Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 6.180

6.180.1

śrībhagavānuvāca/
ṣaṣṭhādhyāyasya māhātmyaṃ pravakṣyāmi varānane /
yadākarṇayatāṃ nṝṇāṃ muktiḥ karatale sthitā

6.180.2

asti godāvarī tīre pratiṣṭhānaṃ puraṃ mahat /
pippaleśābhidhāno'haṃ yatrāsmi smeralocane

6.180.3

yatra godāvarī tīra śīkarairavaśītalaiḥ /
haṃsāḥ pakṣapuṭaiḥ kīrṇairharaṃti yamināṃ śramam

6.180.4

sphuratpadmāvalīkośaparāgasurabhīkṛtam /
ślāghyaṃ godāvarītoyaṃ yena te nirjarā narāḥ

6.180.5

dhiksudhāmauṣadhīśasya vikṛtkṣayavidhāyinīm /
mahārāṣṭravadhūkānāṃ majjaṃtīnāṃ munīśvarāḥ

6.180.6

spṛśaṃti yatra vaktrāṇi phullapaṃkajaśaṃkayā /
yatrakhelanmahārāṣṭrāḥ kvaṇatkaṃkaṇasuṃdarāḥ

6.180.7

haraṃti dhvanayo līnāṃ manāṃsyapi tapasvinām /
atyuccasaudhaśikharavihāri vanitāmukham

6.180.8

paśyannanudinaṃ yatra kṣīyate mṛgalāṃcchanaḥ /
atyuccasaudhavalabhī mahāmaṇimarīcibhiḥ

6.180.9

cuṃbyaṃte munigaṃdharvairdūrvācaṃdanacaṃcalaiḥ /
yasminnādhūyamānānāṃ patākānāṃ samīraṇaiḥ

6.180.10

gataśramā raveryāne bhavaṃti rathavājinaḥ /
rāśīkṛtairmalayajairasaṃkhyātairvaṇiggaṇaiḥ

6.180.11

yasminnupalaśeṣo'sau lakṣyate malayācalaḥ /
puṃjīkṛtāni dṛśyaṃte yatra muktāphalānyapi

6.180.12

nagarīdevatā hāsya stabakā iva sarvataḥ /
tatra jñānaśrutirnāmnā medinīvallabho'bhavat

6.180.13

yasminnuddharati kṣoṇīṃ śeṣo'yaṃ maṇisaṃnibhāṃ /
api pratāpamārtaṃḍamaṃḍalī tīvratejasi

6.180.14

nityamadhvaradhūmena śyāmalāḥ kalpaśākhinaḥ /
asādhāraṇadātṛtvaṃ paśyaṃta iva lajjayā

6.180.15

yadadhvarapuroḍāśa carvaṇāsvādalaṃpaṭāḥ /
na tatyajuḥ suparvāṇaḥ pratiṣṭhānapuraṃ manāk

6.180.16

yasyadānāṃbudhārābhiḥ pratāpajyotsnayāniśam /
makhadhūmaiśca saṃpuṣṭā vavṛṣuḥ samaye ghanāḥ

6.180.17

svalpamātramapi kvāpi na padaṃ prāpurītayaḥ /
nītayaḥ prasaraṃti sma yasminśāsati medinīm

6.180.18

vāpikūpataḍāgānāṃ cchadmanā yo'nuvāsaram /
hṛdayasthāni medinyā nidhānāni vyalokayat

6.180.19

pāṃḍurābhiḥ patākābhiḥ prāsādo yasya rājate /
viyadgaṃgātaraṃgoghairhimādririva sānumān

6.180.20

dānaistapobhiryajñaiśca prajānāṃ pālanena ca /
tuṣṭāḥ svargaukasastasmai varaṃ dātuṃ samāgaman

6.180.21

tatoṃtarikṣamārgeṇa dhunvānāḥ pakṣasaṃhatīḥ /
mṛṇāladhavalā devī devahaṃsā vinirgatāḥ

6.180.22

tvarayā gacchatāṃ teṣāmanyonyaṃ tatra bhāṣiṇām /
bhadrāśvapramukhā dvitrāḥ purastānniryayurjavāt

6.180.23

sarvairmiladbhirūcuste purastādgacchato javāt /
kathaṃ vegena niryātā bhavaṃtaḥ purataḥ sthitāḥ

6.180.24

sarvairmilitvā gaṃtavyamasminnadhvani durgame /
prakāśamānaṃ puratastejaḥpuṃjaṃ na paśyatha

6.180.25

jñānaśrutermahībhartuḥ puṇyamūrtteratisphuṭam /
niśamyeti vacaḥ samyakpāścātyānā puraḥ sthitāḥ

6.180.26

haṃsā hasitvā sāvajñamūcurvacanamuccakaiḥ /
raikyābhidhasya durddharṣa tejaso brahmavādinaḥ

6.180.27

kiṃ nu jñānaśruterasya rājñastīvrataraṃ mahaḥ /
iti śuśrāva haṃsānāṃ giro jñānaśrutirnṛpaḥ

6.180.28

atyuccasaudhabhavanamāruhya ca sukhaṃ sthitaḥ /
tataḥ sārathimāhūya bhūpālo vismayānvitaḥ

6.180.29

saṃdideśa mahātmā'sau raikya ānīyatāmiti /
tato'vadhārya bhūpālavacaḥ pīyūṣagarbhitam

6.180.30

nirjagāmamaho nāmnā sārathiḥ prathayanmudam /
yatra vārāṇasīnāma nagarī muktidāyinī

6.180.31

yatra viśveśvaro nāma hyupadeṣṭā jagatpatiḥ /
tato gayābhidhe kṣetre yatra devo gadādharaḥ

6.180.32

uddhartumakhilānlokānvasatyutphullalocanaḥ /
tato gaurīguroḥ pārśve sarvaistīrthairanekadhā

6.180.33

paryaṭangatavānyatra kedāraḥ pāpadāraṇaḥ /
yamālokya sakṛnmartyā muktāḥ syurnātra saṃśayaḥ

6.180.34

mahāpāpavirnimuktā bhuktvā bhogānyathepsitān /
tato gauḍeṣu niryāto yatrāste puruṣottamaḥ

6.180.35

yasyāvalokanādeva narāḥ svarlokagāminaḥ /
tato dvārāvatīṃ prāgānnagarīṃ muktidāyinīm

6.180.36

yatrāste gomatī tīre rukmiṇīvallabho hariḥ /
snātvā ca gomatītīrthe paṃcakṛṣṇānvilokya ca

6.180.37

martyo muktimavāpnoti bhuktvā bhogānyathepsitān /
tataḥ samudramāsādya somanāthaṃ vilokya ca

6.180.38

bhuktimuktipradaṃ devaṃ tato niragamansudhīḥ /
avaṃtikāṃ purīṃ prāpto bhuktimuktipradāyinīm

6.180.39

yatromayā sukhaṃ krīḍanmahākālosti śaṃkaraḥ /
athoṃkāraṃ samāsādya śarmadaṃ narmadātaṭe /
bhuktimuktipradātāraṃ tvarayā nirgatastataḥ

6.180.40

aśvamedhakaraṃ nāmnā nagaraṃ paryaṭaṃstataḥ /
yatra śārṅgadharaḥ sākṣādāste lakṣmīpatiḥ svayam

6.180.41

tato viṣṇugayāṃ prāptaḥ kuṇḍaṃ loṇārasaṃjñitam /
yatra snātvā ca pītvā ca mucyate bandhanānnaraḥ

6.180.42

tataḥ kolhāpuraṃ nāma gato rudragayāṃ prati /
āste bhagavatī yatra lakṣmīrbhaktipradāyinī

6.180.43

pañcanadyāṃ naraḥ snātvā mahālakṣmīṃ vilokya ca /
bhuktvā bhogānyathākāmaṃ bhaktiṃ ca pratipadyate

6.180.44

tato'malagiriṃ nāma nagarīṃ pratipadya ca /
nandikeśvaramāruhya somanātho'sti yatra tu

6.180.45

dṛṣṭvā caturbhujaṃ devaṃ varadānodyataṃ śivam /
somanāthaṃ nṛṇāṃ muktirbhavatyeva na saṃśayaḥ

6.180.46

tuṅgabhadrānadī tīre dṛṣṭvā hariharaṃ tataḥ /
yugeyuge bhujā yasya patantyavanimaṇḍale

6.180.47

yadvilokya narāḥ sarve ramyaṃ hariharaṃ vapuḥ /
bhuktvā bhogānyathākāmaṃ mucyante bandhanānnarāḥ

6.180.48

svarge kalpaśataṃ sthitvā muktasaṃsārabandhanāḥ /
tataḥ svāminamālokya lokānāṃ svāminaṃ vibhum

6.180.49

yamālokya na paśyanti nirayaṃ jātucinnarāḥ /
svarge kalpaśataṃ sthitvā muktasaṃsāravāsanāḥ

6.180.6.180.50

muktiṃ ca pratidadyante nātra kāryā vicāraṇā /
tataḥ śrīśailamāsādya siddhagandharvasevitam

6.180.51

girijāvallabho yatra mallinātho'bhidhānataḥ /
uddhartumakhilām̐llokānsaṃsārāmbhodhimadhyataḥ

6.180.52

svarge kalpaśataṃ sthitvā muktasaṃsārabaṃdhanāḥ /
muktiṃ ca pratipadyaṃte nātra kāryā vicāraṇā

6.180.53

tataḥ śrīśailamāsādya siddhagaṃdharvasevitam /
girijāvallabho yatra mallinātho'bhidhānataḥ

6.180.54

uddhartumakhilām̐llokānsaṃsārāṃbudhimadhyataḥ /
kālekāle paraṃ jyotiryaḥ saṃdarśayate svayam

6.180.55

avalokayatāṃ nṝṇāṃ yamanusmaratāmapi /
dūre tiṣṭhaṃti saṃtrastā dūraṃ nirayayātanāḥ

6.180.56

svarge loke sukhaṃ bhuktvā muktasaṃsārabaṃdhanāḥ /
muktiṃ ca pratipadyaṃte mānavā nātra saṃśayaḥ

6.180.57

rāmosti sānujaḥ sārddhaṃ jānakyāpi tato gataḥ /
tatra snātvā ca pītvā ca mucyate narakāddhruvam

6.180.58

kalpakoṭiśataṃ bhuktvā svargalokasukhaṃ narāḥ /
muktasaṃsāravartmāno muktiṃ yāṃti na saṃśayaḥ

6.180.59

tato nivṛtya āyātaḥ paśyanbhīmarathī taṭe /
dvibhujaṃ viṭhṭhalaṃ devaṃ bhuktimuktipradāyakam

6.180.60

yatra godāvarījanmasthānaṃ brahmagirirmahān /
gautamālayamāsādya yatrāste tryaṃbako haraḥ

6.180.61

aruṇāvaruṇayormadhye yatra godāvarī nadī /
tatra snātvā ca pītvā ca brahmahatyā vilīyate

6.180.62

asaṃkhyatīrthasaṃpannaṃ dṛṣṭvā brahmagiriṃ narāḥ /
muktimeva prapadyaṃte muktāḥ saṃsāraduḥkhataḥ

6.180.63

gautamyubhayatīrastha tīrthānveṣaṇakautukī /
tato jagāma sūtastu mathurāṃ pāpanāśinīm

6.180.64

yatra svāyaṃbhuvaṃ devaṃ bhajaṃti suramānavāḥ /
ādyaṃ bhagavataḥ sthānaṃ mahanmuktipradāyakam

6.180.65

trailokyeśa janisthānaṃ vikhyātaṃ vedaśāstrayoḥ /
nānādevagaṇairjuṣṭaṃ dvijarṣigaṇasevitam

6.180.66

kāliṃdīkūlasaṃśobhi hyarddhacaṃdra prabhākṛti /
sarvatīrthanivāsaika pūrṇamānaṃdasuṃdaram

6.180.67

govarddhanagiriprakhyaṃ puṇyadrumalatāvṛtam /
dviṣaḍvanaṃ mahāpuṇyaṃ viśrāṃti śrutisārabhṛt

6.180.68

tataḥ kāśmīranagaramapaśyatpratyaguttaram /
dṛṣṭvā dharmadhuraṃ kṣetraṃ kurukṣetraṃ samaṃtataḥ

6.180.69

yatrābhraṃlihagehānāṃ paṃktayaḥ śaṃkhapāṇḍurāḥ /
tā jātā dhūrjaṭeḥ spaṣṭa aṭṭahāsadaśā iva

6.180.70

bhaktiprasādamālānāṃ suvarṇakalaśairvṛtam /
svaḥ siṃdhoḥ patitānīva hemapadmāni mārutaiḥ

6.180.71

yatra prāsādaśikhare nīlapaṭṭapatākikāḥ /
śaivālavalayābhāṃti svaḥ siṃdhorlatikā iva

6.180.72

yatra kāśmīramāśritya nityaṃ vasati bhāratī /
naucedyugapadevedaṃ kathaṃ likhati vāṅmayam

6.180.73

viśrāmaṃtyāḥ sarasvatyāściraṃ yatra madālasāḥ /
mṛṇālacaṃcavo haṃsā vāhanāni caraṃtyamī

6.180.74

kalāviśeṣaṃ prahitā yatra boddhuṃ viraṃcinā /
tārā iva virājaṃte haṃsā yātāḥ samaṃtataḥ

6.180.75

sthalapadmāni dṛśyaṃte karasparśasukhāni ca /
śayanāya nitaṃbinyā yasmindānavavairiṇā

6.180.76

upanyāsairdvijātīnāṃ yatra na śrūyate sphuṭam /
mūko'pi nirjaro vācā padakallolaḍaṃbaraḥ

6.180.77

yasminnadhvaradhūmena vyāptaṃ gaganamaṃḍalam /
api ca kṣālitaṃ meghaiḥ kālimānaṃ na muṃcati

6.180.78

galitāyāḥ sudhāyāstu yatrādhvaramahārciṣā /
lāṃchitaṃ chadmanāsthānaṃ dṛśyate tuhinatviṣi

6.180.79

janmābhyāsavaśādeva paṭhaṃti baṭavaḥ svayam /
yatropādhyāyasānnidhyamāśritya sakalāḥ kalāḥ

6.180.80

yatra brāhmaṇapatnīnāṃ kaṃkaṇadhvani huṃkṛtiḥ /
luṃpatyanudinaṃ bhrāmyadbhramarāṇāṃ ca garjitam

6.180.81

yatra brāhmaṇapatnīnāṃ kapolaphalakaṃ muhuḥ /
spṛśansamīraṇo maṃdaṃ vāti śāpabhayādiva

6.180.82

māṇikyeśvaranāmāsau yatra śītāṃśuśekharaḥ /
vasatyanudinaṃ devo varadānāya dehinām

6.180.83

arcito bhūpatīnjitvā maṇikeśena cādṛtaḥ /
māṇikyeśvara ityākhyāṃ tadāprabhṛti yo dadhau

6.180.84

rājñā kāśmīradeveśa digjayotsavakāriṇā /
asau supūjito yasmānmāṇikyairbhūribhūtibhiḥ

6.180.85

saṃsevamānaṃ tadvāri chāyāṃ śakaṭikopari /
kaṃḍūyamānamaṃgāni yaṃtā raikyamapaśyata

6.180.86

rājñāpi kathitaistaistaiścihnaiḥ paricitaṃ javāt /
praṇataḥ sārathī raikyaṃ praṇamya tamabhāṣata

6.180.87

sārathiruvāca/
kasminbrahmankinnāmāsi svachaṃdo'si niraṃtaram /
kimarthamatra viśrāṃtaḥ kiṃ ca kartuṃ cikīrṣasi

6.180.88

ityākarṇya ca tadvākyaṃ paramānaṃdanirbharaḥ /
smṛtvā sārathimityūce vayaṃ pūrṇamanorathāḥ

6.180.89

paraṃ kenāpi bahunā paricaryāvidhāyinā /
bhavitavyaṃ manovṛttiṃ jānatāsmākameva hi

6.180.90

hṛdayasthitamādāya raikyābhiprāyamādarāt /
śanairniragamadyaṃtā yatrāste vasudhādhipaḥ

6.180.91

tataḥ praṇamya bhūpālaṃ yathāvṛttaṃ nyavedayat /
baddhāṃjalipuṭo hṛṣṭaḥ sārathiḥ svāmidarśanāt

6.180.92

tato niśamya tadvākyaṃ vismayasmeralocanaḥ /
śraddhālurabhavadbhūpo raikyasaṃbhāvanāvidhau

6.180.93

ādāyāśvatarīyugmayuktāṃ śakaṭikāmagāt /
muktāhāradukūlāni sahasraṃ ca gavāṃ nṛpaḥ

6.180.94

gato'sau tatra yatrāste yogī kāśmīramaṃḍale /
tannivedya puro rājā daṃḍavatpatito bhuvi

6.180.95

ānamya parayā bhaktyā raikyo rājñe cukopa ha /
re śūdra māmakaṃ vṛttaṃ na jānāsi durīśvara

6.180.96

gṛhāṇa śakaṭīmetāmutthāpyāśvatarī yutām /
vastrāṇi muktāhārāṃśca gāśca dogdhrīrapi svayam

6.180.97

itthamājñatavānbhūpo raikyasya bhayamādadhe /
tataḥ śāpabhayādrājā tatpadāṃbhoruhadvayam

6.180.98

gṛhṇanbhaktyā prasīdeti brahmannityūcivānsvayam

6.180.99

rājovāca/
bhagavaṃstava māhātmyametadatyudbhutaṃ kutaḥ /
prasannībhūya bhagavannākhyāhi mama tattvataḥ

6.180.6.180.100

raikya uvāca/
gītānāṃ ṣaṣṭhamadhyāyaṃ japāmi pratyahaṃ nṛpa /
tenaiva tejorāśirme surāṇāmapi duḥsahaḥ

6.180.101

gītānāṃ ṣaṣṭhamadhyāyaṃ raikyādabhyasya yatnataḥ /
jñānaśrutirmahīpālo muktimāpa tataḥ sudhīḥ

6.180.102

raikyo'pi sukhamālebhe māṇikyeśvarasannidhau /
gītānāṃ ṣaṣṭhamadhyāyaṃ japanmokṣapradāyakam

6.180.103

marālaveṣamāsthāya varadānārthamāgatāḥ /
divaukaso'pi nirjagmuḥ svairaṃ vismayakāritāḥ

6.180.104

imamadhyāyamapyekaṃ yo japetsatataṃ naraḥ /
so'pi tatpadavīmeti viṣṇoreva na saṃśayaḥ

6.180.180

iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe gītā/
māhātmye aśītyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc