Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 6.200

6.200.1

śrībhagavānuvāca-
naitaccitraṃ surādhīśa munayo jñānavattarāḥ /
madīyāṃ padavīṃ bhaktiṃ gurvīṃ kurvaṃti satkṛtām

6.200.2

ete jñānopadeṣṭārastrilokatalavāsinām /
pravartayaṃtyamī naṣṭaṃ vedamārgaṃ yataḥ sadā

6.200.3

bhaktyā bhavānapi svargabhogāsakto'pi māṃ yataḥ /
prapanno'si kimāścaryaṃ yatastava gururguruḥ

6.200.4

yajasva suraśārdūla makhairmāṃ bahudakṣiṇaiḥ /
niṣkrāmastvaṃ samīpasthaṃ tūrṇaṃ prāpsyasi matpadam

6.200.5

pratiyāgaṃ prayaccha tvaṃ ratnaprasthānyanekaśaḥ /
ākhyayāsthānametatte iṃdraprasthaṃ bhaviṣyati

6.200.6

vidhe tvamatra racaya prayāgaṃ tīrthapuṃgavam /
sarasvatīṃ samānīya gaṃgāṃ ca janapāvinīm

6.200.7

kāśīṃ ca śivakāṃcīṃ ca tvamatra sthāpayeśvara /
gokarṇaṃ ca samaṃ gauryā nivāsaṃ kuru sarvadā

6.200.8

bho bho brahmasutā yūyaṃ jñānavijñānakovidāḥ /
nijayogabalenātra kurudhvaṃ tīrthasaptakam

6.200.9

nigamodbodhakaṃ tīrthaṃ tvaṃ guro pratipādaya /
vinādhyayanamapyatra snānādbodhostu chaṃdasām

6.200.10

smṛtiśca jāyatāṃ pūrvajanmanastu parātmanoḥ /
ahamāropayāmyatra dvārakāṃ sumanoharām

6.200.11

samudreṇasamaṃ yatra gomatyāsaṃgamo'bhavat /
kośalāṃ ca karomyatra madhvaraṇyaṃ ca vāsava

6.200.12

yayoravatariṣyāmi vapurbhyāṃ rāmakṛṣṇayoḥ /
badaryāśramamapyatra naranārāyaṇāspadam

6.200.13

vidadhāmi sadā yatra vasāmi suranāyaka /
haridvāraṃ puṣkaraṃ ca tīrthadvayamanuttamam

6.200.14

tadapi sthāpayāmyatra tavaiva hitakāmyayā /
naimiṣeyāni tīrthāni yāni kālaṃjare girau

6.200.15

sarasvatītaṭe yāni sthāpayāmyahamatra vai /
nārada uvāca-
śive śivataraṃ vākyaṃ hareḥ śrutvā kṛtaṃ ca tat

6.200.16

dṛṣṭvā taduktamapi te cakrurbrahmaśivādayaḥ /
sarvatīrthamaye'muṣminsthāne sa tridaśādhipaḥ

6.200.17

svarṇayūpairbahumakhairīje bhūyo ramāpatim /
ratnaprasthāni viprebhyaḥ kṛṣṇasya purato dadau

6.200.18

nārāyaṇaḥ samastātmā mamāyamiti tuṣyatu /
iṃdraprasthamidaṃ tīrthaṃ tataḥprabhṛti kathyate

6.200.19

sarvatīrthamaye yatra mṛto bhūyo na jāyate /
iṃdradattāni te labdhvā ratnaprasthāni bhūsurāḥ

6.200.20

tasmai daduravitathāmāśiṣaṃ tatra saṃsadi /
iṃdrāya tava goviṃdo dānenānena tuṣyatu

6.200.21

tāvakī bhaktirapyasminbhūyādavyabhicāriṇī /
karmabhūmāviha vibho purā yajñaśataṃ kṛtam

6.200.22

tena puṇyena labdhaṃ te sakāmena surāspadam /
adhunā pūjito viṣṇurniḥkāmena tvayā makhaiḥ

6.200.23

svapadādvicyuto bhūmau bhaviṣyati dvijāgraṇīḥ /
tatrāpi nijadharmeṇa viṣṇumārādhayanbhavān

6.200.24

smariṣyati nijaṃ karma kṛtamatra makhādikam /
tatsmṛtegṛrhamutsṛjya bhavāntīrthāni paryaṭan

6.200.25

janakena samaṃ śakra tīrthe'sminsaṃprapatsyate /
caturthāśramamādāya tyakṣatyatra kalevaram

6.200.26

tato vimānamāruhya gaṇā nītaṃ raviprabham /
bhavāndivyāṃgavānbhūtvā prāpsyati śrīhareḥ padam

6.200.27

nārada uvāca-
evamākarṇya viprāṇāmāśiṣaṃ tridaśādhipaḥ /
bhaviṣyapiśunāṃ coktiṃ śive mudamagāttarām

6.200.28

samāpya vidhivadyajñānnātra sauvarṇayaṣṭikān /
mādhavapramukhāndevānpūjitānsa vyasarjayat

6.200.29

ṛtvijo brahmaṇaḥ putrānabhyarcya ca dhanādibhiḥ /
bṛhaspatiṃ puraskṛtya yayau śakrastriviṣṭapam

6.200.30

tatra rājyaṃ vidhāyeṃdro haribhaktiyutaḥ śive /
avātaradbhuvi kṣīṇapuṇye hāstinapattane

6.200.31

śivaśarmā dvijaḥ kaścidvedavedāṃgapāragaḥ /
tasya bhāryā guṇavatī nāmnānvarthavatī bhṛśam

6.200.32

tasyāṃ jātaḥ suvelāyāmiṃdraḥ śrīpatisevakaḥ /
jyotirvidaḥ samāhūtā lagnaṃ dṛṣṭvā babhāṣire

6.200.33

jyotirvida ūcuḥ-
śivaśarmannayaṃ bālaḥ tava bhāvī haripriyaḥ /
uddhariṣyati te vaṃśaṃ brūmaḥ satyaṃ na vai mṛṣā

6.200.34

trayodaśābdadeho yaḥ sāṃgaṃ vedacatuṣṭayam /
adhītajñānasaṃpanno vivāhaṃ tu kariṣyati

6.200.35

punarutpādya satputraṃ vānaprastho bhaviṣyati /
tīrtheṣu paryaṭandhīraḥ saṃnyāsaṃ dhārayiṣyati

6.200.36

iṃdrasya khāṃḍavavane yamunāsti saridvarā /
tattīresti hariprasthaṃ maraṇaṃ tatra yāsyati

6.200.37

nārada uvāca-
gaṇakoditamākarṇya śivaśarmā śivaṃ vacaḥ /
cakāra viṣṇuśarmāṇaṃ nāmnā nijasutaṃ tadā

6.200.38

tānvisṛjya ca vittena ciṃtayāmāsa buddhimān /
dhanyo'haṃ yasya me putro viṣṇubhakto bhaviṣyati

6.200.39

sādhayiṣyati putro'yamāśramāṃścaturo mama /
mariṣyati ca sattīrthe madanyaḥ ko'sti bhāgyavān

6.200.40

evaṃ viciṃtya manasā jātakarmādyakārayat /
śiśordvijātipravaraiḥ śivaśarmā śubhe'hani

6.200.41

atha saptasvatīteṣu varṣeṣu dvijasattamaḥ /
sutopanayanaṃ cakre caitramāsyaṣṭame'bdake

6.200.42

ādvādaśābdādadhyāpya vedānanvagataḥ sutam /
śivaśarmā śive rājanyuyoja saha bhāryayā

6.200.43

viṣṇuśarmā svabhāryāyāṃ putramutpādya buddhimān /
cakāra tīrthayātrāyāṃ mano nirviṣayaṃ svakam

6.200.44

abhyetya pitaraṃ prāha natvā taccaraṇadvayam /
viṣṇuśarmā mahāprājño munivākyamanusmaran

6.200.45

viṣṇuśarmovāca -
anujānīhi māṃ tāta viṣṇumārādhayāmyaham /
tṛtīyāśramamāsādya satsaṃgatividhāyakam

6.200.46

dārāgāradhanāpatyasuhṛdaḥ kṣaṇabhaṃgurāḥ /
budbudā iva toyeṣu sudhīsteṣu na sajjate

6.200.47

svādhyāyena ca saṃtatyā mayā tīrṇamṛṇadvayam /
tīrtheṣu kāmarahito yaṣṭumicchāmi keśavam

6.200.48

sanyastaguṇarāgo'haṃ paścāttīrthottame kvacit /
sthātumicchāmyahaṃ tāvadyāvatprārabdhamasti me

6.200.49

ityuktastena putreṇa sa pitā buddhimattaraḥ /
smṛtvā jyotirvidāṃ vākyamāha saṃsāranispṛhaḥ

6.200.6.200.50

śivaśarmovāca-
caturthāśramakālo'yaṃ mamāpi nirahaṃkṛteḥ /
viṣayānviṣavattyaktvā seviṣye keśavāmṛtam

6.200.51

gṛhe mama manaḥ putra ramate nādya vārddhake /
ānītasya vanādbaddhvā gajasyeva nṛpālaye

6.200.52

tavānujaṃ suśarmāyaṃ kuṭuṃbaṃ dhārayiṣyati /
āvābhyāmujjhitaṃ vidyāśrīkulābhyāṃ yathā naram

6.200.53

pravrajaṃtaṃ tu māmeva tava mātā pativratā /
anuyāsyati mārtaṃḍaṃ yathā kāṃtirdinātyaye

6.200.54

tasmādāvāmavijñāto tayā tāta tavāṃbayā /
gacchāvaściṃtayaṃtau śrīhareḥ pādasaroruham

6.200.55

nārada uvāca-
ityālocya mumukṣū tau niśīthe tamasāvṛte /
suptaṃ kuṭuṃbamutsṛjya gṛhānniryāya jagmatuḥ

6.200.56

sahaiva paryaṭaṃtau tau sutīrthe nirahaṃkṛtī /
śive'traśivade tīrthe śakraprasthe samīyatuḥ

6.200.57

atrāgataḥ svavihitānpūrvajanmani yūpakān /
viṣṇuśarmā śamālokya sasmāra harisaṃgamam

6.200.58

ūce ca pitaraṃ dhīmānśakra āsamahaṃ purā /
mayātra vihitā yajñā mādhavaprīṇanecchayā

6.200.59

atraiva me prasanno'bhūtkeśavo bhaktavatsalaḥ /
saṃtoṣitā maṇiprasthaiḥ dvijāḥ saptarṣayaśca me

6.200.60

taireva vaiṣṇavī bhaktirdattā mokṣobhave'tra ca /
viṣṇvādibhiḥ samastaistu tīrthānyatra kṛtāni vai

6.200.61

sarvatīrthamayaṃ tīrthamindraprasthamidaṃ kṛtam /
atraiva me mṛtiścoktā taireva munipuṃgavaiḥ

6.200.62

tato haripadaprāptiretatsarvaṃ smarāmyaham /
ime gaṃgāsarasvatyau nijalokādviriṃcinā

6.200.63

samānīte yayoryoge prayāgo'yaṃ nigadyate /
eṣā kāśī śivapurī prayāgātpūrvadeśake

6.200.64

dvipaṃcāśaddhanurmātre mṛto yasyāṃ na jāyate /
kāśyāḥ paścimake bhāge dhanuṣāmekaviṃśatiḥ

6.200.65

śivakāṃcī śivenaiṣā sthāpitā mṛtamuktidā /
gokarṇākhyamidaṃ kṣetraṃ śaṃbhoḥ paramavallabham

6.200.66

dhanurdvayapramāṇe tu bhūmibhāge vyavasthitam /
iyaṃ dvāravatī puṇyā tīrtharājasya paścime

6.200.67

dhanuṣāṃ saptatiryatra mṛto bhāvī caturbhujaḥ /
ato'sau pūrvadigbhāge kośalājanavatsalā

6.200.68

aṣṭādaśadhanurmātre dṛśyate puṇyadarśanā /
etanmadhuvanaṃ tāta sthāpitaṃ viṣṇunā svayam

6.200.69

kośalā paścime bhāge daśacāpapramāṇataḥ /
ata uttaratastāta naranārāyaṇāspadam

6.200.70

etadekādaśadhanurbhūmideśe ca tiṣṭhati /
etattīrthaṃ haridvāramato dakṣiṇataḥ sthitam

6.200.71

triṃśaddhanurmahīdeśe dṛśyate devadurllabham /
etattu puṣkaraṃ nāma tīrthaṃ tīrthaśiromaṇim

6.200.72

dvādaśeṣvāsamātre bhūbhāge bho tāta tiṣṭhati /
prayāgādika gavyūtiḥ saptarṣīṇāṃ mahātmanām

6.200.73

pūrvasyāṃ diśi tīrthāni saptatattīrthasaptakam /
tīrthasaptakakāśostu saṃti tīrthānyanekaśaḥ

6.200.74

padepade yeṣu mṛto jāyate sa caturbhujaḥ /
prayāgādekagavyūtimātre paścimabhūtale

6.200.75

nigamodbodhakaṃ nāma tīrthaṃ gurukṛtaṃ purā /
tīrthasaptakanigamodbodhayoraṃtaraṃ mahat

6.200.76

iṃdraprasthamidaṃ kṣetraṃ sthāpitaṃ daivataiḥ purā /
pūrvapaścimayostāta ekayojanavistṛtam

6.200.77

kāliṃdyāvadakṣiṇevayāvadyojanānāṃvacatuṣṭayam /
iṃdraprasthasyamaryādā kathitaiṣā maharṣibhiḥ

6.200.78

devatrayyāṃ ca yohyatra tyajatyaṃgaṃ bhavatyajaḥ /
nārada uvāca-
putrasyaitadvacaḥ śrutvā śivaśarmā śive dvijaḥ

6.200.79

pratyāhalasaṃdihānastaṃ svaputraṃ satyavādinam /
śivaśarmovāca-
kathametadvijānīyāṃ tvaṃ purāsīḥ sureśvaraḥ

6.200.80

tvamatra kṛtavānyajñānmaṇibhistoṣitā dvijāḥ /
tvaduktajñānavānputra yathā'haṃ syāṃ tathā kuru

6.200.81

iṃdraprasthasya maryādā kuta eṣā tvayā śrutā /
yataḥ prabhṛti te jātā matistvaṃ nātyajo gṛham

6.200.82

matta eva tvayādhītaṃ sāṃgaṃ vedacatuṣṭayam /
pūrvajanmakṛte kṛtye jñānamāsītkutastava

6.200.83

viṣṇuśarmovāca -
ṛṣibhirme varo dattaḥ pūrvajanmasmṛtipradaḥ /
tebhya evāsya tīrthasya śrutā hyeṣā smṛtirmayā

6.200.84

nigamodbodhake tīrthe snānamatra pitaḥ kuru /
durlabhaṃ prāpsyase jñānaṃ pūrvajanmasmṛtipradam

6.200.85

mamāpi pūrvajanuṣaḥ pravṛttiṃ tvaṃ smariṣyasi /
etattīrthajalasparśāttāta satyaṃ vadāmi te

6.200.86

nārada uvāca-
śivaśarmaṇi vipreṃdre śrutvaitatsnātumudyate /
nigamodbodhake tīrthe smṛtaye pūrvajanmanaḥ

6.200.87

siṃhenānugataḥ kaścidbhillo dhāvansamāgataḥ /
atitrāsaparītāṃgo niḥśvasanśramavihvalaḥ

6.200.88

hiṃsātmako vartmaghātī vaṇijāṃ luṃṭhakaḥ sadā /
kṛṣṇāṃgaḥ piṃgakeśaśca kharvo mārjāralocanaḥ

6.200.89

kuṃtahasto bhīmamūrti dehī pāpmeva bhūyate /
sataḥ paścātkiyaddūre siṃhamālokya tāvubhau

6.200.90

pitṛputrau samīpasthe drumamāruhya tasthatuḥ /
vadaṃtāviti hā kṛṣṇa mocayāto'pamṛtyutaḥ

6.200.91

sa kirātastu rājeṃdra gṛhītuṃ vegavattaram /
vīkṣya siṃhaṃ drumaṃ bhītaḥ samāroḍhuṃ pracakrame

6.200.92

ārohaṇaṃ prakurvaṃtaṃ siṃho jagrāha vegavān /
pādayoratha bhūpṛṣṭhe pātayitvā ruroha tam

6.200.93

adhaḥsthito kirāto'pi kuṃtenodaramasya vai /
dadāra rudhiraughākta nisṛtāṃtrakadaṃbakam

6.200.94

jātavyatho vidhāyātha nādaṃ paramadāruṇam /
siṃhaḥ pipeṣa bhillasya śiraḥ sadyo mamāra ca

6.200.95

tayoḥ paṃcatvamāpanne bhūtasaṃghe'tra bhūpate /
vimānadvayamuttīrṇaṃ gaṇābhyāṃ saha satpadāt

6.200.96

navīnaghanavarṇābhyāṃ sphaṭikopalanirmitam /
cārukuṃḍalakarṇābhyāṃ maṇiprakaramaṃḍitam

6.200.97

śaṃkhacakragadāpadmahastābhyāṃ cārucitrabhṛt /
dadhadbhyāṃ pītavastrāṇi hemabhittivibhūṣitam

6.200.98

praphullāṃbujanetrābhyāṃ padmarāgagavākṣabhṛt /
dhīranihrādamaṃjīrapadbhyāṃ raṇitakiṃkiṇī

6.200.99

prakoṣṭhevalayaśreṇīṃ bibhradbhyāṃ cāruvedikam /
muktāhārairmanohāri vakṣobhyāṃ savitānavat

6.200.6.200.100

kuṭilālakavaktrābhyāṃ munnatadhvajirājitam /
bhrūyugākṣiptapaṃceṣu dhanurbhyāmuccatoraṇam

6.200.101

nāsālajjitakīrābhyāṃ nirvyūhaśataśobhitam /
navavidrumasacchāyatalābhyāṃ darpaṇāmalam

6.200.102

divyāṃgau bhillapaṃcāsyau tyaktvāṃgaṃ prākṛtaṃ sthitau /
puraiva prāṇaniryāṇe tīrthasyāsya prabhāvataḥ

6.200.103

tayoḥ samīpamānīya vimānau tau harergaṇau /
ūcatustāvathārūpaveṣākṛtidharau tataḥ

6.200.104

bho kirāta naraśreṣṭha bho paṃcāsya mṛgādhipa /
āvāṃ jānītamāyātau vaikuṃṭhāt śrīharergaṇau

6.200.105

neṣyāmastatpadaṃ satyaṃ yuvāṃ tatra na cormayaḥ /
svaṃsvaṃ vimānamāruhya gamyatāmāśu mā ciram

6.200.106

svaṃsvaṃ vimānamārūḍhau tau kirātamṛgādhipau /
ūcaturvismayāviṣṭau lakṣmīpatigaṇau prati

6.200.107

bhobho tridaśaśārdūlau śrūyatāṃ vākyamāvayoḥ /
yuvayordarśanājjātaṃ jñānaṃ tau pāramārthikam

6.200.108

atra janmani nāvābhyāṃ kṛtaṃ sukṛtamalpakam /
smṛtirno jāyate pūrvakarmaṇāṃ vāṃ prasādataḥ

6.200.109

māṃsāhārau prāṇihiṃsāratau krūrāṃtareṃdriyau /
pāpācārakule jātau darśanena bhayapradau

6.200.110

āvāmetādṛśe loke hyabhūtāmiti pāpinau /
kena puṇyena yuvayorjātaṃ darśanamāvayoḥ

6.200.111

sārūpyaṃ ca kutaḥ puṇyādyāyāvaḥ śrīhareḥ padam /
gaṇāvūcatuḥ /
tīrthetra maraṇānnūnaṃ surācāryakṛte purā

6.200.112

yuvayordarśanaṃ jātaṃ nau ca sārūpyamadbhutam /
lakṣmīpatipadapāptirbhaviṣyati ca vāṃ ciram

6.200.113

tāvatpāpāni garjaṃti brahmahatyādikāni vai /
jātaṃ na darśanaṃ yāvattīrthasyāsya bṛhaspateḥ

6.200.114

yathā tamāṃsi naśyaṃti bhāskarasyodayādiha /
tathā pāpāni nigamodbodhakasyāvilokanāt

6.200.115

iṃdraprasthākhyametadvai kṣetramiṃdrasya pāvanam /
tenātra pūjito viṣṇuḥ kratubhirbahudakṣiṇaiḥ

6.200.116

tuṣṭena viṣṇunā tasmai varo datto niśamyatām /
bho śakra tāvake kṣetre sarvatīrthamaye janāḥ

6.200.117

tanuṃ tyakṣaṃti ye te vai mattulyā hiṃsakā api

6.200.118

nārada uvāca-
ityuktvā tau gaṇaḥśreṣṭhau nītvā tau jagmatuḥ padam /
hareryatragatobhūyo viśvābdhau na nimajjati

6.200.200

iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe kāliṃdī/
māhātmye bhillasiṃhavaikuṃṭhārohaṇaṃ nāma dviśatatamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc