Padma Samhita · Chapter 3.8
prabhedamadhunāvakṣye vimānānāṃ salakṣaṇam/
ānantyāttatprabhedānāṃ kiñcideva pradarśyate
vimānāni ca bhidyante talādiṣṭānabhedataḥ/
grīvā ca mastakaṃ ca dve vṛttaṃ cedvaijayantakam
mūle mūlo yadi sthūlamagre'gre sūkṣmamadbhutam/
purobhāge mahaghoṇaṃ tridikṣu svalpanāsikam
stūpīcatuṣkaṃ sānāyāṃ vimāne cobhayorapi/
vṛttāyatavimānaṃ taddṛḍhadhāmābhipūjitam
sakarṇakūṭaṃ śrībhogaṃ madhye bhadraṃ tathāvidham/
śrīviśālamitiproktaṃ vasvasraṃ svastibandhanam
śrīkaraṃ caturaśraṃ tu ṣoḍaśāśrayutaṃ punaḥ/
vimānaṃ puṣpakamidaṃ vimāneṣu supūjitam
bhadreṇa sahitaṃ madhye mastake karṇa kandharam/
koṣṭhakaṃ bhadranāsyaṅgaṃ suvṛttaṃ galamastakam
vimānaṃ kesaramidaṃ sarvālaṅkāraśobhitam/
mukhe mukhe samāvṛttaṃ śirastu dvitrinetravat
saumukhyaṃ karkarībhūtaṃ vṛttagarbhagṛhānvitam/
mukhe tasya mahāghoṇaṃ vimānaṃ co bhayorapi
stūpīyugmamayugmaṃ vā nāsikālpaṃ tridikṣu ca/
vṛttāyataṃ suvṛttaṃ vā nāmnaitatsyā tsudarśanam
caturaśramadhiṣṭhānaṃ tadvatkaṇṭhaṃ ca mastukam/
catuṣkūṭasamāyuktaṃ catuṣkoṣṭhasamanvitam
śikharaṃ ca mahadikṣu mahānāsābhiranvitam/
tolaṇai rvedibhadrādyairnānācatrairvacitratam
nāmnaitatsvastikaṃ proktaṃ vimāneṣu supūjitam/
tadeva sauṣṭhikaṃ nimnamunnataṃ koṣṭhakaṃ yadi
antaḥ prastarasaṃyuktame tadvipulasandaram/
aṃśamaṃśadvayaṃ satripādāṃśaṃ svāṃghribhāgikam
bhāgadvayaṃ vibhaktāṅghri prastaragrīvamastakam/
pādodaye navāṃśe tu dvitalādivimānake
antaraprastaropetaṃ kūṭaśālābhiranvitam/
nānālañārasaṃyuktaṃ nānāpādairalaṅkṛtam
vimānaṃ parvataṃ proktaṃ vimāneṣu supūjitam/
tadeva tartulaṃ vedikandharaṃ śikharaṃ ghaṭam
aṣṭhakūṭaṃ catuśśālāyuktaṃ sastāṣṭhanāsikam/
koṣṭhakaṃ nirgamaṃ madhye dvitri daṇḍena soṣṭakam
samagrīvaśiropetaṃ kūṭakoṣṭha samanvitam/
nānādiṣṭhānasaṃyuktaṃ nānāpādairalaṅkṛtam
caturaśraṃ suvṛttaṃ vā nābhibhirbahubhiryutam/
nāmnaita nmaṃdaraṃ proktaṃ vimānaṃ kamalāsana
tadeva śikhare sārdhakoṣṭhakaṃ tu catuṣṭayam/
caturaśraśiroyuktaṃ catuṣkūṭasamanvitam
nānādiṣṭhānasaṃyuktamanekatalasaṃyutam/
nāsībhiśca sahastraistu tadardhaṃ pādameva vā
nāmnaitatvastibandhaṃ syānnānāvayavaśobhitam/
tadeva sauṣṭhikaṃ kauṣṭhamantaraprastarai ryutam
hārālpaṃ kandharaṃ nimnaṃ na nāṣpairvālpanāsikam/
nānālaṅkārasaṃyuktametatkalyāṇamiṣyate
tadevaśikhare sārdhakoṣṭhakaṃ rahitaṃ tu cet/
caturnāsīsamāyuktametatpāñcālamiṣyate
tadevāṣṭāśrakaṃ vediṃ kaṇṭhaṃ ca śikharaṃ ghaṭam/
śikhareṣṭamahānāsi nāmnaitadviṣṇukāntakam
tadevakūṭaśālānāmantaraprastarairvinā/
taccaturbhegamadhikamāyataṃ caturaśrakam
āyatāśraṃ tathā vediṃ karṇaṃ ca śikharaṃ ghaṭam/
stūpītrayasamāyuktametannāmnā sumaṅgalam
tadevāyatavṛttaṃ cedvedikā jaṭharaṃ śiraḥ/
sarvāvayavasaṃyuktameta tkāntāramiṣyate
tārādardhāṃśamadhikamāyataṃ caturaśrakam/
dvyaśrayuktaṃ śiroyuktaṃ netraśālāmukhānvitam
vimānaṃ puṣkaraṃ proktaṃ sarvaharmyeṣu pūjitam/
caturaśramadhiṣṭhānavṛttagarbhagṛhānvitam
sarvālaṅkārasaṃyuktametannāmnā manoharam/
tadeva caturaśraṃ syādgarbhageha masūkaram
vartulaṃ janmatastūpī kāntaṃ jedvṛttaharmyakam/
āyatāśramadhiṣṭhānaṃ ṣaष़ḍaśraṃ kandharaṃ śiraḥ
nānālaṅkārasarayuktaṃ nāmnā kauberakāntaram/
nānādhiṣṭhānasaṃyuktaṃ nānāpādairalaṅkṛtam
pādopari samāsīnasyastikābandaśobhitam/
anekatalasaṃyuktaṃ nānālaṅkārasaṃyutam
nāsībhirbahubhiryuktaṃ stūpībhirbahubhiryutam/
bhardakoṣṭhamidaṃ nāmnā āyataṃ caturaśrakam
tadeva vartulaṃ karṇakūṭakarṇaśirastathā/
caturnāsīsamāyuktaṃ vṛttakūṭamidaṃ bhavet
tadevāṣṭhāṃśamādhikyamāyataṃ caturaśrakam/
karṇakūṭaṃ tathā karṇa māyataṃ vṛttamastakam
koṣṭhabhadramidaṃ vidyātsarvaharmeṣu pūjitam/
tadeva vartulaṃ vedi karṇaṃ ca śikharaṃ ghaṭam
śeṣaṃ pūrvavaduddhiṣṭaṃ nāmnā śrībhogamiṣyate/
vṛtte vṛttāyate caiva nāsibhirbahubhiryatam
anekatalasaṃyuktaṃ nānālaṅkārasaṃyutam/
vimānādhirakai ryuktameta tpuṣkaramiṣyate
jalasthalaṃ vihāyordhve āyataṃ caturaśrakam/
karṇaṃ ca śikharaṃ tadvaccaturnāsīsamanvitam
vimānādhārakai ryuktaṃ bahustūpīsamanvitam/
nānālaṅkārasaṃyuktaṃ lambapañjaramīpitam
nānāmasūrakastambhavedikājālatoraṇam/
nānālaṅkārasaṃyuktaṃ nānācitrairvicitritam
sopaṣīṣamadhiṣṭhānaṃ kevalāṃga masūkaram/
svastikākārasaṃyuktaṃ nāsikābhiralaṅkṛtam
āyataṃ caturaśraṃ ca anekatalasaṃyutam/
nānānāṭaka saṃyuktame tannāmnā jayāvaham
tadevānyairalaṅkārai rvedāśraṃ kandharaṃ śiraḥ/
nānāmasūrakastambhavedikā dyairalaṅkṛtam
nāmnā vandikamityuktaṃ viṣṭhomandiramuttamam/
āyatāśraṃ sabhākāraṃ śirassarvāyatāśrakam
anekatalasaṃyuktaṃ stūpītrayasamanvitam/
stūpīcatuṣkayuktaṃ vā caturnāsīsamanvitam
saubhadrakamitijñeyaṃ varṣasthalavivarjitam/
caturaśramadhiṣṭhānaṃ caturaśragalaṃ tathā
kumbhākāraṃ galādūrdhva manekatalasaṃyutam/
vimānametaddevasya jñeyaṃ kamalamaṇḍalam
mahāpaṭṭatribhāgena mukhe bhavati nāsikā/
śatadukpṛṣṭhapārśve tu āśreyaṃ tritalacchadam
indubhadramidaṃ nāmnā bhavaneṣu supūjita m/
paṭṭikāmbhuja sragvetravetradṛkpaṭṭikānvitam
prāṅkaṇaṃ tu caturbhedaṃ śukanāsāsamanvitam/
caturaśraṃ candraśālā mukhe mahati nāsikā
ekapañcārdhapañcārdha caturbhāgairadhaḥ kramāt/
nāmnā dhavalikāntaṃ syātpadmādhiṣṭhānasaṃyutam
caturaśrādi bhūpetamuparyaṣṭāśrasaṃyutam/
tadūrdhvaṃ samavṛttaṃ tu prāguktānyakrīyānvitam
saumyaṃ nāmnā ca sādhāraṃ śikharaṃ kaṇṭhakūṭadhṛk/
karṇakūṭaṃ suvṛttābhaṃ grīvākāraṃ sakuṇḍalam
śikhareṇa samāyuktaṃ nāmnā lalitabhadrakam/
āyatāśramadhaśchandhaṃ vyānākhyaṃ śaktibandhanam
dhīrghaṃ kamalabandhaṃ tu vṛttargīvā tathā śiraḥ/
pañcakoṣṭhaka pādādyagrahapiṇḍimapiṇḍitam
arpitānarpitāṅgaṃ ca śailacchaṃdasamāhvayam/
viśālaṃ ca śiroyuktametadevajayāvaham
nimnaśāloccakūṭaṃ tu caturaṣṭrāśravṛttavat/
nāsikābahusaṃyuktaṃ mūlamadhyāgrakūṭakam
vṛttagarbhagṛhaṃ nāmnā madhye bhadramitismṛtam/
etannāmnāśriyaṃ candhaṃ caturaśrāntarālayam
etadeva triraśraṃ cecchākhākāraṃ śirogalam/
mukhāntamunnatamukhaṃ śeṣaṃ tadvṛttakarṇakam
vṛṣṭhataścāśra yuktaṃ tat śrāntakeśaprakoṣṭhakam/
samavṛttaśiroyuktaṃ yogānandanamucyate/
āyatāṣṭāṣṭaśikharagrīvamaṣṭāṣṭanāsikaṃ
saukaryaṃ saukumāryaṃ ca ṣadaṣṭaśikharānvitaṃ/
ghaṭākṛti samākāraṃ karṇakūṭollasadgalaṃ
ṣaḍadraśikharaṃ grīvaṃ nāmnā taddhaṃsatārakaṃ/
ayatāgrākṛtiśśālā śiraśśālā mukhe mukhe
dvicandraśālakaṃ pṛṣṭhametannāmnā mahendrakaṃ/
caturaśrāṅgasaṃyuktaṃ caturaśramasūkaraṃ
nava trayodaśaṃ dhīrghaṃ hrasvakāraṃ ca maṇḍalaṃ /
śālā mukhe mukhe pṛṣṭhe tatpā rśve ṣvaṣṭanāsikaṃ
grahapiṇḍaṃ caturviṃśannāsikābhiralaṅkṛtaṃ/
nāmnaitatsūryakāntaṃ syādvṛttāyataśirogalaṃ
saurabhyaṃ pārśva pādāntaṃ madhyamaṃ sordhvaṃpañjaraṃ/
maṅgalāspadamityuktaṃ nāmnā śeṣaṃ puroktavat
daśabhāgaṃ caturbhāgaṃ vyāsavṛttāntamāyataṃ/
caturaśraṃ bahucchandaṃ śālāyāṃ ca mukhe mukhe
mahānāsīdvayopetaṃ mukhe ca caturaṣṭakaṃ/
śiraḥ padmāsane pasthāḥ padmakuṇḍalasannibhaṃ
viṃśatidvārikā nāsīni? drānidrasamanvitaṃ/
dvibhāgaṃ ca caturbhāgaṃ vṛdhyādīrghā śramulakaṃ
pāguktaṃ caturaśraṃ tu śālāpañcarasaṃyutaṃ/
śatanāsīnamāyuktaṃ tathā caiva tu viṃśatiḥ
prāṅmukho madhyamārabhya kuṭamanyatpuroktavat/
udārasārametattu dīrghaṃ vṛttaṃ tu sāravat
ardhānyaṣṭāśra saṃyukta madhastāccaturāyataṃ/
ujvalaṃ prajvalaṃ bhūmi caturaśrāṣṭamaṇḍalaṃ
ardharaṃ ca tathā grīvaṃ śikharaṃ yuganāsikaṃ/
vijayaṃ nāma ṣaṭsaptabhāgārdhārdhasamanvitaṃ
caturardhaṃ caturṣkoṣṭha vṛttāṣṭhāśraśirogalaṃ/
amalāṅgamidaṃ nāmnā navasaptapadesthitaṃ
yuktaṃ dvādaśabhiḥ koṣṭhairaṣṭābhiśca prakoṣṭhakaiḥ/
aṣṭordhvapañjarairaṣṭa nāsikāśikharānvitaṃ
anekatalasaṃpannaṃ nāmnaitadvimalākṛti/
mahāpīṭhaṃ tu garbhaṃ syādardhārīṃ cordhvapaṭṭikā
maṇḍūkai rdhārikābhāsādāsane parikalpya ca/
koṣṭhairdvādaśabhiryuktaṃ sauṣṭhikābhiradhāṣṭakaiḥ
vyaktaiḥ pañjaraśālābhidvārāgraśikharairgalaṃ/
aṣṭordhvaṃ paṃjaraṃ viṃśacchataistu vimaledahaṃ?
suvṛttaṃ śikhiragrīvaṃ kapotenāṣṭhanāsikaṃ/
ardhādhike catuṣkoṇe maṅgalākārakuṭṭimaṃ
etaddhi vimalaṃ dhāma tridheyaṃ vimalākṛti/
viṃśatrayodaśāṃkaṃ vā aṣṭāṃśaṃ dvādaśāṃśake
dvātraṃśattriṃśataṃ vāpi garbhaṃ syāccaturāyatam//
ardhādhikādhikaṃ dvyaṅaṃ karkarīkṛtanāsikam
tathā vinyastasarvāṅgaṃ śālākṛtiśironvitam/
śikharāṣṭaṃ mahānāsi śālāpaṃjarasaṃ yutam
etacchrīdharamityuktaṃ śriyaṃ dadati dehinam/
etadvṛttāyatākāraṃ karkarīkṛtanāsikam
śeṣaṃ pūrvoktavatsarvaṃ candrakāntamidaṃ smṛtam/
mukhe mukhe sabhavaktraṃ śirasastadvinetravat
saumukhyaṃ karkarībhutaṃ vṛttagarbhagṛhānvitam/
vṛttāyata vimāneṣu mukhe mahati nāsikā
nāsikāpṛṣṭhataścāpi stūpītrayastamanvitam/
caturaśratalacchandaṃ vṛttagarbhagṛhānvitam
suvṛttaṃ śikharākāraṃ nāsībhiḥ pañcabhiryutam/
navāṃśaṃ vāṣṭasaṃyuktaṃ śrīpratiṣṭhitamucyate
mahānāsyā catasrassyu śśālāpaṃjarasaṃyutam/
taccatuścārdhasaṃyuktaṃ vṛttamurdhvaśirodharam
sañcitaṃ sañcitāṅgaṃ ca sopānānāṃ catuṣṭayaiḥ/
kapotamālayāyuktaṃ dvāreṇaiva patākayā
antaḥ prastarasaṃyuktamunnatāṅgasamanvitam/
prāsādamadhyakarṇasthaiḥ nīlīkṛtaviśālakaiḥ
śālāpañjarakūṭaiśca yuktaṃ prāsādamastakam/
adhiṣṭānādibhirvargai rūhapratyūhamaṇḍanaiḥ
nandyāvartākṛtiṃ prāptaissaupānānāṃ catuṣṭayaiḥ/
yuktaṃ bahutalopetaṃ śuddhasvastikamucyate
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0