પદ્મસંહિતા · અધ્યાય 1.1

આસીનમાશ્રમે કણ્વં કણ્વાશ્રમનિવાસિનઃ।
નિશ્રેયસકરં કર્મ પ્રષ્ટુમારોભિરો મુનિમ્

અધીતાઃ કણ્વ ભગવન્ સાઙ્ગો પઙ્ગાસ્સવિતુરાઃ।
વેદાસ્ત્વત્ત સ્તદર્થાનિ શાસ્ત્રાણિચ યથાતથમ્

એતેષુ યદધીતેષુ કૈવલ્યાયનકલ્પતે।
કારણં તદપિ ત્વત્તશ્શ્રોતવ્યં નાન્યથાગતિઃ

શ્રૂયતાં મુનયસ્સર્વૈ યથાપૂર્વં મયા શ્રુતં।
ઉપસઙ્ગમ્ય સંવર્તમૃષિમર્કમિવાપરમ્।
પ્રદીપ્તમેતમેવાર્થં પૃષ્ટવાનભિવાદ્યતમ્

શૃરણ્વતાં સ મહર્ષીણાં સંવર્ત સ્સર્વવિત્સ્વયં।
મહ્યં શુશ્રૂષમાણાય પ્રત્યુવાચ યથાતથમ્

અધીતાસ્સકલાવેદા સ્સાઙ્ગોપઙ્ગાસ્સવિસ્તરાઃ।
ઇતિહાસપુરાણાનિ વાકોવાક્ય યુતાનિચ

શ્રુતાનિ તેષુ સર્વેષુ દૃશ્યન્તે સર્વદેવતાઃ।
સ્વતન્ત્રાઃ ફલમપ્યેષુ સ્વર્ગાદન્યન્ન દૃશ્યતે

વિવિધાનિ ચ શાસ્ત્રાણિ ન તર્કાશ્ચ પ્રતિષ્ઠિતાઃ।
અપવર્ગફલોપાયં ન ચ પશ્યામિ કુત્તચિત્

શ્રુતિરેવ ચ તસ્યાપિ પ્રમાણમિતિ શશ્રુમ।
નિશ્ચયં નાધિગચ્છામિ મનસા વિમૃશન્નપિ

તતોઽહં ભૃશનિર્વિણ્ણસ્સન્તપ્તહૃદયસ્તથા।
સિદ્ધાશ્રમં સમાસાદ્ય દ્રુહિણં સમપૂજયમ્

અત્યુગ્રં તપ આતિષ્ઠં તતઃ પ્રીતઃ પ્રજાપતિઃ।
ઋષિભિર્દૈવતૈસ્સાર્ધં સ્વયમાગાન્મદન્તિકમ્

વરં વૃણીષ્વ ભદ્રં તેયત્તે મનસિ વર્તતે।
વરાર્થિનાં દ્વિજશ્રેષ્ઠ દર્શનં વરદં મમ

ઇત્યુક્તોઽહં ભગવતા પ્રત્યવોચં કુતાઞ્જલિઃ।
જ્ઞાનં ભવતુ મે શુદ્ધં નિસ્સંશયમનાકુલમ્

યેન સાંસારિકં દુઃખં તરામિ જ્ઞાનવર્ત્મના।
ઇત્યુક્તો દેવદેવસ્તુ પ્રહસન્નિદમબ્રવીત્

શૃણુ વિપ્ર પ્રવક્ષ્યામિ સિદ્ધ્યુપાય મનામયમ્।
શ્રુતિરેવ દ્વિજાતીનાં નિશ્શ્રેયસકરી પરા

યતો વૈ શ્રુતિમન્ત્રેણ નિત્યમારાધયન્ હરિમ્।
કૈવલ્યં પરમં પ્રાપ્તો ન ભૂયસ્સંસરેદિહ

ભગવન્ કેન શાસ્ત્રેણ દેન આરાધ્યતે પરઃ।
કીદૃશસ્તુ પરો દેવો વિધિઃ કો વા તદર્ચને

વૈષ્ણવં શાસનં શ્રુદ્ધમચ્છિદ્રં પાપનાશનમ્।
હિતાર્ધં સર્વદેવાનામાદિદેવેન ચોદિતમ્

ચતુષ્પાદસમાયુક્તં ચતુર્વર્ગફનપ્રદમ્।
તેન શાસ્ત્રવિધાનેન સમારાધય કેશવમ્

તચ્છાસ્ત્રં શ્રુતવાન્ મત્તઃ કપિલો મુનિપુઙ્ગવઃ।
મચ્છાસનાત્તુ પાતાલં તત્સમીપમિતો પ્રજ

ઇત્યુક્ત્વા ભગવાન્ બ્રહ્મા તત્રૈવા ન્તરધીયત।
પાતાલગમનાર્થાય પુન સ્તપ્તં તપોમયા

તપોબલેન પાતાલં પ્રનિશન્નાગપાલિતમ્।
તત્રાપશ્યં સુખાસીનં નાગેશૈઃ પરિવારિતમ્

અવોચં કપિલં વિષ્ણું દણ્ડવત્ પ્રણતઃ ક્ષિતૌ।
જમ્બૂદ્વીપાદુવૃત્તસ્સંવર્તોહં પ્રસીદમે

વિદ્ધિ માં ભગવન્ વિષ્ણો પ્રાપ્તં દ્રુહિણશાસનાત્।
જ્ઞાનયોગક્રિયાચર્યા મૃગ્યતે યન્મહર્ષિભિઃ

તદશેષેણ વિદિતં ભવવિધ્વંસનં તવ।
સંસારાપારપાથોધિમગ્નં માં ભૃશદુઃખિતમ્

ત્રાયસ્વ ભગવન્નાર્તં કૃપયા પરયાવિભૌ।
ત્વદૃતેઽન્યોન વેત્તાસ્ય મોક્ષોપાયસ્ય વર્ત્મનઃ

ઇત્યુક્તઃ કપિલો દેવઃ પ્રસાદાત્પદ્મજન્મનઃ।
પાર્શ્વસ્થં પદ્મમાલોક્ય પ્રસીદન્નિદમબ્રવીત્

હે પદ્મ નાગરાજેન્દ્ર જન્મવિધ્વંસહેતુકમ્।
મહોપનિષચં સર્વં શ્રુતવાનસિ મન્મુખાત્

શ્રાવ્યતાં સકલં ચાયં સંવર્તો વેદપારગઃ।
જ્ઞાનાનાં પરમં જ્ઞાનં સાક્ષા દ્દેવસમાશ્રિતમ્

સાત્વિકં દેવ દેવસ્ય સમારાધનકર્મજમ્।
મોક્ષ્યમાણૈશ્ચ સતતં મૃગ્યમાણં દુરાસદમ્

ઉક્તેન કપિલેનૈવં પદ્માખ્યેન મહાત્મના।
ઉદિતં યન્મહચ્છાસ્ત્રં તત્સર્વં પ્રબ્રવીમિતે

સાર્ધકોટિપ્રમાણેન બ્રહ્મણાકેશવાચ્ચ્રુતમ્।
કપિલાય દદૌબ્રહ્મલક્ષાણાં પપ઼ઞ્ચકંપુનઃ

કપિલોઽપિચમદ્માય પ્રીદદૌ લક્ષમાત્રયા।
પદ્મોઽપિ દત્તવાન્મહ્ય મયુતગ્રન્ધસઙ્ખ્યયા

યસ્માત્ પદ્મો પદિષ્ટેયં તસ્માત્સા પાદ્મસંહિતા।
મોક્ષૈકફલદં ધર્મમાદ્યમસ્મિન્ પ્રજા પતે

તેનૈ વાદ્યેન ધર્મેણ બ્રહ્માલોક પિતામહઃ।
આરાધયન્ મહાદેવં હરિં નારાયણં પરમ્

યજ્ઞેન યજ્ઞં યષ્ટવ્યં યજન્ત ઇતિચશ્રુતિઃ।
આદ્યં ધર્મં સમાસ્થાય યે યજન્તે વિચક્ષણાઃ

તે યાન્તિ વૈષ્ણવંસ્થાનં પુનરાવૃત્તિવર્જિતમ્।
એવં સર્વેષુકુર્વત્સુ માનવેષુ મુમુક્ષુષુ

સૃષ્ટિક્ષયો મહાનાસી ન્નારકી ભૂસ્તૃણાવૃતા।
પઞ્ચકાલપરાસ્સર્વે સર્વેચભગવન્મયાઃ

નાન્યં યજન્તેધ્યાયન્તિ ઋતે નારાયણાન્નરાઃ।
એવં કાર્તયુગેધર્મે વર્તમાને મહામુને

લોકકર્તાસ્વયં બ્રહ્મા નારાયણમુપાગમત્।
તુષ્ટાવચ હૃષીકેશં પુણ્ડરીકાક્ષવિદ્યયા

ભૂમૌ દણ્ડપ્રણામંચ કૃત્વાતૂષ્ણીં વ્યતિષ્ઠત।
લોકાઃ કિન્નાનુવર્તન્તે શાસનં તવશાશ્વતં।
બ્રહ્મન્ તવાધિકારોવા પ્રાપ્યતે કિન્નુરાક્ષતૈઃ॥ 1. 41॥
તદીયંવાપદંપ્રાપ્તું નતપસ્યન્તિ કિંસુરાઃ।
ઇત્યુક્તો દેવ દેવેન પ્રત્યભાષતપદ્મભૂઃ

ભગવન્ ભૂતભવ્યેશ મમશ્રેય સિ જાગ્રતિ।
ત્વયિ સર્વત્રકુશલં વતર્તે સાર્વકાલિકમ્

કિન્તુ વક્ષ્યામિ દેવેશ શ્રદ્દધાના જિતેન્દ્રિયાઃ।
મહારહસ્યમાસ્થાય યજન્તેસર્વમાનવાઃ

તે યાન્તિ વૈષ્ણવંસ્થાનં પુનરાવૃત્તિવર્જિતમ્।
સસ્વર્ગોનાપિ નરકોન જન્મમરણે ઉભે

ઇત્યુક્તો બ્રહ્મણાદેવઃ શઙ્ખચક્રગદાધરઃ।
પાર્શ્વસ્થં રુદ્રમાલોક્ય વ્યાજહાર સ્વયંહરિઃ

ષટ્ પ્રકારાણિ તન્ત્રાણિ ત્વદ્દૈવત્યાશઙ્કર।
પરસ્વરવિરુદ્ધાનિ કુરુષ્વ ત્વં યથાતથમ્

અવતારૈશ્ચ બહુભિર્મત્સ્યાદિભિરહં પુનઃ।
ત્વત્પ્રણીતાનિશાસ્ત્રણિ સ્થાપયામિ મહીતલે

અલ્પાયા સેનસુલભં ભૂયિષ્ઠં ફલમદ્ભુતમ્।
ષટ્ પ્રકારેચશાસ્ત્રેઽસ્મિન્ દર્શય સ્થેમ કારણમ્

યોગશાસ્ત્રસ્ય કર્તૃત્વેવિરિઞ્ચોઽધિકરિષ્યતિ।
સાઙ્ખ્યસ્યચાપિનિર્માણે કપિલોઽધિકરિષ્યતિ

બુદ્ધમૂર્તિં સમાસ્થાય બુદ્ધશાસ્ત્રં સૃજામ્યહમ્।
જ્ઞાનાપહ્નવનિષ્ણાતાં જ્ઞાતૃજ્ઞેયાપલાપિચ

આર્હતીં મૂર્તિમાસ્થાય શાસ્ત્રં શાસ્મિ તથાર્હતઃ।
પઞ્ચરાત્રાભિધં શાસ્ત્રં મયાપૂર્વં કૃતંકિલ

કાપાલં શુદ્ધશૈવં ચ તથા પાશુપતંત્રયમ્।
કુરુષ્વત્રીણિશાસ્ત્રાણિ લોકાનાં મોહનાયવૈ

શાસ્ત્રાણિ મત્પ્રણીતાનિ ભવદ્ભિર્વ્યાકૃતાનિચ।
આભૂતસંપ્લવં લોકેસ્થાસ્યન્તિ મમ શાસનાત્

ભાઢમિત્યેવતેસર્વે પ્રણિપત્યાબ્રુવન્ હરિમ્।
કૃતકૃત્યસ્તદાબ્રહ્મા સાર્ધં દેવૈસ્સ્વમાલયમ્

જગામ સિદ્ધગન્ધર્વ ચારણાદિભિરર્ચિતઃ॥
પઞ્ચરાત્રેણતુલ્યાનિ તદા પ્રભૃતિવૈમુને।
શૈવાદીનચશાસ્ત્રાણિ પ્રથન્તે શાસનાદ્ધરેઃ

વૈષ્ણવ્યામાયયાલોકે પ્રચપન્તિનિરઙ્કુશાઃ।
શૈવાદયોપિ સમયાસ્તત્ર તત્ર પ્રતિષ્ઠિતાઃ

પઞ્ચેતરે પઞ્ચરાત્રમદૂષિતમપિ સ્વયં।
દૂષયન્ત્યેવ સૃષ્ટત્વાત્ તદ્ધૂષયિતુમીશ્વરૈઃ

પાષણ્‍ડેષુ નિરસ્તેષુ હેતુવાદાનુકૂલતા।
જાયતે વિષ્ણુમાયાભિઃ પતિતાનાં દુરાત્મનાં

નાસ્તિકાનિન્દકાજાતાઃ વ્યાધિભિઃ પરિપીડિતાઃ।
જાયન્તે ચમ્રિયન્તે ચ પચ્યન્તે નિરયોષ્વપિ

સ્વર્ગેષુ ચ વતન્ત્યન્યે માયામલિનચેતસઃ।
તરન્તિચભવામ્ભોધિં માયયાયે બહિષ્કૃતાઃ

આલોડ્યસર્વશાસ્ત્રાણિ વિચાર્ય ચ પુનઃ પુનઃ।
નારાયણામૃતધ્યાનમુશન્તિ બ્રહ્મવાદિનઃ

બ્રાહ્મણસ્સર્વવર્ણેષુ યતિશ્ચાશ્રમિષૂત્તમઃ।
યદ્યદ્ગઙ્ગા ચતીર્થેષુ દૈવતેષ્વપિચાચ્યુતઃ

તદ્વત્સર્વેષુ શાસ્ત્રેષુ પઞ્ચરાત્રં પ્રશસ્યતે।
પઞ્ચરાત્રો ક્તવધિના યસ્સમારાધયેદ્ધરિં

કૈવર્યં પરમંપ્રાપ્તો ન ભૂયસ્સંસરેદિહ।
અક્ષય્યં ફલમાપ્નોતિ સ પુમાન્નાત્ર સંશયઃ

કલ્યાણકારિણ સ્તસ્ય પિતરસ્સ્વર્ગવાસિનઃ।
બ્રહ્મલોકે પિ પૂજ્યન્તે કા કથા નરકાર્ણવે

મન્ત્રૈશ્ચ વૈષ્ણવૈર્દત્તં હવ્યં વા કવ્યમેન વા ।
તદક્ષયં ભવેત્તેન તૃપ્યન્તિ પિત્રૃ દેવતાઃ

આસ્ફોટયન્તિ પિતરઃ પ્રનૃત્યન્તિ પિતામહાઃ।
વૈષ્ણવોજાયતે યેષામન્વયેષુ મહામતિઃ॥ 1. 68 ॥
પાઞ્ચરાત્રોક્તવધિના વાસુદેવં સમાશ્રિતઃ।
નારાયણામૃતધ્યાન નિરસ્તાશેષવિપ્લવઃ

એતચ્ચાસ્ત્રં ચ દાતવ્યં શિષ્યાયાનભ્યસૂયવે।
મોક્ષમાણાય નાન્યસ્ત્મે કસ્ત્મેચ યદૃચ્છયા

ત્રયીનિષ્ઠાય દાતવ્યમધ્યેતવ્યં ચ વેદવત્।
મહોપનિષદાખ્યસ્ય શાસ્ત્રસ્યાસ્ય મહામતે।
પઞ્ચરાત્રસમાખ્યાસૌ કથંલોકે પ્રવર્તતે

પઞ્ચેતરાણિ શાસ્ત્રાણિ રાત્રીયન્તે મહાન્ત્યપિ।
તત્સન્નિધૌસમાખ્યાસૌ તેન લોકે પ્રવર્તતે

ચન્દ્રતારાગણં યદ્વચ્છોભતે નૈવ વાસરે।
તથેતરાણિ શોભ ન્તેપઞ્ચનૈવાસ્ય સન્નિધૌ

પઞ્ચત્વમથવા યદ્વદ્ધીપ્યમાને દિવાકરે।
ઋચ્છન્તિરાત્રય સ્તદ્વદિતરાણિ તદન્તિકે

ઇદં પવિત્રં પાપઘ્નં શાસ્ત્રં ભવવિનાશનં।
સંસારાર્ણવમગ્નાનાં કર્મપાશાનુપેયુષાં

મહાપોતેન સદૃશં તારકં ભવસાગરાત્।
ઋગાદિભેદવત્ તન્ત્રચાતુર્વિધ્યં---
ઋગાદિસંજ્ઞયા વેદશ્ચતુર્દા ભિદ્યતેયથા

તદ્વત્સિદ્ધાન્તભેદેન પઞ્ચરાત્રં ચતુર્વિધં।
ઋગાદયો યથા ચૈકં ભિદ્યતે ભહુશાખયા

તથા સિદ્ધા ન્તમેકેકં વક્તૃભેદેન ભિદ્યતે।
સિદ્ધાન્તં નામચાન્વર્થં નિરાહુરિતિ વણ્‍ડિતાઃ

મીમાંસાદિષુ શાસ્ત્રેષુ યે સિદ્ધાર્થામનીષિણઃ।
તેષામન્તેઽધિકારોસ્મિન્નિતિ સિદ્ધંત સંજ્ઞિતં

એકમૂર્તિપ્રધાનંતુ મન્ત્રસિદ્ધાન્તમુચ્યતે।
ચતુર્મૂર્તિપ્રધાનંતુ યત્તદાગમસંજ્ઞિતં

સિદ્ધાન્તમુચ્યતેસદ્ભર્દ્વતીયં લોકવિશ્રુતં।
નવમૂર્તિપ્રધાનંચ તન્ત્રસિદ્ધન્તમુચ્યતે

ચતુર્વક્ત્રે ત્રિવક્ત્રે વા દેવે યત્રાર્ચનાવિધિઃ।
તત્તન્ત્રાન્તવમિષ્ટં સ્યાત્તન્ત્રમેતચ્ચતુર્વિધં

ચતસ્રઃ કથિતાઃ પૂર્વં વાસુદેવાદય સ્તથા।
નારાયણો હયગ્રીવો વિષ્ણુ ર્નૃહરિસૂકરૌ

સાઙ્કર્યં નતુ કુર્વીત સિદ્ધાન્તેષુ પરસ્પરં।
યદિ સઙ્કરતો મોહાત્ રાજારાષ્ટંચ નશ્યતિ

યેન સિદ્ધાન્તમાર્ગેણ કર્ષણાદિક્રિયા કૃતા।
તેનૈવ સકલં કર્મ કુર્યાત્તન્ત્રવિભાગવિત્

તત્તન્ત્રાન્તરમિષ્ટં સ્યાત્ સર્વે સર્વફલપ્રદાઃ।
તેષ્વયં મન્ત્રસિદ્ધાન્તઃ પાદ્મસંજ્ઞો ભિધીયતે

એકૈકવક્તૃ ભેદેન સિદ્ધાન્તા ભહુધાસ્મૃતાઃ।
પઙ્ગ્રહો વિસ્તરશ્ચૈવ તન્ત્રાણાં પ્રકટીકૃતઃ

સિદ્ધાન્તે મન્ત્રસંસિદ્ધૈ શ્શિષ્યાણાં હિતકામ્યયા।
તન્ત્રાણાંચૈવસર્વેષાં વક્તા નારાયણસ્સ્વયમ્

અનુગ્રહાર્થં ભક્તાનાં શ્રાવયામાસ ચસ્વયમ્।
શ્રોતારોમૂર્તિભેદાશ્ચ મુનયશ્ચ પિતામહઃ

પ્રયોજનં ચ શાસ્ત્રસ્ય મોક્ષઃ પ્રકૃતિદુર્લભઃ।
અભિધેયં ભગવતસ્સમારાધનમુત્તમમ્

સમ્બન્ધો પીષ્યતે સદ્ભિ સ્સાધ્ય સાધન લક્ષણઃ।
શ્રુતિમૂલમિદંતન્ત્રં પ્રમાણં કલ્પસૂત્રવત્

સર્ગે સર્ગે પ્યવિચ્છિન્નં દેવદેવસ્યશાસનાત્।
ચિન્તામણિર્યથા લોકે શબલા કલ્પકદ્રુમઃ

અર્થિભ્યો વાઞ્છિતં સર્વં પ્રયચ્છતિ ગતિં વિના।
પઞ્ચરાત્રાખ્ય શાસ્ત્રંતુ ચતુર્વર્ગફલપ્રદમ્

શાસ્ત્રાન્તરવ્યસનિનામભ્યાસઃ કાલયાપનમ્।
ફલં વા કિઙ્ચિ દેવસ્સાત્ યત્તત્સાધુબહિષ્કૃતમ્

વાસુદેવં પરિત્યજ્ય યેઽન્યં દેવમુપાસતે।
નરકાય ભવન્યેતે નાત્રકાર્યા વિચારણા

સત્યં સત્યં પુનસ્સત્યમુદ્ધૃત્ય ભુજમુચ્યતે।
વેદશાસ્ત્રાત્પરંના સ્તિ નદૈવં કેશવાત્પરં।
તસ્માદ્ભજસ્વ દેવેશં વિધિનાનેનવૈ મૂને

કતિ ભેદાનિ તન્ત્રાણામ્ નામધેયાનિ કાનિ વા।
શ્રોતુમિચ્છામિ વિપ્રેન્દ્ર પરં કૌતૂહલંહિમે

108 સંહિતાનામ્ નામાનિ.
શતમેકમથાષ્ટૌ ચ પુરાણે કણ્વ શુશ્રુમ।
નામધેયાનિચૈ તેષામ્ શ્રૂયતામ્ કથ્યતે મયા

પાદ્મમ્ પદ્મોદ્ભવમ્ માયાવૈભવમ્ નલકૂબરમ્।
ત્રૈલોક્યમોનમ્ વિષ્ણુતિલકમ્ પરમાહ્વયમ્

નારદીયમ્ ધનદીયમ્ વાસિષ્ઠમ્ પૌષ્ક રાહ્વયમ્।
સનત્કુમારં સસકં સત્યાખ્યં વિશ્વસંહિતા

અનન્તાખ્યં મહીપ્રશ્નં શ્રીપ્રશ્નં પુરુષોત્તમમ્।
માહેન્ધ્ર સંહિતાપઞ્ચ પ્રશ્નાખ્યં તત્વસાગરમ્

વાગીશમ્ સાત્વતંચૈવ દ્રવિણં શ્રીકરાહ્વયમ્।
સાંવર્તં વિષ્ણુસદ્ભાવં સિદ્ધાન્તં વિષ્ણુપૂર્વકમ્

વિષ્ણુતન્ત્રં ચ કૌમારં તથાહિર્બુધ્ન્યસંહિતા।
વિષ્ણુવૈભવિકં સૌરં સૌમ્ય મીશ્યરસંહિતા

અનન્તાખ્યં ભાગવતં જયાખ્યં મૂલસંહિતા।
પુષ્ટિતન્ત્રં શૌનકીયં મારીચં દક્ષસંહિતા

ઔપેન્દ્રં યોગહૃદયં હારીતં પારમેશ્વરમ્।
આત્રેયં માન્દરં વિષ્વક્તેવમૌશનસાહ્વયમ્

વૈખાનસં વિહજ્ગેન્દ્રં ભાર્ગવં પરપૂરુષમ્।
યાજ્ઞવલ્ક્યં ગૌતમીયં પૌલસ્ત્યં શાકલાહ્વયમ્

જ્ઞાનાર્ણવં જામદગ્ન્યં યામ્યં નારાયણાખ્યકમ્।
પારાશર્યં ચ જાબાલં કાપિલં વામનાહ્વયમ્

જયોત્તરં ભાર્હસ્પત્યં જૈમિનં સાત્વતાહ્વયમ્।
કાત્યાયનીયં વાલ્મીક મૌપગાયનસંહિતાઃ

હૈરણ્યગર્ભમાગસ્ત્યં કાણ્વં બોધાયનાહ્વયમ્।
ભારદ્વાજં નારસિંહં ગાર્ગ્યમુત્તરપૂર્વકમ્

શાતાતપં ચાઙ્ગિરસં કાશ્યપં પૈઙ્ગલાહ્વયમ્।
ત્રૈલોક્યં વિહયંયોગં વાયવીયં ચ વારુણમ્

કૃષ્ણં ચામ્ભરમાગ્નેયં મર્કણ્ડેયસ્ય સંગ્રહઃ।
મહાસવત્કુમારાખ્યં વ્યાસાખ્યં વિષ્ણુસંહિતા

માર્કંડેયં પારિષદં બ્રહ્મનારદસંહિતા।
સંવાદંશુકરુદ્રાભ્યામુમામાહેશ્વરાહ્વયમ્

દત્તાત્રેયં ચ શર્વાખ્યં વારાહમિહિરાહ્વયમ્।
સઙ્કર્ષણાખ્યં પ્રદ્યુમ્નં વામનં કલ્કિ રાઘવમ્

પ્રાચેતસાખ્યમિત્યેતે શતમષ્ટોત્તરં સ્મૃતમ્।
એતાનિ તન્ત્ર નામાનિ મયોક્તાનિ મહામતે

તન્ત્રાસ્ત્વનેકે ભોધ્યન્તે મુક્ત્યુપાયાઃ પૃથક્પૃથક્।
ઇતિ તન્ત્રં સમાખ્યાતં શાસ્ત્રમેવ મનીષિભિઃ

તન્ત્રાણાં નામધેયાનિ યો નિત્યં પઠતે નરઃ।
સર્વપાપ વિનિર્મુક્તૌ યાતિ બ્રહ્મ સનાતનમ્