Padma Samhita · Chapter 3.25
athātassaṃpravakṣyāmi pratiṣṭhāvidhimuttamam/
ayanaṃ cottaraṃ mukhyaṃ jaghanyaṃ dakṣiṇāyanam
sthāpanaṃ druvaberasya mukhya eva sadeṣyate/
jaṅgamasthāpane mukhye jaghanye cāpi vā bhavet
māghamāse bhādrapade pratiṣṭhaṃ māsi varjayet/
gurāvastaṃ gate śukre vyatipāte ca varjayet
saṅkrāntau durdinecaiva grahaṇe somasūryayoḥ/
pārastācca purastācca ṣoḍaśāhāni varjayet
aticāre tathā māse parvayugmayute tathā/
apraśasteṣu yogeṣu kāṇasthūṇāndhabheṣu ca
evamādiṣucānyeṣu garhiteṣu na talpayet/
rājño rāṣṭrasyacānyasya grāmasya ca gurostathā
yajamānasya dhiṣṇyasya śubheṣvanuguṇeṣu ca/
tithinakṣatra vāreṣu muhūrteṣu śubheṣu ca
prathamā ca dvitīyā ca pañcamī ca trayodaśi/
tṛtīyā saptamī ṣaṣṭhīdvādaśyaikādaśī tathā
daśamīpūrṇimāsī ca śuklapakṣe śubhāstvimāḥ/
kṛṣṇe tu pañcimīyāvattithayapsaṃprakīrtitāḥ
triṣūttareṣu revatyāmaśvinyāṃ rohiṇīṣu ca/
puṣyepunarvasau cāpi haste ca śravaṇe tathā
devasya sthāpanaṃ kuryādviṣṇorabhyudayā vaham/
some bṛhaspatiścaiva bhārgavo'tha budhastathā
ete saumyagrahāḥ proktāḥ praśastāḥ sthāpanaṃ prati/
saiṃhike yārka vārāścarikto vā sthāpane pare
rāśau tṛtīye ṣaṣṭhe vā sthitāścet śubhaśaṃsinaḥ/
dvitīye ca tṛtīye ca tathā pañcamaṣaṣṭhayoḥ
saptame navame caiva rāśau cai kādaśe punaḥ/
sthitassukhakaraścandraḥ ṣaṭsaptadaśamasthitaḥ
bhayakṛdbhārgavo jñeyaścandraḥ krūrairnirīkṣitaḥ/
atithau vānyakāleṣu na praśastaścaturmukha
bahunātra kimuktena saha mauhūrtikairguruḥ/
sthāpanaṃ devadevasya kuryātkāle'bhipūjite
prāsādasyāgrataḥ kuryādadhivāsana maṇṭapam/
prathamāvaraṇe kuryāte dvitīyāvaraṇepi vā
tṛtīyāvarṇe vāpi deśe yogyāvakāśake/
āśāsvaṣṭāsvabhimate deśe maṇṭapakalpanam
vistīrṇaṃ daśabhirhastaistāvadbhiścāyataṃ karaiḥ/
caturdikṣucaturdvāraṃ maṇḍapaṃ parikalpayet
tanmadhye pañcahastā syādvedī hasta samucchṛtā/
caturaśreṣṭakacitā kuṇḍāni paritastataḥ
devikāyāstritāle samāni viṣamāṇi vā/
caturaśraṃ caturviṃśadaṅgulaṃ bhutalaṃ khanet
vistārāyāmasadṛśaṃ paritaḥ khātabhūtalam/
dvyaṃgulaṃ tadbahiḥ kalpyaṃ mekhalātrayamaiṣṭakam
kuṇḍasya prakṛterarvāk catvāro mekhalāstu vā/
