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau/ atha khalu te bodhisattvās te ca gṛhasthās te ca pravrajitās te ca dārakās tāś ca dārikās tato ratnāvatyā lokadhātoḥ samantaraśminā bodhisattvena mahāsattvena sārdham āgatāḥ svakasvakaiḥ kuśalamūlair bhagavantaṃ śākyamuniṃ satkṛtya gurūkṛtya sammānya saṃpūjyaikānte}} nyaṣīdan/
01621 atha khalu paścimottarasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya tebhyo yaḥ}} sarvāvasāniko lokadhātur vaśī-
01622 bhutā nāma tatraikacchattro nāma tathāgataḥ {{'rhan samyaksaṃbuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa imām eva prajñāpāramitāṃ bodhisattvānāṃ dharmaṃ}} deśayati/ atha tatra
01623 lokadhātau ratnottamo nāma bodhisattvaḥ {{mahāsattvas taṃ mahāntam avabhāsaṃ dṛṣṭvā tañ ca mahāntaṃ pṛthivīcālaṃ tañ ca bhagavata āsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā yena bhagavān ratnākaras tathāgato 'rhan samykasaṃbuddhas tenopasaṃkrāmad upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādāv abhivandya taṃ tathāgataṃ ratnākaram etad avocat/ ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo 'sya mahato 'vabhāsasya loke prādurbhāvāya asya ca mahataḥ pṛthivīcālasya asya ca tathāgatasyāsecanakātmabhāvasya sandarśanāya/ evam ukte ratnākaras tathāgataḥ samantaraśmiṃ bodhisattvam etad}} avocat/ asti kulaputra
01701 itaḥ pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya}} sahā nāma lokadhātuḥ {{tatra śākyamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksambuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ samprakāśayati tasyāyām īdṛśo 'nubhāvaḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākaraṃ tathāgatm etad avocat/ gamisyāmy ahaṃ bhagavaṃs tāṃ sahāṃ lokadhātuṃ tañ ca śākyamuniṃ tathāgataṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya tāṃś ca bodhisattvān mahāsattvān bhūyas tvena kumārabhūtān dhāraṇīpratilabdhān samādhinirhārakuśalān sarvasamādhivaśipāramitāṃ gatān/ bhagavān āha gaccha tvaṃ kulaputra yasyedānīṃ kālaṃ manyase/ atha khalu ratnākaras tathāgato nānāratnamayāni suvarṇāvabhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni samantaraśmaye bodhisattvāya prādāt/ etais tvaṃ kulaputra padmais taṃ śākyamuniṃ tathāgatam abhyavakireḥ/ evañ ca vadeḥ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena padmāni prahitāni bhagavata iti/ samprajānakārī ca tvaṃ kulaputra buddhakṣetre bhūyāḥ/ tat kasya hetor durāsadā hi te bodhisattvā ye tatra sahāyāṃ lokadhātau upapannāḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākarasya tathāgatasya sakāśāt tāni nānāratnamayāni padmāni gṛhītvā suvarṇanirbhāsāniḥsahasrapatrāṇi anekair bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrair gṛhasthaiḥ pravrajitaiś ca dārakair dārikābhiś ca sārdhaṃ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ pūrvasyāṃ diśi teṣu gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhānāṃ bhagavataḥ satkurvan gurūkurvan mānayan pūjayan puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhir yeneyaṃ sahā lokadhātus tena saṃprāptaḥ/ yena ca śākyamunis tathāgatas tenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya ekānte 'tiṣṭhat/ ekānte sthitaś ca samantaraśmir bodhisattvo bhagavantaṃ śākyamunim etad avocat/ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ ca paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatena nānāratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni preṣitāni}} bhagavataḥ/
01702 atha khalu bhagavān śākyamuniḥ {{tathāgatas tāni padmāni gṛhītvā}} yena te paścimottarasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tena}}
01703 prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ {{te lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahāniṣaṇakāḥ teṣu ca buddhakṣetreṣu dharmaṃ deśayanti yad utemām eva prajñāpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ yaiś ca sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutas te niyatā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau/ atha khalu te bodhisattvās te ca gṛhasthās te ca pravrajitās te ca dārakās tāś ca dārikās tato ratnāvatyā lokadhātoḥ samantaraśminā bodhisattvena mahāsattvena sārdham āgatāḥ svakasvakaiḥ kuśalamūlair bhagavantaṃ śākyamuniṃ satkṛtya gurūkṛtya sammānya saṃpūjyaikānte}} nyaṣīdan/
01704 atha khalv adhastād diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya tebhyo yaḥ}} savāvasāniko lokadhātuḥ padmā nāma tatra
01705 padmaśrīr nāma tathāgataḥ {{'rhan samyaksaṃbuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa imām eva prajñāpāramitāṃ bodhisattvānāṃ dharmaṃ}} deśayati/ atha tatra lokadhātau padmottaro nāma
01706 bodhisattvaḥ {{mahāsattvas taṃ mahāntam avabhāsaṃ dṛṣṭvā tañ ca mahāntaṃ pṛthivīcālaṃ tañ ca bhagavata āsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā yena bhagavān ratnākaras tathāgato 'rhan samykasaṃbuddhas tenopasaṃkrāmad upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādāv abhivandya taṃ tathāgataṃ ratnākaram etad avocat/ ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo 'sya mahato 'vabhāsasya loke prādurbhāvāya asya ca mahataḥ pṛthivīcālasya asya ca tathāgatasyāsecanakātmabhāvasya sandarśanāya/ evam ukte ratnākaras tathāgataḥ samantaraśmiṃ bodhisattvam etad}} avocat/ asti kulaputra ita upariṣṭād diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya}} sahā nāma

01707 lokadhātuḥ {{tatra śākyamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksambuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ samprakāśayati tasyāyām īdṛśo 'nubhāvaḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākaraṃ tathāgatm etad avocat/ gamisyāmy ahaṃ bhagavaṃs tāṃ sahāṃ lokadhātuṃ tañ ca śākyamuniṃ tathāgataṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya tāṃś ca bodhisattvān mahāsattvān bhūyas tvena kumārabhūtān dhāraṇīpratilabdhān samādhinirhārakuśalān sarvasamādhivaśipāramitāṃ gatān/ bhagavān āha gaccha tvaṃ kulaputra yasyedānīṃ kālaṃ manyase/ atha khalu ratnākaras tathāgato nānāratnamayāni suvarṇāvabhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni samantaraśmaye bodhisattvāya prādāt/ etais tvaṃ kulaputra padmais taṃ śākyamuniṃ tathāgatam abhyavakireḥ/ evañ ca vadeḥ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena padmāni prahitāni bhagavata iti/ samprajānakārī ca tvaṃ kulaputra buddhakṣetre bhūyāḥ/ tat kasya hetor durāsadā hi te bodhisattvā ye tatra sahāyāṃ lokadhātau upapannāḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākarasya tathāgatasya sakāśāt tāni nānāratnamayāni padmāni gṛhītvā suvarṇanirbhāsāniḥsahasrapatrāṇi anekair bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrair gṛhasthaiḥ pravrajitaiś ca dārakair dārikābhiś ca sārdhaṃ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ pūrvasyāṃ diśi teṣu gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhānāṃ bhagavataḥ satkurvan gurūkurvan mānayan pūjayan puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhir yeneyaṃ sahā lokadhātus tena saṃprāptaḥ/ yena ca śākyamunis tathāgatas tenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya ekānte 'tiṣṭhat/ ekānte sthitaś ca samantaraśmir bodhisattvo bhagavantaṃ śākyamunim etad avocat/ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ ca paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatena nānāratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni preṣitāni}} bhagavataḥ/ atha kahlu bhagavān śākyamuniḥ {{tathāgatas tāni padmāni gṛhītvā}} yena te adhas tā-
01708 d diśi {{gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tena}} prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ {{te lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahāniṣaṇakāḥ teṣu ca buddhakṣetreṣu dharmaṃ deśayanti yad utemām eva prajñāpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ yaiś ca sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutas te niyatā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau/ atha khalu te bodhisattvās te ca gṛhasthās te ca pravrajitās te ca dārakās tāś ca dārikās tato ratnāvatyā lokadhātoḥ samantaraśminā bodhisattvena mahāsattvena sārdham āgatāḥ svakasvakaiḥ kuśalamūlair bhagavantaṃ śākyamuniṃ satkṛtya gurūkṛtya sammānya saṃpūjyaikānte}} nyaṣīdan/
01709 atha khalu upariṣṭād diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya tebhyo yaḥ}} sarvāvasāniko lokadhātur nandā nāma
01710 tatra nandaśrīr nāma tathāgataḥ {{'rhan samyaksaṃbuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa imām eva prajñāpāramitāṃ bodhisattvānāṃ dharmaṃ}} deśayati/ atha tatra lokadhātau nanda-
01711 datto nāma bodhisattvaḥ {{mahāsattvas taṃ mahāntam avabhāsaṃ dṛṣṭvā tañ ca mahāntaṃ pṛthivīcālaṃ tañ ca bhagavata āsecanakam ātmabhāvaṃ dṛṣṭvā yena bhagavān ratnākaras tathāgato 'rhan samykasaṃbuddhas tenopasaṃkrāmad upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādāv abhivandya taṃ tathāgataṃ ratnākaram etad avocat/ ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo 'sya mahato 'vabhāsasya loke prādurbhāvāya asya ca mahataḥ pṛthivīcālasya asya ca tathāgatasyāsecanakātmabhāvasya sandarśanāya/ evam ukte ratnākaras tathāgataḥ samantaraśmiṃ bodhisattvam etad}} avocat/ asti kulaputra ito 'dhastād diśi {{gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn atikramya}}
01712 sahā nāma lokadhātuḥ {{tatra śākyamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksambuddhas tiṣṭhati dhriyate yāpayati/ sa bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāṃ samprakāśayati tasyāyām īdṛśo 'nubhāvaḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākaraṃ tathāgatm etad avocat/ gamisyāmy ahaṃ bhagavaṃs tāṃ sahāṃ lokadhātuṃ tañ ca śākyamuniṃ tathāgataṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya tāṃś ca bodhisattvān mahāsattvān bhūyas tvena kumārabhūtān dhāraṇīpratilabdhān samādhinirhārakuśalān sarvasamādhivaśipāramitāṃ gatān/ bhagavān āha gaccha tvaṃ kulaputra yasyedānīṃ kālaṃ manyase/ atha khalu ratnākaras tathāgato nānāratnamayāni suvarṇāvabhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni samantaraśmaye bodhisattvāya prādāt/ etais tvaṃ kulaputra padmais taṃ śākyamuniṃ tathāgatam abhyavakireḥ/ evañ ca vadeḥ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena padmāni prahitāni bhagavata iti/ samprajānakārī ca tvaṃ kulaputra buddhakṣetre bhūyāḥ/ tat kasya hetor durāsadā hi te bodhisattvā ye tatra sahāyāṃ lokadhātau upapannāḥ/ atha khalu samantaraśmir bodhisattvo ratnākarasya tathāgatasya sakāśāt tāni nānāratnamayāni padmāni gṛhītvā suvarṇanirbhāsāniḥsahasrapatrāṇi anekair bodhisattvakoṭiniyutaśatasahasrair gṛhasthaiḥ pravrajitaiś ca dārakair dārikābhiś ca sārdhaṃ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ pūrvasyāṃ diśi teṣu gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhānāṃ bhagavataḥ satkurvan gurūkurvan mānayan pūjayan puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākāvaijayantībhir yeneyaṃ sahā lokadhātus tena saṃprāptaḥ/ yena ca śākyamunis tathāgatas tenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya ekānte 'tiṣṭhat/ ekānte sthitaś ca samantaraśmir bodhisattvo bhagavantaṃ śākyamunim etad avocat/ ratnākaro bhagavān bhagavantam alpābādhatāṃ paripṛcchaty alpātaṅkatāṃ laghūtthānatāṃ yātrāṃ balaṃ sukhasparśavihāratāṃ ca paripṛcchati/ imāni ca tena bhagavatā ratnākareṇa tathāgatena nānāratnamayāni suvarṇanirbhāsāni sahasrapatrāṇi padmāni preṣitāni}} bhagavataḥ/ atha khalu bhagavān śākyamuniḥ {{tathāgatas tāni padmāni gṛhītvā}}

