Padma Samhita · Chapter 1.1
āsīnamāśrame kaṇvaṃ kaṇvāśramanivāsinaḥ/
niśreyasakaraṃ karma praṣṭumārobhiro munim
adhītāḥ kaṇva bhagavan sāṅgo paṅgāssaviturāḥ/
vedāstvatta stadarthāni śāstrāṇica yathātatham
eteṣu yadadhīteṣu kaivalyāyanakalpate/
kāraṇaṃ tadapi tvattaśśrotavyaṃ nānyathāgatiḥ
śrūyatāṃ munayassarvai yathāpūrvaṃ mayā śrutaṃ/
upasaṅgamya saṃvartamṛṣimarkamivāparam/
pradīptametamevārthaṃ pṛṣṭavānabhivādyatam
śṛraṇvatāṃ sa maharṣīṇāṃ saṃvarta ssarvavitsvayaṃ/
mahyaṃ śuśrūṣamāṇāya pratyuvāca yathātatham
adhītāssakalāvedā ssāṅgopaṅgāssavistarāḥ/
itihāsapurāṇāni vākovākya yutānica
śrutāni teṣu sarveṣu dṛśyante sarvadevatāḥ/
svatantrāḥ phalamapyeṣu svargādanyanna dṛśyate
vividhāni ca śāstrāṇi na tarkāśca pratiṣṭhitāḥ/
apavargaphalopāyaṃ na ca paśyāmi kuttacit
śrutireva ca tasyāpi pramāṇamiti śaśruma/
niścayaṃ nādhigacchāmi manasā vimṛśannapi
tato'haṃ bhṛśanirviṇṇassantaptahṛdayastathā/
siddhāśramaṃ samāsādya druhiṇaṃ samapūjayam
atyugraṃ tapa ātiṣṭhaṃ tataḥ prītaḥ prajāpatiḥ/
ṛṣibhirdaivataissārdhaṃ svayamāgānmadantikam
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ teyatte manasi vartate/
varārthināṃ dvijaśreṣṭha darśanaṃ varadaṃ mama
ityukto'haṃ bhagavatā pratyavocaṃ kutāñjaliḥ/
jñānaṃ bhavatu me śuddhaṃ nissaṃśayamanākulam
yena sāṃsārikaṃ duḥkhaṃ tarāmi jñānavartmanā/
ityukto devadevastu prahasannidamabravīt
śṛṇu vipra pravakṣyāmi siddhyupāya manāmayam/
śrutireva dvijātīnāṃ niśśreyasakarī parā
yato vai śrutimantreṇa nityamārādhayan harim/
kaivalyaṃ paramaṃ prāpto na bhūyassaṃsarediha
bhagavan kena śāstreṇa dena ārādhyate paraḥ/
kīdṛśastu paro devo vidhiḥ ko vā tadarcane
vaiṣṇavaṃ śāsanaṃ śruddhamacchidraṃ pāpanāśanam/
hitārdhaṃ sarvadevānāmādidevena coditam
catuṣpādasamāyuktaṃ caturvargaphanapradam/
tena śāstravidhānena samārādhaya keśavam
tacchāstraṃ śrutavān mattaḥ kapilo munipuṅgavaḥ/
macchāsanāttu pātālaṃ tatsamīpamito praja
ityuktvā bhagavān brahmā tatraivā ntaradhīyata/
pātālagamanārthāya puna staptaṃ tapomayā
tapobalena pātālaṃ praniśannāgapālitam/
tatrāpaśyaṃ sukhāsīnaṃ nāgeśaiḥ parivāritam
avocaṃ kapilaṃ viṣṇuṃ daṇḍavat praṇataḥ kṣitau/
jambūdvīpāduvṛttassaṃvartohaṃ prasīdame
viddhi māṃ bhagavan viṣṇo prāptaṃ druhiṇaśāsanāt/
jñānayogakriyācaryā mṛgyate yanmaharṣibhiḥ
tadaśeṣeṇa viditaṃ bhavavidhvaṃsanaṃ tava/
saṃsārāpārapāthodhimagnaṃ māṃ bhṛśaduḥkhitam
trāyasva bhagavannārtaṃ kṛpayā parayāvibhau/
tvadṛte'nyona vettāsya mokṣopāyasya vartmanaḥ
ityuktaḥ kapilo devaḥ prasādātpadmajanmanaḥ/
pārśvasthaṃ padmamālokya prasīdannidamabravīt
he padma nāgarājendra janmavidhvaṃsahetukam/
mahopaniṣacaṃ sarvaṃ śrutavānasi manmukhāt
śrāvyatāṃ sakalaṃ cāyaṃ saṃvarto vedapāragaḥ/
jñānānāṃ paramaṃ jñānaṃ sākṣā ddevasamāśritam
sātvikaṃ deva devasya samārādhanakarmajam/
mokṣyamāṇaiśca satataṃ mṛgyamāṇaṃ durāsadam
uktena kapilenaivaṃ padmākhyena mahātmanā/
uditaṃ yanmahacchāstraṃ tatsarvaṃ prabravīmite
sārdhakoṭipramāṇena brahmaṇākeśavāccrutam/
kapilāya dadaubrahmalakṣāṇāṃ paप़ñcakaṃpunaḥ
kapilo'picamadmāya prīdadau lakṣamātrayā/
padmo'pi dattavānmahya mayutagrandhasaṅkhyayā
yasmāt padmo padiṣṭeyaṃ tasmātsā pādmasaṃhitā/
mokṣaikaphaladaṃ dharmamādyamasmin prajā pate
tenai vādyena dharmeṇa brahmāloka pitāmahaḥ/
ārādhayan mahādevaṃ hariṃ nārāyaṇaṃ param
yajñena yajñaṃ yaṣṭavyaṃ yajanta iticaśrutiḥ/
ādyaṃ dharmaṃ samāsthāya ye yajante vicakṣaṇāḥ
te yānti vaiṣṇavaṃsthānaṃ punarāvṛttivarjitam/
evaṃ sarveṣukurvatsu mānaveṣu mumukṣuṣu
sṛṣṭikṣayo mahānāsī nnārakī bhūstṛṇāvṛtā/
pañcakālaparāssarve sarvecabhagavanmayāḥ
nānyaṃ yajantedhyāyanti ṛte nārāyaṇānnarāḥ/
evaṃ kārtayugedharme vartamāne mahāmune
lokakartāsvayaṃ brahmā nārāyaṇamupāgamat/
tuṣṭāvaca hṛṣīkeśaṃ puṇḍarīkākṣavidyayā
bhūmau daṇḍapraṇāmaṃca kṛtvātūṣṇīṃ vyatiṣṭhata/
lokāḥ kinnānuvartante śāsanaṃ tavaśāśvataṃ/
brahman tavādhikārovā prāpyate kinnurākṣataiḥ// 1. 41//
tadīyaṃvāpadaṃprāptuṃ natapasyanti kiṃsurāḥ/
ityukto deva devena pratyabhāṣatapadmabhūḥ
bhagavan bhūtabhavyeśa mamaśreya si jāgrati/
tvayi sarvatrakuśalaṃ vatarte sārvakālikam
kintu vakṣyāmi deveśa śraddadhānā jitendriyāḥ/
mahārahasyamāsthāya yajantesarvamānavāḥ
te yānti vaiṣṇavaṃsthānaṃ punarāvṛttivarjitam/
sasvargonāpi narakona janmamaraṇe ubhe
ityukto brahmaṇādevaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ/
pārśvasthaṃ rudramālokya vyājahāra svayaṃhariḥ
ṣaṭ prakārāṇi tantrāṇi tvaddaivatyāśaṅkara/
parasvaraviruddhāni kuruṣva tvaṃ yathātatham
avatāraiśca bahubhirmatsyādibhirahaṃ punaḥ/
tvatpraṇītāniśāstraṇi sthāpayāmi mahītale
alpāyā senasulabhaṃ bhūyiṣṭhaṃ phalamadbhutam/
ṣaṭ prakārecaśāstre'smin darśaya sthema kāraṇam
yogaśāstrasya kartṛtveviriñco'dhikariṣyati/
sāṅkhyasyacāpinirmāṇe kapilo'dhikariṣyati
buddhamūrtiṃ samāsthāya buddhaśāstraṃ sṛjāmyaham/
jñānāpahnavaniṣṇātāṃ jñātṛjñeyāpalāpica
ārhatīṃ mūrtimāsthāya śāstraṃ śāsmi tathārhataḥ/
pañcarātrābhidhaṃ śāstraṃ mayāpūrvaṃ kṛtaṃkila
kāpālaṃ śuddhaśaivaṃ ca tathā pāśupataṃtrayam/
kuruṣvatrīṇiśāstrāṇi lokānāṃ mohanāyavai
śāstrāṇi matpraṇītāni bhavadbhirvyākṛtānica/
ābhūtasaṃplavaṃ lokesthāsyanti mama śāsanāt
bhāḍhamityevatesarve praṇipatyābruvan harim/
kṛtakṛtyastadābrahmā sārdhaṃ devaissvamālayam
jagāma siddhagandharva cāraṇādibhirarcitaḥ//
pañcarātreṇatulyāni tadā prabhṛtivaimune/
śaivādīnacaśāstrāṇi prathante śāsanāddhareḥ
vaiṣṇavyāmāyayāloke pracapantiniraṅkuśāḥ/
śaivādayopi samayāstatra tatra pratiṣṭhitāḥ
pañcetare pañcarātramadūṣitamapi svayaṃ/
dūṣayantyeva sṛṣṭatvāt taddhūṣayitumīśvaraiḥ
pāṣaṇḍeṣu nirasteṣu hetuvādānukūlatā/
jāyate viṣṇumāyābhiḥ patitānāṃ durātmanāṃ
nāstikānindakājātāḥ vyādhibhiḥ paripīḍitāḥ/
jāyante camriyante ca pacyante nirayoṣvapi
svargeṣu ca vatantyanye māyāmalinacetasaḥ/
taranticabhavāmbhodhiṃ māyayāye bahiṣkṛtāḥ
āloḍyasarvaśāstrāṇi vicārya ca punaḥ punaḥ/
nārāyaṇāmṛtadhyānamuśanti brahmavādinaḥ
brāhmaṇassarvavarṇeṣu yatiścāśramiṣūttamaḥ/
yadyadgaṅgā catīrtheṣu daivateṣvapicācyutaḥ
tadvatsarveṣu śāstreṣu pañcarātraṃ praśasyate/
pañcarātro ktavadhinā yassamārādhayeddhariṃ
kaivaryaṃ paramaṃprāpto na bhūyassaṃsarediha/
akṣayyaṃ phalamāpnoti sa pumānnātra saṃśayaḥ
kalyāṇakāriṇa stasya pitarassvargavāsinaḥ/
brahmaloke pi pūjyante kā kathā narakārṇave
mantraiśca vaiṣṇavairdattaṃ havyaṃ vā kavyamena vā /
tadakṣayaṃ bhavettena tṛpyanti pitrṛ devatāḥ
āsphoṭayanti pitaraḥ pranṛtyanti pitāmahāḥ/
vaiṣṇavojāyate yeṣāmanvayeṣu mahāmatiḥ// 1. 68 //
pāñcarātroktavadhinā vāsudevaṃ samāśritaḥ/
nārāyaṇāmṛtadhyāna nirastāśeṣaviplavaḥ
etaccāstraṃ ca dātavyaṃ śiṣyāyānabhyasūyave/
mokṣamāṇāya nānyastme kastmeca yadṛcchayā
trayīniṣṭhāya dātavyamadhyetavyaṃ ca vedavat/
mahopaniṣadākhyasya śāstrasyāsya mahāmate/
pañcarātrasamākhyāsau kathaṃloke pravartate
pañcetarāṇi śāstrāṇi rātrīyante mahāntyapi/
tatsannidhausamākhyāsau tena loke pravartate
candratārāgaṇaṃ yadvacchobhate naiva vāsare/
tathetarāṇi śobha ntepañcanaivāsya sannidhau
pañcatvamathavā yadvaddhīpyamāne divākare/
ṛcchantirātraya stadvaditarāṇi tadantike
idaṃ pavitraṃ pāpaghnaṃ śāstraṃ bhavavināśanaṃ/
saṃsārārṇavamagnānāṃ karmapāśānupeyuṣāṃ
mahāpotena sadṛśaṃ tārakaṃ bhavasāgarāt/
ṛgādibhedavat tantracāturvidhyaṃ---
ṛgādisaṃjñayā vedaścaturdā bhidyateyathā
tadvatsiddhāntabhedena pañcarātraṃ caturvidhaṃ/
ṛgādayo yathā caikaṃ bhidyate bhahuśākhayā
tathā siddhā ntamekekaṃ vaktṛbhedena bhidyate/
siddhāntaṃ nāmacānvarthaṃ nirāhuriti vaṇḍitāḥ
mīmāṃsādiṣu śāstreṣu ye siddhārthāmanīṣiṇaḥ/
teṣāmante'dhikārosminniti siddhaṃta saṃjñitaṃ
ekamūrtipradhānaṃtu mantrasiddhāntamucyate/
caturmūrtipradhānaṃtu yattadāgamasaṃjñitaṃ
siddhāntamucyatesadbhardvatīyaṃ lokaviśrutaṃ/
navamūrtipradhānaṃca tantrasiddhantamucyate
caturvaktre trivaktre vā deve yatrārcanāvidhiḥ/
tattantrāntavamiṣṭaṃ syāttantrametaccaturvidhaṃ
catasraḥ kathitāḥ pūrvaṃ vāsudevādaya stathā/
nārāyaṇo hayagrīvo viṣṇu rnṛharisūkarau
sāṅkaryaṃ natu kurvīta siddhānteṣu parasparaṃ/
yadi saṅkarato mohāt rājārāṣṭaṃca naśyati
yena siddhāntamārgeṇa karṣaṇādikriyā kṛtā/
tenaiva sakalaṃ karma kuryāttantravibhāgavit
tattantrāntaramiṣṭaṃ syāt sarve sarvaphalapradāḥ/
teṣvayaṃ mantrasiddhāntaḥ pādmasaṃjño bhidhīyate
ekaikavaktṛ bhedena siddhāntā bhahudhāsmṛtāḥ/
paṅgraho vistaraścaiva tantrāṇāṃ prakaṭīkṛtaḥ
siddhānte mantrasaṃsiddhai śśiṣyāṇāṃ hitakāmyayā/
tantrāṇāṃcaivasarveṣāṃ vaktā nārāyaṇassvayam
anugrahārthaṃ bhaktānāṃ śrāvayāmāsa casvayam/
śrotāromūrtibhedāśca munayaśca pitāmahaḥ
prayojanaṃ ca śāstrasya mokṣaḥ prakṛtidurlabhaḥ/
abhidheyaṃ bhagavatassamārādhanamuttamam
sambandho pīṣyate sadbhi ssādhya sādhana lakṣaṇaḥ/
śrutimūlamidaṃtantraṃ pramāṇaṃ kalpasūtravat
sarge sarge pyavicchinnaṃ devadevasyaśāsanāt/
cintāmaṇiryathā loke śabalā kalpakadrumaḥ
arthibhyo vāñchitaṃ sarvaṃ prayacchati gatiṃ vinā/
pañcarātrākhya śāstraṃtu caturvargaphalapradam
śāstrāntaravyasanināmabhyāsaḥ kālayāpanam/
phalaṃ vā kiṅci devassāt yattatsādhubahiṣkṛtam
vāsudevaṃ parityajya ye'nyaṃ devamupāsate/
narakāya bhavanyete nātrakāryā vicāraṇā
satyaṃ satyaṃ punassatyamuddhṛtya bhujamucyate/
vedaśāstrātparaṃnā sti nadaivaṃ keśavātparaṃ/
tasmādbhajasva deveśaṃ vidhinānenavai mūne
kati bhedāni tantrāṇām nāmadheyāni kāni vā/
śrotumicchāmi viprendra paraṃ kautūhalaṃhime
108 saṃhitānām nāmāni.
śatamekamathāṣṭau ca purāṇe kaṇva śuśruma/
nāmadheyānicai teṣām śrūyatām kathyate mayā
pādmam padmodbhavam māyāvaibhavam nalakūbaram/
trailokyamonam viṣṇutilakam paramāhvayam
nāradīyam dhanadīyam vāsiṣṭham pauṣka rāhvayam/
sanatkumāraṃ sasakaṃ satyākhyaṃ viśvasaṃhitā
anantākhyaṃ mahīpraśnaṃ śrīpraśnaṃ puruṣottamam/
māhendhra saṃhitāpañca praśnākhyaṃ tatvasāgaram
vāgīśam sātvataṃcaiva draviṇaṃ śrīkarāhvayam/
sāṃvartaṃ viṣṇusadbhāvaṃ siddhāntaṃ viṣṇupūrvakam
viṣṇutantraṃ ca kaumāraṃ tathāhirbudhnyasaṃhitā/
viṣṇuvaibhavikaṃ sauraṃ saumya mīśyarasaṃhitā
anantākhyaṃ bhāgavataṃ jayākhyaṃ mūlasaṃhitā/
puṣṭitantraṃ śaunakīyaṃ mārīcaṃ dakṣasaṃhitā
aupendraṃ yogahṛdayaṃ hārītaṃ pārameśvaram/
ātreyaṃ māndaraṃ viṣvaktevamauśanasāhvayam
vaikhānasaṃ vihajgendraṃ bhārgavaṃ parapūruṣam/
yājñavalkyaṃ gautamīyaṃ paulastyaṃ śākalāhvayam
jñānārṇavaṃ jāmadagnyaṃ yāmyaṃ nārāyaṇākhyakam/
pārāśaryaṃ ca jābālaṃ kāpilaṃ vāmanāhvayam
jayottaraṃ bhārhaspatyaṃ jaiminaṃ sātvatāhvayam/
kātyāyanīyaṃ vālmīka maupagāyanasaṃhitāḥ
hairaṇyagarbhamāgastyaṃ kāṇvaṃ bodhāyanāhvayam/
bhāradvājaṃ nārasiṃhaṃ gārgyamuttarapūrvakam
śātātapaṃ cāṅgirasaṃ kāśyapaṃ paiṅgalāhvayam/
trailokyaṃ vihayaṃyogaṃ vāyavīyaṃ ca vāruṇam
kṛṣṇaṃ cāmbharamāgneyaṃ markaṇḍeyasya saṃgrahaḥ/
mahāsavatkumārākhyaṃ vyāsākhyaṃ viṣṇusaṃhitā
mārkaṃḍeyaṃ pāriṣadaṃ brahmanāradasaṃhitā/
saṃvādaṃśukarudrābhyāmumāmāheśvarāhvayam
dattātreyaṃ ca śarvākhyaṃ vārāhamihirāhvayam/
saṅkarṣaṇākhyaṃ pradyumnaṃ vāmanaṃ kalki rāghavam
prācetasākhyamityete śatamaṣṭottaraṃ smṛtam/
etāni tantra nāmāni mayoktāni mahāmate
tantrāstvaneke bhodhyante muktyupāyāḥ pṛthakpṛthak/
iti tantraṃ samākhyātaṃ śāstrameva manīṣibhiḥ
tantrāṇāṃ nāmadheyāni yo nityaṃ paṭhate naraḥ/
sarvapāpa vinirmuktau yāti brahma sanātanam
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0