પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.200

શ્રીભગવાનુવાચ-
નૈતચ્ચિત્રં સુરાધીશ મુનયો જ્ઞાનવત્તરાઃ ।
મદીયાં પદવીં ભક્તિં ગુર્વીં કુર્વંતિ સત્કૃતામ્

એતે જ્ઞાનોપદેષ્ટારસ્ત્રિલોકતલવાસિનામ્ ।
પ્રવર્તયંત્યમી નષ્ટં વેદમાર્ગં યતઃ સદા

ભક્ત્યા ભવાનપિ સ્વર્ગભોગાસક્તોઽપિ માં યતઃ ।
પ્રપન્નોઽસિ કિમાશ્ચર્યં યતસ્તવ ગુરુર્ગુરુઃ

યજસ્વ સુરશાર્દૂલ મખૈર્માં બહુદક્ષિણૈઃ ।
નિષ્ક્રામસ્ત્વં સમીપસ્થં તૂર્ણં પ્રાપ્સ્યસિ મત્પદમ્

પ્રતિયાગં પ્રયચ્છ ત્વં રત્નપ્રસ્થાન્યનેકશઃ ।
આખ્યયાસ્થાનમેતત્તે ઇંદ્રપ્રસ્થં ભવિષ્યતિ

વિધે ત્વમત્ર રચય પ્રયાગં તીર્થપુંગવમ્ ।
સરસ્વતીં સમાનીય ગંગાં ચ જનપાવિનીમ્

કાશીં ચ શિવકાંચીં ચ ત્વમત્ર સ્થાપયેશ્વર ।
ગોકર્ણં ચ સમં ગૌર્યા નિવાસં કુરુ સર્વદા

ભો ભો બ્રહ્મસુતા યૂયં જ્ઞાનવિજ્ઞાનકોવિદાઃ ।
નિજયોગબલેનાત્ર કુરુધ્વં તીર્થસપ્તકમ્

નિગમોદ્બોધકં તીર્થં ત્વં ગુરો પ્રતિપાદય ।
વિનાધ્યયનમપ્યત્ર સ્નાનાદ્બોધોસ્તુ છંદસામ્

સ્મૃતિશ્ચ જાયતાં પૂર્વજન્મનસ્તુ પરાત્મનોઃ ।
અહમારોપયામ્યત્ર દ્વારકાં સુમનોહરામ્

સમુદ્રેણસમં યત્ર ગોમત્યાસંગમોઽભવત્ ।
કોશલાં ચ કરોમ્યત્ર મધ્વરણ્યં ચ વાસવ

યયોરવતરિષ્યામિ વપુર્ભ્યાં રામકૃષ્ણયોઃ ।
બદર્યાશ્રમમપ્યત્ર નરનારાયણાસ્પદમ્

વિદધામિ સદા યત્ર વસામિ સુરનાયક ।
હરિદ્વારં પુષ્કરં ચ તીર્થદ્વયમનુત્તમમ્

તદપિ સ્થાપયામ્યત્ર તવૈવ હિતકામ્યયા ।
નૈમિષેયાનિ તીર્થાનિ યાનિ કાલંજરે ગિરૌ

સરસ્વતીતટે યાનિ સ્થાપયામ્યહમત્ર વૈ ।
નારદ ઉવાચ-
શિવે શિવતરં વાક્યં હરેઃ શ્રુત્વા કૃતં ચ તત્

દૃષ્ટ્વા તદુક્તમપિ તે ચક્રુર્બ્રહ્મશિવાદયઃ ।
સર્વતીર્થમયેઽમુષ્મિન્સ્થાને સ ત્રિદશાધિપઃ

સ્વર્ણયૂપૈર્બહુમખૈરીજે ભૂયો રમાપતિમ્ ।
રત્નપ્રસ્થાનિ વિપ્રેભ્યઃ કૃષ્ણસ્ય પુરતો દદૌ

નારાયણઃ સમસ્તાત્મા મમાયમિતિ તુષ્યતુ ।
ઇંદ્રપ્રસ્થમિદં તીર્થં તતઃપ્રભૃતિ કથ્યતે

સર્વતીર્થમયે યત્ર મૃતો ભૂયો ન જાયતે ।
ઇંદ્રદત્તાનિ તે લબ્ધ્વા રત્નપ્રસ્થાનિ ભૂસુરાઃ

તસ્મૈ દદુરવિતથામાશિષં તત્ર સંસદિ ।
ઇંદ્રાય તવ ગોવિંદો દાનેનાનેન તુષ્યતુ

તાવકી ભક્તિરપ્યસ્મિન્ભૂયાદવ્યભિચારિણી ।
કર્મભૂમાવિહ વિભો પુરા યજ્ઞશતં કૃતમ્

તેન પુણ્યેન લબ્ધં તે સકામેન સુરાસ્પદમ્ ।
અધુના પૂજિતો વિષ્ણુર્નિઃકામેન ત્વયા મખૈઃ

સ્વપદાદ્વિચ્યુતો ભૂમૌ ભવિષ્યતિ દ્વિજાગ્રણીઃ ।
તત્રાપિ નિજધર્મેણ વિષ્ણુમારાધયન્ભવાન્

સ્મરિષ્યતિ નિજં કર્મ કૃતમત્ર મખાદિકમ્ ।
તત્સ્મૃતેગૃર્હમુત્સૃજ્ય ભવાન્તીર્થાનિ પર્યટન્

જનકેન સમં શક્ર તીર્થેઽસ્મિન્સંપ્રપત્સ્યતે ।
ચતુર્થાશ્રમમાદાય ત્યક્ષત્યત્ર કલેવરમ્

તતો વિમાનમારુહ્ય ગણા નીતં રવિપ્રભમ્ ।
ભવાન્દિવ્યાંગવાન્ભૂત્વા પ્રાપ્સ્યતિ શ્રીહરેઃ પદમ્

નારદ ઉવાચ-
એવમાકર્ણ્ય વિપ્રાણામાશિષં ત્રિદશાધિપઃ ।
ભવિષ્યપિશુનાં ચોક્તિં શિવે મુદમગાત્તરામ્

સમાપ્ય વિધિવદ્યજ્ઞાન્નાત્ર સૌવર્ણયષ્ટિકાન્ ।
માધવપ્રમુખાન્દેવાન્પૂજિતાન્સ વ્યસર્જયત્

ઋત્વિજો બ્રહ્મણઃ પુત્રાનભ્યર્ચ્ય ચ ધનાદિભિઃ ।
બૃહસ્પતિં પુરસ્કૃત્ય યયૌ શક્રસ્ત્રિવિષ્ટપમ્

તત્ર રાજ્યં વિધાયેંદ્રો હરિભક્તિયુતઃ શિવે ।
અવાતરદ્ભુવિ ક્ષીણપુણ્યે હાસ્તિનપત્તને

શિવશર્મા દ્વિજઃ કશ્ચિદ્વેદવેદાંગપારગઃ ।
તસ્ય ભાર્યા ગુણવતી નામ્નાન્વર્થવતી ભૃશમ્

તસ્યાં જાતઃ સુવેલાયામિંદ્રઃ શ્રીપતિસેવકઃ ।
જ્યોતિર્વિદઃ સમાહૂતા લગ્નં દૃષ્ટ્વા બભાષિરે

જ્યોતિર્વિદ ઊચુઃ-
શિવશર્મન્નયં બાલઃ તવ ભાવી હરિપ્રિયઃ ।
ઉદ્ધરિષ્યતિ તે વંશં બ્રૂમઃ સત્યં ન વૈ મૃષા

ત્રયોદશાબ્દદેહો યઃ સાંગં વેદચતુષ્ટયમ્ ।
અધીતજ્ઞાનસંપન્નો વિવાહં તુ કરિષ્યતિ

પુનરુત્પાદ્ય સત્પુત્રં વાનપ્રસ્થો ભવિષ્યતિ ।
તીર્થેષુ પર્યટન્ધીરઃ સંન્યાસં ધારયિષ્યતિ

ઇંદ્રસ્ય ખાંડવવને યમુનાસ્તિ સરિદ્વરા ।
તત્તીરેસ્તિ હરિપ્રસ્થં મરણં તત્ર યાસ્યતિ

નારદ ઉવાચ-
ગણકોદિતમાકર્ણ્ય શિવશર્મા શિવં વચઃ ।
ચકાર વિષ્ણુશર્માણં નામ્ના નિજસુતં તદા

તાન્વિસૃજ્ય ચ વિત્તેન ચિંતયામાસ બુદ્ધિમાન્ ।
ધન્યોઽહં યસ્ય મે પુત્રો વિષ્ણુભક્તો ભવિષ્યતિ

સાધયિષ્યતિ પુત્રોઽયમાશ્રમાંશ્ચતુરો મમ ।
મરિષ્યતિ ચ સત્તીર્થે મદન્યઃ કોઽસ્તિ ભાગ્યવાન્

એવં વિચિંત્ય મનસા જાતકર્માદ્યકારયત્ ।
શિશોર્દ્વિજાતિપ્રવરૈઃ શિવશર્મા શુભેઽહનિ

અથ સપ્તસ્વતીતેષુ વર્ષેષુ દ્વિજસત્તમઃ ।
સુતોપનયનં ચક્રે ચૈત્રમાસ્યષ્ટમેઽબ્દકે

આદ્વાદશાબ્દાદધ્યાપ્ય વેદાનન્વગતઃ સુતમ્ ।
શિવશર્મા શિવે રાજન્યુયોજ સહ ભાર્યયા

વિષ્ણુશર્મા સ્વભાર્યાયાં પુત્રમુત્પાદ્ય બુદ્ધિમાન્ ।
ચકાર તીર્થયાત્રાયાં મનો નિર્વિષયં સ્વકમ્

અભ્યેત્ય પિતરં પ્રાહ નત્વા તચ્ચરણદ્વયમ્ ।
વિષ્ણુશર્મા મહાપ્રાજ્ઞો મુનિવાક્યમનુસ્મરન્

વિષ્ણુશર્મોવાચ -
અનુજાનીહિ માં તાત વિષ્ણુમારાધયામ્યહમ્ ।
તૃતીયાશ્રમમાસાદ્ય સત્સંગતિવિધાયકમ્

દારાગારધનાપત્યસુહૃદઃ ક્ષણભંગુરાઃ ।
બુદ્બુદા ઇવ તોયેષુ સુધીસ્તેષુ ન સજ્જતે

સ્વાધ્યાયેન ચ સંતત્યા મયા તીર્ણમૃણદ્વયમ્ ।
તીર્થેષુ કામરહિતો યષ્ટુમિચ્છામિ કેશવમ્

સન્યસ્તગુણરાગોઽહં પશ્ચાત્તીર્થોત્તમે ક્વચિત્ ।
સ્થાતુમિચ્છામ્યહં તાવદ્યાવત્પ્રારબ્ધમસ્તિ મે

ઇત્યુક્તસ્તેન પુત્રેણ સ પિતા બુદ્ધિમત્તરઃ ।
સ્મૃત્વા જ્યોતિર્વિદાં વાક્યમાહ સંસારનિસ્પૃહઃ

શિવશર્મોવાચ-
ચતુર્થાશ્રમકાલોઽયં મમાપિ નિરહંકૃતેઃ ।
વિષયાન્વિષવત્ત્યક્ત્વા સેવિષ્યે કેશવામૃતમ્

ગૃહે મમ મનઃ પુત્ર રમતે નાદ્ય વાર્દ્ધકે ।
આનીતસ્ય વનાદ્બદ્ધ્વા ગજસ્યેવ નૃપાલયે

તવાનુજં સુશર્માયં કુટુંબં ધારયિષ્યતિ ।
આવાભ્યામુજ્ઝિતં વિદ્યાશ્રીકુલાભ્યાં યથા નરમ્

પ્રવ્રજંતં તુ મામેવ તવ માતા પતિવ્રતા ।
અનુયાસ્યતિ માર્તંડં યથા કાંતિર્દિનાત્યયે

તસ્માદાવામવિજ્ઞાતો તયા તાત તવાંબયા ।
ગચ્છાવશ્ચિંતયંતૌ શ્રીહરેઃ પાદસરોરુહમ્

નારદ ઉવાચ-
ઇત્યાલોચ્ય મુમુક્ષૂ તૌ નિશીથે તમસાવૃતે ।
સુપ્તં કુટુંબમુત્સૃજ્ય ગૃહાન્નિર્યાય જગ્મતુઃ

સહૈવ પર્યટંતૌ તૌ સુતીર્થે નિરહંકૃતી ।
શિવેઽત્રશિવદે તીર્થે શક્રપ્રસ્થે સમીયતુઃ

અત્રાગતઃ સ્વવિહિતાન્પૂર્વજન્મનિ યૂપકાન્ ।
વિષ્ણુશર્મા શમાલોક્ય સસ્માર હરિસંગમમ્

ઊચે ચ પિતરં ધીમાન્શક્ર આસમહં પુરા ।
મયાત્ર વિહિતા યજ્ઞા માધવપ્રીણનેચ્છયા

અત્રૈવ મે પ્રસન્નોઽભૂત્કેશવો ભક્તવત્સલઃ ।
સંતોષિતા મણિપ્રસ્થૈઃ દ્વિજાઃ સપ્તર્ષયશ્ચ મે

તૈરેવ વૈષ્ણવી ભક્તિર્દત્તા મોક્ષોભવેઽત્ર ચ ।
વિષ્ણ્વાદિભિઃ સમસ્તૈસ્તુ તીર્થાન્યત્ર કૃતાનિ વૈ

સર્વતીર્થમયં તીર્થમિન્દ્રપ્રસ્થમિદં કૃતમ્ ।
અત્રૈવ મે મૃતિશ્ચોક્તા તૈરેવ મુનિપુંગવૈઃ

તતો હરિપદપ્રાપ્તિરેતત્સર્વં સ્મરામ્યહમ્ ।
ઇમે ગંગાસરસ્વત્યૌ નિજલોકાદ્વિરિંચિના

સમાનીતે યયોર્યોગે પ્રયાગોઽયં નિગદ્યતે ।
એષા કાશી શિવપુરી પ્રયાગાત્પૂર્વદેશકે

દ્વિપંચાશદ્ધનુર્માત્રે મૃતો યસ્યાં ન જાયતે ।
કાશ્યાઃ પશ્ચિમકે ભાગે ધનુષામેકવિંશતિઃ

શિવકાંચી શિવેનૈષા સ્થાપિતા મૃતમુક્તિદા ।
ગોકર્ણાખ્યમિદં ક્ષેત્રં શંભોઃ પરમવલ્લભમ્

ધનુર્દ્વયપ્રમાણે તુ ભૂમિભાગે વ્યવસ્થિતમ્ ।
ઇયં દ્વારવતી પુણ્યા તીર્થરાજસ્ય પશ્ચિમે

ધનુષાં સપ્તતિર્યત્ર મૃતો ભાવી ચતુર્ભુજઃ ।
અતોઽસૌ પૂર્વદિગ્ભાગે કોશલાજનવત્સલા

અષ્ટાદશધનુર્માત્રે દૃશ્યતે પુણ્યદર્શના ।
એતન્મધુવનં તાત સ્થાપિતં વિષ્ણુના સ્વયમ્

કોશલા પશ્ચિમે ભાગે દશચાપપ્રમાણતઃ ।
અત ઉત્તરતસ્તાત નરનારાયણાસ્પદમ્

એતદેકાદશધનુર્ભૂમિદેશે ચ તિષ્ઠતિ ।
એતત્તીર્થં હરિદ્વારમતો દક્ષિણતઃ સ્થિતમ્

ત્રિંશદ્ધનુર્મહીદેશે દૃશ્યતે દેવદુર્લ્લભમ્ ।
એતત્તુ પુષ્કરં નામ તીર્થં તીર્થશિરોમણિમ્

દ્વાદશેષ્વાસમાત્રે ભૂભાગે ભો તાત તિષ્ઠતિ ।
પ્રયાગાદિક ગવ્યૂતિઃ સપ્તર્ષીણાં મહાત્મનામ્

પૂર્વસ્યાં દિશિ તીર્થાનિ સપ્તતત્તીર્થસપ્તકમ્ ।
તીર્થસપ્તકકાશોસ્તુ સંતિ તીર્થાન્યનેકશઃ

પદેપદે યેષુ મૃતો જાયતે સ ચતુર્ભુજઃ ।
પ્રયાગાદેકગવ્યૂતિમાત્રે પશ્ચિમભૂતલે

નિગમોદ્બોધકં નામ તીર્થં ગુરુકૃતં પુરા ।
તીર્થસપ્તકનિગમોદ્બોધયોરંતરં મહત્

ઇંદ્રપ્રસ્થમિદં ક્ષેત્રં સ્થાપિતં દૈવતૈઃ પુરા ।
પૂર્વપશ્ચિમયોસ્તાત એકયોજનવિસ્તૃતમ્

કાલિંદ્યાવદક્ષિણેવયાવદ્યોજનાનાંવચતુષ્ટયમ્ ।
ઇંદ્રપ્રસ્થસ્યમર્યાદા કથિતૈષા મહર્ષિભિઃ

દેવત્રય્યાં ચ યોહ્યત્ર ત્યજત્યંગં ભવત્યજઃ ।
નારદ ઉવાચ-
પુત્રસ્યૈતદ્વચઃ શ્રુત્વા શિવશર્મા શિવે દ્વિજઃ

પ્રત્યાહલસંદિહાનસ્તં સ્વપુત્રં સત્યવાદિનમ્ ।
શિવશર્મોવાચ-
કથમેતદ્વિજાનીયાં ત્વં પુરાસીઃ સુરેશ્વરઃ

ત્વમત્ર કૃતવાન્યજ્ઞાન્મણિભિસ્તોષિતા દ્વિજાઃ ।
ત્વદુક્તજ્ઞાનવાન્પુત્ર યથાઽહં સ્યાં તથા કુરુ

ઇંદ્રપ્રસ્થસ્ય મર્યાદા કુત એષા ત્વયા શ્રુતા ।
યતઃ પ્રભૃતિ તે જાતા મતિસ્ત્વં નાત્યજો ગૃહમ્

મત્ત એવ ત્વયાધીતં સાંગં વેદચતુષ્ટયમ્ ।
પૂર્વજન્મકૃતે કૃત્યે જ્ઞાનમાસીત્કુતસ્તવ

વિષ્ણુશર્મોવાચ -
ઋષિભિર્મે વરો દત્તઃ પૂર્વજન્મસ્મૃતિપ્રદઃ ।
તેભ્ય એવાસ્ય તીર્થસ્ય શ્રુતા હ્યેષા સ્મૃતિર્મયા

નિગમોદ્બોધકે તીર્થે સ્નાનમત્ર પિતઃ કુરુ ।
દુર્લભં પ્રાપ્સ્યસે જ્ઞાનં પૂર્વજન્મસ્મૃતિપ્રદમ્

મમાપિ પૂર્વજનુષઃ પ્રવૃત્તિં ત્વં સ્મરિષ્યસિ ।
એતત્તીર્થજલસ્પર્શાત્તાત સત્યં વદામિ તે

નારદ ઉવાચ-
શિવશર્મણિ વિપ્રેંદ્રે શ્રુત્વૈતત્સ્નાતુમુદ્યતે ।
નિગમોદ્બોધકે તીર્થે સ્મૃતયે પૂર્વજન્મનઃ

સિંહેનાનુગતઃ કશ્ચિદ્ભિલ્લો ધાવન્સમાગતઃ ।
અતિત્રાસપરીતાંગો નિઃશ્વસન્શ્રમવિહ્વલઃ

હિંસાત્મકો વર્ત્મઘાતી વણિજાં લુંઠકઃ સદા ।
કૃષ્ણાંગઃ પિંગકેશશ્ચ ખર્વો માર્જારલોચનઃ

કુંતહસ્તો ભીમમૂર્તિ દેહી પાપ્મેવ ભૂયતે ।
સતઃ પશ્ચાત્કિયદ્દૂરે સિંહમાલોક્ય તાવુભૌ

પિતૃપુત્રૌ સમીપસ્થે દ્રુમમારુહ્ય તસ્થતુઃ ।
વદંતાવિતિ હા કૃષ્ણ મોચયાતોઽપમૃત્યુતઃ

સ કિરાતસ્તુ રાજેંદ્ર ગૃહીતું વેગવત્તરમ્ ।
વીક્ષ્ય સિંહં દ્રુમં ભીતઃ સમારોઢું પ્રચક્રમે

આરોહણં પ્રકુર્વંતં સિંહો જગ્રાહ વેગવાન્ ।
પાદયોરથ ભૂપૃષ્ઠે પાતયિત્વા રુરોહ તમ્

અધઃસ્થિતો કિરાતોઽપિ કુંતેનોદરમસ્ય વૈ ।
દદાર રુધિરૌઘાક્ત નિસૃતાંત્રકદંબકમ્

જાતવ્યથો વિધાયાથ નાદં પરમદારુણમ્ ।
સિંહઃ પિપેષ ભિલ્લસ્ય શિરઃ સદ્યો મમાર ચ

તયોઃ પંચત્વમાપન્ને ભૂતસંઘેઽત્ર ભૂપતે ।
વિમાનદ્વયમુત્તીર્ણં ગણાભ્યાં સહ સત્પદાત્

નવીનઘનવર્ણાભ્યાં સ્ફટિકોપલનિર્મિતમ્ ।
ચારુકુંડલકર્ણાભ્યાં મણિપ્રકરમંડિતમ્

શંખચક્રગદાપદ્મહસ્તાભ્યાં ચારુચિત્રભૃત્ ।
દધદ્ભ્યાં પીતવસ્ત્રાણિ હેમભિત્તિવિભૂષિતમ્

પ્રફુલ્લાંબુજનેત્રાભ્યાં પદ્મરાગગવાક્ષભૃત્ ।
ધીરનિહ્રાદમંજીરપદ્ભ્યાં રણિતકિંકિણી

પ્રકોષ્ઠેવલયશ્રેણીં બિભ્રદ્ભ્યાં ચારુવેદિકમ્ ।
મુક્તાહારૈર્મનોહારિ વક્ષોભ્યાં સવિતાનવત્

કુટિલાલકવક્ત્રાભ્યાં મુન્નતધ્વજિરાજિતમ્ ।
ભ્રૂયુગાક્ષિપ્તપંચેષુ ધનુર્ભ્યામુચ્ચતોરણમ્

નાસાલજ્જિતકીરાભ્યાં નિર્વ્યૂહશતશોભિતમ્ ।
નવવિદ્રુમસચ્છાયતલાભ્યાં દર્પણામલમ્

દિવ્યાંગૌ ભિલ્લપંચાસ્યૌ ત્યક્ત્વાંગં પ્રાકૃતં સ્થિતૌ ।
પુરૈવ પ્રાણનિર્યાણે તીર્થસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ

તયોઃ સમીપમાનીય વિમાનૌ તૌ હરેર્ગણૌ ।
ઊચતુસ્તાવથારૂપવેષાકૃતિધરૌ તતઃ

ભો કિરાત નરશ્રેષ્ઠ ભો પંચાસ્ય મૃગાધિપ ।
આવાં જાનીતમાયાતૌ વૈકુંઠાત્ શ્રીહરેર્ગણૌ

નેષ્યામસ્તત્પદં સત્યં યુવાં તત્ર ન ચોર્મયઃ ।
સ્વંસ્વં વિમાનમારુહ્ય ગમ્યતામાશુ મા ચિરમ્

સ્વંસ્વં વિમાનમારૂઢૌ તૌ કિરાતમૃગાધિપૌ ।
ઊચતુર્વિસ્મયાવિષ્ટૌ લક્ષ્મીપતિગણૌ પ્રતિ

ભોભો ત્રિદશશાર્દૂલૌ શ્રૂયતાં વાક્યમાવયોઃ ।
યુવયોર્દર્શનાજ્જાતં જ્ઞાનં તૌ પારમાર્થિકમ્

અત્ર જન્મનિ નાવાભ્યાં કૃતં સુકૃતમલ્પકમ્ ।
સ્મૃતિર્નો જાયતે પૂર્વકર્મણાં વાં પ્રસાદતઃ

માંસાહારૌ પ્રાણિહિંસારતૌ ક્રૂરાંતરેંદ્રિયૌ ।
પાપાચારકુલે જાતૌ દર્શનેન ભયપ્રદૌ

આવામેતાદૃશે લોકે હ્યભૂતામિતિ પાપિનૌ ।
કેન પુણ્યેન યુવયોર્જાતં દર્શનમાવયોઃ

સારૂપ્યં ચ કુતઃ પુણ્યાદ્યાયાવઃ શ્રીહરેઃ પદમ્ ।
ગણાવૂચતુઃ ।
તીર્થેત્ર મરણાન્નૂનં સુરાચાર્યકૃતે પુરા

યુવયોર્દર્શનં જાતં નૌ ચ સારૂપ્યમદ્ભુતમ્ ।
લક્ષ્મીપતિપદપાપ્તિર્ભવિષ્યતિ ચ વાં ચિરમ્

તાવત્પાપાનિ ગર્જંતિ બ્રહ્મહત્યાદિકાનિ વૈ ।
જાતં ન દર્શનં યાવત્તીર્થસ્યાસ્ય બૃહસ્પતેઃ

યથા તમાંસિ નશ્યંતિ ભાસ્કરસ્યોદયાદિહ ।
તથા પાપાનિ નિગમોદ્બોધકસ્યાવિલોકનાત્

ઇંદ્રપ્રસ્થાખ્યમેતદ્વૈ ક્ષેત્રમિંદ્રસ્ય પાવનમ્ ।
તેનાત્ર પૂજિતો વિષ્ણુઃ ક્રતુભિર્બહુદક્ષિણૈઃ

તુષ્ટેન વિષ્ણુના તસ્મૈ વરો દત્તો નિશમ્યતામ્ ।
ભો શક્ર તાવકે ક્ષેત્રે સર્વતીર્થમયે જનાઃ

તનું ત્યક્ષંતિ યે તે વૈ મત્તુલ્યા હિંસકા અપિ

નારદ ઉવાચ-
ઇત્યુક્ત્વા તૌ ગણઃશ્રેષ્ઠૌ નીત્વા તૌ જગ્મતુઃ પદમ્ ।
હરેર્યત્રગતોભૂયો વિશ્વાબ્ધૌ ન નિમજ્જતિ

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સાહસ્ર્યાં સંહિતાયામુત્તરખંડે કાલિંદી।
માહાત્મ્યે ભિલ્લસિંહવૈકુંઠારોહણં નામ દ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