Padma Purana · Chapter 6.5
yudhiṣṭhira uvāca-
kaḥ pitṛvyaḥ siṃdhusūnoḥ kiṃ vṛttaṃ tasya vigrahe /
yuyudhe sa kathaṃ daityastanme kathaya nārada
nārada uvāca-/
śṛṇu tvaṃ nṛpaśārdūla pitṛvyaḥ kṣīrasāgaraḥ /
jālaṃdharasya taṃ devaiḥ pramathya dhanamāhṛtam
śrīcaṃdrāmṛtanāgāśvapūrvaṃ tasya surāsuraiḥ /
tacchrutvā vigrahaṃ cakre devairjālaṃdharo'suraḥ
kadācitpreṣayāmāsa dūtaṃ durvāraṇaṃ balī /
śikṣayitvā tu vaktavyaṃ deveṃdrabhavanaṃ prati
atha syaṃdanamāruhya yayau durvāraṇo divi /
praveṣṭukāmo bhavanaṃ dvārasthairdvāri nivāritaḥ
dūta uvāca-/
jālaṃdharasya dūto'haṃ āgataḥ śakrasaṃnidhau /
gatvā tatra bhavaṃto māṃ vijñāpayitumarhatha
iti tasya vacaḥ śrutvā tadaiva tu śacīpatim /
gatvā ca praṇipatyāha dūto devāgato bhuvaḥ
dauvāriko maheṃdreṇa pratyukto dūtamānaya /
haste gṛhītvā taṃ dūtaṃ vāsavāṃtikamānayat
durvāraṇo devasabhāṃ praviṣṭaḥ pravyalokayat /
hariṃ devaistu yastriṃśatkoṭibhiḥ pariveṣṭitam
svarṇasiṃhāsanaṃ divyaṃ cāmarānilasevitam /
śacīpremarasotphullanayanābjasahasrakam
durvāraṇo'tha deveśaṃ vilokya guruṇā saha /
praṇanāmātmagarveṇa prahasannayanaśriyam
nirdiṣṭamāsanaṃ bheje dūto jālaṃdharasya saḥ /
kasya tvaṃ kena kāryeṇa prāptaḥ prāheti taṃ hariḥ
dūto jālaṃdharasyāhaṃ sa jagāda puraṃdaram /
sa rājā sarvalokānāṃ tasyājñāṃ śṛṇu manmukhāt
pitṛvyo mama dugdhābdhistvayā kasmādviloḍitaḥ /
maṃdarādrividhānena hṛtaṃ kośaṃ mahādhanam
śrīcaṃdrāmṛtanāgāśvaṃ tanmaṇiṃ vidrumādikam /
dehi sarvaṃ tathā svargaṃ śīghraṃ tyaja puraṃdara
sa tvaṃ madvacanāttūrṇaṃ kuru sarvaṃ yathocitam /
taṃ kṣamāpaya bhūpāla yadi jīvitumicchasi
atha prahasya maghavā prāha durvāraṇaṃ prati /
śṛṇu dūta samāsena siṃdhormathanakāraṇam
purā himavataḥ sūnurmaināko nāma me ripuḥ /
sa kukṣau vidhṛtastena sāgareṇa jaḍena ca
dagdhaṃ carācaraṃ yena vahninā hayarūpiṇā /
sa cāpi vidhṛtastena sāgareṇa durātmanā
dharmadviṣāṃ dānavānāmasau vai āśrayaḥ prabhuḥ /
nityaṃ dadhi ghṛtaṃ kṣīraṃ dānavebhyaḥ prayacchati
ataevāyamasmābhiḥ durvāraṇa viloḍitaḥ /
daṃḍitaśca gataśrīko devairatha purātanaiḥ
śṛṇu dūta sabaṃdhena mama vipreṇa śoṣitaḥ /
kuṃbhodbhavena kiṃcaiṣa duḥsaṃge naiva bādhyate
so'pi yuddhārthamasmābhiḥ sarvasainyena saṃvṛtaḥ /
āgamiṣyati vai nāśaṃ gamiṣyati tadaiva hi
itīrayitvā virarāma vṛtrahā saritpaterātmajadūtamuccakaiḥ /
śaśaṃsa cāgatya samudrasūnordeveśvareṇoktamaśeṣamāditaḥ
nārada uvāca-/
maheṃdra vacanaṃ śrutvā nijadūtamukhena ca /
samudrasūnuḥ saṃkruddhaḥ sarvaṃ sainyaṃ samāhvayat
rasātalasthitā daityāḥ ye ca bhūtalavāsinaḥ /
āyayuḥ sabalāstatra jālaṃdharamathājñayā
prayāṇaprakrame siṃdhusūnoḥ sainyasya garjitaiḥ /
sphuṭaṃti nabhaso rājanpātālamakhilā diśaḥ
hayanāgoṣṭravadanā biḍālamukhabhīṣaṇāḥ /
vyāghrasiṃhākhuvadanā vidyutsadṛśalocanāḥ
sarpakeśā mahādehāḥ kecitkhaṅgatanūruhāḥ /
anye ca paridhāvaṃti garjaṃti jaladasvanaiḥ
rathagajahayapattisaṃkulaṃ samaravinodakadaṃba bhāsuram /
abjaśatasahasrakoṭināyakaṃ balamakhilaṃ ca tadā rarāja rājan
śatayojanavistīrṇaṃ vimānaṃ haṃsakoṭibhiḥ /
yuktaṃ bhūtisahasraughaṃ sarvavastuprapūritam
tadvimānaṃ samāruhya sadyo jālaṃdharo yayau /
madhyāhne maṃdaraṃ prāptaḥ prathame'hni balaiḥ saha
khaṃḍitaṃ śibikāvāhairdalitaṃ bhūrikuṃjaraiḥ /
dvitīye divase meruṃ saṃprāpto balasaṃyutaḥ
ilāvṛtte tu śikhare tasthau tatkaṭakaṃ mahat /
atha daityādhipairbhagnaṃ khāṃḍavaṃ naṃdanaṃ vanam
śikharāṇi viśīrṇāni merordānavapuṃgavaiḥ /
saṃtānakeṣu vṛkṣeṣu baddhā hiṃdolamaṃcakān
siddhāṃganābhiḥ sahitā remire daityapuṃgavāḥ /
kucakuṃkumatāṃbūla caṃdanāgarubhūṣaṇaiḥ
keśapāśacyutaiḥ puṣpaiḥ meroḥ saṃpūritā nadī /
sumeroḥ pūrvadigbhāgo gajaistasya vighaṭṭitaḥ
dakṣiṇaṃ ca rathaiśceruruttaraṃ paścimaṃ bhaṭaiḥ /
atha prasthāpayāmāsa daityāñjāladharo'suraḥ
maheṃdraśikharaṃ cānye yayurduṃdubhiniḥsvanaiḥ /
rājarājapurīṃ bhaṃktvā yamasya varuṇasya ca
anyeṣāṃ lokapālānāmāyayuste'marāvatīm /
athotpātābhavannāke divyabhaumāṃtarikṣagāḥ
rajaḥ papāta bahulaṃ tamastomo vijṛṃbhate /
tadā papāta kuliśaṃ karādiṃdrasya niṣprabham
dṛṣṭvā nimittāni bhayāvahāni nāke maheṃdro gurumityuvāca /
kiṃ kurmahe kaṃ śaraṇaṃ ca yāmastaṃ paśya yuddhaṃ samupasthitaṃ ca
tato vācaspatirvākyamuvāca tridaśādhipam /
caraṇau pāhi śaraṇaṃ viṣṇorvaikuṃṭhavāsinaḥ
ityukto guruṇā devaiḥ sākaṃ vaikuṃṭhamaṃdiram /
jagāmākhaṃḍalaḥ śīghraṃ śaraṇaṃ kaiṭabhadviṣaḥ
śaśaṃsa vāsudevāya vijayo dvārapālakaḥ /
jālaṃdharabhayatrastāḥ sarve devāḥ samāgatāḥ
śrīruvāca-/
na vadhyo'sau mama bhrātā devārthe yudhyatā tvayā /
śāpito deva matprītyā vadhārho na bhaviṣyati
iti śrīvacanaṃ śrutvā viṣṇustrailokyapālakaḥ /
athāruroha garuḍaṃ pakṣakṣepāvṛtāṃbaram
vaikuṃṭhabhavanāttūrṇaṃ nirgatastridaśānhariḥ /
jālaṃdharabhayatrastāngatakāṃtīnathaikṣata
dadṛśuste surāḥ sarve hariṃ sāṃdraghanopamam /
śārṅgaśaṃkhagadāpadmavibhūṣitacaturbhujam
stotraṃ paṭhitvā purataḥ prāheṃdraḥ saritāṃpateḥ /
jālaṃdhareṇātmajena bhagnaṃ deva triviṣṭapam
tadiṃdravacanaṃ śrutvā'bhayaṃ datvā divaukasām /
vijetumasuraṃ devaiḥ saha reje surāṃtakṛt
athānītaṃ mātalinā rathamāruhya vāsavaḥ /
vāsudevasya purataḥ prayayau vidhṛtāśaniḥ
vāmatastridaśāḥ sarve savyataśca samāyayau /
svāhāpriyo dakṣiṇataḥ sa ca meṣaṃ samāsthitaḥ
āruhyairāvataṃ nāgaṃ jayaṃtaḥ śakranaṃdanaḥ /
uccaiḥśravasamiṃdraśca ubhau bhagavataḥ puraḥ
dhātāryamā ca mitraśca varuṇoṃśo bhagastathā /
iṃdro vivasvānpūṣā ca parjanyo daśamaḥ smṛtaḥ
tatastvaṣṭā tato viṣṇū reje dhanyo jaghanyajaḥ /
ityete dvādaśādityā iṃdrasya purataḥ sthitāḥ
vīrabhadraśca śaṃbhuśca giriśaśca mahāyaśāḥ /
ajaikapādahirbudhnyaḥ pinākī cāparājitaḥ
bhuvanādhīśvaraścaiva kapālī ca viśāṃpate /
sthāṇurbhagaśca bhagavānrudrā ekādaśa smṛtāḥ
śvasanaḥ sparśano vāyuranilo mārutastathā /
prāṇāpānau sajīvau ca maruto'ṣṭau tadagrataḥ
vivasvānapi tanmadhye yayau dvādaśamūrtibhiḥ /
dhanadaḥ śibikārūḍhaḥ kiṃnareśo yayau tadā
rudrāśca vṛṣabhārūḍhā māruto mṛgavāhanaḥ /
yayuḥ sainyasya purataḥ triśūlaparighāyudhāḥ
gaṃdharvāścāraṇā yakṣāḥ piśācoraga guhyakāḥ /
sarvasainyasya purataḥ sarvaśastrabhṛto yayuḥ
pūrvāparau toyarāśī samākrāṃtau ca sainikaiḥ /
tasminsasāra bhūmirāṭvarāhavapuṣā hariḥ
svargādāgatya vegena daityasainyajighāṃsayā /
sumeroruttaro bhāgaḥ surasainyena saṃvṛtaḥ
senābhārodbhutakarastasthau jālaṃdharasya ca /
āśritya dakṣiṇaṃ bhāgaṃ tūrṇaṃ kanakaśṛṃgataḥ
ahorātreṇa vihitā varṣe tasminnilāvṛte /
merumaṃdarayormadhye yuddhabhūmiḥ pratiṣṭhitā
tatrātmajayadāṃ bhūmiṃ kaviproktāṃ mudāyutāḥ /
jagmuste dānavāstūrṇaṃ guruproktāṃ yayuḥ surāḥ
rathapravīraiḥ paritaśca saṃplavairgajairghanākāramadapravāhibhiḥ /
aśvairanaṃtairgaruḍāgragāmibhiḥ padātibhiḥ sāraṇabhūrbhṛtā babhau
tato vāditranirghoṣaḥ senayorubhayorabhūt /
kolāhalaśca vīrāṇāmanyonyamabhigarjatām
atha dānavadevānāṃ saṃgrāmo'bhūdbhayāvahaḥ /
sarvasainyasya saṃmardo yathā tribhuvanakṣayaḥ
bhayakrāṃtā mahāśrāṃtā śrutirvilapatī muhuḥ /
svarathākārarahitaṃ śaraiḥ saṃpūritaṃ tadā
romāṃcitā babhau dyauśca rajovastraṃ vidhunvatī /
raudrairvihaṃgamārāvaistrāsādākraṃdatīva hi
deveṃdreṇa tadājñaptā meghāḥ saṃvartakādayaḥ /
gajānuccaiḥ samāruhya te'surānyuyudhurmṛdhe
devānāmaśvārohāśca jātā gaṃdharvakinnarāḥ /
rathinaḥ sādhyasiddhāśca gajino yakṣacāraṇāḥ
padātinaḥ kiṃpuruṣāḥ pannagāḥ pavanāśanāḥ /
rogāṇāmadhipo rājanyakṣmā ca yamanāyakaḥ
tatra dānavarogāṇāṃ saṃgrāmo'bhūtsudāruṇaḥ /
patitā luluṭhurbhūmau daityāḥ śūlajvarāmayaiḥ
dānavairnihatā rogāḥ petuḥ samaramūrddhani /
palāyāṃcakrire kecitvyādhayo bhūdharānprati
auṣadhyastatra sahajā vaiśalyakaraṇīmukhāḥ /
tābhirviśalyāḥ sainyeṣu yuyudhuryamakiṃkarāḥ
dānavairnihatāḥ sarve śaramudgarapaṭṭiśaiḥ /
padātayaḥ pattigaṇaiḥ khaṅgaistīkṣṇaiḥ paraśvadhaiḥ
koṭiśo jaghnuranyonyaṃ rudhirāruṇavigrahāḥ /
aśvacārā hayaistūrṇaiścikṣipurgagane tadā
saṃśliṣya jaghnuranyonyaṃ rudhirāruṇavigrahāḥ /
samūho rathināṃ bhīmo rathaughaiśchādya medinīm
vivyadhurniśitairbāṇairdhanurmuktairmahārathān /
madakṣīṇakapolāṃgāḥ karairbaddhā karāndṛḍham
gajānpratigajāḥ kruddhāḥ pātayaṃti mahītale /
kopi daityo rathaṃ dorbhyāmutkṣipyotthāya khaṃ yayau
aśvacārānhayānnāgānpātayāmāsa bhūtale /
skaṃdhe gṛhītvā tarasā yayau jālaṃdharaṃ prati
kakṣayorvai gajau gṛhya tṛtīyaṃ jaṭharopari /
caturthaṃ mastake gṛhya raṇe dhāvati kaścana
utpāṭya kośataḥ khaṅgaṃ vidhūya vimalāṃbaram /
yayau sahasraśo devānpātayitvā raṇe'suraḥ
kācitpīnastanī tanvī khecarīrati laṃpaṭā /
āgatya gaganāttūrṇaṃ ninye daityaṃ raṇāṃgaṇāt
cucuṃba sā tadvadanaṃ tīkṣṇanārācakīlitam /
devasainyaṃ tato baddhvā kālanemirnanartta ha
tato janārdanaḥ kruddho niryayau kālaneminam /
yamo durvāraṇaṃ vīraṃ svarbhānuścaṃdrabhāskarau
ketuṃ vaiśvānaro devo yayau śukraṃ bṛhaspatiḥ /
āśvinau saṃyatau tatra daityamaṃgāraparṇakam
saṃhrādaṃ śakraputraśca nirhrādaṃ dhanado yayau /
niśuṃbhaścāvṛto rudraiḥ śuṃbho vasubhirāhave
meghākāraṃ sthitaṃ jaṃbhaṃ viśvedevāḥ samāyayau /
vāyavo vajraromāṇamatha mṛtyurmayaṃ yayau
namuciṃ vāsavo vyagraṃ śaktihasto'bhyadhāvata /
anyairapi surairdaityāḥ svasvavīryasamairvṛtāḥ
iti śrīpadmapurāṇe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe yudhiṣṭhiranāradasaṃvāde devadānavayuddhaṃnāma paṃcamodhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0