Padma Purana · Chapter 6.200
śrībhagavānuvāca-
naitaccitraṃ surādhīśa munayo jñānavattarāḥ /
madīyāṃ padavīṃ bhaktiṃ gurvīṃ kurvaṃti satkṛtām
ete jñānopadeṣṭārastrilokatalavāsinām /
pravartayaṃtyamī naṣṭaṃ vedamārgaṃ yataḥ sadā
bhaktyā bhavānapi svargabhogāsakto'pi māṃ yataḥ /
prapanno'si kimāścaryaṃ yatastava gururguruḥ
yajasva suraśārdūla makhairmāṃ bahudakṣiṇaiḥ /
niṣkrāmastvaṃ samīpasthaṃ tūrṇaṃ prāpsyasi matpadam
pratiyāgaṃ prayaccha tvaṃ ratnaprasthānyanekaśaḥ /
ākhyayāsthānametatte iṃdraprasthaṃ bhaviṣyati
vidhe tvamatra racaya prayāgaṃ tīrthapuṃgavam /
sarasvatīṃ samānīya gaṃgāṃ ca janapāvinīm
kāśīṃ ca śivakāṃcīṃ ca tvamatra sthāpayeśvara /
gokarṇaṃ ca samaṃ gauryā nivāsaṃ kuru sarvadā
bho bho brahmasutā yūyaṃ jñānavijñānakovidāḥ /
nijayogabalenātra kurudhvaṃ tīrthasaptakam
nigamodbodhakaṃ tīrthaṃ tvaṃ guro pratipādaya /
vinādhyayanamapyatra snānādbodhostu chaṃdasām
smṛtiśca jāyatāṃ pūrvajanmanastu parātmanoḥ /
ahamāropayāmyatra dvārakāṃ sumanoharām
samudreṇasamaṃ yatra gomatyāsaṃgamo'bhavat /
kośalāṃ ca karomyatra madhvaraṇyaṃ ca vāsava
yayoravatariṣyāmi vapurbhyāṃ rāmakṛṣṇayoḥ /
badaryāśramamapyatra naranārāyaṇāspadam
vidadhāmi sadā yatra vasāmi suranāyaka /
haridvāraṃ puṣkaraṃ ca tīrthadvayamanuttamam
tadapi sthāpayāmyatra tavaiva hitakāmyayā /
naimiṣeyāni tīrthāni yāni kālaṃjare girau
sarasvatītaṭe yāni sthāpayāmyahamatra vai /
nārada uvāca-
śive śivataraṃ vākyaṃ hareḥ śrutvā kṛtaṃ ca tat
dṛṣṭvā taduktamapi te cakrurbrahmaśivādayaḥ /
sarvatīrthamaye'muṣminsthāne sa tridaśādhipaḥ
svarṇayūpairbahumakhairīje bhūyo ramāpatim /
ratnaprasthāni viprebhyaḥ kṛṣṇasya purato dadau
nārāyaṇaḥ samastātmā mamāyamiti tuṣyatu /
iṃdraprasthamidaṃ tīrthaṃ tataḥprabhṛti kathyate
sarvatīrthamaye yatra mṛto bhūyo na jāyate /
iṃdradattāni te labdhvā ratnaprasthāni bhūsurāḥ
tasmai daduravitathāmāśiṣaṃ tatra saṃsadi /
iṃdrāya tava goviṃdo dānenānena tuṣyatu
tāvakī bhaktirapyasminbhūyādavyabhicāriṇī /
karmabhūmāviha vibho purā yajñaśataṃ kṛtam
tena puṇyena labdhaṃ te sakāmena surāspadam /
adhunā pūjito viṣṇurniḥkāmena tvayā makhaiḥ
svapadādvicyuto bhūmau bhaviṣyati dvijāgraṇīḥ /
tatrāpi nijadharmeṇa viṣṇumārādhayanbhavān
smariṣyati nijaṃ karma kṛtamatra makhādikam /
tatsmṛtegṛrhamutsṛjya bhavāntīrthāni paryaṭan
janakena samaṃ śakra tīrthe'sminsaṃprapatsyate /
caturthāśramamādāya tyakṣatyatra kalevaram
tato vimānamāruhya gaṇā nītaṃ raviprabham /
bhavāndivyāṃgavānbhūtvā prāpsyati śrīhareḥ padam
nārada uvāca-
evamākarṇya viprāṇāmāśiṣaṃ tridaśādhipaḥ /
bhaviṣyapiśunāṃ coktiṃ śive mudamagāttarām
samāpya vidhivadyajñānnātra sauvarṇayaṣṭikān /
mādhavapramukhāndevānpūjitānsa vyasarjayat
ṛtvijo brahmaṇaḥ putrānabhyarcya ca dhanādibhiḥ /
bṛhaspatiṃ puraskṛtya yayau śakrastriviṣṭapam
tatra rājyaṃ vidhāyeṃdro haribhaktiyutaḥ śive /
avātaradbhuvi kṣīṇapuṇye hāstinapattane
śivaśarmā dvijaḥ kaścidvedavedāṃgapāragaḥ /
tasya bhāryā guṇavatī nāmnānvarthavatī bhṛśam
tasyāṃ jātaḥ suvelāyāmiṃdraḥ śrīpatisevakaḥ /
jyotirvidaḥ samāhūtā lagnaṃ dṛṣṭvā babhāṣire
jyotirvida ūcuḥ-
śivaśarmannayaṃ bālaḥ tava bhāvī haripriyaḥ /
uddhariṣyati te vaṃśaṃ brūmaḥ satyaṃ na vai mṛṣā
trayodaśābdadeho yaḥ sāṃgaṃ vedacatuṣṭayam /
adhītajñānasaṃpanno vivāhaṃ tu kariṣyati
punarutpādya satputraṃ vānaprastho bhaviṣyati /
tīrtheṣu paryaṭandhīraḥ saṃnyāsaṃ dhārayiṣyati
iṃdrasya khāṃḍavavane yamunāsti saridvarā /
tattīresti hariprasthaṃ maraṇaṃ tatra yāsyati
nārada uvāca-
gaṇakoditamākarṇya śivaśarmā śivaṃ vacaḥ /
cakāra viṣṇuśarmāṇaṃ nāmnā nijasutaṃ tadā
tānvisṛjya ca vittena ciṃtayāmāsa buddhimān /
dhanyo'haṃ yasya me putro viṣṇubhakto bhaviṣyati
sādhayiṣyati putro'yamāśramāṃścaturo mama /
mariṣyati ca sattīrthe madanyaḥ ko'sti bhāgyavān
evaṃ viciṃtya manasā jātakarmādyakārayat /
śiśordvijātipravaraiḥ śivaśarmā śubhe'hani
atha saptasvatīteṣu varṣeṣu dvijasattamaḥ /
sutopanayanaṃ cakre caitramāsyaṣṭame'bdake
ādvādaśābdādadhyāpya vedānanvagataḥ sutam /
śivaśarmā śive rājanyuyoja saha bhāryayā
viṣṇuśarmā svabhāryāyāṃ putramutpādya buddhimān /
cakāra tīrthayātrāyāṃ mano nirviṣayaṃ svakam
abhyetya pitaraṃ prāha natvā taccaraṇadvayam /
viṣṇuśarmā mahāprājño munivākyamanusmaran
viṣṇuśarmovāca -
anujānīhi māṃ tāta viṣṇumārādhayāmyaham /
tṛtīyāśramamāsādya satsaṃgatividhāyakam
dārāgāradhanāpatyasuhṛdaḥ kṣaṇabhaṃgurāḥ /
budbudā iva toyeṣu sudhīsteṣu na sajjate
svādhyāyena ca saṃtatyā mayā tīrṇamṛṇadvayam /
tīrtheṣu kāmarahito yaṣṭumicchāmi keśavam
sanyastaguṇarāgo'haṃ paścāttīrthottame kvacit /
sthātumicchāmyahaṃ tāvadyāvatprārabdhamasti me
ityuktastena putreṇa sa pitā buddhimattaraḥ /
smṛtvā jyotirvidāṃ vākyamāha saṃsāranispṛhaḥ
śivaśarmovāca-
caturthāśramakālo'yaṃ mamāpi nirahaṃkṛteḥ /
viṣayānviṣavattyaktvā seviṣye keśavāmṛtam
gṛhe mama manaḥ putra ramate nādya vārddhake /
ānītasya vanādbaddhvā gajasyeva nṛpālaye
tavānujaṃ suśarmāyaṃ kuṭuṃbaṃ dhārayiṣyati /
āvābhyāmujjhitaṃ vidyāśrīkulābhyāṃ yathā naram
pravrajaṃtaṃ tu māmeva tava mātā pativratā /
anuyāsyati mārtaṃḍaṃ yathā kāṃtirdinātyaye
tasmādāvāmavijñāto tayā tāta tavāṃbayā /
gacchāvaściṃtayaṃtau śrīhareḥ pādasaroruham
nārada uvāca-
ityālocya mumukṣū tau niśīthe tamasāvṛte /
suptaṃ kuṭuṃbamutsṛjya gṛhānniryāya jagmatuḥ
sahaiva paryaṭaṃtau tau sutīrthe nirahaṃkṛtī /
śive'traśivade tīrthe śakraprasthe samīyatuḥ
atrāgataḥ svavihitānpūrvajanmani yūpakān /
viṣṇuśarmā śamālokya sasmāra harisaṃgamam
ūce ca pitaraṃ dhīmānśakra āsamahaṃ purā /
mayātra vihitā yajñā mādhavaprīṇanecchayā
atraiva me prasanno'bhūtkeśavo bhaktavatsalaḥ /
saṃtoṣitā maṇiprasthaiḥ dvijāḥ saptarṣayaśca me
taireva vaiṣṇavī bhaktirdattā mokṣobhave'tra ca /
viṣṇvādibhiḥ samastaistu tīrthānyatra kṛtāni vai
sarvatīrthamayaṃ tīrthamindraprasthamidaṃ kṛtam /
atraiva me mṛtiścoktā taireva munipuṃgavaiḥ
tato haripadaprāptiretatsarvaṃ smarāmyaham /
ime gaṃgāsarasvatyau nijalokādviriṃcinā
samānīte yayoryoge prayāgo'yaṃ nigadyate /
eṣā kāśī śivapurī prayāgātpūrvadeśake
dvipaṃcāśaddhanurmātre mṛto yasyāṃ na jāyate /
kāśyāḥ paścimake bhāge dhanuṣāmekaviṃśatiḥ
śivakāṃcī śivenaiṣā sthāpitā mṛtamuktidā /
gokarṇākhyamidaṃ kṣetraṃ śaṃbhoḥ paramavallabham
dhanurdvayapramāṇe tu bhūmibhāge vyavasthitam /
iyaṃ dvāravatī puṇyā tīrtharājasya paścime
dhanuṣāṃ saptatiryatra mṛto bhāvī caturbhujaḥ /
ato'sau pūrvadigbhāge kośalājanavatsalā
aṣṭādaśadhanurmātre dṛśyate puṇyadarśanā /
etanmadhuvanaṃ tāta sthāpitaṃ viṣṇunā svayam
kośalā paścime bhāge daśacāpapramāṇataḥ /
ata uttaratastāta naranārāyaṇāspadam
etadekādaśadhanurbhūmideśe ca tiṣṭhati /
etattīrthaṃ haridvāramato dakṣiṇataḥ sthitam
triṃśaddhanurmahīdeśe dṛśyate devadurllabham /
etattu puṣkaraṃ nāma tīrthaṃ tīrthaśiromaṇim
dvādaśeṣvāsamātre bhūbhāge bho tāta tiṣṭhati /
prayāgādika gavyūtiḥ saptarṣīṇāṃ mahātmanām
pūrvasyāṃ diśi tīrthāni saptatattīrthasaptakam /
tīrthasaptakakāśostu saṃti tīrthānyanekaśaḥ
padepade yeṣu mṛto jāyate sa caturbhujaḥ /
prayāgādekagavyūtimātre paścimabhūtale
nigamodbodhakaṃ nāma tīrthaṃ gurukṛtaṃ purā /
tīrthasaptakanigamodbodhayoraṃtaraṃ mahat
iṃdraprasthamidaṃ kṣetraṃ sthāpitaṃ daivataiḥ purā /
pūrvapaścimayostāta ekayojanavistṛtam
kāliṃdyāvadakṣiṇevayāvadyojanānāṃvacatuṣṭayam /
iṃdraprasthasyamaryādā kathitaiṣā maharṣibhiḥ
devatrayyāṃ ca yohyatra tyajatyaṃgaṃ bhavatyajaḥ /
nārada uvāca-
putrasyaitadvacaḥ śrutvā śivaśarmā śive dvijaḥ
pratyāhalasaṃdihānastaṃ svaputraṃ satyavādinam /
śivaśarmovāca-
kathametadvijānīyāṃ tvaṃ purāsīḥ sureśvaraḥ
tvamatra kṛtavānyajñānmaṇibhistoṣitā dvijāḥ /
tvaduktajñānavānputra yathā'haṃ syāṃ tathā kuru
iṃdraprasthasya maryādā kuta eṣā tvayā śrutā /
yataḥ prabhṛti te jātā matistvaṃ nātyajo gṛham
matta eva tvayādhītaṃ sāṃgaṃ vedacatuṣṭayam /
pūrvajanmakṛte kṛtye jñānamāsītkutastava
viṣṇuśarmovāca -
ṛṣibhirme varo dattaḥ pūrvajanmasmṛtipradaḥ /
tebhya evāsya tīrthasya śrutā hyeṣā smṛtirmayā
nigamodbodhake tīrthe snānamatra pitaḥ kuru /
durlabhaṃ prāpsyase jñānaṃ pūrvajanmasmṛtipradam
mamāpi pūrvajanuṣaḥ pravṛttiṃ tvaṃ smariṣyasi /
etattīrthajalasparśāttāta satyaṃ vadāmi te
nārada uvāca-
śivaśarmaṇi vipreṃdre śrutvaitatsnātumudyate /
nigamodbodhake tīrthe smṛtaye pūrvajanmanaḥ
siṃhenānugataḥ kaścidbhillo dhāvansamāgataḥ /
atitrāsaparītāṃgo niḥśvasanśramavihvalaḥ
hiṃsātmako vartmaghātī vaṇijāṃ luṃṭhakaḥ sadā /
kṛṣṇāṃgaḥ piṃgakeśaśca kharvo mārjāralocanaḥ
kuṃtahasto bhīmamūrti dehī pāpmeva bhūyate /
sataḥ paścātkiyaddūre siṃhamālokya tāvubhau
pitṛputrau samīpasthe drumamāruhya tasthatuḥ /
vadaṃtāviti hā kṛṣṇa mocayāto'pamṛtyutaḥ
sa kirātastu rājeṃdra gṛhītuṃ vegavattaram /
vīkṣya siṃhaṃ drumaṃ bhītaḥ samāroḍhuṃ pracakrame
ārohaṇaṃ prakurvaṃtaṃ siṃho jagrāha vegavān /
pādayoratha bhūpṛṣṭhe pātayitvā ruroha tam
adhaḥsthito kirāto'pi kuṃtenodaramasya vai /
dadāra rudhiraughākta nisṛtāṃtrakadaṃbakam
jātavyatho vidhāyātha nādaṃ paramadāruṇam /
siṃhaḥ pipeṣa bhillasya śiraḥ sadyo mamāra ca
tayoḥ paṃcatvamāpanne bhūtasaṃghe'tra bhūpate /
vimānadvayamuttīrṇaṃ gaṇābhyāṃ saha satpadāt
navīnaghanavarṇābhyāṃ sphaṭikopalanirmitam /
cārukuṃḍalakarṇābhyāṃ maṇiprakaramaṃḍitam
śaṃkhacakragadāpadmahastābhyāṃ cārucitrabhṛt /
dadhadbhyāṃ pītavastrāṇi hemabhittivibhūṣitam
praphullāṃbujanetrābhyāṃ padmarāgagavākṣabhṛt /
dhīranihrādamaṃjīrapadbhyāṃ raṇitakiṃkiṇī
prakoṣṭhevalayaśreṇīṃ bibhradbhyāṃ cāruvedikam /
muktāhārairmanohāri vakṣobhyāṃ savitānavat
kuṭilālakavaktrābhyāṃ munnatadhvajirājitam /
bhrūyugākṣiptapaṃceṣu dhanurbhyāmuccatoraṇam
nāsālajjitakīrābhyāṃ nirvyūhaśataśobhitam /
navavidrumasacchāyatalābhyāṃ darpaṇāmalam
divyāṃgau bhillapaṃcāsyau tyaktvāṃgaṃ prākṛtaṃ sthitau /
puraiva prāṇaniryāṇe tīrthasyāsya prabhāvataḥ
tayoḥ samīpamānīya vimānau tau harergaṇau /
ūcatustāvathārūpaveṣākṛtidharau tataḥ
bho kirāta naraśreṣṭha bho paṃcāsya mṛgādhipa /
āvāṃ jānītamāyātau vaikuṃṭhāt śrīharergaṇau
neṣyāmastatpadaṃ satyaṃ yuvāṃ tatra na cormayaḥ /
svaṃsvaṃ vimānamāruhya gamyatāmāśu mā ciram
svaṃsvaṃ vimānamārūḍhau tau kirātamṛgādhipau /
ūcaturvismayāviṣṭau lakṣmīpatigaṇau prati
bhobho tridaśaśārdūlau śrūyatāṃ vākyamāvayoḥ /
yuvayordarśanājjātaṃ jñānaṃ tau pāramārthikam
atra janmani nāvābhyāṃ kṛtaṃ sukṛtamalpakam /
smṛtirno jāyate pūrvakarmaṇāṃ vāṃ prasādataḥ
māṃsāhārau prāṇihiṃsāratau krūrāṃtareṃdriyau /
pāpācārakule jātau darśanena bhayapradau
āvāmetādṛśe loke hyabhūtāmiti pāpinau /
kena puṇyena yuvayorjātaṃ darśanamāvayoḥ
sārūpyaṃ ca kutaḥ puṇyādyāyāvaḥ śrīhareḥ padam /
gaṇāvūcatuḥ /
tīrthetra maraṇānnūnaṃ surācāryakṛte purā
yuvayordarśanaṃ jātaṃ nau ca sārūpyamadbhutam /
lakṣmīpatipadapāptirbhaviṣyati ca vāṃ ciram
tāvatpāpāni garjaṃti brahmahatyādikāni vai /
jātaṃ na darśanaṃ yāvattīrthasyāsya bṛhaspateḥ
yathā tamāṃsi naśyaṃti bhāskarasyodayādiha /
tathā pāpāni nigamodbodhakasyāvilokanāt
iṃdraprasthākhyametadvai kṣetramiṃdrasya pāvanam /
tenātra pūjito viṣṇuḥ kratubhirbahudakṣiṇaiḥ
tuṣṭena viṣṇunā tasmai varo datto niśamyatām /
bho śakra tāvake kṣetre sarvatīrthamaye janāḥ
tanuṃ tyakṣaṃti ye te vai mattulyā hiṃsakā api
nārada uvāca-
ityuktvā tau gaṇaḥśreṣṭhau nītvā tau jagmatuḥ padam /
hareryatragatobhūyo viśvābdhau na nimajjati
iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe kāliṃdī/
māhātmye bhillasiṃhavaikuṃṭhārohaṇaṃ nāma dviśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0