01713 yena te upariṣṭād diśi {{gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tena}} prākṣipat/ taiś ca padmaiḥ {{te lokadhātavaḥ sphuṭā abhūvan/ teṣu ca padmeṣu buddhavigrahāniṣaṇakāḥ teṣu ca buddhakṣetreṣu dharmaṃ deśayanti yad utemām eva prajñāpāramitāpratisaṃyuktāṃ dharmadeśanām/ yaiś ca sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutas te niyatā abhūvan anuttarāyāṃ samyaksambodhau/ atha khalu te bodhisattvās te ca gṛhasthās te ca pravrajitās te ca dārakās tāś ca dārikās tato ratnāvatyā lokadhātoḥ samantaraśminā bodhisattvena mahāsattvena sārdham āgatāḥ svakasvakaiḥ kuśalamūlair bhagavantaṃ śākyamuniṃ satkṛtya gurūkṛtya sammānya saṃpūjyaikānte}} nyaṣīdan/
01714 atha khalu tena kṣaṇalavamurhvartena ayaṃ trisāhasramahāsāhasro loka-
01715 dhātuḥ saptaratnamayaḥ saṃsthito 'bhūt puṣpābhikīrnaḥ/ avasaktapaṭṭadāmakalāpaḥ
01716 kalpavṛkṣair nānālaṅkāraphalāvanatāgraviṭapaiḥ puṣpavṛkṣaiḥ phalavṛkṣair gandhavṛkṣai-
01717 r mālyavṛkṣaiś copaśobhito 'bhūt/ tad yathāpi nāma padmāvatī lokadhātuḥ
01718 samantakusumasya tathāgatasya buddhakṣetraṃ yatra mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ prativasati
01719 susthitamatiś ca bodhisattvaḥ anye ca mahaujaskā bodhisattvāḥ/ bhagavāṃ-
01720 ś cādrākṣīt sadevalokaṃ sannipatitaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ saśramaṇabrāhmaṇikāṃ
01721 prajāṃ sannipatitāṃs tāṃś ca bodhisattvān kumārabhūtān// [iti nidānam]//

01722 tatra khalu bhagavān āyuṣmantaṃ śāriputram āmantrayāmāsa/ sarvākāraṃ
01801 śāriptura sarvadharmānabhisamboddhukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāra-
01802 mitāyāṃ yogaḥ karaṇīyaḥ// [iti samāsataḥ sambodhikāmanāsahagata-
01803 ś cittotpādaḥ//]
01804 evam ukte āyuṣmān śāriputro bhagavantam etad acovat/ kathaṃ bhagavan
01805 bodhisattvena mahāsattvena sarvākāraṃ sarvadharmānabhisamboddhukāmena prajñā-
01806 pāramitāyāṃ yogaḥ karaṇīyaḥ/
01807 evam ukte bhagavān āyuṣmantaṃ śāriputram evad avocat/ iha śāriputra
01808 bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ sthitvā 'sthānayogena dāna-
01809 pāramitā paripūrayitavyā aparityāgayogena deyadāyakapratigrāhakānupa-
01810 labdhitām upādāya/ śīlapāramitā paripūrayitavyā āpattyanāpattyanadhyā-
01811 pattitām upādāya/ kṣāntipāramitā paripūrayitavyā akṣobhaṇatām upādāya/
01812 vīryapāramitā paripūrayitavyā kāyikacaitasikavīryāsraṃsanatām upā-
01813 dāya/ dhyānapāramitā paripūrayitavyā anāsvādanatām upādāya/
01814 prajñāpāramitā paripūrayitavyā prajñādauṣprajñānupalabdhitām upadāya//
01815 [iti vyāsataḥ sambodhikāmanāsahagataś cittotpādaḥ//]
01816 punar aparaṃ śāriputra daśadikṣu pratyekaṃ gaṅgānadīvālukopameṣu loka-
01817 dhātuṣu ye sattvās tān sarvān anupadhiśeṣanirvāṇadhātau parinirvāpayitu-
01818 kāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam// [iti
01819 samāsataḥ parārthālambanaś cittotpādaḥ//]
01820 evaṃ matsariṇaḥ sattvān dāne pratiṣṭhāpayitukāmena duḥśīlān
01821 śīle vyāpādabahulān kṣāntau kuśīdān vīrye vikṣiptacittān dhyāne
01901 duṣprajñān prajñāsampadi pratiṣṭhāpayitukāmena bodhisattvena mahāsattvena
01902 prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam// [iti vyāsataḥ parārthālambanaś citto-
01903 tpādaḥ//]
01904 punar aparaṃ śāriputra sarvākāraṃ sarvadharmān abhisamboddhukāmena bodhisattvena
01905 mahāsattvena prajñāpāramitāyṃ sthātavyam// [iti cchandasahagataḥ pṛthivyu-
01906 pamaḥ//]
01907 evam iha śāriputra bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ sthitvā-
01908 'sthānayogena dānapāramitā paripūrayitavyā deyadāyakapratigrāhakānupa-
01909 labdhitām upādāya/ evaṃ śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā
01910 dhyānapāramitā prajñāpāramitā paripūrayitavyā prajñādauṣprajñānupalabdhitā-
01911 m upādāya// [ity āśayasahagataḥ kalyāṇasuvarṇopamaḥ//]
01912 evaṃ prajñāpāramitāyāṃ śāriputra sthitvā bodhisattvena mahāsattvena
01913 catvāri smṛtyupasthānāni paripūrayitavyāni catvāri samyakprahāṇāni
01914 catvāri ṛddhipādāḥ pañcendriyāṇi pañca balāni sapta bodhyaṅgāni āryā-
01915 ṣṭāṅgamārgaḥ paripūrayitavyaḥ/ śūnyatāsamādhir bhāvayitavyaḥ/ animitta-
01916 samādhir bhāvayitavyaḥ/ apraṇihitasamādhir bhāvayitavyaḥ/ evaṃ catvāri
01917 dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ aṣṭau vimokṣāḥ
01918 navānupūrvavihārasamāpattayaḥ navāśubhāḥ saṃjñā bhāvayitavyāḥ/ katamā

01919 nava/ yad uta ādhmātakasaṃjñā vidhūtakasaṃjñā vipūyakasaṃjñā vilo-
02001 hitakasaṃjñā vinīlakasaṃjñā vikhāditakasaṃjñā vikṣiptakasaṃjñā vidagdhaka-
02002 saṃjñā asthisaṃjñā/ āhāre pratikūlasaṃjñā bhāvayitavyā/ buddhānusmṛti-
02003 r bhāvayitavyā/ saṃghānusmṛtir bhāvayitavyā/ śīlānusmṛtir {bhāvayitavyā}/ tyāgānu-
02004 smṛtir {bhāvayitavyā}/ devatānusmṛtir {bhāvayitavyā}/ ānāpānānusmṛtir {bhāvayitavyā}/ udvegānu-
02005 smṛtir {bhāvayitavyā}/ maraṇānusmṛtir {bhāvayitavyā}/ anityasaṃjñā {bhāvayitavyā}/ duḥkhasaṃjñā {bhāvayitavyā}/
02006 anātmasaṃjñā {bhāvayitavyā}/ aśucisaṃjñā {bhāvayitavyā}/ maraṇasaṃjñā {bhāvayitavyā}/ sarvaloke
02007 anabhiratisaṃjñā {bhāvayitavyā}/ sarvaloke aviśvāsasaṃjñā {bhāvayitavyā}/ parijayasaṃjñā-
02008 nam bhāvayitavyam/ saṃvṛtisaṃjñānam bhāvayitavyam/ yathārutasaṃjñāna-
02009 m bhāvayitavyam/ savitarkaḥ savicāraḥ samādhir bhāvayitavyaḥ/ avitarko-
02010 'vicāramātraḥ samādhir bhāvayitavyaḥ/ avitarko 'vicāraḥ samādhir bhāva-
02011 yitavyaḥ/ anājñātam ājñāsyāmīndriyam bhāvayitavyam/ ājñendriyam bhāvayi-
02012 tavyam/ ājñātāvīndriyam bhāvayitavyam/ abhibhvāyatanam bhāvayitavyam/
02013 kṛtsnāyatanam bhāvayitavyam/ sarvajñajñānam bhāvayitavyam/ śamathavipa-
02014 śyane bhāvayitavye tisro vidyā bhāvayitavyāḥ/ catasraḥ pratisaṃvido
02015 bhāvayitavyāḥ/ catvāri caiśāradyāni bhāvayitavyāni/ acyutāḥ
02101 pañcābhijñā bhāvayitavyāḥ/ ṣaṭ pāramitā bhāvayitavyāḥ/ sapta dhanāni
02102 bhāvayitavyāni/ aṣṭau mahāpuruṣavitarkā bhāvayitavyāḥ/ daśa tathā-
02103 gatabalāni bhāvayitavyāni/ aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā bhāvayitavyāḥ/
02104 mahāmaitrī {bhāvayitavyā}/ mahākaruṇā {bhāvayitavyā}/ mahāmuditā {bhāvayitavyā}/ mahopekṣā
02105 {bhāvayitavyā}// [ity adhyāśayasahagato navacandropamaḥ//]
02106 sarvajñatāṃ jñānena darśanena cāvalokyātikramitukāmena bodhisattvena
02107 mahāsattvena prajñāpāramitā bhāvayitavyā/ mārgajñatāṃ paripūrayitukāmena
02108 sarvākārajñatām anuprāptukāmena sarvasattvacittacaritajñānākāratāṃ pari-
02109 pūrayitukāmena sarvavāsanānusandhikleśānutpāṭayitukāmena bodhisattvena
02110 mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ yogaḥ karaṇīyaḥ/ evaṃ bodhisattvena mahā-
02111 sattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ bodhisattvanyāmabhavakramitukāmena
02112 śrāvakapratyekabuddhabhūmim atikramitukāmena avinivartanīyabhūmau sthātukāmena
02113 kumārabhūmiṃ samatikramitukāmena ṣaḍabhijñāḥ prāptukāmena sarvasattvacitta-
02114 caritavispanditāni vijñātukāmena sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ jñāna-
02115 m abhibhavitukāmena dhāraṇīsamādhisukhaṃ pratilabdhukāmena// [iti prayoga-
02116 sahagato jvalanopamaḥ//]
02117 matsariṇaḥ sattvān dāne pratiṣṭhāpayitukāmena sarvaśrāvakapratyeka-
02118 buddhebhyo dānāni dīyamānāni ekenānumodanāsahagatena cittotpādenā-
02119 bhibhavitukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam//
02120 [iti dānapāramitāsahagato mahānidhānopamaḥ//]
02201 duḥśīlān śīle {pratiṣṭhāpayitukāmena sarvaśrāvakapratyekabuddhānām} śīlam {ekenānumodanāsahagatena cittotpādenābhibhavitukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}// [iti śīlapāramitā-
02202 sahagato ratnākaropamaḥ/]
02203 vyāpannacittān kṣāntau {pratiṣṭhāpayitukāmena sarvaśrāvakapratyekabuddhānām} kṣāntim {ekenānumodanāsahagatena cittotpādenābhibhavitukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}// [iti kṣāntisaha-
02204 gato mahārṇavopamaḥ/]

02205 kuśīdān vīrye {pratiṣṭhāpayitukāmena sarvaśrāvakapratyekabuddhānām} vīryam {ekenānumodanāsahagatena cittotpādenābhibhavitukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}// [iti vīryasahagato
02206 vajropamaḥ/]
02207 vikṣiptacittān dhyāne {pratiṣṭhāpayitukāmena sarvaśrāvakapratyekabuddhānām} dhyānam {ekenānumodanāsahagatena cittotpādenābhibhavitukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}// [iti dhyānapāramitā-
02208 sahagataḥ parvatopamaḥ/
02209 duṣprajñān sattvān prajñāyāṃ {pratiṣṭhāpayitukāmena sarvaśrāvakapratyekabuddhānām} prajñām {ekenānumodanāsahagatena cittotpādenābhibhavitukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}// [iti prajñāsahagato
02210 mahābhaiṣajyopamaḥ/
02211 ekam api kuśalacittotpādaṃ sarvākārajñatāyām upādāya kauśalyena
02212 pariṇāmanayā'prameyam asaṃkhyeyaṃ kartukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñā-
02213 pāramitāyāṃ śikṣitavyam/ alpam api dānaṃ dadatā alpam api śīlaṃ
02214 rakṣatā alpām api kṣāntiṃ bhāvayatā alpam api vīryam ārabhamāṇena
02215 alpam api dhyānaṃ samāpadyamānenālpām api prajñāṃ bhāvayatā sarvasattvebhyaḥ
02216 sarvākārajñatāyām upādāya kauśalyena pariṇāmanayā'prameyam asaṃkhyeyaṃ kartu-
02217 kāmena bodhisattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena
02218 dānapāramitāyāṃ caratā prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ śīla-
02219 pāramitāyāñ caratā kṣāntipāramitāyāñ caratā vīryapāramitāyāñ caratā
02220 dhyānapāramitāyāñ caratā prajñāpāramitāyāñ caratā bodhisattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ sarva-
02301 sattvānām arthāya narakatiryagyoniyamalokaduḥkhāny utsoḍhukāmena kalpa-
02302 śatasahasrasañcitam api śīlaṃ sattvāpekṣayā tyaktukāmena buddhakule upapattu-
02303 kāmena aśītyanuvyañjanāni dvātriṃśatmahāpuruṣalakṣaṇāni ca niṣpādayitu-
02304 kāmena bodhisattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}// [ity upāyasahagato mitropamaḥ//]
02305 punar aparaṃ śāriputra buddhakāyaṃ niṣpādayitukāmena bodhisattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/
02306 kumārabhūmim ākramitukāmena bodhisattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ buddhabodhisattvair avirahitena
02307 bhavitukāmena bodhisattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/
02308 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena ekena svarena pūrvasyāṃ diśi
02309 gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn vijñāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ
02310 śikṣitavyam/ evaṃ dakṣiṇasyāṃ paścimāyām uttarasyāṃ vidikṣu adha ūrdhva-
02311 m ekena svareṇa gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn vijñāpayitukāmena
02312 prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/
02313 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena triratnavaṃśasyānupacchedāya
02314 sthātukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/
02315 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvo yaiḥ yaiḥ kuśalamūlai-
02316 r ākāṅkṣati tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān satkartuṃ gurūkartuṃ mānayituṃ
02317 pūjayituṃ tāni tāni me kuśalamūlāni samṛdhyantām iti bodhisattvena
02318 {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}// [iti praṇidhisahagataś cintāmaṇisadṛśaḥ//]
02319 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena sarvasattvānāṃ manorathān
02320 paripūrayitukāmena annapānavastragandhamālyapuṣpadhūpacūrṇavilepanaśayanāsana-
02321 gṛhadhanadhānyālaṅkāraratnamaṇimuktāvaiduryaśaṅkhaśilāpravāḍajātarūparajato-
02322 dyānarājyādibhir upakaraṇaiḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/
02401 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena dharmadhātuparame loke
02402 ākāśadhātuparyavasāne sarvasattvān dānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitukāmena

02403 śīlapāramitāyāṃ kṣāntipāramitāyāṃ vīryapāramitāyāṃ dhyānapāra-
02404 mitāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭḥāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ
02405 śikṣitavyam/ punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena ekam api
02406 kuśalacittotpādam akṣayaṃ kartukāmena yāvad bodhimaṇḍābhisaṃbodher iti
02407 prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ punar aparaṃ śāriputra ye daśasu dikṣu
02408 buddhā bhagavantas te me varṇaṃ bhāṣerann iti bodhisattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}// [iti bala-
02409 sahagata ādityopamaḥ//]
02410 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena adhyātmaśūnyatāyāṃ
02411 śikṣitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ bahirdhāśūnyatāyā-
02412 m adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ śūnyatāśūnyatāyām mahāśūnyatāyāṃ paramārtha-
02413 śūnyatāyāṃ saṃskṛtaśūnyatāyām atyantaśūnyatāyām anavarāgraśūnyatāyāṃ ana-
02414 vakāraśūnyatāyāṃ prakṛtiśūnyatāyāṃ sarvadharmaśūnyatāyāṃ svalakṣaṇaśūnyatāyā-
02415 m anupalambhaśūnyatāyām abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ bhāvaśūnyatāyām abhāvaśūnya-
02416 tāyāṃ svabhāvaśūnyatāyāṃ parabhāvaśūnyatāyāṃ śikṣtukāmena bodhi-
02417 sattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/
02418 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena sarvadharmatathatām avaboddhu-
02419 kāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ dharmadhātutathatām avaboddhu-
02420 kāmena bodhisattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ sarvabhūtakoṭītathatām avaboddhukāmena bodhi-
02421 sattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/
02501 punar aparaṃ śāriputra trisāhasramahāsāhasralokadhātau ye pṛthivyapte-
02502 jovāyuparamāṇavas tān jñātukāmena bodhisattvena mahāsattvena prajñā-
02503 pāramitāyāṃ śikṣitavyam/
02504 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ
02505 carañ jānāti evaṃ dānaṃ dattaṃ mahāphalaṃ bhavati/ evaṃ dānaṃ dattaṃ kṣatriya-
02506 mahāśālakuleṣūpapādayati/ brāhmanamahāśālakuleṣūpa{pādayati}/ gṛhapati-
02507 mahāśālakuleṣūpa{pādayati}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} cāturmahārājakāyikeṣu deveṣūpa{pādayati}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ}
02508 trayastriṃśeṣu deveṣūpa{pādayati}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} yāmeṣūpa{pādayati}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} tuṣiteṣūpa{pādayati}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ}
02509 nirmāṇaratiṣūpa{pādayati}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} paranirmitavaśavartiṣu deveṣūpa{pādayati}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} prathamadhyāna-
02510 pratilambhāya saṃvartate/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} dvitīyadhyānaprati{lambhāya saṃvartate}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} tṛtīyadhyāna-
02511 prati{lambhāya saṃvartate}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} caturthadhyānaprati{lambhāya saṃvartate}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} ākāśānantyāyatanasamāpatti-
02512 prati{lambhāya saṃvartate}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} vijñānānantyāyatanasamāpattiprati{lambhāya saṃvartate}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} ākiñca-
02513 nyāyatanasamāpattiprati{lambhāya saṃvartate}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamāpattiprati{lambhāya saṃvaratte}/
02514 evaṃ {dānaṃ dattam} saptatriṃśadbodhipakṣāṇāṃ dharmāṇāṃ prati{lambhāya saṃvartate}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} srotaāpattiphala-
02515 prati{lambhāya saṃvartate}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} sakṛdāgāmiphalaprati{lambhāya saṃvartate}/ evaṃ {dānaṃ dattam} anāgāmiphalaprati{lambhāya saṃvartate}/
02516 evaṃ {dānaṃ dattam} arhatphalaprati{lambhāya saṃvartate}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} pratyekabuddhatvaprati{lambhāya saṃvartate}/ evaṃ samyaksaṃ-
02517 buddhatvaprati{lambhāya saṃvartate}/
02518 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāñ caratā
02519 jñātavyam evam upāyakauśalena dānaṃ dattaṃ dānapāramitāṃ paripūrayati/ evaṃ
02520 dānaṃ dattaṃ śīla{pāramitāṃ paripūrayati}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} kṣānti{pāramitāṃ paripūrayati}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} vīrya{pāramitāṃ paripūrayati}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ}
02521 dhyāna{pāramitāṃ paripūrayati}/ evaṃ {dānaṃ dattaṃ} prajñā{pāramitāṃ paripūrayati}/

