Padma Purana · Chapter 6.66

nārada uvāca-
yamasyārādhanaṃ brūhi maddhitārthaṃ surottama /
kathaṃ na gamyate deva nareṇa narakāṃtare

śrūyate yamaloke tu sadā vaitaraṇī nadī /
anādhṛṣyātvapārā ca dustarā bahuśoṇitā

dustarā sarvabhūtānāṃ sā kathaṃ sutarā bhavet /
bhayametanmahādeva yamalokaṃ prati prabho

tasya nirmocanārthāya brūhi kṛtyamaśeṣataḥ /
bhagavandevadeveśa kṛpāṃ kṛtvā mamopari

mahādeva uvāca-
dvāravatyāṃ purā vipra snāto'haṃ lavaṇāṃbhasi /
dadṛśe munimāyāṃtaṃ mudgalaṃ nāma vāḍava

jvalaṃtamivacādityaṃ tapasā dyotatāṃgakam /
māṃ praṇamya muniḥ prāha mudgalo vismayānvitaḥ

mudgala uvāca-
akasmānmūrcchito deva patito'smi dharātale /
prajvalaṃti mamāṃgāni gṛhīto yamakiṃkaraiḥ

balādākṛṣyamāṇo'haṃ puruṣaॐguṣṭhamātrakaḥ /
baddho yamabhaṭairgāḍhaṃ nīto'smi śamanāṃtikam

kṣaṇātsabhāyāṃ paśyāmi yamaṃ piṃgalalocanam /
kṛṣṇamukhaṃ mahāraudraṃ mṛtyuvyādhiśatānvitam

vātapitta śleṣmadoṣairmūrtimadbhistu sevitam /
kāyaśoṣajvarātaṃka sphoṭikā lūtakādibhiḥ

jvālāṃgamardaśīrṣārti bhagaṃdara balakṣayaiḥ /
kaṃṭhamālākṣirogaiśca mūtrakṛcchrajvaravraṇaiḥ

vimūrcchikā galagrāha hṛdrogairbhūtataskaraiḥ /
itthaṃ bahuvidhai raudrairnānārūpairbhayaṃkaraiḥ

kapālaśirohastaiśca saṃgrāme narake tathā /
rākṣasairdānavairghorairupaviṣṭaiḥ puraḥ sthitaiḥ

dharmādhikāribhiścātra citraguptādi lekhakaiḥ /
vyāghra siṃha varāhaiśca śikhāsarpaiḥ sudurddharaiḥ

vṛścikairdaṃṣṭribhirbhūtaiḥ kīṭakairmatkuṇādibhiḥ /
vṛka citrādi śunakaiḥ kaṃkairgṛdhraiśca jaṃbukaiḥ

taskarairbhūtadāridrairmāribhirḍākinīgrahaiḥ /
muktakeśaiḥ śvāsakāsairbhrukuṭī kuṭilānanaiḥ

bṛhatpratāpairnobhītaiḥ śāsakaiḥ pāpakarmaṇām /
yamaḥ sabhāyāṃ śuśubhe sevyamānaḥ parigrahaiḥ

bhīmāṭavikajīvaiśca yathā vyālāṃjano giriḥ /
tato viśveśvaraḥ prāha samayaḥ kiṃkarānprati

nāmabhrāṃtairbhavadbhiśca samānītaḥ kathaṃ muniḥ /
bhīmakasyātmajo grāme kauṃḍinye mudgalābhidhaḥ

kṣīṇāyuḥ kṣatriyaḥ so'sti āneyo mucyatāmasau /
śrutvaitatte gatāstasmādāyātāḥ punareva te

dharmarājaṃ punaḥ prāhuḥ sarve te yamakiṃkarāḥ /
tatrāsmābhirgatairdehī kṣīṇāyurnopalakṣitaḥ

yama uvāca-
kiṃ kāraṇamadṛśyāste prāyeṇa bhavatāṃ narāḥ /
sukṛtā dvādaśīyaistu khyātā vaitaraṇī nadī

ujjayinyāṃ prayāge vā yamunāyāṃ ca ye mṛtāḥ /
tilahastihiraṇyādi dattaṃ yaistu gavāhnikam

dūtā ūcuḥ -
tadvrataṃ kīdṛśaṃ brahmanbrūhi sarvamaśeṣataḥ /
kiṃ tatra deva karttavyaṃ puruṣaistavatoṣadam

yena kṛtā naraśreṣṭha dvādaśī kṛṣṇapakṣajā /
upavāse ca tenaiva kathaṃ pāpātpramucyate

tadvrataṃ kena vidhinā karttavyaṃ ca yathā vada /
suprasannena vaktavyaṃ dayāṃ kṛtvā dayānidhe

śrīmudgala uvāca-
dūtānāṃ vacanaṃ śrutvā uvāca madhuraṃ tadā /
sarvaṃ vadāmi bho dūtā yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam

yama uvāca-
mārgaśīrṣādi māse tu yā imāḥ kṛṣṇapakṣajāḥ /
tāsu pūrvāsu vidhivaddūtā vaitaraṇīvratam

pratimāsaṃ ca karttavyaṃ yāvadvarṣaṃ bhaveddhruvam /
yāṃ tu kṛtvā tu bho dūtā mucyate nātra saṃśayaḥ

upavāsasya niyamaḥ karttavyo viṣṇu tuṣṭidaḥ /
adya me devadeveśa upavāso bhaviṣyati

dvādaśyāṃ pūjya goviṃdaṃ bhaktibhāvasamanvitam /
svapneṃdriyasya vaikalyādbhojanaṃ yacca maithunam

tatsarvaṃ kṣama me deva kṛpāṃ kṛtvā mamopari /
evaṃ vai niyamaṃ kṛtvā madhyāhne tīrthamāvrajet

mṛdgomaya tilānnītvā gaṃtavyaṃ vidhipūrvakam /
snānaṃ tatra prakartavyaṃ vratasaṃpūrṇahetave

aśvakrāṃteti maṃtreṇa snānaṃ kuryādviśeṣataḥ /
aśvakrāṃte rathakrāṃte viṣṇukrāṃte vasuṃdhare

mṛttike hara me pāpaṃ yanmayā pūrvasaṃcitam /
tayā hatena pāpena sarvapāpaiḥ pramucyate

kāśyāṃ caiva tu saṃbhūtāstilā vai viṣṇurūpiṇaḥ /
tilasnānena goviṃdaḥ sarvaṃ pāpaṃ vyapohati

viṣṇudehodbhavā devi mahāpāpāpahāriṇī /
sarvaṃ pāpaṃ hara tvaṃ vai sarveṣāṃ hi namo'stu te

tulasīpatrakaṃ dhṛtvā nāmoccāraṇapūrvakam /
snānaṃ sukṛtibhiḥ proktaṃ kartavyaṃ vidhipūrvakam

evaṃ snātvā samuttīrya paridhāya suvāsasī /
tarpayitvā pitṝndevāṃstato viṣṇostu pūjanam

saṃsthāpya cāvraṇaṃ kuṃbhaṃ paṃcapallavasaṃyutam /
paṃcaratnasamopetaṃ divyasraggaṃdhavāsitam

jalapūrṇaṃ sadravyaṃca tāmrapātrasamanvitam /
tatrasthaṃ śrīdharaṃ devaṃ devadevaṃ taponidhim

pūrṇena vidhinā rājankuryātpūjāṃ garīyasīm /
mṛdgomayādiracitaṃ maṃḍalaṃ kārayecchubham

taṃḍulaiḥ śukladhautaiśca aśmapiṣṭaiśca kārayet /
dharmarājaḥ prakarttavyo hastādyava yavānvitaḥ

nadīṃ vaitaraṇīṃ tāmrāṃ sthāpayitvā tadagrataḥ /
pūjayecca pṛthaksamyaksamāvāhanapūrvakam

āvāhayāmi deveśaṃ yamaṃ vai viśvarūpiṇam /
ihābhyehi mahābhāga sānnidhyaṃ kuru keśava

idaṃ pādyaṃ śriyaḥ kāṃta sopaviṣṭaṃ hare prabho /
viśvodyānarato nityaṃ kṛpāṃ kuru mamopari

bhūtidāya namaḥ pādāvaśokāya ca jānunī /
urū namaḥ śivāyeti viśvamūrte namaḥ kaṭim

kaṃdarpāya namo meḍhramādityāya phalaṃ tathā /
dāmodarāya jaṭharaṃ vāsudevāya vai stanau

śrīdharāya mukhaṃ keśānkeśavāyeti vai namaḥ /
pṛṣṭhaṃ śārṅgadharāyeti caraṇau varadāya ca

svanāmnā śaṃkhacakrāsigadāparaśupāṇaye /
sarvātmane namastubhyaṃ śira ityabhidhīyate

matsyaṃ kūrmaṃ ca vārāhaṃ nārasiṃhaṃ ca vāmanam /
rāmaṃ rāmaṃ ca kṛṣṇaṃ ca budhaṃ kalkiṃ namo'stu te

sarvapāpaughanāśārthaṃ pūjayāmi namo namaḥ /
ebhiśca sarvaśo maṃtrairviṣṇuṃ dhyātvā prapūjayet

dharmarāja namaste'stu dharmarāja namo'stu te /
dakṣiṇāśāpate tubhyaṃ namo mahiṣavāhana

citragupta namastubhyaṃ vicitrāya namonamaḥ /
narakārtipraśāṃtyarthaṃ kāmānyaccha mamepsitān

yamāya dharmarājāya mṛtyave cāṃtakāya ca /
vaivasvatāya kālāya sarvabhūtakṣayāya ca

vṛkodarāya citrāya citraguptāya vai namaḥ /
nīlāya caiva dadhnāya nityaṃ kuryānnamo namaḥ

evaṃ dvādaśabhiḥ pūjyo nāmabhirdharmarāṭprabhuḥ/
vaitaraṇī suduḥpāre pāpaghni sarvakāmade

ihābhyehi mahābhāge gṛhāṇārghaṃ mayā kṛtam /
yamadvārapathe ghore khyātā vaitaraṇī nadī

tasyāmuddharaṇārthāya janmamṛtyujarātigā /
yā dustarā duṣkṛtibhiḥ sarvaprāṇibhayāpahā

yasyāṃ bhayātpramajjaṃti prāṇino yātanāparāḥ /
tartukāmastu tāṃ ghoraṃ jayā devi namonamaḥ

tasyāṃ devādhitiṣṭhaṃti yā sā vaitaraṇī nadī /
sā cāpi pūjitā bhaktyā prītyarthaṃ keśavasya ca

yasyāstaṭe praviśaṃti ṛṣayaḥ pitarastathā /
sā cāpi siṃdhurūpeṇa pūjitā pāpahārikā

tarītuṃ tāṃ pradāsyāmi sarvapāpavimuktaye /
puṇyārthaṃ saṃpravakṣyāmi tubhyaṃ vaitaraṇī nadīm

mayāsi pūjitā bhaktyā prītyarthaṃ keśavasya ca /
kṛṣṇakṛṣṇajagannātha saṃsārāduddharasva mām

nāmagrahaṇamātreṇa sarvaṃ pāpaṃ harasva me /
yajñopavītaṃ paramaṃ kāritaṃ navataṃtubhiḥ

pratigṛhṇīṣva deveśa prīto yaccha mamepsitam /
idaṃ tava ca tāṃbūlaṃ yathāśaktyā suśobhanam

pratigṛhṇīṣva deveśa māmuddhara bhavārṇavāt /
paṃcavartī pradīpo'yaṃ deveśārārtikaṃ tava

mohāṃdhakāradyumaṇe bhaktiyukto bhavārtihṛt /
paramānnaṃ supakvānnaṃ samastarasasaṃyutam

niveditaṃ mayā bhaktyā bhagavanpratigṛhyatām /
dvādaśākṣaramaṃtreṇa yathāsaṃkhya japena ca

prīyatāṃ me śriyaḥkāṃtaḥ prīto yacchatu vāṃchitam /
paṃca gāvaḥ samutpannā mathyamāne mahodadhau

tāsāṃ madhye tu yā naṃdā tasyai dhenvai namonamaḥ /
gāṃ saṃpūjya vidhānena arghyaṃ dadyātsamāhitaḥ

sarvakāmadughe devi sarvāṃtakanivāriṇī /
ārogyaṃ saṃtatiṃ dīrghāṃ dehi naṃdini me sadā

pūjitā ca vasiṣṭhena viśvāmitreṇa dhīmatā /
kapile hara me pāpaṃ yanmayā pūrvasaṃcitam

gāvo mamāgrataḥ saṃtu gāvo me saṃtu pṛṣṭhataḥ /
nāke māmupatiṣṭhaṃtu hemaśṛṃgī payomucaḥ

surabhyaḥ saurabheyāśca saritaḥ sāgarā yathā /
sarvadevamaye devi subhadre bhaktavatsale

evaṃ saṃpūjya vidhivaddadyādgoṣu gavāhnikam /
saurabheyaḥ sarvahitāḥ pavitrāḥ pāpanāśanāḥ

pratigṛhṇaṃtu me grāsaṃ gāvastrailokyamātaraḥ /
gaṃgadāyai namo bhūtyai sarvapāpaprahāṇaye

anenaiva tu maṃtreṇa gadāṃ vaidhārayedbudhaḥ /
paṃ namaḥ padmanābhāya padmaṃ vai dhārayetsudhīḥ

caṃ cakrarūpiṇe viṣṇo dhāraṇaṃ cakrajaṃ smṛtam /
śaṃ śaṃkharūpiṇe tubhyaṃ namo'stu sukhakāriṇe

maṃtreṇānena vai dūtā dhāraṇaṃ śaṃkhajaṃ smṛtam /
caturṇāmāyudhānāṃ tu dhāraṇaṃ munibhiḥ smṛtam

agnihotraṃ yathā nityaṃ vedasyādhyayanaṃ tathā /
brāhmaṇasya tathaivedaṃ taptamudrādi dhāraṇam

caṃdanena sugaṃdhena gopikācaṃdanena tu /
dhāraṇaṃ ca viśeṣeṇa brāhmaṇairvedapāragaiḥ

cāṃḍālo'pi bhavecchuddho dhāraṇācca na saṃśayaḥ /
ūrdhvaṃ puṃḍramṛjuṃ saumyaṃ sacihnaṃ dhārayedyadi

sa cāṃḍālo'pi śuddhātmā pūjya eva sadā dvijaiḥ /
cāṃḍālānāṃ gṛhe dūtāstulasī yatra dṛśyate

tatratyā tulasī grāhyā bhaktibhāvena cetasā

iti śrīpādme mahāpurāṇe uttarakhaṃḍe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃsaṃhitāyāmumāpatināradasaṃvāde yamārādhanaṃ nāma ṣaṭṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