Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 3.25

3.25.1

athātassaṃpravakṣyāmi pratiṣṭhāvidhimuttamam/
ayanaṃ cottaraṃ mukhyaṃ jaghanyaṃ dakṣiṇāyanam

3.25.2

sthāpanaṃ druvaberasya mukhya eva sadeṣyate/
jaṅgamasthāpane mukhye jaghanye cāpi vā bhavet

3.25.3

māghamāse bhādrapade pratiṣṭhaṃ māsi varjayet/
gurāvastaṃ gate śukre vyatipāte ca varjayet

3.25.4

saṅkrāntau durdinecaiva grahaṇe somasūryayoḥ/
pārastācca purastācca ṣoḍaśāhāni varjayet

3.25.5

aticāre tathā māse parvayugmayute tathā/
apraśasteṣu yogeṣu kāṇasthūṇāndhabheṣu ca

3.25.6

evamādiṣucānyeṣu garhiteṣu na talpayet/
rājño rāṣṭrasyacānyasya grāmasya ca gurostathā

3.25.7

yajamānasya dhiṣṇyasya śubheṣvanuguṇeṣu ca/
tithinakṣatra vāreṣu muhūrteṣu śubheṣu ca

3.25.8

prathamā ca dvitīyā ca pañcamī ca trayodaśi/
tṛtīyā saptamī ṣaṣṭhīdvādaśyaikādaśī tathā

3.25.9

daśamīpūrṇimāsī ca śuklapakṣe śubhāstvimāḥ/
kṛṣṇe tu pañcimīyāvattithayapsaṃprakīrtitāḥ

3.25.10

triṣūttareṣu revatyāmaśvinyāṃ rohiṇīṣu ca/
puṣyepunarvasau cāpi haste ca śravaṇe tathā

3.25.11

devasya sthāpanaṃ kuryādviṣṇorabhyudayā vaham/
some bṛhaspatiścaiva bhārgavo'tha budhastathā

3.25.12

ete saumyagrahāḥ proktāḥ praśastāḥ sthāpanaṃ prati/
saiṃhike yārka vārāścarikto vā sthāpane pare

3.25.13

rāśau tṛtīye ṣaṣṭhe vā sthitāścet śubhaśaṃsinaḥ/
dvitīye ca tṛtīye ca tathā pañcamaṣaṣṭhayoḥ

3.25.14

saptame navame caiva rāśau cai kādaśe punaḥ/
sthitassukhakaraścandraḥ ṣaṭsaptadaśamasthitaḥ

3.25.15

bhayakṛdbhārgavo jñeyaścandraḥ krūrairnirīkṣitaḥ/
atithau vānyakāleṣu na praśastaścaturmukha

3.25.16

bahunātra kimuktena saha mauhūrtikairguruḥ/
sthāpanaṃ devadevasya kuryātkāle'bhipūjite

3.25.17

prāsādasyāgrataḥ kuryādadhivāsana maṇṭapam/
prathamāvaraṇe kuryāte dvitīyāvaraṇepi vā

3.25.18

tṛtīyāvarṇe vāpi deśe yogyāvakāśake/
āśāsvaṣṭāsvabhimate deśe maṇṭapakalpanam

3.25.19

vistīrṇaṃ daśabhirhastaistāvadbhiścāyataṃ karaiḥ/
caturdikṣucaturdvāraṃ maṇḍapaṃ parikalpayet

3.25.20

tanmadhye pañcahastā syādvedī hasta samucchṛtā/
caturaśreṣṭakacitā kuṇḍāni paritastataḥ

3.25.21

devikāyāstritāle samāni viṣamāṇi vā/
caturaśraṃ caturviṃśadaṅgulaṃ bhutalaṃ khanet

3.25.22

vistārāyāmasadṛśaṃ paritaḥ khātabhūtalam/
dvyaṃgulaṃ tadbahiḥ kalpyaṃ mekhalātrayamaiṣṭakam

3.25.23

kuṇḍasya prakṛterarvāk catvāro mekhalāstu vā/
kuṇḍavrakṛtirucchrāyamaṃgulānāṃ ca viṃśatiḥ

3.25.24

adhastādunnatā tasya ṣoḍaśāṃgulamekhalā/
tālotsedhamitāpūrvā madhyamāṣṭāṃgulonnatā

