Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 6.124

6.124.1

īśvara uvāca/
prabodhinyāśca māhātmyaṃ pāpaghnaṃ puṇyavarddhanam /
muktidaṃ tatvabuddhīnāṃ śṛṇuṣva surasattama

6.124.2

tāvadgarjati senāni gaṃgā bhāgīrathī kṣitau /
yāvannāyāti pāpaghnī kārtike haribodhinī

6.124.3

tāvadgacchaṃti tīrthāni āsamudra sarāṃsi ca /
yāvatprabodhinī viṣṇostithirnāyāti kārtike

6.124.4

aśvamedhasahasrāṇi rājasūyaśatāni ca /
ekenaivopavāsena prabodhinyāṃ yathā'bhavat

6.124.5

durlabhaṃ caiva duṣprāpyaṃ trailokye sacarācare /
tadapi prārthitaṃ vipra dadāti pratibodhinī

6.124.6

aiśvaryaṃ saṃsṛtiṃ jñānaṃ rājyaṃ ca sukhasaṃpadam /
dadātyupoṣitā vipra helayā haribodhinī

6.124.7

merumaṃdaratulyāni pāpānyupārjitāni ca /
ekenaivopavāsena dahate haribodhinī

6.124.8

upavāsaṃ prabodhinyāṃ yaḥ karoti svabhāvataḥ /
vidhinā naraśārdūla yathoktaṃ labhate phalam

6.124.9

pūrvajanmasahasreṣu pāpaṃ yatsamupārjitam /
jāgareṇa prabodhinyāṃ dahyate tūlarāśivat

6.124.10

śṛṇu ṣaṇmukha vakṣyāmi jāgarasya ca lakṣaṇam /
yasya vijñānamātreṇa durlabho na janārdanaḥ

6.124.11

gītaṃ vādyaṃ ca nṛtyaṃ ca purāṇapaṭhanaṃ tathā /
dhūpaṃ dīpaṃ ca naivedyaṃ puṣpaṃ gaṃdhānulepanam

6.124.12

phalamarghyaṃ ca śraddhā ca dānamiṃdriyasaṃyamam /
satyānvitaṃ vinidraṃ ca mudāyuktaṃ kriyānvitam

6.124.13

sāścarcaṃ caiva sotsāhamālasyādivivarjitam /
pradakṣiṇādisaṃyuktaṃ namaskārapuraḥsaram

6.124.14

nīrājanasamāyuktamanirviṇṇena cetasā /
yāme yāme mahābhāga kurvannīrājanaṃ hareḥ

6.124.15

etairguṇaiḥ samāyuktaṃ kuryājjāgaraṇaṃ vibhoḥ /
ekāgramānaso yastu na punarjāyate bhuvi

6.124.16

ya evaṃ kurute bhaktyā vittaśāṭhyavivarjitaiḥ /
jāgaraṃ vāsare viṣṇornīyate paramāṃ gatim

6.124.17

puruṣasūktena yo nityaṃ kārtike arcayeddharim /
varṣakoṭisahasrāṇi pūjitastena keśavaḥ

6.124.18

yathoktena vidhānena paṃcarātroditena vai /
kārtike tvarcayennityaṃ muktibhāgī bhavennaraḥ

6.124.19

namonārāyaṇāyeti kārtike yo'rcayeddharim /
sa mukto nārakairduḥkhaiḥ padaṃ gacchatyanāmayam

6.124.20

harernāmasahasraṃ ca gajarājasya mokṣaṇam /
kārtike paṭhate yastu punarjanma na viṃdati

6.124.21

yugakoṭisahasrāṇi manvaṃtaraśatāni ca /
dvādaśyāṃ kārtike māsi jāgarī vasate divi

6.124.22

kule tasya ca saṃjātāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ /
prāpnuvaṃti padaṃ viṣṇostasmātkurvīta jāgaram

6.124.23

kārtike paścime yāme stavaṃ gānaṃ karoti yaḥ /
śvetadvīpe tu vasate pitṛbhiḥ saha bhāmini

6.124.24

naivedyadānaṃ haraye kārtike dinasaṃkṣaye /
yugāni vasate svarge tāvaṃti munisattamāḥ

6.124.25

akṣayaṃ muniśārdūla mālatīkamalārcanam /
arcayeddevadeveśaṃ sa yāti paramaṃ padam

6.124.26

kārtike śuklapakṣe tu kṛtvā hyekādaśīṃ naraḥ /
prātardattvā śubhānkuṃbhānsa yāti mama maṃdiram

6.124.27

kārttikeya uvāca/
bhagavannucyatāṃ puṇyaṃ vratānāṃ paramaṃ vratam /
kartavyaṃ kārtike māsi bhavatā bhīṣmapaṃcakam

6.124.28

vidhānaṃ tasya ca phalaṃ tathaiva surasattama /
kathayasva prasādānme munīnāṃ ca pitāmaha

6.124.29

īśvara uvāca/
pravakṣyāmi mahāpuṇyaṃ vrataṃ vidhimatāṃ varaḥ /
bhīṣmeṇaitadyataḥ prāptaṃ vrataṃ paṃcadinātmakam

6.124.30

sakāśādvāsudevasya tenoktaṃ bhīṣmapaṃcakam /
vratasyāsya guṇānvaktuṃ kaḥ śaktaḥ keśavādṛte

6.124.31

kārttike śuklapakṣe tu śṛṇu dharmaṃ purātanam /
vasiṣṭhabhṛgugargādyaiścīrṇaṃ kṛtayugādiṣu

6.124.32

aṃbarīṣeṇa bhogādyaiścīrṇaṃ tretāyugādiṣu /
brāhmaṇairbrahmacaryeṇa japahomakriyādibhiḥ

6.124.33

kṣatriyaiśca tathā vaiśyaiḥ satyaśaucaparāyaṇaiḥ /
duṣkaraṃ satyahīnānāmaśakyaṃ bālacetasām

6.124.34

duṣkaraṃ bhīṣmamityāhurna śakyaṃ prākṛtairnaraiḥ /
yastatkaroti vipreṃdra tena sarvaṃ kṛtaṃ bhavet

6.124.35

vrataṃ caitanmahāpuṇyaṃ mahāpātakanāśanam /
ato naraiḥ prayatnena karttavyaṃ bhīṣmapaṃcakam

6.124.36

kārtikasyāmalepakṣe snātvā samyagvidhānataḥ /
ekādaśyāṃ tu gṛhṇīyādvrataṃ paṃcadinātmakam

6.124.37

prātaḥ snātvā viśeṣeṇa madhyāhne ca tathā vratī /
nadyāṃ nirjharagarte vā samālabhya ca gomayam

6.124.38

yavavrīhitilaiḥ samyakpitṝnsaṃtarpayetkramāt /
snātvā maunaṃ naraḥ kṛtvā dhautavāsā dṛḍhavrataḥ

6.124.39

bhīṣmāyodakadānaṃ ca arghyaṃ caiva prayatnataḥ /
pūjā bhīṣmasya karttavyā dānaṃ dadyātprayatnataḥ

6.124.40

paṃcaratnaṃ viśeṣeṇa dattvā viprāya yatnataḥ /
vāsudevo'pi saṃpūjyo lakṣmīyuktaḥ sadā prabhuḥ

6.124.41

paṃcake pūjayitvā tu koṭikalpāni tuṣyati /
yatkiṃcitkriyate sarvaṃ paṃcadhātuprakalpayet

6.124.42

saṃvatsaravratānāṃ ca labhate sakalaṃ phalam /
kṛtvā tūdakadānaṃ tu tathārghyasya ca dāpanam

6.124.43

maṃtreṇānena yaḥ kuryānmuktibhāgī bhavennaraḥ

6.124.44

vaiyāghrapādagotrāya sāṃkṛte pravarāya ca /
aputrāya dadāmyetadudakaṃ bhīṣmavarmaṇe

6.124.46

vasūnāmavatārāya śaṃtanorātmajāya ca /
arghyaṃ dadāmi bhīṣmāya ājanmabrahmacāriṇe ४५ iti arghyamaṃtraḥ /
anena vidhinā yastu paṃcakaṃ tu samāpayet /
aśvamedhasamaṃ puṇyaṃ prāpnotyatra na saṃśayaḥ

6.124.47

paṃcāhamapi kartavyaṃ niyamaṃ ca prayatnataḥ /
niyamena vinā putra na bhāvyaṃ vratakarmaṇā

6.124.48

uttarāyaṇahīnāya bhīṣmāya pradadau hariḥ /
uttarāyaṇahīno'pi śuddhiṃ lagnaṃ vinā śubhāḥ

6.124.49

tataḥ saṃpūjayeddevaṃ sarvapāpaharaṃ harim /
anaṃtaraṃ prayatnena kartavyaṃ bhīṣmapaṃcakam

6.124.6.124.50

snāpayeta jalairbhaktyā madhukṣīraghṛtena ca /
tathaiva paṃcagavyena gaṃdhacaṃdanavāriṇā

6.124.51

caṃdanena sugaṃdhena kuṃkumenātha keśavam /
karpūrośīramiśreṇa lepayedgaruḍadhvajam

6.124.52

arcayedruciraiḥ puṣpairgaṃdhadhūpasamanvitaiḥ /
gugguluṃ ghṛtaṃsaṃyuktaṃ dahetkṛṣṇāya bhaktimān

6.124.53

dīpakaṃ tu divārātrau dadyātpaṃcadinādiṣu /
naivedyaṃ devadevasya paramānnaṃ nivedayet

6.124.54

evamabhyarcayeddevaṃ saṃsmṛtya ca praṇamya ca /
ॐ namo vāsudevāya japedaṣṭottaraṃ śatam

6.124.55

juhuyācca ghṛtābhyaktaistilavrīhiyavādibhiḥ /
ṣaḍakṣareṇa maṃtreṇa svāhākārānvitena ca

6.124.56

upāsya paścimāṃ saṃdhyāṃ praṇamya garuḍadhvajam /
japitvā pūrvavanmaṃtraṃ kṣitiśāyī bhavedvratī

6.124.57

sarvametadvidhānaṃ tu kāryaṃ paṃcadināni tu /
viśeṣo'tra vrate hyasminyadanyūnaṃ śṛṇuṣva tat

6.124.58

prathame'hni hareḥ pādau pūjayetkamalairvratī /
dvitīye bilvapatreṇa jānudeśaṃ samarcayet

6.124.59

tatonupūjayecchīrṣaṃ mālatyā cakrapāṇinaḥ /
kārtikyāṃ devadevasya bhaktyā tadgatamānasaḥ

6.124.60

arcitvā taṃ hṛṣīkeśamekādaśyāṃ samāsataḥ /
niṣprāśya gomayaṃ samyagekādaśyāmupāvaset

6.124.61

gomūtraṃ maṃtravadbhūmau dvādaśyāṃ prāśayedvratī /
kṣīraṃ caiva trayodaśyāṃ caturdaśyāṃ tathā dadhi

6.124.62

saṃprāśya kāyaśuddhyarthaṃ laṃghayitvā caturdinam /
paṃcame divase snātvā vidhivatpūjya keśavam

6.124.63

bhojayedbrāhmaṇānbhaktyā tebhyo dadyācca dakṣiṇām /
pāpabuddhiṃ parityajya brahmacaryeṇa dhīmatā

6.124.64

madyaṃ māṃsaṃ parityajya maithunaṃ pāpakāriṇam /
śākāhāreṇa munyannaiḥ kṛṣṇārcanaparo naraḥ

6.124.65

tato naktaṃ samāśnīyātpaṃcagavyapuraḥ saram /
evaṃ samyaksamāptasya yathoktaṃ phalamāpnuyāt

6.124.66

madyapo yatpibenmadyaṃ janmano maraṇāṃtikam /
etadbhīṣmavrataṃ kṛtvā prāpnoti paramaṃ padam

6.124.67

strībhirbrāhmaṇavākyena kartavyaṃ dharmavarddhanam /
vidhavābhiśca kartavyaṃ mokṣasaukhyābhivṛddhaye

6.124.68

sarvakāmasamṛddhyarthaṃ puṇyārthamapi pāvake /
nityasnāne tathā dāne ye kārtikamupāsate

6.124.69

vaiśvadevaśca kartavyo viṣṇudhyānaparāyaṇaiḥ /
ārogya putrado vatsa mahāpātakanāśanaḥ

6.124.70

tīrtheṣu kārtikaṃ kuryātsarvayatnena ṣaṇmukha /
saṃvatsaravratānāṃ tu samāptiḥ kārtike matā

6.124.71

pāpasya pratimā kāryā raudravastrāti bhīṣaṇā /
khaḍgahastā viniṣkrāṃtā lohadaṃṣṭrākarālinī

6.124.72

tilaprasthopari sthāpyā kṛṣṇavastrābhiveṣṭitā /
raktapuṣpakṛtāpīḍā jvalatkāṃcanakuṃḍalā

6.124.73

saṃpūjya parayā bhaktyā dharmarājasya nāmabhiḥ /
imamuccārayenmaṃtraṃ gṛhītakusumāṃjaliḥ

6.124.74

yadanyajanmani kṛtamiha janmani vā punaḥ /
pāpaṃ praśamamāyātu tava pādaprasādataḥ

6.124.75

evaṃ saṃpūjya vidhivatpratimāṃ tāṃ ca kāṃcanīm /
kṛtvā pūjāṃ yathāśaktyā viprāṇāṃ vedavādinām

6.124.76

prītaye devadevasya kṛṣṇasyākliṣṭakarmaṇaḥ /
brāhmaṇāya pradātavyaṃ dharmo me prīyatāmiti

6.124.77

vācakāya pradātavyā yathāśaktyā ca dakṣiṇā /
dadyāddhiraṇyaṃ gāścaiva kṛṣṇo me prīyatāmiti

6.124.78

kṛtakṛtya sthito bhūtvā viraktaḥ saṃyato bhavet /
anyeṣāmapi dātavyaṃ svaśaktyā dānamuttamam

6.124.79

śāṃtacitto niraparādhaḥ paraṃ padamavāpnuyāt /
nīlotpaladalaśyāmaścaturdaṃṣṭraścaturbhujaḥ

6.124.80

aṣṭapādaikanayanaḥ śaṃkukarṇaḥ kharasvanaḥ /
jaḍī dvijihvastāmrākṣo mṛgarājatanucchadaḥ

6.124.81

ciṃtanīyo mahādevo yasya rūpaṃ na vidyate /
idaṃ bhīṣmeṇa kathitaṃ śaratalpagatena me

6.124.82

tadetatte mayākhyātaṃ duṣkaraṃ bhīṣmapaṃcakaṃ /
dhanyaṃ puṇyaṃ pāpaharaṃ yudhiṣṭhira mahāvratam /
yatkṛtvā brahmahā goghnaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate

6.124.83

yadbhīṣmapaṃcakamiti prathitaṃ pṛthivyāmekādaśīprabhṛtipaṃcadaśī niruddham /
uktaṃ na bhojanaparasya tadā niṣedhastasminvrate śubhaphalaṃ pradadāti viṣṇuḥ

6.124.84

sūta uvāca/
etatsarvādhikaṃ puṇyaṃ durlabhaṃ bhuvane kṛtam /
idaṃ guhyaṃ mayākhyātaṃ śāstrasārasamuccayam

6.124.85

surāṇāṃ gopitaṃ sarvamatiguhyaṃ ca mokṣadam /
śrutvā caikapade devi agamyāgamane ratāḥ

6.124.86

kanyāvikrī svasāvikrī hyubhayaṃ tu vimocayet /
mokṣadaṃ ca idaṃ śāstraṃ prakāśaṃ netare jane

6.124.87

śrutvā caikapade yastu mokṣaṃ gacchati mānavaḥ /
gopanīyaṃ prayatnena ye cāpi tyāgino narāḥ

6.124.88

na teṣāṃ kathyate puṇyaṃ satyaṃ satyaṃ ca ṣaṇmukha /
ityetatsarvamākhyātaṃ kārtikasya tu yatphalam

6.124.89

śrīviṣṇuruvāca/
kathitaṃ devadevena putrāya hitakāmyayā /
pitustadvākyamākarṇya ṣaṇmukho harṣanirbharaḥ

6.124.90

ūcuḥ prāṃjalayaḥ sarve taṃ devaṃ jagadāyuṣam /
kṛtakṛtyā vayaṃ jātāḥ śrutvā kārtikajaṃ phalam

6.124.91

aparaṃ nāsti śrotavyaṃ prāptaṃ me janmanaḥ phalam /
māhātmyametadākarṇya pūjayedyastu pāṭhakam

6.124.92

gobhūhiraṇyavastraiśca viṣṇutulyo yato hi saḥ /
vācake pūjite yasmādviṣṇurbhavati pūjitaḥ

6.124.93

tathā taṃ pūjayennityaṃ yadīcchetsaphalaṃ śubham /
dharmaśāstraṃ purāṇaṃ ca vedavidyādikaṃ ca yat

6.124.94

pustakaṃ vācakāyaiva dātavyaṃ dharmamicchatā /
purāṇavidyā dātāro hyanaṃtaphalabhojinaḥ

6.124.95

yaḥ paṭheta idaṃ bhaktyā śrutvā caivāvadhārayet /
mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati

6.124.96

dhanaṃ dhānyaṃ yaśaḥ putrānāyurārogyameva ca /
māhātmyaśravaṇādeva labhyate ca na saṃśayaḥ

6.124.124

iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsahastrasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe kārtikamāhātmye śrīkṛṣṇasatyabhāmāsaṃvāde caturviṃśatyadhikaśatatamodhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc