Padma Purana · Chapter 6.224
dilīpa uvāca-
bhagavansarvamācakṣva haribhaktisudhāmayam /
śṛṇvato naiva tṛptirme viṣṇubhaktiṃ sukhāvahām
tāpatrayamahājvālā vahnibhiḥ satataṃ nṛṇām /
saṃtaptānāṃ muniśreṣṭha viṣṇubhaktisudhārṇavam
vinā kimanyaccharaṇaṃ bhavāraṇye bhayānake /
ācakṣva vistareṇātha bhaktibhedānmahāmune /
upāsyamānānsatataṃ munibhiḥ paramātmanaḥ
vasiṣṭha uvāca-
sādhu pṛcchasi rājeṃdra saṃsārottāraṇaṃ nṝṇāṃ /
vaikuṃṭhasya pareśasya bhaktiṃ nityasukhāvahām
imamevaṃ mahāpraśnaṃ kailāsaśikhare purā /
papraccha girijādevī śaṃkaraṃ lokapūjitam
pārvatyuvāca-
devadeva mahādeva tripuraghna sureśvara /
viṣṇubhaktiṃ mamācakṣva muktidāṃ sarvadehinām
upāsyabhedānmaṃtrāṃśca tasya pūjāvidhīṃstathā /
tasya viṣṇoḥ svarūpaṃ ca tadvibhūtirguṇādikam
tasya lokasvarūpaṃ ca yaṃ prāpya na nivartate /
sargasthitilayaṃ yena karoti bhagavānhariḥ
yadgatvā na nivartaṃte taddhāmaparamaṃ hareḥ /
yena kena ca kṛtyena sādhanena paraṃ padam
prāpnuvaṃti narāḥ pāpā viṣayāsaktacetasaḥ /
vistareṇa mayi prītyā brūhi sarvamaśeṣataḥ
vasiṣṭha uvāca-
iti pṛṣṭo mahādevyā harastripurahā tadā /
uvāca paramaprītyā namaskṛtya janārdanam
rudra uvāca-
sādhusādhu mahādevi sarvalokahitaiṣiṇi /
sādhu pṛcchasi māṃ devi śrīśamāhātmyamuttamam
dhanyāsi kṛtapuṇyāsi viṣṇubhaktāsi pārvati /
parituṣṭo'smi te bhadre śīlarūpaguṇaiḥ sadā
atha vakṣyāmi girije bhagavadbhaktimuttamām /
tanmaṃtrāṇāṃ vidhānaṃ ca svarūpaṃ tasya śārṅgiṇaḥ
tatvaṃ nārāyaṇo viṣṇurvāsudevassanātanaḥ /
paramātmā paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ parātparaḥ
acyutaḥ puruṣaḥ kṛṣṇaḥ śāśvataḥ śiva īśvaraḥ /
nityaḥ sarvagataḥ sthāṇū rudrassākṣī prajāpatiḥ
yajño yajñapatiḥ sākṣādbrahmaṇaḥ patireva ca /
hiraṇyagarbhaṃ savitā lokakṛllokabhṛdvibhuḥ
akāravācyo bhagavān śrībhū nīlāpatiḥ prabhuḥ /
utāmṛtatvasyeśāno yadannenātirohati
sahasramūrddhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt /
sa bhūmiṃ sarvataḥ spṛtvā hyatyatiṣṭhaddaśāṃgulam
anaṃtaḥ śrīpatī rāmo guṇabhṛnnirguṇo mahān /
sarvalokeśvaraḥ śrīmānsarvajñaḥ sarvatomukhaḥ
tasya lokapradhānasya jagannāthasya pārvati /
māhātmyaṃ vāsudevasya yacchakyaṃ tadbravīmi te
aśakyaṃ tanmayā vaktuṃ brahmaṇā saha daivataiḥ /
sarvopaniṣadāmarthaṃ vedāṃte pariniścitam
tasyopāsanabhedāṃśca śṛṇu vacmi punaḥ pṛthak /
ādyaṃtu vaiṣṇavaṃ proktaṃ śaṃkhacakrāṃkanaṃ hareḥ
dhāraṇaṃ cordhvarpuṃḍrāṇāṃ tanmaṃtrāṇāṃ parigrahaḥ /
arcanaṃ ca japodhyānaṃ tannāmasmaraṇaṃ tathā
kīrtanaṃ śravaṇaṃ caiva vaṃdanaṃ pādasevanam /
tatpādodakasevā ca tanniveditabhojanam
tadīyānāṃ ca sevāñca dvādaśīvrataniṣṭhitam /
tulasīropaṇaṃ viṣṇordevadevasya śārṅgiṇaḥ
bhaktiḥ ṣoḍaśadhā proktā bhavabaṃdhavimuktaye /
sarveṣāmeva devānāṃ mamāpi puruṣottamaḥ
pūjanīyo harirnityaṃ brāhmaṇānāṃ viśeṣataḥ /
tasmāttu brāhmaṇo nityaṃ vidhivatpūjayeddharim
taccihnairaṃkitaḥ śrīśapadaṃprāpnotyasaṃśayam /
śaṃkhacakrāṃkanaṃ kuryādbrāhmaṇo bāhumūlayoḥ
hutāgninaiva saṃtapya sarvapāpāpanuttaye /
cakraṃ vā śaṃkhacakre vā tathā paṃcāyudhāni vā
dhārayitvaiva vidhivadvrahmakarmasamārabhet /
agnitaptaṃ pavitraṃ ca dhṛtvā vai bhujamūlayoḥ
tyaktvā yamapuraṃ ghoraṃ yāti viṣṇoḥ paraṃ padam /
cakracihnavihīnastu yaḥ pūjayati keśavam
tatsarvaṃ viphalaṃ yāti pūjāmaṃtrajapādikam /
agnitaptena cakreṇa brāhmaṇo bāhumūlayoḥ
aṃkayitvā japanmaṃtraṃ saṃsārānmokṣamāpnuyāt /
sudarśanaṃ dhārayitvā vahnitaptaṃ dvijottamaḥ
upanīya vidhānena paścātkarmasu yojayet /
viṣṇucakravihīnaṃ tu ya śrāddhe bhojayiṣyati
vyarthaṃ bhavati tatsarvaṃ nirāśāḥ pitaro gatāḥ /
viṣṇucakrāṃkitaṃ vipraṃ pūjayecchrāddhakarmaṇi
viṣṇucakravihīnaṃ tu prayatnena vivarjayet /
dadyādgobhūhiraṇyādi cakrāṃkitabhujāya vai
yaddattaṃ cakrahīnāya tatsarvamasurāya vai /
agnitaptena cakreṇa bāhumūle tu lāṃchitāḥ
sarvapāpavinirmuktā yāṃti viṣṇoḥ paraṃ padam /
hutāgnitaptacakreṇa śarīraṃ yasya cihnitam
tasya tīrthāni yajñāśca saṃprāptā nātra saṃśayaḥ /
adhṛtvā vidhinā cakraṃ brāhmaṇaḥ prākṛto bhavet
na tasya kiṃcidaśnīyādapi kratusahasriṇaḥ /
adhṛtvā vidhinā cakraṃ brāhmaṇo jñānadurlabhaḥ
garhitassarvalokeṣu brāhmaṇyātpracyuto bhavet /
śaṅkhacakradharo devo hariḥ pūjyo yathātmabhiḥ
tathaiva sarvaissaṃpūjyo vipraścakrādicihnitaḥ /
sarvavedavido vāpi sarvaśāstraviśāradaḥ
adhṛtvā vidhinā cakraṃ brāhmaṇaḥ patito bhavet /
ūrddhvapuṃḍravihīnastu śaṃkha cakravivarjitaḥ
taṃ gardabhe samāropya bahiḥ kuryātsvapattanāt /
prakṛtisparśarahito vāsudevo janārdanaḥ
tathaiva brāhmaṇo devi viṣṇucakreṇa cihnitaḥ /
tasmātprakṛtisaṃsargapāpaughadahanaṃ hareḥ
prataptaṃ bibhṛyāccakraṃ śaṃkhaṃ ca bhujamūlayoḥ /
strīśūdrāṇāṃ sadā dhāryye caṃdanena sugaṃdhinā
bāhumūle likheccakraṃ taptaṃ tu brāhmaṇasya vai /
taptenaivāṃkanaṃ kuryādbrāhmaṇasya vidhānataḥ
śrautasmārttādisiddhyarthaṃ maṃtrasiddhyai tathaiva ca /
hareḥ pūjādhikārārthaṃ cakraṃ dhāryāṃ vidhānataḥ
vaiṣṇavatvasya siddhyarthaṃ jñānasiddhyarthameva ca /
pratapeccakraśaṃṅkhābhyāṃ hutvā homaṃ vidhānataḥ
anyairna dāhayedgātraṃ brāhmaṇo harilāṃchanāt /
śaṃkhacakragadākhaḍgaśārṅgādanyairharerapi
lakṣaṇena daheddehaṃ nānyadagdhorhatikriyām /
acakradhāriṇaṃ vipraṃ dūrataḥ parivarjayet
śvapākamiva nekṣeta loke vipramavaiṣṇavam /
vaiṣṇavo varṇabāhyo'pi punāti bhuvanatrayam
tasmāttu vidhinā cakraṃ dhāryaṃ vipraiḥ śubhānane /
brāhmaṇā maṃtrasiddhyai ca jñānasiddhyai ca muktaye
aprākṛtāmahātmāno viṣṇucakreṇa lāṃcchitāḥ /
viṣṇucakravihīnāstu brāhmaṇāḥ prākṛtāḥ smṛtāḥ
sarvāśrameṣu vasatāṃ brāhmaṇānāṃ viśeṣataḥ /
vidhinā vaiṣṇavaṃ cakraṃ dhāryaṃ hi śrutinodanāt
dakṣiṇe tu bhuje vipro bibhṛyādvai sudarśanam /
vāme tu śaṃkhaṃ bibhṛyāditi brahmavido viduḥ
evammahopaniṣadi proktaṃ cakrādidhāraṇam /
tathaiva sāmni yajuṣi ṛci proktaṃ śubhānane
pra te viṣṇo abjacakre pavitre janmāmbhodhiṃ tartave carṣaṇīndrāḥ/
mūle bāhvordadhate'nye purāṇā liṅgānyenye tāvakānyarpayanti
caraṇaṃ pavitraṃ vitataṃ purāṇaṃ vāṅmayaṃ śubham /
tena cakreṇa santaptāstareyuḥ pātakāmbudhim
pavitraṃ brāhmaṇaspatyaṃ jagadvyāptaṃ haressadā /
te nātaptatanūryeṣāṃ na te yānti paraṃ padam
tena taptā tanūryeṣāṃ te prayāṃti paraṃ paradam /
pavitracaraṇaṃ nemirhareścakraṃ sudarśanam
sahasrāraṃ prākṛtaghnaṃ lokadvāraṃ mahaujasam /
nāmāni viṣṇucakrasya paryāyeṇa nibodha me
śuddhena vahnitaptena brahmatvena punīhi naḥ /
yatte pavitramarcivadagne tena punīhi naḥ
yena devāḥ pavitreṇa ātmānaṃ punate sadā /
tena sahasradhāreṇa pāvamānyaḥ punaṃtu mām
prajāpatyaṃ pavitraṃ tu śatodyāmaṃ hiraṇmayam /
vayaṃ brahmavidastena pūtaṃ brahma punīmahe
sanemicakramajaraṃ cakṣurasya mahātmanaḥ /
asminhi vidhṛte devā mahonnatapada yayau
tasmādvai vidhivaddhāryāḥ śaṃkhacakrādihetayaḥ /
brāhmaṇānāṃ viśeṣeṇa vaiṣṇavānāṃ viśeṣataḥ
dhṛtorddhvapuṃḍraḥ kṛtacakradhārī viṣṇoḥ padaṃ dhyāyati yo mahātmā /
svareṇamaṃtreṇa sadā hṛdisthaṃ parātparaṃ yāti viśuddhacetāḥ
ye kaṃṭhalagnatulasī nalinākṣamālā ye bāhumūlaparicihnitaśaṃkhacakrāḥ /
ye vā lalāṭaphalake lasadūrdhvapuṃḍrāste vaiṣṇavā bhuvanamāśu pavitrayaṃti
divaspateḥ suvitataṃ pavitraṃ ye tu rakṣiṇaḥ /
na vahaṃti bhuje samyakna hi śocaṃti jantavaḥ
ye vahaṃti bhuje cakraṃ sasthiraṃ vidhinā drutam /
paraṃ vyomni tu te sthānamadhitiṣṭhanti tejasā
homāgnisaṃtaptapavitralāṃchitā mūle tu bāhvoḥ paramātmano hareḥ /
saṃtārayitvā bhavasāgaraṃ mahacchuddhaṃ paraṃ yāti pareśalokam
aṅkayettaptacakrādyairātmano bāhumūlayoḥ /
kalatrāpatyabhṛtyeṣu paśvādiṣu ca aṅkayet
ityevaṃ śrutayassarvāḥ kathayaṃti varānane /
tathaiva setihāseṣu purāṇeṣvapi kathyate
dvividhaṃ vaiṣṇavaṃ prauktaṃ bāhyamābhyaṃtaraṃ tathā /
śaṃkhacakrādibhirbāhyamāṃtaraṃ vītarāgatā
bāhyābhyaṃtarasāmyaṃ yattadvaiṣṇavamudāhṛtam /
tasmāccakrādicihnaṃ tu prathamaṃ vaiṣṇavaṃ smṛtam
āṃtaraṃ smaradoṣādi vimuktaṃ svātmadarśanam /
sarvabhūtadayāśāṃtiriṃdriyārtheṣvalolatā
putradārādyasaṃgatvaṃ yogābhyāsaratistathā /
ananyabhaktiyogena pareśasyābhiṣevaṇam
tasmāccakrādihetīnāmaṃkanaṃ vaiṣṇavaṃ smṛtam /
cakrādicihnahīnatvādvaiṣṇavatvaṃ na labhyate
iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe umāmaheśvarasaṃvāde sudarśanādimāhātmyaṃnāma caturviṃśatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0