kuṇḍavrakṛtirucchrāyamaṃgulānāṃ ca viṃśatiḥ
adhastādunnatā tasya ṣoḍaśāṃgulamekhalā/
tālotsedhamitāpūrvā madhyamāṣṭāṃgulonnatā
tadandhenocchṛtā cānyā vistāraścaturaṃgulaḥ/
sarvāsāṃ sātvikī cādyā madhyamā rājasī matā
anyā ca tāmasī jñeyā tadanyā triguṇātmikā/
paścime prakṛte rūrdhveyoniḥ pañcadaśāṃgulā
āyatā mūlamārabhya vistīrṇā kramaśo bhavet/
aṅgulairdaśabhiṣṣaḍbhiścaturbhirdvyaṅgulena ca
ekena cāgre kalpyai va mekhalopari śobhanā/
yonivatsanni veśena pippalacchadavadbhavet
krameṇa nimnā pratyaksthā kuṇḍasyāgre niveśitā/
agreca yone rnālaṃsyāt caturaṃgulamāyatam
tryaṅgulaṃ nahanaṃ mūle mukhe caiva ṣaḍaṅgulam/
kāhalākāravatkuryādyamasya diśi vā bhavet
yoni rhotā yadi bhavedudīcīna mukhassvayam/
vinā vā juhuyādyoni mokṣāya tvarate yadi
kuṇḍamāne dvihastādau mekhalādi ca tādṛśam/
yadvaikamekhalaṃ kuṇḍaṃ kartā satvarito yadi
kuṇḍārdhaṃ koṇabhāgārdhaṃ dvayaṃ tenaiva saṃmitam/
sūtramārabhya kuṇḍasya madhyaṃ dakṣiṇato diśi
sthāpayitvā puraḥ paścātsūttārdhaṃ bhrāmayettataḥ/
arthacandravadetena kuṇḍamāviṣkṛtaṃ bhavet
kuṇḍārthādavaśiṣṭaṃ yatkoṇe tasyārdhameva ca/
kuṇḍārdhaṃ ca dvayaṃ tena saṃmitaṃ sūtramāyatam
tatkuṇḍamadhye saṃsthāpya sthāpayeddiṣu sarvataḥ/
vṛttakuṇḍaṃ bhavettena sanniviṣṭaṃ sarojavat
dalāni mekhalāsthāne kalpayedvādaśāṣṭa vā/
vibhajya pañcadhā kuṇḍaṃ bahirbhāgaṃ dvayāyatam
sūtraṃ kuṇḍasya madhye tu sthāpayitvā thapārśvayoḥ/
gamayetsūtra pā tāntaṃ trikoṇaṃ tena kalpayet
saṃvibhajyāṣṭadhā kuṇḍaṃ bhāgenai kena vardhayet/
ubhābhyāmapi bhāgabhyāṃ tasmānmadhyaṃ pragṛhya ca
lāñchayet ṣaṭsu koṇeṣu tatra ṣaṭsūtrapātalanam/
kṛtvā tatra bhavetkuṇḍaṃ ṣaṭkoṇaṃ kamalāsana// 25. 40 //
caturviṃśati bhāgaṃ tu kṛtvā kṣetraṃ puroditam/
ekabhāgaṃ bahiḥ paścāt sarvatraiva niveśayet
madhyātkoṇādgṛhītvaivaṃ paścāttaddikṣu lāñcayet/
tatastatsūtra saṃyogādaṣṭakoṇaṃ bhavet sphuṭam
pañcakoṇa vibhāgena sūtrapāto vidhīyate/
pañcādaśāṃgulaṃ sūtraṃ koṇe koṇe tu pātayet
koṇāntarāṇi kurvīta aṣṭādaśabhiraṅgulaiḥ/
sūtrayetpūrvadiksūtraṃ paṃcakoṇetu pātayet// 25. 44 //
daśāṅgulaṃ madhyamaṃ tu bhrāmayetsamasūtrakam/
daśāṃṅgulaṃ tathāyoniṃ kuryādaśvatthapatravat
yādṛgvidhaṃ bhavetkuṇḍaṃ tādṛgeva tu mekhalā/
yoniṃ kuṇḍeṣu sarveṣu kalpayetkamalāsana
yonikuṇḍena yonissyātpadmakuṇḍena paṅkajam/
padmaṃ kuṇḍeṣu sarveṣu khātamadhye prakalpayet
pūrvoktetudalasthāne arāṇi parikalpayet/
cakrakuṇṭaṃ bhavettena padmakuṇḍaṃ tadeva tu
tato'gulivaśādvadvā kuryātkuṇḍāni padmaja/
pūrvadikcāpakuṇḍaṃ ca paścime jyāṃ prakalpayet
caturviṃśāṅgulaṃ sūtraṃ vistārāyāma saṃyutam/
caturaśrasamāyuktaṃ caturaśraṃ vidhīyate
ṣaṣṭyaṅgulaṃ bhaveccāpaṃ jyātu ṣaṭtriṃśadaṃgulā/
cāpakuṇḍaṃ bhavedevaṃ dvātriṃśatvaṅgulaṃ punaḥ
pātayottriguṇe nata३ trikoṇaṃ vidyate sphuṭam/
pañcādaśāṃgulaṃ sūtraṃ madhyato bhrāmayettataḥ
vṛttakuṇḍaṃ bhavedevaṃ padmakuṇḍaṃ tadeva tu/
padmaṃ padma samākāraṃ karṇakādalasaṃyutam
yathā vṛttapramāṇaṃ hi tathā padmasya lakṣaṇam/
caturaśraṃ bhavetkuṇḍaṃ vedyāḥ prācinabhutale
kuṇḍaṃ dakṣiṇato vidyādardhacandrasamākṛti/
vṛttaṃ tu paścime deśe uttare kamalākṛti
yadvā trikoṇaṃ tatra syā ccatuṣkuṃḍaṃ prakalpayet/
indreśānāstare padmaṃ yadvā ca caturaśrakam
prākpratyakkamalaṃ kuṇḍaṃ pañcakuṃḍa vidhau bhavet/
diśyagneryonikuṃṇḍaṃ syātrikoṇaṃ tu tricakṣuṣaḥ
saptakuṇḍavidhāno'yaṃ prakāraḥ kamalāsana!
caturaśraṃ bhavetprācyāmagnerdiśi bhagākṛti
cāpākṛti yamasya syāt ṣaḍaśraṃ nirṛterbhavet/
varuṇasya bhavedvṛttaṃ pañcāśaṃ mātariśvanaḥ
trikoṇaṃ naravāhasya īśānasyāṣṭakoṇakam/
caturaśrasya kuṇḍasya prāgdeśe kamalākṛti
navakuṇḍavidau klptiriyaṃ viṣayama vahniṣu/
samavarhniṣu pūrvādi dikṣu kuṇḍaṃ kramādbhavet
caturaśraṃ tataścāpaṃ vṛttaṃ koṇatrayānvitam/
catuṣkuṇḍavidhāne syāt ṣaṭkuṇḍe tūcyate vidhiḥ
catvāri pūrvavatkṛtvā diśyagneryonikalpanam/
ṣaḍaśraṃ diśi kuṇḍaṃ syātṣaḍardhanayanasya tu
aṣṭakuṇḍe tvaṣṭadikṣu kuṇḍānyaṣṭau yathākramam/
caturaśraṃ bhagākāraṃ cāpākāraṃ ṣaḍaśrakam
vṛttaṃ pañcāśramuditaṃ trikoṇaṃ cāṣṭakoṇakam/
trīṇi trīṇi ca kuṇḍāni yadvā diṣu prakalpayet
kamalaṃ catrikoṇaṃ ca dikṣu kuṇḍasya pārśvayoḥ/
kalpayecca caturdikṣu dviṣaṭke'gnivibhirbhavet
pañcamūrti pratiṣṭhāyāṃ navāgniṃ parikalpayet/
paṃcavāsaptavā vahniṃ caturmūtau tu kalpayet
aṣṭaṣaḍvātha caturaḥ kalpayejjātavedasaḥ/
athavā dvādaśāpyargnī kalpayetkamalāsana
ekamūrtau vītihotrāḥ yugmāsyuratha vetare/
prapāyāṃ vedimathavā mahatyāṃ kamalāsana
ṣoḍaśaptambha paramāṃ prapāṃ yadvā prakalpayet/
dvārāṇi dikṣu catvāri prapāyāḥ parikalpayet
tiraskariṇyā paritaśchādayenmaṇḍapā ntaram/
snānamaṇḍapamaiśānyāṃ diśi tasya prakalpayet
snānavedī ca tatra syātprāgbhāge hastasaṃmitā/
dvihastā vā trihastā vā ha stamātrasamucchrayā
yadvā tālasamutsedhā caturśā manoharā/
digbhāge jalakulyā tu saumye nimnā manoharā
sruksravau lakṣaṇopetau homārthaṃ parikalpayet/
pālāśīṃ khādirīṃ vāpi srucaṃ yadvā'vyavṛkṣajām
yājñīyāṃ kalpayecchilpī bāhudaṇḍasamāyatām/
hemādilohajaṃ vāpi dārujāṃ vāpi bhūṣitām
dvitālasaṃmitāṃ vāpi sāṃgulāṃ kamalāsana/
trithā vidhāyatāṃ bhūyastṛtīye'mśe dvidhā kṛte
uparyaṃśaṃ punaḥ kuryāt pañcadhā caturaṃśakaiḥ/
bhavetsruco'graṃ tanmūlaṃ vistāreṇa ṣaḍaṃgulaṃ
agramekāṃgulaṃ kroḍavaktra vatparikalpayet/
paṃcāṃ śenavaśiṣṭena bhāgena galakalpanam
galaṃ dvyaṃgulaviptāramubhayostasya pārśvayoḥ/
ardhāṃgulaṃ bhavennimnaṃ vistārāyāmatatsamam
tyajedaṃśamaśeṣeṇa sūtrapātādbahiḥ sthitam/
galasyādho'vaśiṣṭāṃśo vṛttau vā caturaśrakaḥ
vistārāyāmasadṛśaṃ syādgarthaṃ tasya madhyataḥ/
vṛttaṃ tṛtīyabhāgena saṃmitaṃ śobhanākṛti
gadhāṃ vistārasadṛśaṃ gartasya parikīrtyate/
gartabhāhyaṃ tridhā kṛtvā prathame'ṣṭadalasthiti
madhyameṃśe caturdhā tu vibhajennābhimaṇḍalam/
prathame parikalpyaṃ syādambhoruha niketana
dvābhyāṃ tu madhyamāṃśābhyāṃ ṣaḍaraṃ dviguṇaṃ tu vā/
avaśiṣṭena bhāgena nemimaṇḍalakalpanam
śaṅkhāṃścaturṣu koṇeṣu caturaśra prakalpane/
yavonnatā bahiḥ kāryā mekhalā ca caturya vā
ārabhya garthamagrāntaṃ vivaraṃ sarpiṣo bhavet/
sarojavṛṣṭhasamaṃ pṛṣṭhabhāgaṃ prakalpayet
kūrmapṛṣṭhasamaṃ yadvā caturaśraṃ sapīṭhikā/
adhasthādviguṇastasya daṇḍāyāmaṃ pracakṣate
taddaṇḍamaṣṭadhā kṛtvā mūlabhāgena kalpayet/
adhastātkumbhamardhena śiṣṭenopari paṃkajam
mūlaṃ prakalpayedevaṃ padme daṇḍaḥ pratiṣṭhitaḥ/
ādhāraṃ vā vinā daṇḍo valayaistribhiraṅkitaḥ
vṛtto'thavā tadardhāśrastadagramapi paṅkajam/
tribhirvā valayairyuktaṃ nāhanaṃ cāṃgulaṃ bhavet
sruvaṃ ca hastamānaṃ syāttadagraṃ dvyaṃgulaṃ bhavet/
vāsaṃkāpuṭavadgartadvayayuktaṃ suvṛttakam
gartamardhāṃgulaṃ nimnaṃ vistīrṇaṃ cārdhamaṅgulaṃ/
aṃgulenāvaśiṣṭena parito golakalpanam
bilayoḥ pṛṣṭhabhāgetu madhyurekhā yavonnatā/
ayugmavalayaṃ kaṇṭhe yavamātronnataṃ śubham
daṇḍaṃ ca pariśiṣṭena golāṅgūlākṛtirbhavet/
mūlaṃ dvyaṃgulavistrīrṇaṃ lohajo dārujopivā
sphūṭitaṃ saktimiṃ bhinnamūrdhvaśuṣkaṃ sakoṭaram/
svayaṃ nipatitaṃ vṛkṣaṃ sruksruvārthe parityajet
svīkuryācce tpramādena bhūyān doṣaḥ prasajyate/
dvāreṣu maṇḍapasya syāttoraṇānāṃ catuṣṭayam
aśvattho dumbharavaṭaklakṣaiḥ prāgādi toraṇāḥ/
e kenavā yathoktenaalābhecandanadrumaḥ
saptahastāyatāḥ pādāḥ pañcahastāyatāpi vā/
ayugmairāyatāḥ pādāḥ hastenārdhena paṭṭikā
trīṇi trīṇi ca śūlāni tolaṇaṃ tolaraṇaṃ prati/
śūlāni ca dvitālāni nahaścāṣṭāṃgulo bhavet
paṭṭikā pādanahanaṃ dvāviṃśatyaṃgulaṃ bhavet/
vṛttānvā caturaśrānvā pādāṃśca parikalpayet
kalaśaṃ dakṣiṇāvartaṃ śaṅkhaṃ cakraṃ dhvajaṃ tathā/
paṭahaṃ kārmukaṃ nāgaṃ teṣu pādeṣu kalpayet
kārayenmaṅgalānyaṣṭau phalakeṣu yathātatham/
lohajeṣvathavā yajñavṛkṣajeṣu yathāvasu
dvāviṃśatyaṃgulāyāmaṃ tadardhena ca vistṛtam/
phalakaṃ dvyaṃgulaghanaṃ piṭhe piṭhe pratiṣṭhitam
phalake ṣu likhettatra śrīvatsādyaṣṭamaṅgulam/
śrīvatsaṃ pūrṇakumbhaṃ ca bherīṃ darpaṇamaṇḍalam
matsyayugmaṃ ca śaṅkhaṃ ca cakraṃ kāśyapanandanam/
padmāsanasthitaṃ saumyaṃ dvādaśāṃgulamāyatam
tattadrūpānusāreṇa vistīrṇaṃ pārśvayordvayoḥ/
pradīpaṃ cāmaraṃ mūrdhna chatraṃ ca parikalpayet
bimbapramāṇānuguṇaṃ snānapīṭhamudumbaram/
dṛṅmokṣapīṭhaṃ ca tathā jalādhi vasanasya ca
pīṭhaṃ bimbhanuguṇyena kalpayedavicārayan/
ṛtvijāṃ ca tathāpīṭhamācāryasya ca kalpayet
pātuke pādasaduśe yajñavṛkṣeṇa kalpayet/
upakumbhaṃ ca kalaśaṃ karakaṃ maṇikaṃ tathā
dīpastambhān ghṛtādīni snāna dravyāṇyaśeṣataḥ/
candanāni sugandhāni vastrāṇi vividhāni ca
samitpuṣpakuśādīni dhyānyāni vividhāni ca/
suvarṇa ratnalohāni gāssavatsā manoharāḥ
sambhārānevamanyāṃśca sambhṛtyāvyagramānasaḥ/
ārabheta yathāśāstraṃ pratiṣṭhāṃ deśikottamaḥ
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0