3.25.25

tadandhenocchṛtā cānyā vistāraścaturaṃgulaḥ/
sarvāsāṃ sātvikī cādyā madhyamā rājasī matā

3.25.26

anyā ca tāmasī jñeyā tadanyā triguṇātmikā/
paścime prakṛte rūrdhveyoniḥ pañcadaśāṃgulā

3.25.27

āyatā mūlamārabhya vistīrṇā kramaśo bhavet/
aṅgulairdaśabhiṣṣaḍbhiścaturbhirdvyaṅgulena ca

3.25.28

ekena cāgre kalpyai va mekhalopari śobhanā/
yonivatsanni veśena pippalacchadavadbhavet

3.25.29

krameṇa nimnā pratyak‌sthā kuṇḍasyāgre niveśitā/
agreca yone rnālaṃsyāt caturaṃgulamāyatam

3.25.30

tryaṅgulaṃ nahanaṃ mūle mukhe caiva ṣaḍaṅgulam/
kāhalākāravatkuryādyamasya diśi vā bhavet

3.25.31

yoni rhotā yadi bhavedudīcīna mukhassvayam/
vinā vā juhuyādyoni mokṣāya tvarate yadi

3.25.32

kuṇḍamāne dvihastādau mekhalādi ca tādṛśam/
yadvaikamekhalaṃ kuṇḍaṃ kartā satvarito yadi

3.25.33

kuṇḍārdhaṃ koṇabhāgārdhaṃ dvayaṃ tenaiva saṃmitam/
sūtramārabhya kuṇḍasya madhyaṃ dakṣiṇato diśi

3.25.34

sthāpayitvā puraḥ paścātsūttārdhaṃ bhrāmayettataḥ/
arthacandravadetena kuṇḍamāviṣkṛtaṃ bhavet

3.25.35

kuṇḍārthādavaśiṣṭaṃ yatkoṇe tasyārdhameva ca/
kuṇḍārdhaṃ ca dvayaṃ tena saṃmitaṃ sūtramāyatam

3.25.36

tatkuṇḍamadhye saṃsthāpya sthāpayeddiṣu sarvataḥ/
vṛttakuṇḍaṃ bhavettena sanniviṣṭaṃ sarojavat

3.25.37

dalāni mekhalāsthāne kalpayedvādaśāṣṭa vā/
vibhajya pañcadhā kuṇḍaṃ bahirbhāgaṃ dvayāyatam

3.25.38

sūtraṃ kuṇḍasya madhye tu sthāpayitvā thapārśvayoḥ/
gamayetsūtra pā tāntaṃ trikoṇaṃ tena kalpayet

3.25.39

saṃvibhajyāṣṭadhā kuṇḍaṃ bhāgenai kena vardhayet/
ubhābhyāmapi bhāgabhyāṃ tasmānmadhyaṃ pragṛhya ca

3.25.41

lāñchayet ṣaṭsu koṇeṣu tatra ṣaṭsūtrapātalanam/
kṛtvā tatra bhavetkuṇḍaṃ ṣaṭkoṇaṃ kamalāsana// 25. 40 //
caturviṃśati bhāgaṃ tu kṛtvā kṣetraṃ puroditam/
ekabhāgaṃ bahiḥ paścāt sarvatraiva niveśayet

3.25.42

madhyātkoṇādgṛhītvaivaṃ paścāttaddikṣu lāñcayet/
tatastatsūtra saṃyogādaṣṭakoṇaṃ bhavet sphuṭam

3.25.43

pañcakoṇa vibhāgena sūtrapāto vidhīyate/
pañcādaśāṃgulaṃ sūtraṃ koṇe koṇe tu pātayet

3.25.45

koṇāntarāṇi kurvīta aṣṭādaśabhiraṅgulaiḥ/
sūtrayetpūrvadiksūtraṃ paṃcakoṇetu pātayet// 25. 44 //
daśāṅgulaṃ madhyamaṃ tu bhrāmayetsamasūtrakam/
daśāṃṅgulaṃ tathāyoniṃ kuryādaśvatthapatravat

3.25.46

yādṛgvidhaṃ bhavetkuṇḍaṃ tādṛgeva tu mekhalā/
yoniṃ kuṇḍeṣu sarveṣu kalpayetkamalāsana

3.25.47

yonikuṇḍena yonissyātpadmakuṇḍena paṅkajam/
padmaṃ kuṇḍeṣu sarveṣu khātamadhye prakalpayet

3.25.48

pūrvoktetudalasthāne arāṇi parikalpayet/
cakrakuṇṭaṃ bhavettena padmakuṇḍaṃ tadeva tu

3.25.49

tato'gulivaśādvadvā kuryātkuṇḍāni padmaja/
pūrvadikcāpakuṇḍaṃ ca paścime jyāṃ prakalpayet

3.25.50

caturviṃśāṅgulaṃ sūtraṃ vistārāyāma saṃyutam/
caturaśrasamāyuktaṃ caturaśraṃ vidhīyate

3.25.51

ṣaṣṭyaṅgulaṃ bhaveccāpaṃ jyātu ṣaṭtriṃśadaṃgulā/
cāpakuṇḍaṃ bhavedevaṃ dvātriṃśatvaṅgulaṃ punaḥ

3.25.52

pātayottriguṇe nata३ trikoṇaṃ vidyate sphuṭam/
pañcādaśāṃgulaṃ sūtraṃ madhyato bhrāmayettataḥ

3.25.53

vṛttakuṇḍaṃ bhavedevaṃ padmakuṇḍaṃ tadeva tu/
padmaṃ padma samākāraṃ karṇakādalasaṃyutam

3.25.54

yathā vṛttapramāṇaṃ hi tathā padmasya lakṣaṇam/
caturaśraṃ bhavetkuṇḍaṃ vedyāḥ prācinabhutale

3.25.55

kuṇḍaṃ dakṣiṇato vidyādardhacandrasamākṛti/
vṛttaṃ tu paścime deśe uttare kamalākṛti

3.25.56

yadvā trikoṇaṃ tatra syā ccatuṣkuṃḍaṃ prakalpayet/
indreśānāstare padmaṃ yadvā ca caturaśrakam

3.25.57

prākpratyakkamalaṃ kuṇḍaṃ pañcakuṃḍa vidhau bhavet/
diśyagneryonikuṃṇḍaṃ syātrikoṇaṃ tu tricakṣuṣaḥ

3.25.58

saptakuṇḍavidhāno'yaṃ prakāraḥ kamalāsana!
caturaśraṃ bhavetprācyāmagnerdiśi bhagākṛti

3.25.59

cāpākṛti yamasya syāt ṣaḍaśraṃ nirṛterbhavet/
varuṇasya bhavedvṛttaṃ pañcāśaṃ mātariśvanaḥ

3.25.60

trikoṇaṃ naravāhasya īśānasyāṣṭakoṇakam/
caturaśrasya kuṇḍasya prāgdeśe kamalākṛti

3.25.61

navakuṇḍavidau kl‌ptiriyaṃ viṣayama vahniṣu/
samavarhniṣu pūrvādi dikṣu kuṇḍaṃ kramādbhavet

3.25.62

caturaśraṃ tataścāpaṃ vṛttaṃ koṇatrayānvitam/
catuṣkuṇḍavidhāne syāt ṣaṭkuṇḍe tūcyate vidhiḥ

3.25.63

catvāri pūrvavatkṛtvā diśyagneryonikalpanam/
ṣaḍaśraṃ diśi kuṇḍaṃ syātṣaḍardhanayanasya tu

3.25.64

aṣṭakuṇḍe tvaṣṭadikṣu kuṇḍānyaṣṭau yathākramam/
caturaśraṃ bhagākāraṃ cāpākāraṃ ṣaḍaśrakam

3.25.65

vṛttaṃ pañcāśramuditaṃ trikoṇaṃ cāṣṭakoṇakam/
trīṇi trīṇi ca kuṇḍāni yadvā diṣu prakalpayet

3.25.66

kamalaṃ catrikoṇaṃ ca dikṣu kuṇḍasya pārśvayoḥ/
kalpayecca caturdikṣu dviṣaṭke'gnivibhirbhavet

3.25.67

pañcamūrti pratiṣṭhāyāṃ navāgniṃ parikalpayet/
paṃcavāsaptavā vahniṃ caturmūtau tu kalpayet

3.25.68

aṣṭaṣaḍvātha caturaḥ kalpayejjātavedasaḥ/
athavā dvādaśāpyargnī kalpayetkamalāsana

3.25.69

ekamūrtau vītihotrāḥ yugmāsyuratha vetare/
prapāyāṃ vedimathavā mahatyāṃ kamalāsana

3.25.70

ṣoḍaśaptambha paramāṃ prapāṃ yadvā prakalpayet/
dvārāṇi dikṣu catvāri prapāyāḥ parikalpayet

3.25.71

tiraskariṇyā paritaśchādayenmaṇḍapā ntaram/
snānamaṇḍapamaiśānyāṃ diśi tasya prakalpayet

3.25.72

snānavedī ca tatra syātprāgbhāge hastasaṃmitā/
dvihastā vā trihastā vā ha stamātrasamucchrayā

3.25.73

yadvā tālasamutsedhā caturśā manoharā/
digbhāge jalakulyā tu saumye nimnā manoharā

3.25.74

sruksravau lakṣaṇopetau homārthaṃ parikalpayet/
pālāśīṃ khādirīṃ vāpi srucaṃ yadvā'vyavṛkṣajām

3.25.75

yājñīyāṃ kalpayecchilpī bāhudaṇḍasamāyatām/
hemādilohajaṃ vāpi dārujāṃ vāpi bhūṣitām

3.25.76

dvitālasaṃmitāṃ vāpi sāṃgulāṃ kamalāsana/
trithā vidhāyatāṃ bhūyastṛtīye'mśe dvidhā kṛte

3.25.77

uparyaṃśaṃ punaḥ kuryāt pañcadhā caturaṃśakaiḥ/
bhavetsruco'graṃ tanmūlaṃ vistāreṇa ṣaḍaṃgulaṃ

3.25.78

agramekāṃgulaṃ kroḍavaktra vatparikalpayet/
paṃcāṃ śenavaśiṣṭena bhāgena galakalpanam

3.25.79

galaṃ dvyaṃgulaviptāramubhayostasya pārśvayoḥ/
ardhāṃgulaṃ bhavennimnaṃ vistārāyāmatatsamam

3.25.80

tyajedaṃśamaśeṣeṇa sūtrapātādbahiḥ sthitam/
galasyādho'vaśiṣṭāṃśo vṛttau vā caturaśrakaḥ

3.25.81

vistārāyāmasadṛśaṃ syādgarthaṃ tasya madhyataḥ/
vṛttaṃ tṛtīyabhāgena saṃmitaṃ śobhanākṛti

3.25.82

gadhāṃ vistārasadṛśaṃ gartasya parikīrtyate/
gartabhāhyaṃ tridhā kṛtvā prathame'ṣṭadalasthiti

3.25.83

madhyameṃśe caturdhā tu vibhajennābhimaṇḍalam/
prathame parikalpyaṃ syādambhoruha niketana

3.25.84

dvābhyāṃ tu madhyamāṃśābhyāṃ ṣaḍaraṃ dviguṇaṃ tu vā/
avaśiṣṭena bhāgena nemimaṇ‍ḍalakalpanam

3.25.85

śaṅkhāṃścaturṣu koṇeṣu caturaśra prakalpane/
yavonnatā bahiḥ kāryā mekhalā ca caturya vā

3.25.86

ārabhya garthamagrāntaṃ vivaraṃ sarpiṣo bhavet/
sarojavṛṣṭhasamaṃ pṛṣṭhabhāgaṃ prakalpayet

3.25.87

kūrmapṛṣṭhasamaṃ yadvā caturaśraṃ sapīṭhikā/
adhasthādviguṇastasya daṇḍāyāmaṃ pracakṣate

3.25.88

taddaṇḍamaṣṭadhā kṛtvā mūlabhāgena kalpayet/
adhastātkumbhamardhena śiṣṭenopari paṃkajam

3.25.89

mūlaṃ prakalpayedevaṃ padme daṇḍaḥ pratiṣṭhitaḥ/
ādhāraṃ vā vinā daṇḍo valayaistribhiraṅkitaḥ

3.25.90

vṛtto'thavā tadardhāśrastadagramapi paṅkajam/
tribhirvā valayairyuktaṃ nāhanaṃ cāṃgulaṃ bhavet

3.25.91

sruvaṃ ca hastamānaṃ syāttadagraṃ dvyaṃgulaṃ bhavet/
vāsaṃkāpuṭavadgartadvayayuktaṃ suvṛttakam

3.25.92

gartamardhāṃgulaṃ nimnaṃ vistīrṇaṃ cārdhamaṅgulaṃ/
aṃgulenāvaśiṣṭena parito golakalpanam

3.25.93

bilayoḥ pṛṣṭhabhāgetu madhyurekhā yavonnatā/
ayugmavalayaṃ kaṇṭhe yavamātronnataṃ śubham

3.25.94

daṇḍaṃ ca pariśiṣṭena golāṅgūlākṛtirbhavet/
mūlaṃ dvyaṃgulavistrīrṇaṃ lohajo dārujopivā

3.25.95

sphūṭitaṃ saktimiṃ bhinnamūrdhvaśuṣkaṃ sakoṭaram/
svayaṃ nipatitaṃ vṛkṣaṃ sruksruvārthe parityajet

3.25.96

svīkuryācce tpramādena bhūyān doṣaḥ prasajyate/
dvāreṣu maṇ‍ḍapasya syāttoraṇānāṃ catuṣṭayam

3.25.97

aśvattho dumbharavaṭaklakṣaiḥ prāgādi toraṇāḥ/
e kenavā yathoktenaalābhecandanadrumaḥ

3.25.98

saptahastāyatāḥ pādāḥ pañcahastāyatāpi vā/
ayugmairāyatāḥ pādāḥ hastenārdhena paṭṭikā

3.25.99

trīṇi trīṇi ca śūlāni tolaṇaṃ tolaraṇaṃ prati/
śūlāni ca dvitālāni nahaścāṣṭāṃgulo bhavet

3.25.100

paṭṭikā pādanahanaṃ dvāviṃśatyaṃgulaṃ bhavet/
vṛttānvā caturaśrānvā pādāṃśca parikalpayet

3.25.101

kalaśaṃ dakṣiṇāvartaṃ śaṅkhaṃ cakraṃ dhvajaṃ tathā/
paṭahaṃ kārmukaṃ nāgaṃ teṣu pādeṣu kalpayet

3.25.102

kārayenmaṅgalānyaṣṭau phalakeṣu yathātatham/
lohajeṣvathavā yajñavṛkṣajeṣu yathāvasu

3.25.103

dvāviṃśatyaṃgulāyāmaṃ tadardhena ca vistṛtam/
phalakaṃ dvyaṃgulaghanaṃ piṭhe piṭhe pratiṣṭhitam

3.25.104

phalake ṣu likhettatra śrīvatsādyaṣṭamaṅgulam/
śrīvatsaṃ pūrṇakumbhaṃ ca bherīṃ darpaṇamaṇḍalam

3.25.105

matsyayugmaṃ ca śaṅkhaṃ ca cakraṃ kāśyapanandanam/
padmāsanasthitaṃ saumyaṃ dvādaśāṃgulamāyatam

3.25.106

tattadrūpānusāreṇa vistīrṇaṃ pārśvayordvayoḥ/
pradīpaṃ cāmaraṃ mūrdhna chatraṃ ca parikalpayet

3.25.107

bimbapramāṇānuguṇaṃ snānapīṭhamudumbaram/
dṛṅmokṣapīṭhaṃ ca tathā jalādhi vasanasya ca

3.25.108

pīṭhaṃ bimbhanuguṇyena kalpayedavicārayan/
ṛtvijāṃ ca tathāpīṭhamācāryasya ca kalpayet

3.25.109

pātuke pādasaduśe yajñavṛkṣeṇa kalpayet/
upakumbhaṃ ca kalaśaṃ karakaṃ maṇikaṃ tathā

3.25.110

dīpastambhān ghṛtādīni snāna dravyāṇyaśeṣataḥ/
candanāni sugandhāni vastrāṇi vividhāni ca

3.25.111

samitpuṣpakuśādīni dhyānyāni vividhāni ca/
suvarṇa ratnalohāni gāssavatsā manoharāḥ

3.25.112

sambhārānevamanyāṃśca sambhṛtyāvyagramānasaḥ/
ārabheta yathāśāstraṃ pratiṣṭhāṃ deśikottamaḥ

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc