Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 6.224

6.224.1

dilīpa uvāca-
bhagavansarvamācakṣva haribhaktisudhāmayam /
śṛṇvato naiva tṛptirme viṣṇubhaktiṃ sukhāvahām

6.224.2

tāpatrayamahājvālā vahnibhiḥ satataṃ nṛṇām /
saṃtaptānāṃ muniśreṣṭha viṣṇubhaktisudhārṇavam

6.224.3

vinā kimanyaccharaṇaṃ bhavāraṇye bhayānake /
ācakṣva vistareṇātha bhaktibhedānmahāmune /
upāsyamānānsatataṃ munibhiḥ paramātmanaḥ

6.224.4

vasiṣṭha uvāca-
sādhu pṛcchasi rājeṃdra saṃsārottāraṇaṃ nṝṇāṃ /
vaikuṃṭhasya pareśasya bhaktiṃ nityasukhāvahām

6.224.5

imamevaṃ mahāpraśnaṃ kailāsaśikhare purā /
papraccha girijādevī śaṃkaraṃ lokapūjitam

6.224.6

pārvatyuvāca-
devadeva mahādeva tripuraghna sureśvara /
viṣṇubhaktiṃ mamācakṣva muktidāṃ sarvadehinām

6.224.7

upāsyabhedānmaṃtrāṃśca tasya pūjāvidhīṃstathā /
tasya viṣṇoḥ svarūpaṃ ca tadvibhūtirguṇādikam

6.224.8

tasya lokasvarūpaṃ ca yaṃ prāpya na nivartate /
sargasthitilayaṃ yena karoti bhagavānhariḥ

6.224.9

yadgatvā na nivartaṃte taddhāmaparamaṃ hareḥ /
yena kena ca kṛtyena sādhanena paraṃ padam

6.224.10

prāpnuvaṃti narāḥ pāpā viṣayāsaktacetasaḥ /
vistareṇa mayi prītyā brūhi sarvamaśeṣataḥ

6.224.11

vasiṣṭha uvāca-
iti pṛṣṭo mahādevyā harastripurahā tadā /
uvāca paramaprītyā namaskṛtya janārdanam

6.224.12

rudra uvāca-
sādhusādhu mahādevi sarvalokahitaiṣiṇi /
sādhu pṛcchasi māṃ devi śrīśamāhātmyamuttamam

6.224.13

dhanyāsi kṛtapuṇyāsi viṣṇubhaktāsi pārvati /
parituṣṭo'smi te bhadre śīlarūpaguṇaiḥ sadā

6.224.14

atha vakṣyāmi girije bhagavadbhaktimuttamām /
tanmaṃtrāṇāṃ vidhānaṃ ca svarūpaṃ tasya śārṅgiṇaḥ

6.224.15

tatvaṃ nārāyaṇo viṣṇurvāsudevassanātanaḥ /
paramātmā paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ parātparaḥ

6.224.16

acyutaḥ puruṣaḥ kṛṣṇaḥ śāśvataḥ śiva īśvaraḥ /
nityaḥ sarvagataḥ sthāṇū rudrassākṣī prajāpatiḥ

6.224.17

yajño yajñapatiḥ sākṣādbrahmaṇaḥ patireva ca /
hiraṇyagarbhaṃ savitā lokakṛllokabhṛdvibhuḥ

6.224.18

akāravācyo bhagavān śrībhū nīlāpatiḥ prabhuḥ /
utāmṛtatvasyeśāno yadannenātirohati

6.224.19

sahasramūrddhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt /
sa bhūmiṃ sarvataḥ spṛtvā hyatyatiṣṭhaddaśāṃgulam

6.224.20

anaṃtaḥ śrīpatī rāmo guṇabhṛnnirguṇo mahān /
sarvalokeśvaraḥ śrīmānsarvajñaḥ sarvatomukhaḥ

6.224.21

tasya lokapradhānasya jagannāthasya pārvati /
māhātmyaṃ vāsudevasya yacchakyaṃ tadbravīmi te

6.224.22

aśakyaṃ tanmayā vaktuṃ brahmaṇā saha daivataiḥ /
sarvopaniṣadāmarthaṃ vedāṃte pariniścitam

6.224.23

tasyopāsanabhedāṃśca śṛṇu vacmi punaḥ pṛthak /
ādyaṃtu vaiṣṇavaṃ proktaṃ śaṃkhacakrāṃkanaṃ hareḥ

6.224.24

dhāraṇaṃ cordhvarpuṃḍrāṇāṃ tanmaṃtrāṇāṃ parigrahaḥ /
arcanaṃ ca japodhyānaṃ tannāmasmaraṇaṃ tathā

6.224.25

kīrtanaṃ śravaṇaṃ caiva vaṃdanaṃ pādasevanam /
tatpādodakasevā ca tanniveditabhojanam

6.224.26

tadīyānāṃ ca sevāñca dvādaśīvrataniṣṭhitam /
tulasīropaṇaṃ viṣṇordevadevasya śārṅgiṇaḥ

6.224.27

bhaktiḥ ṣoḍaśadhā proktā bhavabaṃdhavimuktaye /
sarveṣāmeva devānāṃ mamāpi puruṣottamaḥ

6.224.28

pūjanīyo harirnityaṃ brāhmaṇānāṃ viśeṣataḥ /
tasmāttu brāhmaṇo nityaṃ vidhivatpūjayeddharim

6.224.29

taccihnairaṃkitaḥ śrīśapadaṃprāpnotyasaṃśayam /
śaṃkhacakrāṃkanaṃ kuryādbrāhmaṇo bāhumūlayoḥ

6.224.30

hutāgninaiva saṃtapya sarvapāpāpanuttaye /
cakraṃ vā śaṃkhacakre vā tathā paṃcāyudhāni vā

6.224.31

dhārayitvaiva vidhivadvrahmakarmasamārabhet /
agnitaptaṃ pavitraṃ ca dhṛtvā vai bhujamūlayoḥ

6.224.32

tyaktvā yamapuraṃ ghoraṃ yāti viṣṇoḥ paraṃ padam /
cakracihnavihīnastu yaḥ pūjayati keśavam

6.224.33

tatsarvaṃ viphalaṃ yāti pūjāmaṃtrajapādikam /
agnitaptena cakreṇa brāhmaṇo bāhumūlayoḥ

6.224.34

aṃkayitvā japanmaṃtraṃ saṃsārānmokṣamāpnuyāt /
sudarśanaṃ dhārayitvā vahnitaptaṃ dvijottamaḥ

6.224.35

upanīya vidhānena paścātkarmasu yojayet /
viṣṇucakravihīnaṃ tu ya śrāddhe bhojayiṣyati

6.224.36

vyarthaṃ bhavati tatsarvaṃ nirāśāḥ pitaro gatāḥ /
viṣṇucakrāṃkitaṃ vipraṃ pūjayecchrāddhakarmaṇi

6.224.37

viṣṇucakravihīnaṃ tu prayatnena vivarjayet /
dadyādgobhūhiraṇyādi cakrāṃkitabhujāya vai

6.224.38

yaddattaṃ cakrahīnāya tatsarvamasurāya vai /
agnitaptena cakreṇa bāhumūle tu lāṃchitāḥ

6.224.39

sarvapāpavinirmuktā yāṃti viṣṇoḥ paraṃ padam /
hutāgnitaptacakreṇa śarīraṃ yasya cihnitam

6.224.40

tasya tīrthāni yajñāśca saṃprāptā nātra saṃśayaḥ /
adhṛtvā vidhinā cakraṃ brāhmaṇaḥ prākṛto bhavet

6.224.41

na tasya kiṃcidaśnīyādapi kratusahasriṇaḥ /
adhṛtvā vidhinā cakraṃ brāhmaṇo jñānadurlabhaḥ

6.224.42

garhitassarvalokeṣu brāhmaṇyātpracyuto bhavet /
śaṅkhacakradharo devo hariḥ pūjyo yathātmabhiḥ

6.224.43

tathaiva sarvaissaṃpūjyo vipraścakrādicihnitaḥ /
sarvavedavido vāpi sarvaśāstraviśāradaḥ

6.224.44

adhṛtvā vidhinā cakraṃ brāhmaṇaḥ patito bhavet /
ūrddhvapuṃḍravihīnastu śaṃkha cakravivarjitaḥ

6.224.45

taṃ gardabhe samāropya bahiḥ kuryātsvapattanāt /
prakṛtisparśarahito vāsudevo janārdanaḥ

6.224.46

tathaiva brāhmaṇo devi viṣṇucakreṇa cihnitaḥ /
tasmātprakṛtisaṃsargapāpaughadahanaṃ hareḥ

6.224.47

prataptaṃ bibhṛyāccakraṃ śaṃkhaṃ ca bhujamūlayoḥ /
strīśūdrāṇāṃ sadā dhāryye caṃdanena sugaṃdhinā

6.224.48

bāhumūle likheccakraṃ taptaṃ tu brāhmaṇasya vai /
taptenaivāṃkanaṃ kuryādbrāhmaṇasya vidhānataḥ

6.224.49

śrautasmārttādisiddhyarthaṃ maṃtrasiddhyai tathaiva ca /
hareḥ pūjādhikārārthaṃ cakraṃ dhāryāṃ vidhānataḥ

6.224.50

vaiṣṇavatvasya siddhyarthaṃ jñānasiddhyarthameva ca /
pratapeccakraśaṃṅkhābhyāṃ hutvā homaṃ vidhānataḥ

6.224.51

anyairna dāhayedgātraṃ brāhmaṇo harilāṃchanāt /
śaṃkhacakragadākhaḍgaśārṅgādanyairharerapi

6.224.52

lakṣaṇena daheddehaṃ nānyadagdhorhatikriyām /
acakradhāriṇaṃ vipraṃ dūrataḥ parivarjayet

6.224.53

śvapākamiva nekṣeta loke vipramavaiṣṇavam /
vaiṣṇavo varṇabāhyo'pi punāti bhuvanatrayam

6.224.54

tasmāttu vidhinā cakraṃ dhāryaṃ vipraiḥ śubhānane /
brāhmaṇā maṃtrasiddhyai ca jñānasiddhyai ca muktaye

6.224.55

aprākṛtāmahātmāno viṣṇucakreṇa lāṃcchitāḥ /
viṣṇucakravihīnāstu brāhmaṇāḥ prākṛtāḥ smṛtāḥ

6.224.56

sarvāśrameṣu vasatāṃ brāhmaṇānāṃ viśeṣataḥ /
vidhinā vaiṣṇavaṃ cakraṃ dhāryaṃ hi śrutinodanāt

6.224.57

dakṣiṇe tu bhuje vipro bibhṛyādvai sudarśanam /
vāme tu śaṃkhaṃ bibhṛyāditi brahmavido viduḥ

6.224.58

evammahopaniṣadi proktaṃ cakrādidhāraṇam /
tathaiva sāmni yajuṣi ṛci proktaṃ śubhānane

6.224.59

pra te viṣṇo abjacakre pavitre janmāmbhodhiṃ tartave carṣaṇīndrāḥ/
mūle bāhvordadhate'nye purāṇā liṅgānyenye tāvakānyarpayanti

6.224.60

caraṇaṃ pavitraṃ vitataṃ purāṇaṃ vāṅmayaṃ śubham /
tena cakreṇa santaptāstareyuḥ pātakāmbudhim

6.224.61

pavitraṃ brāhmaṇaspatyaṃ jagadvyāptaṃ haressadā /
te nātaptatanūryeṣāṃ na te yānti paraṃ padam

6.224.62

tena taptā tanūryeṣāṃ te prayāṃti paraṃ paradam /
pavitracaraṇaṃ nemirhareścakraṃ sudarśanam

6.224.63

sahasrāraṃ prākṛtaghnaṃ lokadvāraṃ mahaujasam /
nāmāni viṣṇucakrasya paryāyeṇa nibodha me

6.224.64

śuddhena vahnitaptena brahmatvena punīhi naḥ /
yatte pavitramarcivadagne tena punīhi naḥ

6.224.65

yena devāḥ pavitreṇa ātmānaṃ punate sadā /
tena sahasradhāreṇa pāvamānyaḥ punaṃtu mām

6.224.66

prajāpatyaṃ pavitraṃ tu śatodyāmaṃ hiraṇmayam /
vayaṃ brahmavidastena pūtaṃ brahma punīmahe

6.224.67

sanemicakramajaraṃ cakṣurasya mahātmanaḥ /
asminhi vidhṛte devā mahonnatapada yayau

6.224.68

tasmādvai vidhivaddhāryāḥ śaṃkhacakrādihetayaḥ /
brāhmaṇānāṃ viśeṣeṇa vaiṣṇavānāṃ viśeṣataḥ

6.224.69

dhṛtorddhvapuṃḍraḥ kṛtacakradhārī viṣṇoḥ padaṃ dhyāyati yo mahātmā /
svareṇamaṃtreṇa sadā hṛdisthaṃ parātparaṃ yāti viśuddhacetāḥ

6.224.70

ye kaṃṭhalagnatulasī nalinākṣamālā ye bāhumūlaparicihnitaśaṃkhacakrāḥ /
ye vā lalāṭaphalake lasadūrdhvapuṃḍrāste vaiṣṇavā bhuvanamāśu pavitrayaṃti

6.224.71

divaspateḥ suvitataṃ pavitraṃ ye tu rakṣiṇaḥ /
na vahaṃti bhuje samyakna hi śocaṃti jantavaḥ

6.224.72

ye vahaṃti bhuje cakraṃ sasthiraṃ vidhinā drutam /
paraṃ vyomni tu te sthānamadhitiṣṭhanti tejasā

6.224.73

homāgnisaṃtaptapavitralāṃchitā mūle tu bāhvoḥ paramātmano hareḥ /
saṃtārayitvā bhavasāgaraṃ mahacchuddhaṃ paraṃ yāti pareśalokam

6.224.74

aṅkayettaptacakrādyairātmano bāhumūlayoḥ /
kalatrāpatyabhṛtyeṣu paśvādiṣu ca aṅkayet

6.224.75

ityevaṃ śrutayassarvāḥ kathayaṃti varānane /
tathaiva setihāseṣu purāṇeṣvapi kathyate

6.224.76

dvividhaṃ vaiṣṇavaṃ prauktaṃ bāhyamābhyaṃtaraṃ tathā /
śaṃkhacakrādibhirbāhyamāṃtaraṃ vītarāgatā

6.224.77

bāhyābhyaṃtarasāmyaṃ yattadvaiṣṇavamudāhṛtam /
tasmāccakrādicihnaṃ tu prathamaṃ vaiṣṇavaṃ smṛtam

6.224.78

āṃtaraṃ smaradoṣādi vimuktaṃ svātmadarśanam /
sarvabhūtadayāśāṃtiriṃdriyārtheṣvalolatā

6.224.79

putradārādyasaṃgatvaṃ yogābhyāsaratistathā /
ananyabhaktiyogena pareśasyābhiṣevaṇam

6.224.80

tasmāccakrādihetīnāmaṃkanaṃ vaiṣṇavaṃ smṛtam /
cakrādicihnahīnatvādvaiṣṇavatvaṃ na labhyate

6.224.224

iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe umāmaheśvarasaṃvāde sudarśanādimāhātmyaṃnāma caturviṃśatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc