Padma Purana · Chapter 7.19

vyāsa uvāca-
nārāyaṇaprapannā ye narābhaktisamanvitāḥ /
kadācidaśubhaṃ teṣāṃ vidyate na dvijottama

punareva pravakṣyāmi māhātmyaṃ kamalāpateḥ /
yacchrutvā mānavāḥ sarve labhaṃte paramaṃ padam

vāsudevasya māhātmyaṃ śrutvā tṛpyaṃti vaiṣṇavāḥ /
pākhaṇḍā na hi tṛpyaṃti narake kleśabhāginaḥ

pākhaṇḍānāṃ samīpe tu viṣṇumāhātmyamuttamam /
na vaktavyaṃ dvijaśreṣṭha vaktavyaṃ vaiṣṇavāgrataḥ

pūrvaṃ tretāyuge vipra urvīśurnāma jaimine /
āsītpāparato nityaṃ dharmaniṃdāparāyaṇaḥ

brahmasvahārī viprendra parastrīgamanodyataḥ /
gomāṃsāśī surāpī ca veśyāvibhramalolupaḥ

śaraṇāgatahaṃtā ca paraniṃdākaraḥ sadā /
viśvāsaghātī mitraghno jñātipīḍākarastathā

asatyabhāṣī krūraśca pākhaṃḍajanasaṅgabhāk /
vṛtticchedī dvijātīnāṃ nyāsāpahārakastathā

tādṛśaṃ taṃ samālokya duṣṭaṃ pāpaparāyaṇam /
ājagmurjñātayaḥ sarve kruddhāstasya nijaṃgṛham

jñātaya ūcuḥ -
pratiṣṭhopārjitā pūrvairasmākaṃ vimale kule /
sā pratiṣṭhā tvayā mūḍha vināśaṃ pratinīyate

dharmamārgaṃ parityajya kuruṣe pātakaṃ sadā /
madvaṃśakīrtihananaṃ jāto'si jñātiduḥkhadaḥ

ativismayadā sṛṣṭirvidhāturmanyate tvayi /
yasminsiṃdhau śaśī jātastatra kṣveḍodbhavo'pi ca

aho śaktiḥ kuputrāṇāṃ saṃkhyātuṃ na ca śakyate /
anekaiḥ puruṣaiḥ kīrtiṃ saṃcitāṃ haṃti tatkṣaṇāt

jāte putrottame vaṃśaḥ śreṣṭhaḥ syādadhamo'pi ca /
putredhametu śreṣṭho'pi vaṃśo gacchati hīnatām

vyāsa uvāca-
ityuktvā jñātayaste ca taṃ sarve pāpināṃ varam /
apakīrtibhayātkruddhāstatyajuḥ sahasā dvija

jñātibhiḥ sa parityakto janaiḥ sarvaiśca dhikkṛtaḥ /
prapede dasyutāṃ duḥkhī vibhraṣṭākhilavaibhavaḥ

taṃ dasyukarmakurvaṃtaṃ nirddayaṃ parahiṃsakam /
dhṛtvā janapadāḥ sarve bhūpālāya nyavedayan

tena bhūmibhujā tasya pitṛsnehāddivajottama /
na hato'sau durācāro nijadeśādvahiṣkṛtaḥ

tato'sau vanamāśritya dasyubhiḥ saha nirddayaḥ /
pāṃthasvaharaṇārthāya tasthau bahubhiruddhataiḥ

kadācittaṭinītīraṃ dasyubhiḥ saha jaimine /
vanaparyaṭane śrāṃto jagāma snānahetave

tasyāṃ taṭinyāṃ bhagavatparicaryāparāyaṇān /
asau dadarśa duṣṭātmā brāhmaṇākṛtino bahūn

atha te brāhmaṇāḥ sarve samārādhya janārdanam /
anyonyaṃ kathayāmāsurvihitā ati kautukāt

adya caṃpakapuṣpāṇi mayā tyaktāni tāni vai /
kaścidvadati tāṃbūlaṃ mayā dattaṃ murāraye

na khāditavyaṃ tāṃbūlaṃ kadācidapi janmani /
mayādya haraye dattaṃ kadalīphalamuttamam

janmajanmāni ca mayā bhakṣyaṃ ca kadalīphalam /
ko'pi vakti mayā dattaṃ haraye dāḍimīphalam

ko'pi vakti mayā dattaṃ rasālaphalamuttamam /
anyo'nyametadvadatāṃ teṣāṃ śrutvā vacāṃsi ca

urvīśuścintayāmāsa kiṃ pradāsyāmi viṣṇave /
saṃsāre yāni vastūni bhakṣyāṇi saṃti tānyaham

na hi śaknomi saṃtyaktuṃ kiṃ dāsyāmi murāraye /
nityaṃ vanāṃtarastho'haṃ cauro rājabhayākulaḥ

śakaṭārohaṇe nāsti hyadhikāraḥ kadāpi me /
vyāsa uvāca-
ityuktvā dasyunā tena bhūyobhūyo dvijottama

śakaṭaṃ haraye dattaṃ caturvargapradāyine /
atha tebrāhmaṇāḥ sarve jagmurvipra yathāgatāḥ

so'pi dasyurdasyubhiśca jagāma nijamāśrayam /
ekadā guḍakaṃḍolaṃ tenaiva khalu vartmanā

gṛhītvā pathikaḥ kaścitkākīmaṃḍalamāgataḥ /
tato'sau sahasā dasyurnirbhayaḥ parahiṃsakaḥ

jahāra guḍakaṃḍolamadhvanīnasya tasya ca /
atha te dasyavaścakrurguḍakaṃḍola bhaṃjanam

urvīśuścāpatadbhāge śakaṭaṃ guḍanirmitam /
urvīśuḥ śakaṭaṃ gauḍaṃ samāsādya dvijottama

manasā ciṃtayāmāsa vacaḥsmaraṇapūrvakam /
ano mayā purā dattaṃ svayameva murāraye

tasmādano na me grāhyaṃ kadācidiha janmani /
vicintyeti hṛdā dātuṃ tadano guḍanirmitam

dattaṃ viprāya kasmaicinmādhavaprītihetave /
tāṃ bhaktiṃ tasya vijñāya mahāpātakino dvija

jahāra sakalaṃ pāpaṃ sadyaḥ prīto janārdanaḥ /
tasminneva dine vipra praviśya ca mahāvanam

hataḥ paurajanaiḥ sarvairatha kruddhaiḥ sa urviśuḥ /
bhagavānatha taṃ netuṃ vimānaṃ svarṇanirmitam

dūtāṃśca preṣayāmāsa nānābharaṇabhūṣitān /
atha te bhagavaddūtāstamurvīśuṃ gatainasam

samāropya vimāne taṃ sadyo jagmuḥ puraṃ hareḥ /
tatau'sau harisānnidhyaṃ prāpya puṇyātmanāṃ varaḥ

punarmanvaṃtaraśataṃ sthitvā keśavasannidhim /
paramaṃ jñānamāsādya sa viveśa tanuṃ hareḥ

vyāsa uvāca-
yena kenāpyupāyena haribhaktikaro naraḥ /
saṃsārajaladheḥ pāraṃ rājahaṃsa iva vrajan

kṣaṇameva harerbhaktirvartate yasya cetasi /
tatpadaṃ paramaṃ yāti sa pāpātmāpi gacchati

ekamapyuttamaṃ vastu datvā'sau tanmurāraye /
svayameva hi bhoktavyaṃ paścātpāpopaśāṃtaye

yadvastu haraye dattaṃ tacca dadyāddivajātaye /
kiṃciccheṣaṃ na bhoktavyaṃ tasyāvaśyaṃ svayaṃ budhaiḥ

vastūni brāhmaṇaśreṣṭhamiṣṭāni yāni kāni ca /
adatvā viṣṇave tāni na bhoktavyāni vaiṣṇavaiḥ

viṣṇunaivedyamāhātmyaṃ sarvapāpapraṇāśanam /
setihāsaṃ punarvacmi śṛṇu vipra samāhitaḥ

āsītsarvajanirnāma brāhmaṇaḥ śuddhavaṃśajaḥ /
śāṃto dāṃto dayāyukto gurubrāhmaṇapūjakaḥ

hareḥ pūjāparaścaiva harismaraṇatatparaḥ /
prapannakleśavidhvaṃsī satyavādī jitendriyaḥ ५०

prātaḥsnāyī nijācāragrāhī hiṃsā vivarjitaḥ /
ekādaśīvratarato jñātipūjāparāyaṇaḥ

kadācitsa dvijaśreṣṭhaḥ svapne'paśyacca keśavam /
śyāmaṃ virajapadmākṣaṃ smerāsyaṃ pītavāsasam

svarṇakuṇḍalamañjīrakirīṭojjvalavigraham /
kaustubhodbhāsitoraskaṃ vanamālāvibhūṣitam

caturbāhuṃ śaṅkhacakragadāpadmadharaṃ prabhum /
samastairlakṣaṇairyuktaṃ svarṇayajñopavītinam

saṃprāpya darśanaṃ svapne sa vipro jagatīpateḥ /
kṛtāñjalistamastauṣīdromāṃcitatanurmudā

tubhyaṃ namo'stu jagataḥ sakalasyabharttre sallokaśokabhayarogavināśanāya /
nārāyaṇāya kamalāhṛdayapriyāya dharmārthakāmaparamāmṛtadāya tubhyam

pāpāni caiva sakalāni mayā kṛtāni mattena mohavaśagena sadā murāre /
tasmādbibhemi jagadaṃbunidhergabhīrānmāmuddharasva nijabhaktitarīṃ pradāya

jānāmi yadyapi hare duritaṃ manuṣyo vyāmohamāśucalabhe bhuvi kaiṭabhāre /
pāpaṃ tathāpi ca mudā satataṃ karomi tasmānna ko'pyahamivāsti jano vimūḍhaḥ

puṇyadrumaḥ sukhaphalaṃ sahasaiva dhatte kiṃ vedmi neti nṛhare kṛtapātako'ham /
puṣpadrumārpaṇavidhau na mamāsti vittaṃ nātha prasīda bhagavankimahaṃ karomi

tvatpādapadmayugalaṃ paramāmṛtasya sthānaṃ vihāya mama cittamadhuvrato'yam /
nārīmukhaṃ vrajati devamṛtipradaṃ yacchleṣmaprakīrṇamaniśaṃ kamalabhrameṇa

pāṇiḥpradānarahito'nṛtabhāṣivaktraṃ karṇau ca pāpaśravaṇāya sadaiva dakṣau /
doṣānimānmama hare hara sevakasya yasmānnu nātha śaraṇāgatadoṣahaṃtā

saṃsāraghorajaladhau nṛhare kadācittvadbhaktinauriha mayā sudṛḍhā ca labdhā /
tatrāpi daivavaśago'hamaho durātmā varteta eva satataṃ mamaduḥkhakālaḥ

saṃsārapāragamanāya lasatpatho'sti kiṃ sarvaduḥkharahitaḥ sadayaḥ prasannaḥ /
aṃdhīkṛtasya mama mohamahattamisrairdṛṣṭistvayīha na kadāpi ca yāti viṣṇo

pāpātmano'pi mama cittamidaṃ murāre naṣṭaṃ vinaṣṭajanakaṣṭavinaṣṭikāri /
yastvāṃ samastasuravaṃditapādapadma svapne'pi keśimathanādya vibho samīkṣe

vyāsa uvāca-
iti tena stuto devo bhagavānkamalāpatiḥ /
uvāca vākyaṃ vākyajñaḥ saṃsārārṇavatārakaḥ

śrībhagavānuvāca-
bhaktibhistava vipreṃdra tuṣṭo'haṃ nityameva ca /
tasmāttavācireṇaiva sarvaṃ bhadraṃ bhaviṣyati

pāpino'pi tavoddhāro mayā pūrvaṃ kṛto dvija /
adhunā mama bhakto'si na vipattirbhaviṣyati

brāhmaṇa uvāca/
ko'haṃ tasthau purā viṣṇo kiṃ vā pāpaṃ mayā kṛtam /
pāpino'pi mamoddhāraḥ kathaṃ pūrvaṃ tvayā kṛtaḥ

saṃsāre'sminkathaṃ jāto janito'haṃ kathaṃ tvayā /
etatsarvaṃ vibho brūhi yatastvaṃ sadayaḥ sadā

śrībhagavānuvāca-
aprakāśyamidaṃ guhyaṃ yadyapi dvijasattama /
tathāpi tava vātsalyānnigadāmi niśāmaya

purā tvaṃ brāhmaṇaśreṣṭha pakṣivaṃśasamudbhavaḥ /
bhūto'si bhūmibhāgeṣu nijakarmavipākataḥ

kṣudhayā tṛṣayā vāpi satataṃ vyākulo bhavān /
babhrāma bhakṣayankīṭānnirjharoṣṇodakaṃ tathā

nānāduḥkhaṃ sadā bhuṃjanpakṣiyonau samudbhavaḥ /
caturvarṣasahasrāṇi sthito'si tvaṃ purā kṣitau

ekadā kulabhadrākhyo brāhmaṇaḥ sarvatatvavit /
pūjayāmāsa māṃ bhaktyā naivedyādyairnadītaṭe

samabhyarcya sa vipreṃdro mama naivedyataṃdulam /
yayau tatraiva nikṣipya bhūya eva nijaṃ gṛham

tato vṛkṣātsamāgatya kṣudhinā pakṣiṇā tvayā /
mama naivedyasaṃbaṃdhi bhakṣitaṃ sarvataṃdulam

bhuktvaiva sadyo mukto'si pātakairatidāruṇaiḥ /
kadācitprāptakālastvaṃ kāladharmagato dvija

tvāmānetuṃ mayā dūtāḥ preṣitāḥ sarvathā nijāḥ /
tato rathe samāropya bhavaṃtaṃ naṣṭakalmaṣam

sadyo dūtagaṇāḥ sarve samāyātāḥ paraṃ padam /
yugakoṭisahasrāṇi sthito'si mama sannidhau

bhuṃjansukhāni sarvāṇi durllabhāni surairapi /
tato yāto'si viprendra viśuddhe brāhmaṇānvaye

tatrāpi mayi bhaktiste jātātisudṛḍhā punaḥ /
kriyāyogena māṃ nityaṃ samārādhya dvijottama

āyuṣoṃte matprasādānmāmakaṃ padamāpsyasi /
yadā tuṣṭo'smyahaṃ vipra sapāpātmāpi muktibhāk

kadācidyasya ruṣṭosmi puṇyātmāpi ca pāpabhāk /
tasmādbrāhmaṇa bhadraṃ te bhakto'si mama suvrata

dāsyāmi te paraṃ sthānaṃ yadalabhyaṃ surairapi /
brāhmaṇa uvāca-
tvatprasādācchrutaṃ nātha pūrvavṛttāṃtamātmanaḥ

idānīṃ śrotumicchāmi yatkiñcidbrūhi tatprabho /
kasya tuṣṭo'si devendra kasya ruṣṭo'si vā prabho

mahatyā kṛpayā sarvametanme vaktumarhasi /
śrībhagavānuvāca-
karmaṇā yenaviprendra tuṣṭirme hṛdi jāyate

krodhaśca tatsamastaṃ ca kathayāmi samāsataḥ /
yo dayāvāndvijaśreṣṭha sarvabhūteṣu sarvadā

ahaṃkāravihīnaśca tasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā /
karma kuryānmadarthaṃ yo dharmabhaktisamanvitaḥ

brūte madarthaṃ yaḥ śāṃtaṃ tasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā /
miṣṭaṃ vastu samāsādya datvā me yaśca mānavaḥ

mānāpamāne sadṛśastasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā /
sarvabhūtaśarīrasthaṃ yo māṃ jānāti mānavaḥ

parahiṃsāvihīno yastasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā /
karmāṇi kurute yastu suvicārya punaḥ punaḥ

gobrāhmaṇahitaiṣī yastasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā /
svayaṃ niruktaṃ vacanaṃ yatnādyaḥ paripālayet

prapannaṃ yāti yatnādyastasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā /
dadātyanupakāribhyo dānāni dvijasattama

mayi cittaṃ sadā yasya tasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā /
karmaṇā yenatuṣṭo'smi niruktaṃ tatsamāsataḥ

ruṣṭo'smi karmaṇā yena vipra vacmi śṛṇuṣvatam /
parahiṃsārato yastu nirddayaḥ sarvajaṃtuṣu

ahaṃyuḥ sarvadā kruddhaḥ samāṃ nayati śatrutām /
asatyabhāṣīkrūraśca paraniṃdāparastu yaḥ

kavivartanavidhvaṃsī samāṃ nayati śatrutām /
adṛṣṭadoṣau pitarau strībhrātṛbhaginī tathā

mohāttyajati yo mūḍhaḥ samāṃ nayati śatrutām /
pitṛbhirbhartsanaṃ yastu kurute mūḍhadhīrnaraḥ

gurvavajñākaro vipra samāṃ nayati śatrutām /
ārāmacchedino ye ca jalāśayavilāyinaḥ

grāmanāśakarāyecatemāṃnayaṃtiśatrutām /
parastriyaṃ samālokya viṣādaṃ yānti ye janāḥ १००

śṛṇvaṃti pāpacarcāṃ ca teṣāṃ ruṣṭosmyahaṃ sadā /
dviṣaṃti nāthaṃ ye mūḍhā anāthasvaṃ haraṃti ye

viśvāsaghātino ye ca teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā /
ye ca govīryahaṃtāro vṛṣalīpatayaśca ye

aśvatthaghātino ye ca teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā /
brahmaviṣṇumaheśānāṃ madhye ye bhedakāriṇaḥ

paradārātiraktā ye teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā /
ekādaśyāṃ bhuṃjate ye lobhātpāpadhiyo narāḥ

vedaniṃdākarā ye ca teṣāṃruṣṭo'smyahaṃ sadā /
pāpabuddhiratā ye ca mitradroharatāstathā

dhātrītaruṃ ca ye ghnaṃti teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā /
divase maithunaṃ ye ca kurvaṃte kāmamohitāḥ

rajasvalā striyāṃ caiva teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā /
ye cādṛṣṭārtavāṃ nārīṃ mohādgacchaṃti sattama

vratasthāṃ ca sadā jālmāste māṃ nayaṃti śatrutām /
amāvāsyātithau ye ca kurvaṃte niśibhojanam

bhojanadvayamevārke teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā /
āmiṣaṃ maithunaṃ tailamamāvāsyādine dvijāḥ

na ye tyajaṃti viprendra teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā /
bahunātra kimuktena saṃkṣepātte vadāmyaham

niṃdaṃti vaiṣṇavānye ca teṣāṃ ruṣṭosmyahaṃ sadā /
vyāsa uvāca-
ityuktvā bhagavānviṣṇuradṛśyaḥ sahasā'bhavat

sa ca vipraḥ samuttasthau tyaktanidrastu maṃcataḥ /
keśavoktena vākyena sa vipro haribhaktikṛt

saṃtyajya sakalaṃ kāryaṃ kriyāyogarato'bhavat /
nārāyaṇasya naivedyaṃ bhuṃjato'pi phalaṃ tvidam

haripūjākṛtāṃ puṃsāṃ na jāne kiṃ bhavediti /
samāsena bravīmi tvāṃ śṛṇu sattama jaimine

sakṛtkṛtvā hareḥ pūjāṃ prāpyate paramaṃ padam/
mānuṣyaṃ durllabhaṃ loke pūjā tatrāpi cakriṇaḥ

bhaktistatrāpi viprendra durllabhā parikīrtitā

saṃsārābdhiṃ sarvaduḥkhaprapūrṇaṃ tartuṃ vāṃchā yasya cittesti puṃsaḥ /
bhaktyā nityaṃ vāsudevasya pūjāṃ kuryādāryaḥ karmaṇāṃ so'khilānām

iti śrīpadmapurāṇe kriyāyogasāre ekonaviṃśatitamo'dhyāyaḥ