Padma Purana · Chapter 6.1
ॐ śrīviṣṇave namaḥ /
ॐ śrīvedavyāsāya namaḥ /
ॐ nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam /
devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet
ajñānatimirāṃdhasya jñānāṃjanaśalākayā /
cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ
ṛṣaya ūcuḥ -/
śrutaṃ pātālakhaṃḍaṃ ca tvayākhyātaṃ vidāṃvara /
nānākhyānasamāyuktaṃ paramānaṃdadāyakam
adhunā śrotumicchāmo bhagavadbhaktivarddhanam /
pādme yaccheṣamastīha tadbrūhi kṛpayā guro
sūta uvāca-/
śṛṇudhvaṃ munayaḥ sarve yaduktaṃ śaṃkareṇa hi /
pṛcchate nāradāyaiva vijñānaṃ pāpanāśanam
ekādā nārado lokānparyaṭanbhagavatpriyaḥ /
gato'dri maṃdaraṃ śaṃbhuṃ praṣṭuṃ kiṃcinmanogatam
tatrāsīnamumānāthaṃ praṇipatya śivājñayā /
upaviṣṭaḥ samādiṣṭa āsane'bhimukho vibhoḥ
nārada uvāca/
papraccha idameveśaṃ yanmāṃ pṛcchatha sattamāḥ /
bhagavandevadeveśa pārvatīśa jagadguro
bhagavattatvavijñānaṃ yena syāttanmamādiśa /
śiva uvāca/
śṛṇu nārada vakṣyāmi purāṇaṃ vedasaṃmitam
yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ /
prathamottarakīrtiḥ syātparvatākhyānameva ca
jālaṃdharaṃ tathākhyānaṃ śrīśailākhyaṃ tataḥ param /
haridvārasya vyākhyānaṃ viṣṇupādodbhavāṃ tathā
prayāgatīrthaṃ te vakṣye daśāśvamedhikaṃ ca tat /
tulasīmahimācaiva śaṃkhacakragadādikam
dvārakāyāstathākhyānaṃ mahotsavavidhistataḥ /
taḍākajaṃ tathā puṇyaṃ vāpīkūpaprapādikam
gāṇapatyaṃ tato vakṣye vaiṣṇavāgamameva ca /
jīrṇoddhārasya māhātmyaṃ maṃdākinī samāgamam
sābhramatyāstu māhātmyaṃ māhātmyaṃ tīrajaṃ tathā /
strīśūdrāṇāṃ tathā dharmaṃ tathā tyājyaiśca dhāraṇam
umāmaheśasaṃvāde proktaṃ nāmasahasrakam /
kailāsāttatsamānītaṃ nāradenāgrajanmanā
lokānāṃ brāhmaṇānāṃ ca kṣatriyāṇāṃ viśeṣataḥ /
strīśūdrāṇāṃ viśeṣeṇa paṭhitavyaṃ samāhitaiḥ
idaṃ pavitraṃ paramaṃ puṇyamāyuṣyavardhanam /
paṭhitavyaṃ viśeṣeṇa viṣṇoḥ sāyujyamāpnuyāt
viṣṇornāmasahasraṃ tatpāvanaṃ bhuvi viśrutam /
caturviṃśatimūrtīnāṃ sthānakānīha saṃvadet
teṣāṃ ca mātāpitarāvaṃtaraṃ ca bravīmyaham /
gotraṃ vedāṃścateṣāṃ vai karmāṇīha tathaiva ca
striyasteṣāṃ pravakṣyāmi yathāvijñānadarśanāt /
caturviṃśatyekādaśīnāṃ dvādaśīnāṃ prabhāvatām
godāvaryāśca māhātmyaṃ śaṃkhacakrādidhāraṇam /
brāhmaṇānāṃ viśeṣeṇa dhāraṇaṃ vidhipūrvakam
yamunāyāśca māhātmyaṃ gaṃḍikāyāstathā mune /
vetravatyāstu māhātmyaṃ vacmyahaṃ te na saṃśayaḥ
gillitīrthodbhavaṃ puṇyaṃ śilākṣetraṃ mahacca yat /
tatsarvaṃ saṃpravakṣyāmi khaṃḍe uttarasaṃjñake
arbudeśvaramāhātmyaṃ tatra tīrthādikaṃ ca yat /
sarasvatyāśca māhātmyaṃ siddhakṣetrādikaṃ ca yat
padmanābhasamutpattiṃ tulasyāścaiva dhāraṇam /
gopīcaṃdanamāhātmyaṃ paṭṭapūjāṃ tathaiva ca
niraṃjanasya māhātmyaṃ tathā vijñānadarśanam /
tatra dīpapradānaṃ ca dhūpadānaṃ viśeṣataḥ
kārtikasyātha māhātmyaṃ māhātmyaṃ māghajaṃ tathā /
sarveṣāṃ ca vratānāṃ ca māhātmyaṃ vidhipūrvakam
śṛṇu nārada vakṣyāmi jagannāthākhyamuttamam /
yaṃ dṛṣṭvā mucyate loko brahmahatyādipātakāt
yatra siddhaṃ tathā bhuktaṃ pāralaukikadāyakam /
brāhmaṇā yatra bhuṃjanti vedaśāstra viśāradaḥ
anyeṣāṃ caiva lokānāṃ kā kathā caiva suvrata /
paṃcaviṃśatyatra nāgā nartakyo vividhāstathā
brahmahatyā bālahatyā gavāṃhatyā tathaiva ca /
tāḥ sarvā vilayaṃ yāṃti jagannāthasya darśanāt
jagannāthetyuccarañjaṃturmahāpāpaiḥ pramucyate /
viṣṇoḥ pūjanakaṃ puṣpaistanmāhātmyamapi bruve
parvatānāṃ varṇanaṃ ca deśānāṃ varṇanaṃ tathā /
gopūjanādimāhātmyaṃ siddhānāṃ caiva pūjanam
sikthe datte tu yatpuṇyaṃ tatsarvaṃ pravadāmyaham /
kadalīgarbhadānaṃ ca vṛkṣadānaṃ tataḥ param
aśvadānaṃ hastidānaṃ japamāhātmyamuttamam /
maṃtradīkṣāgamaṃ caiva gurorlakṣaṇameva ca
śiṣyasya lakṣaṇaṃ proktaṃ yathā paurāṇikā viduḥ /
caraṇodakamāhātmyaṃ pitṛśrāddhādikaṃ ca yat
pitṛkṣayāhadānaṃ ca nīlotsargavidhistataḥ /
grahaṇaṃ caṃdrasūryasya tatra dānaṃ ca yadbhavet
śālagrāmasya dānasya māhātmyaṃ mālyagaṃdhayoḥ /
daśamyaikādaśīvedhaṃ dvādaśī harivāsaram
teṣāṃ caiva tumāhātmyaṃ rudranāmādikaṃ ca yat /
mathurāyāśca māhātmyaṃ kurukṣetrādikaṃ tathā
setubaṃdhasya cākhyānaṃ śrīrāmeśvarajaṃ tathā /
tryaṃbakasya ca māhātmyaṃ paṃcavaṭyāśca yatphalam
daṃḍakāraṇyamāhātmyaṃ śṛṇu vāḍavasattama /
daṃḍakāraṇyamāhātmyaṃ nṛsiṃhotpattikāraṇam
gītāyāścaiva māhātmyaṃ tathā bhāgavatasya ca /
kāliṃdyāścaiva māhātmyamindraprasthasya varṇanam
rukmāṃgadacaritraṃ tu mahimā vaiṣṇavasya ca /
vaiṣṇave hyekabhukte tu śṛṇu vāḍavasattama
sasāgarāṃ ca pṛthivīṃ dattvā caiva tu yatphalam /
tatphalaṃ samavāpnoti bhukte hyeke tu vaiṣṇave
sātvikāḥ sattvasaṃpannā rājasāḥ kāmukāḥ smṛtāḥ /
tāmasā adhamāḥ proktā vaiṣṇavānāṃ tu lakṣaṇam
brāhmaṇā vaiṣṇavā ye tu vedadharmaparāyaṇāḥ /
teṣāṃ māhātmyaṃ vakṣyāmi yathoktaṃ caiva nārada
viṣṇuniṃdāratā ye vai dravyalobhena sattama /
teṣāṃ pāpaṃ tu vakṣyāmi sāṃprataṃ ṛṣisattama
jvālāmukhyāstathākhyānaṃ himaśailekṣaṇaṃ tathā /
brahmotpattistu vai yatra taṃ pradeśaṃ vadāmyaham
kāyasthānāṃ samutpatirgayāvyākhyānameva ca /
gadādharasvarūpaṃ ca phalguvarṇanameva ca
eteṣāṃ caiva māhātmyaṃ pādme dṛṣṭaṃ tathā śrutam /
mahābodhasvarūpaṃ ca sakalkeryaśa eva ca
rāmagayāyā māhātmyaṃ tathā pretaśilābhavam /
brahmaṇaśca tathākhyānaṃ śilākhyānaṃ vadāmyaham
brahmayonestathākhyānamakṣayākhya vaṭasya ca /
śrāddhe tatra mahatpuṇyaṃ yattatsarvaṃ vadāmyaham
maheśvarakṛtāṃ bhaktiṃ viṣṇunā ca mahātmanā /
adyāpi kāśyāṃ japati mahārudro hyanāmayam
māhātmyaṃ ca tato vakṣye sāgarasya hi nārada /
tilatarpaṇajaṃ puṇyaṃ yavajaṃ puṇyameva ca
tulasīdalasaṃyuktaṃ tarpaṇaṃ devajaṃ tathā /
tanmāhātmyaṃ pravakṣyāmi yathoktaṃ brahmaṇā mama
śaṃkhanādasya māhātmyaṃ puṇyaṃ cāsaṃkhyasaṃjñakam
ravervārasya māhātmyaṃ yogasya viṣṇusaṃjñinaḥ /
vaidhṛtasya ca māhātmyaṃ vyatīpātasya vai tathā
etatsarvaṃ pravakṣyāmi yathoktaṃ caiva nārada /
annadānaṃ vastradānaṃ bhūmidānaṃ tathaiva ca
śayyādānaṃ ca godānaṃ tathā vṛṣabhameva ca /
janmāṣṭamyāśca māhātmyaṃ matsyamāhātmyameva ca
kūrmamāhātmyaṃ tatproktaṃ vārāhasya tathaiva ca /
māhātmyaṃ ca gavādīnāṃ dānānāṃ pravadāmyaham
prahlādamukhabhaktā ye ye kecidbhuvi viśrutāḥ /
tanmāhātmyaṃ tato vakṣye śṛṇu devarṣisattama
jāgare mahimā caiva dīpadāne kṛte ca yat /
prahareṣu pṛthakpūjāphalaṃ devarṣisattama
parśurāmasya cākhyānaṃ reṇukāyā vadhastathā /
brāhmaṇānāṃ bhūmidānaṃ rāmeṇaiva ca yatkṛtam
rāmasyāśramajaṃ puṇyaṃ vadāmyahamaśeṣataḥ /
narmadāyāstathākhyānaṃ puṇyapūjanayostathā
dānaṃ vedapurāṇānāmāśramāṇāṃ nirūpaṇam /
hiraṇyadānapuṇyaṃ ca brahmāṃḍadānameva ca
padmapurāṇadānaṃ ca khaṃḍānāṃ vyaktayastathā /
prathamaṃ sṛṣṭikhaṃḍaṃ ca dvitīyaṃ bhūmikhaṃḍakam
svargakhaṃḍaṃ tṛtīyaṃ ca turyaṃ pātālasaṃjñakam /
uttaraṃ paṃcamaṃ proktaṃ khaṃḍānyanukrameṇa vai
etatpadmapurāṇaṃ tu vyāsena tu mahātmanā /
kṛtaṃ lokahitārthāya brāhmaṇaśreyase tathā
śūdrāṇāṃ puṇyajananaṃ tīvradāridryanāśanam /
mokṣadaṃ sukhadaṃ cāśu kalyāṇapradamavyayam /
śrutvā dānaṃ tathā kuryādvidhinā tatra nārada
iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe maheśanāradasaṃvāde bījasamuccayonāma prathamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0