02601 evam ukte āyuṣmān śāriputro bhagavantam etad acovat/ kathaṃ bhagavan
02602 bodhisattvena mahāsattvena dānaṃ dadatā dānapāramitā paripūritā
02603 bhavati/ kathaṃ {dānaṃ dadatā} śīla{pāramitā paripūritā bhavati}/ kathaṃ {dānaṃ dadatā} kṣānti{pāramitā paripūritā bhavati}/ kathaṃ {dānaṃ dadatā} vīrya-
02604 {pāramitā paripūritā bhavati}/ kathaṃ {dānaṃ dadatā} dhyāna{pāramitā paripūritā bhavati}/ kathaṃ bhagavan bodhisattvena dānaṃ dadatā
02605 prajñā{pāramitā paripūritā bhavati}/
02606 bhagavān āha/ anupalambhena deyasya dāyakasya grāhakasya ca dānapāra-
02607 mitā paripūritā bhavati/ āpattyanāpattyanadhyāpattitaḥ śīla{pāramitā paripūritā bhavati}/
02608 akṣobhānabhikṣobhaṇataḥ kṣānti{pāramitā paripūritā bhavati}/ kāyikacaitasikavīryāsraṃsanato
02609 vīrya{pāramitā paripūritā bhavati}/ avikṣepāsaṃkalpanatām upādāya dhyāna{pāramitā paripūritā bhavati}/ sarvadharma-
02610 prajānanānupalambhayogena prajñā{pāramitā paripūritā bhavati}/ evaṃ bodhisattvena mahāsattvena
02611 dānaṃ dadatā ṣaṭ pāramitāḥ paripūritā bhavanti/ evaṃ śīlapāramitāyāṃ
02612 sarvāḥ ṣaṭ pāramitāḥ paripūryante/ evaṃ kṣāntipāramitāyāṃ sarvāḥ
02701 ṣaṭ pāramitāḥ paripūryante evaṃ vīryapāramitāyāṃ sarvāḥ {ṣaṭ pāramitāḥ paripūryante} evaṃ dhyāna-
02702 pāramitāyāṃ sarvāḥ {ṣaṭ pāramitāḥ paripūryante} evaṃ prajñāpāramitāyāṃ sarvāḥ {ṣaṭ pāramitāḥ paripūryante}// [iti jñāna-
02703 sahagato madhurasaṅgītibhāṣopamaḥ//]
02704 punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena ekacittotpādena pūrvasyāṃ
02705 diśi gaṅgānadīvālukopamān lokadhātūn samatikramitukāmena evaṃ
02706 dakṣiṇasyāṃ paścimāyām uttarasyāṃ vidikṣv adha ūrdhvaṃ digbhāge gaṅgānadīvālu-
02707 kopamān lokadhātūn samatikramitukāmena bodhisattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ
02708 śāriputra trisāhasramahāsāhasralokadhātau yo mahāsamudreṣv apy apskandho
02709 mahānadīṣu kunadīṣūtsasarastaḍāgeṣu palvaleṣu taṃ sarvaṃ śatadhā bhinnayā
02710 bālāgrakoṭyābhyutkṣeptukāmena ca tan niśritān prāṇino viheṭhayitu-
02711 kāmena bodhisattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/
02712 punar aparaṃ śāriputra trisāhasramahāsāhasraṃ lokadhātuṃ kalpoddāhāgni-
02713 pradīptam ekena mukhavātena praśamayitukāmena bodhisattvena {mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar a-
02714 paraṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena yā vikṣobhaṇā vātamaṇḍalī-
02715 vātasaṃvarttanyāṃ varttamānāyāṃ yāvat sumerumahāsumerucakravāḍamahācakra-
02716 vāḍānupādāya sarvaparvatān sarvamahāpṛthivīṃ vidhunoti vikirati
02717 nirmaṣīkaroti tāṃ vikṣobhaṇāvātamaṇḍalīm ekenāṅguliparvāgreṇā-
02718 cchādayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/
02801 punar apraṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} trisāhasramahāsāhasre lokadhātau yāvān ākāśadhātus taṃ
02802 sarvam ekena paryaṅkena sphāritukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} trisāhasra-
02803 mahāsāhasre lokadhātau ye sumerumahāsumerucakravāḍamahācakravāḍādayaḥ
02804 parvatās tān ekena bālena baddhvā asaṃkhyeyān apramāṇān lokadhātūn samati-
02805 krāmayeyaṃ kṣipeyam iti {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/
02806 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} daśasu dikṣu pratyekaṃ sarvabuddhakṣetreṣu buddhān bhagavato
02807 divyena cakṣuṣā draṣṭukāmena teṣāñ ca dharmadeśanāṃ divyena śrotreṇa śrotukāmena
02808 sarvasattvacittacaritāni ca jñātukāmena teṣāṃ pūrvanivāsam anusmartukāmena
02809 āsravakṣayajñānābhijñām abhinirhartukāmena ca bhūtakoṭiṃ sākṣātkartu-
02810 kāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}// [iti abhijñāsahagato mahārājopamaḥ//]

02811 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} daśasu dikṣu pratyekaṃ yāvanto gaṅgānadīvālukopameṣu
02812 lokadhātuṣu buddhā bhagavantaḥ saśrāvakabodhisattvasaṃghās tān ekena piṇḍa-
02813 pātreṇa pratipādayitukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ evaṃ puṣpadhūpagandhamālyavilepana-
02814 cūrṇacīvaracchatradhvajapatākāmeghais tāṃs tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān sat-
02815 kartukāmena gurūkartukāmena mānayitukāmena pūjayitukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyaṃ}
02816 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lakadhātuṣu ye
02817 sattvās tān śīlaskhandhe {pratiṣṭhāpayitukāmena} samādhiskandhe {pratiṣṭhāpayitukāmena} vimuktijñāna-
02818 darśanaskandhe {pratiṣṭhāpayitukāmena} srotaāpattiphale {pratiṣṭhāpayitukāmena} sakṛdāgāmiphale {pratiṣṭhāpayitukāmena} anā-
02819 gāmiphale {pratiṣṭhāpayitukāmena} arhattve {pratiṣṭhāpayitukāmena} pratyekabodhau {pratiṣṭhāpayitukāmena} yāvad anupadhiśeṣa-
02820 nirvāṇadhātau {pratiṣṭhāpayitukāmena} prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yathā pūrvasyāṃ diśi
02821 evaṃ dakṣiṇasyāṃ paścimāyām uttarasyāṃ vadikṣv adha ūrdhvaṃ pratyekaṃ gaṅgānadī-
02901 vālukopameṣu lokadhātuṣu ye sattvās tān yāvad anupadhiśeṣanirvāṇadhāatau
02902 {pratiṣṭhāpayitukāmena} bodhisattvena māhāsattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam//
02903 [iti puṇyajñānasahagataḥ koṣṭhāgāropamaḥ//]
02904 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} atītānāgatapratyutpannānāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ buddhaguṇā-
02905 n anuprāptukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} saṃskṛtāsaṃskṛtānāṃ dharmāṇāṃ pāraṃ
02906 gantukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} sarvadharmāṇām atītānāgatapratyutpannānāṃ
02907 tathāgatānām avaboddhukāmena dharmāṇām anutpādakoṭim anuprāptukāmena
02908 {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/}// [iti bodhipakṣasahagato mahāmārgopamaḥ//]
02909 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ pūrvaṅgamena bhavitukāmena
02910 {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} buddhānāṃ bhagavatām upasthāpakena bhavitukāmena
02911 {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} buddhānāṃ bhagavatām abhyantaraparivāreṇa bhavitukāmena
02912 {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} mahāparivāreṇa bhavitukāmena bodhisattvaparivāraṃ
02913 pratilabdhukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} dakṣiṇāṃ pariśodhayitukāamena
02914 {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} mātsaryacittaṃ nigrahītukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena}
02915 dauḥśīlyacittam anutpādayitukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} vyāpādacitta-
02916 m anutpādayitukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} kauśīdyacittam utsraṣṭakāmena
02917 {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriptura bodhisattvena mahāsattvena} vikṣiptacittaṃ niścitukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena}
02918 dauṣprajñacittam aprapañcitukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} sarvasattvān dānamaya-
02919 puṇyakriyāvastuni pratiṣṭhāpayitukāmena śīlamayapuṇyakriyāvastuni
03001 {pratiṣṭhāpayitukāmena} bhāvanāmayapuṇyakriyāvastuni {pratiṣṭhāpayitukāmena} vaiyāvṛtyasahagate caupadhike
03002 puṇyakriyāvastuni {pratiṣṭhāpayitukāmena} {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/
03003 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} pañca cakṣūṃṣy utpādayitukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ katamāni pañca
03004 yad uta māṃsacakṣur divyacakṣuḥ prajñācakṣur dharmacakṣur buddhacakṣur utpādayitukāmena
03005 {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/
03006 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} pūrvasyāṃ diśi divyena cakṣuṣā gaṅgānadīvālukopamān
03007 bhagavato draṣṭukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ evaṃ dakṣīṇasyāṃ diśi divyena cakṣuṣā
03008 gaṅgānadīvālukopamān buddhān bhagavato draṣṭukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyaṃ}
03009 {{evaṃ paścimāyām diśi divyena cakṣuṣā gaṅgānadīvālukopamān buddhān bhagavato draṣṭukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyaṃ/ evam uttarasyām diśi divyena cakṣuṣā gaṅgānadīvālukopamān buddhān bhagavato draṣṭukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyaṃ/ evam uttarapūrvasyām diśi divyena cakṣuṣā gaṅgānadīvālukopamān buddhān bhagavato draṣṭukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyaṃ/ evaṃ pūrvadakṣiṇasyām diśi divyena cakṣuṣā gaṅgānadīvālukopamān buddhān bhagavato draṣṭukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyaṃ/ evaṃ dakṣiṇapaścimāyām diśi divyena cakṣuṣā gaṅgānadīvālukopamān buddhān bhagavato draṣṭukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyaṃ/ evaṃ paścimottarasyām diśi divyena cakṣuṣā gaṅgānadīvālukopamān buddhān bhagavato draṣṭukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyaṃ/ evam adhastād diśi divyena cakṣuṣā gaṅgānadīvālukopamān buddhān bhagavato draṣṭukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyaṃ/ evam upariṣṭād diśi divyena cakṣuṣā gaṅgānadīvālukopamān buddhān bhagavato draṣṭukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyaṃ}}/
03010 yāṃś ca te buddhānāṃ bahgavanto dharmān bhāṣante tān dharmān divyena

03011 śrotreṇa śrotukāmena teṣāñ ca buddhānāṃ bhagavataṃ cetasaiva cittaṃ yathābhūtaṃ
03012 parijñātukāmena teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ pūrvayogasahagatāṃ bodhisattvatā-
03013 m anusmartukāmena teṣāñ ca buddhānām ṛddhivikurvitaṃ draṣṭukāmena {prajñāpāramitāyām śikṣitavyam}/
03014 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} yāṃs te buddhā bhagavantaḥ samantād daśasu dikṣu sarvalokadhātuṣu
03015 dharmān bhāṣante tāñ śrutvā anācchedyena smṛtibalādhānena sarvān
03016 sandhārayitukāmena yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddha iti {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/
03017 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} atītānāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ buddhakṣetrāṇi draṣtukāmena
03018 anāgatānām api buddhānāṃ bhagavatāṃ buddhakṣetrāṇi draṣṭukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ ye
03101 caitarhi samantād daśadiśi loke buddhā bhagavantas tiṣṭhanti dhriyante
03102 yāpayanti teṣām api buddhānāṃ bhagavatāṃ buddhakṣetrāṇi draṣṭukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}//
03103 [iti śamathavipaśyanāsahagato yānopamaḥ//]
03104 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} yat kiñcid daśasu dikṣu buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate
03105 bhāṣiṣyate ca yad idaṃ sūtraṃ geyaṃ vyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ nidānam itivṛttakaṃ
03106 jātakaṃ vaipulyādbhutā dharmā avadānam upadeśāḥ yac ca śrāvakair na śrutaṃ tat sarva-
03107 m udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya pratipattu-
03108 kāmena parebhyaś ca vistareṇa samprakāśayitukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena}
03109 yat kiñcit pūrvasyāṃ diśi buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate bhāṣiṣyate ca
03110 tat sarvam udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya
03111 pratipattukāmena parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ yat
03112 kiñcid dakṣiṇasyāṃ diśi {{buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate bhāṣiṣyate ca tat sarvam udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya pratipattukāmena parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yat kiñcid paścimāyāṃ diśi buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate bhāṣiṣyate ca tat sarvam udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya pratipattukāmena parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yat kiñcid uttarasyāṃ diśi buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate bhāṣiṣyate ca tat sarvam udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya pratipattukāmena parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yat kiñcid uttarapūrvasyāṃ diśi buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate bhāṣiṣyate ca tat sarvam udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya pratipattukāmena parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yat kiñcid pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate bhāṣiṣyate ca tat sarvam udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya pratipattukāmena parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yat kiñcid dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate bhāṣiṣyate ca tat sarvam udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya pratipattukāmena parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yat kiñcid paścimottarasyāṃ diśi buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate bhāṣiṣyate ca tat sarvam udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya pratipattukāmena parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yat kiñcid adhastād diśi buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate bhāṣiṣyate ca tat sarvam udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya pratipattukāmena parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/}}
03113 {{yat kiñcid ūrdhvaṃ diśi buddhair bhagavadbhir bhāṣitaṃ bhāṣyate bhāṣiṣyate ca tat sarvam udgrahītukāmena dhārayitukāmena vācayitukāmena tathatvāya pratipattukāmena parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}}// [iti dhāraṇīpratibhānasahagataḥ
03114 prasnavaṇopamaḥ//]
03115 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} yāni pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu loka-
03116 dhātuṣu andhakāratamisrāṇi yatra sūryācandramasor api prabhāyā gatir nāsti
03117 tāni sarvāṇy avabhāsayitukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ yāni dakṣiṇasyāṃ diśi
03118 {{gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu andhakāratamisrāṇi yatra sūryācandramasor api prabhāyā gatir nāsti tāni sarvāṇy avabhāsayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yāni paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu andhakāratamisrāṇi yatra sūryācandramasor api prabhāyā gatir nāsti tāni sarvāṇy avabhāsayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yāni uttarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu andhakāratamisrāṇi yatra sūryācandramasor api prabhāyā gatir nāsti tāni sarvāṇy avabhāsayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yāni uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu andhakāratamisrāṇi yatra sūryācandramasor api prabhāyā gatir nāsti tāni sarvāṇy avabhāsayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yāni pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu andhakāratamisrāṇi yatra sūryācandramasor api prabhāyā gatir nāsti tāni sarvāṇy avabhāsayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yāni dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu andhakāratamisrāṇi yatra sūryācandramasor api prabhāyā gatir nāsti tāni sarvāṇy avabhāsayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yāni paścimottarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu andhakāratamisrāṇi yatra sūryācandramasor api prabhāyā gatir nāsti tāni sarvāṇy avabhāsayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ yāni adhastād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu andhakāratamisrāṇi yatra sūryācandramasor api prabhāyā gatir nāsti tāni sarvāṇy avabhāsayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/}}

03119 {{yāni upariṣṭād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu andhakāratamisrāṇi yatra sūryācandramasor api prabhāyā gatir nāsti tāni sarvāṇy avabhāsayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} ye pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvāluko-
03120 pameṣu lokadhātuṣu sattvā nānābuddhakṣetreṣūpapannās tān sarvān buddhaśabdaṃ
03121 dharmaśabdaṃ saṅghaśabdaṃ saṃśrāvayitukāmena tāmś ca sattvān samyagdṛṣṭyāṃ
03201 pratiṣṭhāpayitukāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ ye dakṣiṇasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvā nānābuddhakṣetreṣūpapannās tān sarvān buddhaśabdaṃ dharmaśabdaṃ saṅghaśabdaṃ saṃśrāvayitukāmena tāmś ca sattvān samyagdṛṣṭyāṃ pratiṣṭhāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvā nānābuddhakṣetreṣūpapannās tān sarvān buddhaśabdaṃ dharmaśabdaṃ saṅghaśabdaṃ saṃśrāvayitukāmena tāmś ca sattvān samyagdṛṣṭyāṃ pratiṣṭhāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye uttarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvā nānābuddhakṣetreṣūpapannās tān sarvān buddhaśabdaṃ dharmaśabdaṃ saṅghaśabdaṃ saṃśrāvayitukāmena tāmś ca sattvān samyagdṛṣṭyāṃ pratiṣṭhāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvā nānābuddhakṣetreṣūpapannās tān sarvān buddhaśabdaṃ dharmaśabdaṃ saṅghaśabdaṃ saṃśrāvayitukāmena tāmś ca sattvān samyagdṛṣṭyāṃ pratiṣṭhāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvā nānābuddhakṣetreṣūpapannās tān sarvān buddhaśabdaṃ dharmaśabdaṃ saṅghaśabdaṃ saṃśrāvayitukāmena tāmś ca sattvān samyagdṛṣṭyāṃ pratiṣṭhāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvā nānābuddhakṣetreṣūpapannās tān sarvān buddhaśabdaṃ dharmaśabdaṃ saṅghaśabdaṃ saṃśrāvayitukāmena tāmś ca sattvān samyagdṛṣṭyāṃ pratiṣṭhāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye paścimottarasyām diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvā nānābuddhakṣetreṣūpapannās tān sarvān buddhaśabdaṃ dharmaśabdaṃ saṅghaśabdaṃ saṃśrāvayitukāmena tāmś ca sattvān samyagdṛṣṭyāṃ pratiṣṭhāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye adhastād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvā nānābuddhakṣetreṣūpapannās tān sarvān buddhaśabdaṃ dharmaśabdaṃ saṅghaśabdaṃ saṃśrāvayitukāmena tāmś ca sattvān samyagdṛṣṭyāṃ pratiṣṭhāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/}}
03202 {{ye upariṣṭād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvā nānābuddhakṣetreṣūpapannās tān sarvān buddhaśabdaṃ dharmaśabdaṃ saṅghaśabdaṃ saṃśrāvayitukāmena tāmś ca sattvān samyagdṛṣṭyāṃ pratiṣṭhāpayitukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam }}//
03203 [iti dharmoddānasahagata ānandaśabdopamaḥ/]
03204 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} ye pūrvasyāṃ diśi gaṅgādanīvālukopameṣu lokadātuṣu
03205 sarvabuddhakṣetreṣu sattvā andhās te mamānubhāvena cakṣuṣā rūpāṇi drakṣyanīti
03206 {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ evaṃ vadhirāḥ śrotreṇa śabdān śroṣyantīti unmattāḥ smṛtiṃ
03207 pratilapsyante iti nagnāś cailāni pratilapsyanta iti jighatsitāḥ
03208 sattvāḥ pūrṇapātrā bhviṣyantīti apāyopapannāś ca sattvāḥ sarvāpāyebhyo
03209 vimokṣyante manuṣyātmabhāvañ ca pratilapsyante iti duḥśīlān śīlaskandhe
03210 pratiṣṭhāpayiṣyāmīti asamāhitān samādhiskandhe {pratiṣṭhāpayiṣyāmīti} duṣ-
03211 prajñān prajñāskandhe {pratiṣṭhāpayiṣyāmīti} avimuktān vimutiskandhe {pratiṣṭhāpayiṣyāmīti} avi-

03212 muktijñānadarśanān vimuktijñānadarśanskandhe {pratiṣṭhāpayiṣyāmīti} aṭṭaṣṭasatyān srota-
03213 āpattiphale {pratiṣṭhāpayiṣyāmīti} sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve {pratiṣṭhāpayiṣyāmīti}
03214 pratyekabodhau {pratiṣṭhāpayiṣyāmīti} anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau {pratiṣṭhāpayiṣyāmīti} bodhisattvena
03215 prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye dakṣiṇasyāṃ diśi {{gaṅgādanīvālukopameṣu lokadātuṣu sarvabuddhakṣetreṣu sattvā andhās te mamānubhāvena cakṣuṣā rūpāṇi drakṣyanīti prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ vadhirāḥ śrotreṇa śabdān śroṣyantīti unmattāḥ smṛtiṃ pratilapsyante iti nagnāś cailāni pratilapsyanta iti jighatsitāḥ sattvāḥ pūrṇapātrā bhviṣyantīti apāyopapannāś ca sattvāḥ sarvāpāyebhyo vimokṣyante manuṣyātmabhāvañ ca pratilapsyante iti duḥśīlān śīlaskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti asamāhitān samādhiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti duṣprajñān prajñāskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktān vimutiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktijñānadarśanān vimuktijñānadarśanskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti aṭṭaṣṭasatyān srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayiṣyāmīti sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve pratiṣṭhāpayiṣyāmīti pratyekabodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti bodhisattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye paścimāyāṃ diśi gaṅgādanīvālukopameṣu lokadātuṣu sarvabuddhakṣetreṣu sattvā andhās te mamānubhāvena cakṣuṣā rūpāṇi drakṣyanīti prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ vadhirāḥ śrotreṇa śabdān śroṣyantīti unmattāḥ smṛtiṃ pratilapsyante iti nagnāś cailāni pratilapsyanta iti jighatsitāḥ sattvāḥ pūrṇapātrā bhviṣyantīti apāyopapannāś ca sattvāḥ sarvāpāyebhyo vimokṣyante manuṣyātmabhāvañ ca pratilapsyante iti duḥśīlān śīlaskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti asamāhitān samādhiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti duṣprajñān prajñāskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktān vimutiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktijñānadarśanān vimuktijñānadarśanskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti aṭṭaṣṭasatyān srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayiṣyāmīti sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve pratiṣṭhāpayiṣyāmīti pratyekabodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti bodhisattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye uttarasyāṃ diśi gaṅgādanīvālukopameṣu lokadātuṣu sarvabuddhakṣetreṣu sattvā andhās te mamānubhāvena cakṣuṣā rūpāṇi drakṣyanīti prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ vadhirāḥ śrotreṇa śabdān śroṣyantīti unmattāḥ smṛtiṃ pratilapsyante iti nagnāś cailāni pratilapsyanta iti jighatsitāḥ sattvāḥ pūrṇapātrā bhviṣyantīti apāyopapannāś ca sattvāḥ sarvāpāyebhyo vimokṣyante manuṣyātmabhāvañ ca pratilapsyante iti duḥśīlān śīlaskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti asamāhitān samādhiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti duṣprajñān prajñāskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktān vimutiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktijñānadarśanān vimuktijñānadarśanskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti aṭṭaṣṭasatyān srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayiṣyāmīti sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve pratiṣṭhāpayiṣyāmīti pratyekabodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti bodhisattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgādanīvālukopameṣu lokadātuṣu sarvabuddhakṣetreṣu sattvā andhās te mamānubhāvena cakṣuṣā rūpāṇi drakṣyanīti prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ vadhirāḥ śrotreṇa śabdān śroṣyantīti unmattāḥ smṛtiṃ pratilapsyante iti nagnāś cailāni pratilapsyanta iti jighatsitāḥ sattvāḥ pūrṇapātrā bhviṣyantīti apāyopapannāś ca sattvāḥ sarvāpāyebhyo vimokṣyante manuṣyātmabhāvañ ca pratilapsyante iti duḥśīlān śīlaskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti asamāhitān samādhiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti duṣprajñān prajñāskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktān vimutiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktijñānadarśanān vimuktijñānadarśanskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti aṭṭaṣṭasatyān srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayiṣyāmīti sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve pratiṣṭhāpayiṣyāmīti pratyekabodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti bodhisattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgādanīvālukopameṣu lokadātuṣu sarvabuddhakṣetreṣu sattvā andhās te mamānubhāvena cakṣuṣā rūpāṇi drakṣyanīti prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ vadhirāḥ śrotreṇa śabdān śroṣyantīti unmattāḥ smṛtiṃ pratilapsyante iti nagnāś cailāni

pratilapsyanta iti jighatsitāḥ sattvāḥ pūrṇapātrā bhviṣyantīti apāyopapannāś ca sattvāḥ sarvāpāyebhyo vimokṣyante manuṣyātmabhāvañ ca pratilapsyante iti duḥśīlān śīlaskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti asamāhitān samādhiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti duṣprajñān prajñāskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktān vimutiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktijñānadarśanān vimuktijñānadarśanskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti aṭṭaṣṭasatyān srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayiṣyāmīti sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve pratiṣṭhāpayiṣyāmīti pratyekabodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti bodhisattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgādanīvālukopameṣu lokadātuṣu sarvabuddhakṣetreṣu sattvā andhās te mamānubhāvena cakṣuṣā rūpāṇi drakṣyanīti prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ vadhirāḥ śrotreṇa śabdān śroṣyantīti unmattāḥ smṛtiṃ pratilapsyante iti nagnāś cailāni pratilapsyanta iti jighatsitāḥ sattvāḥ pūrṇapātrā bhviṣyantīti apāyopapannāś ca sattvāḥ sarvāpāyebhyo vimokṣyante manuṣyātmabhāvañ ca pratilapsyante iti duḥśīlān śīlaskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti asamāhitān samādhiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti duṣprajñān prajñāskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktān vimutiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktijñānadarśanān vimuktijñānadarśanskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti aṭṭaṣṭasatyān srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayiṣyāmīti sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve pratiṣṭhāpayiṣyāmīti pratyekabodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti bodhisattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye paścimottarasyām diśi gaṅgādanīvālukopameṣu lokadātuṣu sarvabuddhakṣetreṣu sattvā andhās te mamānubhāvena cakṣuṣā rūpāṇi drakṣyanīti prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ vadhirāḥ śrotreṇa śabdān śroṣyantīti unmattāḥ smṛtiṃ pratilapsyante iti nagnāś cailāni pratilapsyanta iti jighatsitāḥ sattvāḥ pūrṇapātrā bhviṣyantīti apāyopapannāś ca sattvāḥ sarvāpāyebhyo vimokṣyante manuṣyātmabhāvañ ca pratilapsyante iti duḥśīlān śīlaskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti asamāhitān samādhiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti duṣprajñān prajñāskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktān vimutiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktijñānadarśanān vimuktijñānadarśanskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti aṭṭaṣṭasatyān srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayiṣyāmīti sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve pratiṣṭhāpayiṣyāmīti pratyekabodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti bodhisattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ ye adhastād diśi gaṅgādanīvālukopameṣu lokadātuṣu sarvabuddhakṣetreṣu sattvā andhās te mamānubhāvena cakṣuṣā rūpāṇi drakṣyanīti prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ vadhirāḥ śrotreṇa śabdān śroṣyantīti unmattāḥ smṛtiṃ pratilapsyante iti nagnāś cailāni pratilapsyanta iti jighatsitāḥ sattvāḥ pūrṇapātrā bhviṣyantīti apāyopapannāś ca sattvāḥ sarvāpāyebhyo vimokṣyante manuṣyātmabhāvañ ca pratilapsyante iti duḥśīlān śīlaskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti asamāhitān samādhiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti duṣprajñān prajñāskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktān vimutiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktijñānadarśanān vimuktijñānadarśanskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti aṭṭaṣṭasatyān srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayiṣyāmīti sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve pratiṣṭhāpayiṣyāmīti pratyekabodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti bodhisattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/}}
03216 {{ye ūrdhvaṃ diśi gaṅgādanīvālukopameṣu lokadātuṣu sarvabuddhakṣetreṣu sattvā andhās te mamānubhāvena cakṣuṣā rūpāṇi drakṣyanīti prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/ evaṃ vadhirāḥ śrotreṇa śabdān śroṣyantīti unmattāḥ smṛtiṃ pratilapsyante iti nagnāś cailāni pratilapsyanta iti jighatsitāḥ sattvāḥ pūrṇapātrā bhviṣyantīti apāyopapannāś ca sattvāḥ sarvāpāyebhyo vimokṣyante manuṣyātmabhāvañ ca pratilapsyante iti duḥśīlān śīlaskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti asamāhitān samādhiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti duṣprajñān prajñāskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktān vimutiskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti avimuktijñānadarśanān vimuktijñānadarśanskandhe pratiṣṭhāpayiṣyāmīti aṭṭaṣṭasatyān srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayiṣyāmīti sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve pratiṣṭhāpayiṣyāmīti pratyekabodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpayiṣyāmīti bodhisattvena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam/}}
03217 [iti ekāyanamārgasahagato nadīsrotopamaḥ//]
03218 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} tathāgateryāpathe śikṣitumāmena {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ
03219 {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena} prajñāpāramitāyāṃ caratā evam upaparīkṣitavyam/ kadā nv ahaṃ nāgā-
03301 valokitam avalokayiṣyāmīti kim ity ahaṃ pṛthivīṃ caturaṅgulam aspṛśan
03302 padbhyāṃ gaccheyam iti {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ śāriputra bodhisattvena mahāsattvena
03303 prajñāpāramitāyāṃ caratā evam upaparīkṣitavyam/ kim ity ahaṃ cātu-
03304 rmahārājakāyikais trayastriṃśair yāmairs tuṣitair nirmāṇaratibhiḥ paranirmitavaśa-
03305 vartibhir brahmakāyikair brahmapurohitair brahmapāriṣadyaiḥ parīttābhaiḥ apramāṇābhai-
03306 r ābhāsvaraiḥ parīttaśubhair apramāṇaśubhaiḥ śubhakṛtsnair anabhrakaiḥ puṇyaprasavai-
03307 r bṛhatphalair asaṃjñisattvaiḥ śuddhāvāsair aspṛhair atapaiḥ sadṛśaiḥ sudarśanair aka-
03308 niṣṭhaiś ca parivṛtaḥ puraskṛto 'nekadevaputrakoṭīniyutaśatasahasrair bodhimaṇḍa-
03309 drumamūlam upasaṃkrameyam iti {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ caratā evam upaparīkṣitavyam}/ kim iti ye cātu-
03310 rmahārājakāyikā devās trayastriṃśā yāmās tuṣitā {{nirmāṇaratayaḥ paranirmitavaśavartino brahmakāyikā brahmapurohitā brahmapāriṣadyāḥ parīttābhā apramāṇābhā ābhāsvarāḥ parīttaśubhā apramāṇaśubhāḥ śubhakṛtsnā anabhrakāḥ puṇyaprasavā bṛhatphalā asaṃjñisattvāḥ śuddhāvāsā aspṛhā atapāḥ sadṛśāḥ sudarśanā }}
03311 akaniṣṭhāś ca devāḥ bodhimaṇḍadrumamūlaṃ pratisaṃstareyur iti

03312 {prajñāpāramitāyām śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena prajñāPāramitāYāṃ caratā evam upaparīkṣitavyam}/ kim iti me 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhi-
03313 saṃbuddhasya gacchato vā tiṣṭhato vā niṣaṇasya śayānasya vā sa pṛthivīpradeśo
03314 vajramayaḥ santiṣṭhate iti {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena prajñāPāramitāYāṃ caratā evam upaparīkṣitavyam}/ kim ity ahaṃ yatraiva divase
03315 niṣkrāmeyaṃ tatraiva divase 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyeyam iti/
03401 tatraiva divase dharmacakraṃ pravartayeyam iti/ dharmacakraṃ ca me pravartayamānasyā-
03402 saṃkhyeyānām aprameyāṇāṃ sattvānāṃ cirajo vigatamalaṃ dharmeṣu dharmacakṣu-
03403 r vimucyed iti/ asaṃkhyeyānām aprameyāṇāṃ sattvānām anupādāyāsravebhya-
03404 ś cittāni vimucyeyur iti/ asaṃkhyeyā aprameyāḥ sattvā avinivartanīyā
03405 bhaveyur anuttarāyāḥ samyaksaṃbodher iti {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ evam upaparīkṣitavyam}/ kim iti
03406 me 'prameyo 'saṃkhyeyaḥ śrāvakasaṃṅhaḥ syād ity aprameyāḥ asaṃkhyeyāḥ sattvā ekadharma-
03407 deśanāyā ekāsanikā bodhisattvā bhaveyur avinivartanīyā anuttarāyāḥ
03408 samyaksaṃbodher iti/ asaṃkhyeyaś cāprameyaś ca bodhisattvasaṃgho bhaved iti/
03409 aparimitaṃ cāyuḥpramāṇaṃ bhaved iti/ aparimitā ca prabhāsampad bhaved iti/
03410 {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ evam upaparīkṣitavyam}/ kim iti me 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhasya
03411 tasmin buddhakṣetre rāgadveṣamohāyatanāni sarveṇa sarvaṃ sarvathā sarvaṃ na
03412 bhaveyur iti {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/ punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ evam upaparīkṣitavyam}/ kim iti me 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhi-
03413 saṃbuddhasya evaṃrūpayā prajñayā sattvāḥ samanvāgatā bhaveyur yad anyabuddhakṣetrasthā
03414 buddhā bhagavantaḥ evam udānam udānayeyuḥ/ sādhu śamaḥ sādhu damaḥ sādhu saṃyamaḥ
03415 sādhu cīrṇabrahmacaryāvāsaḥ sādhv avihiṃsā sarvaprāṇibhūteṣv iti {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/
03416 punar aparaṃ {śāriputra bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ evam upaparīkṣitavyam}/ kim iti me parinirvṛtasya saddharmāntardhānam api na syāt saha

03417 śravanena ca me nāmadheyasya ye daśasu dikśu gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu
03418 sattvās te niyatā bhaveyur anuttarāyāḥ samyaksaṃbodher iti {prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam}/
03501 yasmin samaye śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ
03502 caran imān guṇān utpādayati tadā ye trisāhasramahāsāhasre lokadhātau
03503 mahārājānas te evaṃ cintayanti vayam asmai bodhisattvāya catvāri pātrāṇi
03504 dāsyāmaḥ/ yathā dattāni pūrvakair mahārājaiḥ pūrvakāṇāṃ tathāgatānāṃ
03505 trayastriṃśāś ca devā āttamanaskā bhavanti yāmās tuṣitā nimāṇaratayaḥ
03506 paranirmitavaśavartino devā utsukā bhaviṣyanti/ vayam asya bodhi-
03507 sattvasya mahāsattvasyopasthānaparicaryāḥ kariṣyāma iti/ evam āsurāḥ
03508 kāyāḥ parihāsyante/ divyāḥ kāyāḥ abhivardhiṣyante āttamanaskāś ca
03509 trisāhasramahāsāhasre lokadhātau bhavanti/ brahmapāriṣadyā brahmapurohitā
03510 mahābrahmāṇaḥ āttamanaskā bhavanti/ parīttābhā apramāṇābhāś ca
03511 ābhāsvarāḥ parīttaśubhā apramāṇaśubhāḥ śubhakṛtsnā anabhrakāḥ puṇya-
03512 prasavā bṛhatphalā asaṃjñisattvāḥ śuddhāvāsā avṛhā atapāḥ sadṛśāḥ
03513 sudarśanā akaniṣṭhāś ca deśās teṣām evaṃ bhavati/ vayam enam abhisaṃbuddham adhye-
03514 ṣiṣyāmo dharmacakrapravartanāya/
03515 yasmin samaye śāriptura bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ
03516 caran vivardhate ṣaḍbhiḥ pāramitābhiḥ tasmin samaye āttamanaskā
03517 bhavanti bodhisattvayānikāḥ kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca vayam asya mātā-
03518 pitarau bhviṣyāmo bhāryāputrajñātisālohitā iti/
03519 āttamanaskā bhavanti catvāro mahārājāno devās trayastriṃśā devā
03601 yāmās tuṣitā devā {{nirmāṇaratayaḥ paranirmitavaśavartino brahmakāyikā brahmapurohitā mahābrahmāṇā brahmapāriṣadyāḥ parīttābhā apramāṇābhā ābhāsvarāḥ parīttaśubhā apramāṇaśubhāḥ śubhakṛtsnā anabhrakāḥ puṇyaprasavā bṛhatphalā asaṃjñisattvāḥ śuddhāvāsā aspṛhā atapāḥ sadṛśāḥ sudarśanā }} akaniṣṭhāś ca devā
03602 bodhisattvasya mahāsattvasya maithunadharmaparivarjanena/
03603 atha yaḥ prathamacittotpādam upādāya bodhisattvo mahāsattvo branmacārī
03604 bhavati/ na saṃyojanīyair dharmaiḥ saṃprayujyate/ tasyaivaṃ bhavati abrahmacāriṇaḥ
03605 sa khalu punaḥ kāmān pratisevamānasya brahmalokopapatter apy antarāyo
03606 bhavati kaḥ punar vādo 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodheḥ/ tasmāt tarhi
03607 bodhisattvena mahāsattvena brahmacāriṇaiva gṛhād abhiniṣkramyānuttarā samyak-
03608 saṃbodhir abhisaṃboddhavyā nābrahmacāriṇā// evam ukte āyuṣmān śāriputro
03609 bhagavantam etad avocat// kiṃ punar bhagavan avaśyaṃ bodhisattvasya mātā-
03610 pitṛbhyāṃ bhavitavyaṃ bhāryāputrajñātisālohitair bhavitavyam/ evam ukte
03611 bhagavān āyuṣmantaṃ śāriputram etad avocat/ keṣāṃcic chāriputra bodhisattvānāṃ
03612 mahāsattvānāṃ mātāpitrau bhavataḥ bhāryāputrajñātisālohitā vā
03613 keṣāñcid bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prathamacittotpādam upādāya brahma-
03614 caryāsamādānante kumārabhūtā eva bodhisattva cārikāṃ caranto 'nuttarāṃ
03615 samykasaṃbodhim abhisaṃbudhyante/ kecid bodhisattvā mahāsattvā upāya-
03616 kauśalyena ca pañca kāmaguṇān paribhujyābhiniṣkramyānuttarāyāṃ samyak-
03701 saṃbodhim abhisaṃbudhyante/ tad yathāpi nāma śāriputra dakṣo māyākāro
03702 vā māyākārāntevāsī vā suśikṣito bhavet māyāyām/ sa pañca kāma-
03703 guṇān abhinirmāya taiḥ pañcabhiḥ kāmaguṇai rameta krīḍet paricaret/ tat

03704 kiṃ manyase śāriputra api nu tena māyākāreṇa vā māyākārānte-
03705 vāsinā vā pañca kāmaguṇā āsvāditāḥ paribhuktā bhaveyuḥ/
03706 śāriputra āha/ no hīdaṃ bhagavan/ bhagavān āha/ evam eva śāriputra
03707 bodhisattvo mahāsattva upāyakauśalyena ca pañca kāmaguṇān paribhuṃkte
03708 sattvānāṃ paripākahetoḥ/ na punar bodhisattvo mahāsattvaḥ kāmaguṇai-
03709 r lipyate/ anena paryāyena bodhisattvo mahāsattvaḥ kāmānām avarṇaṃ
03710 bhāṣate ādīptāḥ kāmāḥ jugupsitāḥ kāmāḥ badhakāḥ kāmāḥ
03711 pratyarthikāḥ kāmāḥ/ evaṃ hi śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ sattva-
03712 paripākahetoḥ pañca kāmaguṇān upādadāti// [iti dharmakāmasahagato
03713 mahāmeghopamaḥ//] [iti uktaś cittotpādaḥ//]
03714 evam ukte āyuṣmān śāriputro bhagavantam etad avocat/ kathaṃ bhagavan
03715 bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ caritavyam/ evam ukte bhaga-
03716 vān āyuṣmantaṃ śāriputram etad avocat/ iha śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ
03717 prajñāpāramitāyāṃ caran bodhisattva eva samāno bodhisattvaṃ na samanupaśyati
03718 bodhisattvanāmāpi na samanupaśyati/ bodhisattvacaryām api na samanu-
03719 paśyati/ prajñāpāramitām api na samanupaśyati/ rūpam api na samanu-
03720 paśyati/ evaṃ vedanāṃ saṃjñāṃ saṃskārān vijñānam api na samanupaśyati/
03801 tat kasya hetoḥ/ tathā hi bodhisattvo mahāsattvo bodhisattvasvabhāvena
03802 śūnyaḥ prajñāpāramitāsvabhāvena śūnyaḥ/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā/
03803 tathā hi śūnyatayā na rūpaṃ śūnyaṃ na vedanā na saṃjñā na saṃskārā na vijñānaṃ
03804 śūnyatayā śūnyaṃ nānyatra rūpāc chūnyatā nāpy atra vedanāyāḥ śūnyatā nānyatra
03805 saṃjñāyāḥ śūnyatā nānyatra saṃskārebhyaḥ śūnyatā nānyatra vijñānāc chūnyatā/
03806 tat kasya hetoḥ/ rūpam eva śūnyatā vedanaiva śūnyatā saṃjñaiva śūnyatā
03807 saṃskārā eva śūnyatā vijñānam eva śūnyatā śūnyataiva rūpaṃ śūnyataiva vedanā
03808 śūnyataiva saṃjñā śūnyataiva saṃskārāḥ śūnyataiva vijñānam/ tat kasya hetoḥ/
03809 tathā hi nāmamātram idaṃ yad idaṃ bodhisattva iti/ nāmamātram idaṃ yad idaṃ
03810 prajñāpāramiteti nāmamātram idaṃ rūpaṃ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ vijñānam/
03811 tathā hi māyopaṃ rūpaṃ vedanā saṃjñā saṃskārā vijñānaṃ māyā ca nāmamātraṃ
03812 na deśasthā na pradeśasthā asahasambhūtaṃ vitathadarśanam/ māyādarśana-
03813 svabhāvasya hi notpādo na nirodhaḥ/ na saṃkleśo na vyavadānam/ evaṃ
03814 prajñāpāramitāyāṃ caran bodhisattvo mahāsattva utpādam api na samanupaśyati
03815 nirodham api na samanupaśyati/ saṃkleśam api na samanupaśyati/ vyava-
03816 dānam api na samanupaśyati/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi kṛtrimaṃ nāma
03817 pratidharmam/ te ca kalpitāḥ/ āgantukena nāmadheyena vyavahriyante/
03818 tāni bodhisattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran sarvanāmāni na samanupaśyati
03819 asamanupaśyan nābhiniviśate/ punar aparaṃ śāriputra bodhisattvaḥ prajñāpāra-
03820 mitāyāṃ caran naivam upaparīkṣate nāmamātram idaṃ yad idaṃ bodhisattva iti/
03821 nāmamātram idaṃ yad uta bodhir iti/ nāma{mātram idaṃ yad uta} prajñā-
03901 pāramiteti/ nāma{mātram idaṃ yad uta} prajñāpāramitāyāṃ caryeti/ nāma{mātram idaṃ yad uta} rūpam iti/ nāma{mātram idaṃ yad uta}
03902 vedaneti/ nāma{mātram idaṃ yad uta} saṃjñeti/ nāma{mātram idaṃ yad uta} saṃskārā iti/ nāma {mātram idaṃ yad uta} vijñānam iti/

03903 tad yathāpi nāma śāriputra ātmeti cocyate/ na cātmā upalabhyate/
03904 na sattvo na jīvo na poṣo na puruṣo na pudgalo na manujo 'py upalabhyante/
03905 anupalambhaśūnyatām upādāya/ tat kasya hetos tathā hi bodhisattvas tam api
03906 na samanupaśyati yenābhiniviśeta/ evaṃ caran bodhisattvo mahāsattvaḥ
03907 prajñāpāramitāyāṃ carati/ sacec chāriputrāyaṃ jambudvīpaḥ paripūrṇo bhave-
03908 c chāriputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ tad yathāpi nāma nalavanaṃ vā veṇu-
03909 vanaṃ vā ikṣuvaṇaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā
03910 sā prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvasya prajñāyāḥ śatatamīm api kalāṃ
03911 nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇa-
03912 nām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api nopaiti/ evaṃ śāriputra prajñā-
03913 pāramitāyāṃ carto bodhisattvasyaikadivasabhāvitā yā prajñā sā sarvaśrāvaka-
03914 pratyekabuddhānāṃ prajñām abhibhavati/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi śāriptura
03915 yā bodhisattvasya prajñā sā sarvasattvānāṃ nirvāṇāya pratyupasthitā/ tiṣṭhatu
03916 śāriputrāyaṃ jambudvīpaḥ paripūrṇaḥ śāriputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ/
03917 sacec chāriputra trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ paripūrṇo bhavec chāri-
03918 putramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ {{tad yathāpi nāma nalavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā ikṣuvaṇaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā sā prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvasya prajñāyāḥ śatatamīm api kalāṃ nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api nopaiti/}} tiṣṭhatu śāriputra
03919 trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ paripūrṇaḥ śāriputramaudgalyāyanasadṛśai-
03920 r bhikṣubhiḥ/ sacec chāriputra pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā loka-
03921 dhātavaḥ paripūrṇā bhaveyuḥ śāriputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ {{tad yathāpi nāma nalavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā ikṣuvaṇaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā sā prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvasya prajñāyāḥ śatatamīm api kalāṃ nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api nopaiti/}} {{sacec chāriputra dakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ paripūrṇā bhaveyuḥ śāriputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ tad yathāpi nāma nalavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā ikṣuvaṇaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā sā prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvasya prajñāyāḥ śatatamīm api kalāṃ nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api nopaiti/}} sa-
03922 cec chāriputra paścimāyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ paripūrṇā bhaveyuḥ śāriputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ tad yathāpi nāma nalavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā ikṣuvaṇaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā sā prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvasya prajñāyāḥ śatatamīm api kalāṃ nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api nopaiti/ sacec chāriputra uttarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ paripūrṇā bhaveyuḥ śāriputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ tad yathāpi nāma nalavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā ikṣuvaṇaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā sā prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvasya prajñāyāḥ śatatamīm api kalāṃ nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api nopaiti/ sacec chāriputra uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ paripūrṇā bhaveyuḥ śāriputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ tad yathāpi nāma nalavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā ikṣuvaṇaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā sā prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvasya prajñāyāḥ śatatamīm api kalāṃ nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api nopaiti/ sacec chāriputra pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ paripūrṇā bhaveyuḥ śāriputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ tad yathāpi nāma nalavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā ikṣuvaṇaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā sā prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvasya prajñāyāḥ śatatamīm api kalāṃ nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api nopaiti/ sacec chāriputra dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ paripūrṇā bhaveyuḥ śāriputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ tad yathāpi nāma nalavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā ikṣuvaṇaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā sā prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvasya prajñāyāḥ śatatamīm api kalāṃ nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api nopaiti/ sacec chāriputra paścimottarasyām diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ paripūrṇā bhaveyuḥ śāriputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ tad yathāpi nāma nalavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā ikṣuvaṇaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā sā prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvasya prajñāyāḥ śatatamīm api kalāṃ nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api nopaiti/ sacec chāriputra adhastād diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ paripūrṇā bhaveyuḥ śāriputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ tad yathāpi nāma nalavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā ikṣuvaṇaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā sā prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvasya prajñāyāḥ śatatamīm api kalāṃ nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api nopaiti/}}

03923 {{sacec chāriputra ūrdhvaṃ diśi gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavaḥ paripūrṇā bhaveyuḥ śāriputramaudgalyāyanasadṛśair bhikṣubhiḥ tad yathāpi nāma nalavanaṃ vā veṇuvanaṃ vā ikṣuvaṇaṃ vā śaravaṇaṃ vā śālivanaṃ vā tilavanaṃ vā teṣāṃ yā prajñā sā prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvasya prajñāyāḥ śatatamīm api kalāṃ nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api nopaiti/}}
03924 atha khalv āyuṣmān śāriputro bhagavantam etad avocat/ yeyaṃ bhagavan
04001 srotaāpannasya prajñā sakṛdāgāmino 'nāgāmino 'rhataḥ pratyekabuddhasya prajñā
04002 bodhisattvasya mahāsattvasya prajñā tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya prajñā
04003 sarvā etāḥ prajñāñ abhinnā viviktā anutpannā asvabhāvāḥ śūnyāḥ/ na
04004 ca bhagavann abhinnasya viviktasya anutpannasyāsvabhāvasya śūnyasya nānākaraṇa-
04005 m upalabhyate viśeṣo vā/ tat kathaṃ punar bhagavan yā bodhisattvasyaikadivasa-
04006 bhāvitā prajñā sā prajñāpāramitāyāṃ carataḥ prajñā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ
04007 prajñām abhibhavati/ evam ukte bhagavān āyuṣmantaṃ śāriputram etad avocat/ tat
04008 kiṃ manyase śāriputra yena kāryeṇa bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāra-
04009 mitāyāṃ carataḥ ekadivasabhāvitā prajñā pratyupasthitā sarvākāravaropetā
04010 savajñatāyāṃ carataḥ sarvasattvānāṃ arthaṃ kurvataḥ sarvākāraṃ sarvadharmān buddhvā
04011 sarvasattvāḥ parinirvāpayitavyā iti/ api nu śāriputra tena kṛtyena
04012 sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ pratyupasthitā/ śāriputra āha/ no hīdaṃ
04013 bhagavan/ bhagavān āha/ tat kiṃ manyase śāriputra api nu sarvaśrāvaka-
04014 pratyekabuddhānām evaṃ bhavati/ asmābhir anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya
04015 sarvasattvanirupadhiśeṣanirvāṇadhātau parinirvāpayitavyā iti/ śāriputra
04016 āha/ no hīdaṃ bhagavan/ bhagavān āha/ tad anenāpi te śāriputra
04017 paryāyeṇaivaṃ veditavyam/ yeyaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ prajñā sā bodhi-
04018 sattvasya prajñāyā ekadivasabhāvitāyāḥ śatatamīm api kalāṃ {{nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api saṃkhyām api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniṣadam api upaniśām api}}

04019 nopaiti/
04020 tat kiṃ manyase śāriputra api nu sasrvaśrāvakapratyekabuddhānām evaṃ
04021 bhavati/ ṣaṭsu pāramitāsu caritvā sattvān paripācya buddhakṣetraṃ pariśodhya
04022 daśa tathāgatabalāni paripūrya catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭā-
04023 daśāveṇikān buddhadharmān paripūrya anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya
04101 aprameyān asaṃkhyeyān aparimāṇān sattvān parinirvāpayiṣyāma iti/ śāri-
04102 putra āha/ no hīdaṃ bhagavan/ bhavagān āha/ bodhisattvasya mahā-
04103 sattvasya punaḥ śāriputraivaṃ bhavaty ahaṃ ṣaṭsu pāramitāsu caritvā sattvān
04104 paripācya {{buddhakṣetraṃ pariśodhya daśa tathāgatabalāni paripūrya catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān paripūrya anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya aprameyān asaṃkhyeyān aparimāṇān}} sattvān parinirvāpayiṣyāmīti/ tad yathāpi
04105 nāma śāriputra na bhavati khadyotakasya prāṇakajātasya mamābhayā jaṃbu-
04106 dvīpo 'vabhāsyeteti mamābhayā jambudvīpaḥ sphuṭo bhaved iti/ evam eva
04107 śāriputra sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ naivaṃ bhavati ekasyāpy ahaṃ ṣaṭsu pāra-
04108 mitāsu caritvā sattvān paripācya {{buddhakṣetraṃ pariśodhya daśa tathāgatabalāni paripūrya catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān paripūrya anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya aprameyān asaṃkhyeyān aparimāṇān}} sattvān parinirvāpayi-
04109 ṣyāmīti/ tad yathāpi nāma śāriputra sūryamaṇḍalam udayat sarvajambudvīpa-
04110 m avabhāsena sphuṭīkaroti/ evam eva śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ
04111 ṣaṭsu pāramitāsu caritvā sattvān paripācya {{buddhakṣetraṃ pariśodhya daśa tathāgatabalāni paripūrya catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān paripūrya anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya aprameyān asaṃkhyeyān aparimāṇān}} sattvān
04112 parinirvāpayati/
04113 evam ukte āyuṣmān śāriputro bhagavantam etad avocat/ kathaṃ bhagavan
04114 bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhabhūmiṃ cātikramya avinivarta-
04115 nīyabhūmim anuprāpnoti bodhimārgaṃ ca pariśodhayati/ evam ukte bhagavān ā-
04116 yuṣmantaṃ śāriputram etad avocat/ iha śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ
04117 prathamacittotpādam upādāya ṣaṭsu pāramitāsu caran śūnyatānimittā-
04118 praṇihiteṣu dharmeṣu sthitvā śrāvakapratyekabuddhabhūmiṃ cātikrāmati avini-
04119 vartanīyabhūmim anuprāpnoti bodhimārgaṃ ca pariśodhayati/
04120 evam ukte āyuṣmān śāriputro bhagavantam etad avocat/ katamasyāṃ bhaga-
04121 van bhūmau sthitvā bodhisattvo mahāsattvaḥ satatasamitaṃ sarvaśrāvakapratyeka-
04201 buddhānāṃ dakṣiṇīyo bhavati/ evam ukte bhagavān āyuṣmantaṃ śāripturam etad a-
04202 vocat/ prathamacittotpādam upādāya śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ
04203 ṣaṭsu pāramitāsu caran yāvadā bodhimaṇḍād atrāntare satatasamitaṃ sarva-
04204 śrāvakapratyekabuddhānāṃ dakṣiṇīyo bhavati/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi
04205 śāriptura bodhisattvaṃ mahāsattvam āgamya sarveṣāṃ kuśalānāṃ dharmāṇāṃ loke
04206 prādurbhāvo bhavati/ yad uta daśānāṃ kuśalānāṃ karmapathānāṃ pañcānāṃ
04207 śikṣāṇām aṣṭāṅgasamanvāgatasya poṣadhasya caturṇāṃ dhyānānāṃ caturṇām apramā-
04208 ṇānāṃ catasṛṇām ārūpyasamāpattīnāṃ pañcānām abhijñānāṃ caturṇām āryasatyānāṃ
04209 caturṇāṃ smṛtyupasthānānāṃ caturṇāṃ samyakprahāṇānāṃ caturṇām ṛddhipādānāṃ
04210 pañcānām indriyāṇāṃ pañcānāṃ balānāṃ saptānāṃ bodhyaṅgānām āryāṣṭāṅgasya
04211 mārgasya loke prādurbhāvo bhavati/ caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ loke prādurbhāvo
04212 bhavati/ catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ loke prādurbhāvo bhavati/ ṣaṇṇāṃ pāra-
04213 mitānāṃ daśānāṃ tathāgatabalānāṃ aṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ
04214 loke prādurbhāvo bhavati/ eteṣāṃ ca kuśalānāṃ dharmāṇāṃ loke prādurbhāvāt

Original text: Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā, 1 · Edition: Nalinaksha Dutt: Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā, Calcutta 1934 (Calcutta Oriental Series, 28). = PSP1 · Data entry Kenta Suzuki Koichi Takahashi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc