Padma Purana · Chapter 6.209
yudhiṣṭhira uvāca-
saubhare kasya tīrthasya māhātmyaṃ nārado muniḥ /
varṇayāmāsa śibaye śakratīrthagatasya ca
atastu mama śuśrūṣā jāyate munipuṃgavaḥ /
śivināradasaṃvādaṃ brūhi puṇyaṃ natāya me
saubhariruvāca-
dharmarāja śibīrājā śrutvā nāradavarṇitam /
dvārakāyāstu māhātmyaṃ tamevāpṛcchadādarāt
śibiruvāca-
brahmāṃgaja suraśreṣṭha śrutaṃ māhātmyamuttamam /
iṃdraprasthataṭasthāyā dvārakāyā mayādbhutam
ayodhyāyāṃ yadi mune kiṃcidasti pavitrakam /
caritaṃ mama tadbrūhi pipāsostvadvaco'mṛtam
nārada uvāca-
astyatra caritaṃ puṇyaṃ mahāpātakanāśanam /
nāpitasyādyayuktasya mukuṃdasya dvijasya ca
brahmahā nāpito rājannapamṛtyuṃ gato dvijaḥ /
prasādātkośalāyāstu dvāvapi svargatiṃ gatau
caṃdrabhāgā nadī tīre purī sā ca niveśitā /
tatrāsti nāpitaḥ pāpaścaṃḍakonāma garhitaḥ
cauryeṇa paravittānāmapahartā sa pāpakṛt /
ghātakaḥ śastrapāśādyaiḥ pāṃthānāmavaluṃṭhakaḥ
dyūtamadyarato nityaṃ parastrīlaṃpaṭeṃdriyaḥ /
bhitvā devālayaṃ bhittimiṣṭikā grāva vikrayī
sa tasyodvasitābhyāse brāhmaṇo vasati śriyā /
saṃyukto brahmakarmajño mukuṃdo nāmato nṛpa
sa ekadā samāliṃgya taruṇīmātmayoṣitam /
suṣvāpa suratāyāsa ślathāṃgo niśi nirbhayam
sa caṃḍako niśīthe'tha praviveśa tadālayam /
mukuṃdasya samāhartuṃ harmye bhūṣādi vastu yat
upakāryā bahisthaṃ yattadgṛhītvo'gamadgṛham /
svakīyaṃ ca punastasya brāhmaṇasyāviśadgṛham
kapāṭotpāṭanārthī tu yatnena mahatā'bhavat /
lohayaṃtrāvaruddhaśca sa noddhāṭayituṃ kṣamaḥ
āruroha tadā tasya brāhmaṇasyāviśadgṛham /
praviśya tadgṛhaṃ krūraḥ kṛpaṇaṃ pāṇinādadhat
aṭṭālikāṃ sa pāpiṣṭho nāpitastaskarakriyaḥ /
tatrāpaśyatprasuptau tau daṃpatīrativihvalau
jagāma ca tayoḥ pārśve hemabhūṣājighṛkṣayā /
śayyāyā ekadeśasthaṃ gṛhītvā bhūṣaṇaṃ bahu
hartuṃ tadaṃgato hastaṃ prasasāra sa nāpitaḥ /
taskarasparśato vipro jajāgāra bhayāturaḥ
na kiṃcidūce saṃmīlya netre tatraiva saṃsthitaḥ /
yadā sa taskaraḥ pāpo gṛhītvā dehabhūṣaṇam
calitaḥ sa tadā tena dorbhyāmātto dvijena hi /
paścādāgatya vittasyāsahamānena saṃkṣayam
tenāpi nṛpa caureṇa kṛpāṇena hato dvijaḥ /
vidīrṇodaramadhyastu tātamātaritīrayan
vadaṃtaḥ kiṃkimetyetatpārśvaṃ tasyā yayurjanāḥ /
dadṛśustaṃ niḥsṛtāṃtraṃ rudhirāliptavigraham
papracchuśca mukuṃdedaṃ karma kenedṛśaṃ kṛtam /
so'pi kṛcchreṇa mahatā provācedaṃ svabāṃdhavān
mukuṃda uvāca-/
mamaiva paripāko'yaṃ pūrvopārjitakarmaṇām /
na kaścitsukhaduḥkhasya dātā kasyāpi dehinaḥ
dharmo'dharmaśca tāveva teṣāṃ mūlaṃ purākṛtau /
nārada uvāca-
ityuktvā sa tu bhūyasyāpīḍayā gāḍhapīḍitaḥ
tatyāja bhūpate prāṇānpaśyatāṃ suhṛdāṃ tadā /
vilalāpa tadā tasya mātā dvijasatī nṛpa
nidhāya tacchiraḥ svāṃke kuṃḍalābhyāmalaṃkṛtam /
mātovāca-
hā hatāsmi tvayā vatsa daśāmaṃtyāṃ ca gacchatā
dinaśrīriva sūryeṇa paścimācalalaṃbinā /
yadaṃgaṃ caṃdanālepayogyaṃ tava mahāmate
māṃ majjayārtiśokābdhau tadidaṃ dhūlidhūsaram
tāṃbūlacarvaṇebhyāso yastvayā vihitastvasau /
sa eva rudhirodgāra miśreṇa kriyate dhruvam /
tava ye locane pūrvaṃ jigyatuḥ kamalaśriyam
ta eva sāṃprataṃ jāte timiraughā vṛte iva /
uttiṣṭhottiṣṭha vatsa tvaṃ śiṣyānadhyāpayātmanaḥ
yathāvadvaiśvadevāṃte pūjayātithimāgatam /
dvāri sthitā vayasyāste tvāhvayaṃti prayāhi tān
dātavyaṃ yaddadasvaibhyo gṛhītavyaṃ gṛhāṇa tat /
hāhā dehi prativacaḥ patāmi tava pādayoḥ
nocedahaṃ vimokṣyāmi prāṇāṃstava samīpataḥ /
nārada uvāca-
ityuktvā mūrchitā tasya mukuṃdasya prasūstadā
bhāryā tasya śiraḥ svāṃke vidhāya vyalapacca sā /
bhāryovāca-
nāmamārgeṇa pāthodhe madīyaṃ vacanaṃ śṛṇu
ruṣṭo'si cetsamaṃ mātrā kuto vada mamāgrataḥ /
na kadācittvayā sādho maunamīdṛkkṛtaṃ purā /
kenāpi laghunā bhrātrā hyapamānaḥ kṛtastava
śuko'yaṃ paṃjarasthaste nānnamatti tvayā vinā /
bhojayainaṃ susiddhānnaṃ kalavācaṃ ca sārikām
rāmarāma harekṛṣṇa viṣṇo nāmāvalīmiti /
pāṭhayottiṣṭha nipuṇau dvāvetau sārikāśukau
aparāddhaṃ mayā kiṃ te yatvaṃ māṃ nābhibhāṣase /
yattvayā me dhanaṃ dattaṃ tanmayā sādhurakṣiṇam
arpitaṃ yattvayā nātha nijatejo mamodare /
sūtikālamahaṃ tasya nopekṣe tvāmanuvraje
nārada uvāca-
evaṃ vilapya sā tasya mukuṃdasya priyā tadā /
na ruroda svabhartāramanugaṃtumanā satī
atha tasya mukuṃdasya gururvedāyanābhidhaḥ /
saṃnyāsī paryaṭanpṛthvīṃ tasya veśma yayau nṛpa
mukuṃdaḥ kva gato mātā bhāryā tasya ca dhīmataḥ /
na dṛśyate tadā tena pṛṣṭetyācaṣṭa ceṭikā
ceṭikovāca /
svāminkenāpi caureṇa mama svāmī hato niśi /
snuṣāyā bhūṣaṇaṃ nītaṃ dukūlāni ca sarvaśaḥ
sa mṛtaḥ patito bhūmau harmyasyopari tiṣṭhati /
tasya mātā vadhūścaiva bhrātaraśca tadaṃtike
vilapaṃti mahāśokasāgare patitā guro /
nārada uvāca-
ityākarṇya parivrāṭsa vacanaṃ ceṭikoditam
āruhya harmyamadrākṣīdātmāṃte vāsinaṃ mṛtam /
tadaṃtike samālokya baṃdhūnāṃ kraṃdato bhṛśam
uddhariṣyannidaṃ dhīraḥ śokābdhestānuvāca ha /
vedāyana uvāca-
dehamuddiśya vātmānaṃ śoko'yaṃ kriyate tvayā
mātaḥ kathaya satyaṃ me nobhayoryujyate hi saḥ /
deho'yaṃ bhūtasaṃghātaḥ prārabdheḥ samupārjitaḥ
teṣu kṣīṇeṣu bhūtānāṃ pṛthaktvamupajāyate /
yadekībhavanaṃ teṣāṃ karmabhirjanma tannṛṇām
tannāśe tatpṛthaktvaṃ ca tadeva maraṇaṃ smṛtam /
ekyaṃ pṛthaktvaṃ bhūtānāṃ karmārdhā neyato? budhaiḥ
ato dehe na kartavyaḥ śokaḥ paravaśe jaḍe /
anādyavidyayā jīve dṛṣṭe maraṇajanmanī
dehasyātmanyahaṃ buddhyā manyate nahi tatra te /
tannivṛttau sa tadbrahma yacchuddhaṃ rūpavarjitam
svaprakāśaṃ jagaddhetu hetvatītaṃ guṇorjitam /
nityaṃ vijñānamānaṃda svabhāsā bhāsayajjagat
na jihvā leḍhi taccakṣurna paśyati śṛṇoti na /
śrutirjighrati na ghrāṇaṃ na tvakspṛśati karhicit
atītamiṃdriyebhyastatsvaprakāśakamātmadṛk /
aviṣayaṃ manodūraṃ buddherapi na gocaram
tasyāvatārarūpāṇi śuddhasatvāni devatāḥ /
sevaṃte tanna jānaṃti rūpaṃ yatsadasatparam
evaṃ svarūpamātmā yastaṃ samuddiśya kaḥ kudhīḥ /
krodhaṃ kuryādyatastasya notpattirnaiva saṃkṣayaḥ
iti śrīpādmemahāpurāṇe pacaṃpaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe kāliṃdīmāhātmye navādhikadviśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0