Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 5.89

5.89.5.89

ekonanavatitamo'dhyāyaḥ

5.89.1

nārada uvāca-
evaṃ saṃbodhito vipro devaśarmā dvijottamaḥ /
punaḥ prāha priyāṃ bhāryāṃ sahitāṃ jñānavādinīm

5.89.2

satyamuktaṃ tvayā bhadre sarvasaṃdehanāśanam /
tathā hi vaṃśamicchaṃti sādhavaḥ satyapaṃḍitāḥ

5.89.3

yathā putrasya ciṃtā me na dhanasya tathā priye /
yenakenāpyupāyena putramutpādayāmyaham

5.89.4

sumanovāca-
putreṇa lokāñjayati putrastārayate kulam /
suputreṇa mahābhāga pitāmātā prajīvataḥ

5.89.5

ekaḥ putro varaḥ kāṃta bahubhirnirguṇaistu kim /
ekastārayate vaṃśamanye saṃtāpakārakāḥ

5.89.6

pūrvameva mayā proktamanye saṃbaṃdhabhāginaḥ /
puṇyena prāpyate putraḥ puṇyena prāpyate kulam

5.89.7

sugarbhaḥ prāpyate puṇyairdurmṛtyuḥ pātakaistathā /
sukhānāṃ nicayaṃ kāṃta satyameva vadāmyaham

5.89.8

brahmacaryeṇa satyena tapasā nityavartanaiḥ /
dānena niyamaiścāpi kṣamā śaucena vallabha

5.89.9

ahiṃsayā ca śaktyā vā'steyenāpi pravartate /
etairdaśabhiraṃgaiśca dharmamevaṃ prasūyate

5.89.10

saṃpūrṇo jāyate dharma aṃgairgarbho yathodare /
dharmaṃ sṛjati dharmātmā trividhenaiva karmaṇā

5.89.11

tasya dharmaḥ prasannātmā puṇya saukhyaṃ prayacchati /
yaṃyaṃ ciṃtayate prājñastaṃtaṃ prāpnoti durlabham

5.89.12

devaśarmmovāca-
sarvaṃ devi samākhyātaṃ dharmākhyaṃ jñānamuttamam /
kathaṃ putramahaṃ viṃdyāṃ vaiṣṇavaṃ guṇasaṃyutam

5.89.13

vada tvaṃ me mahābhāge yadi jānāsi suvrate /
dharmamārgastvayā sarvvaḥ pituḥ prāptaḥ purānaghe

5.89.14

mamaitadviditaṃ kāṃte bhavatī brahmavādinī /
cyavanasya prasādena viṣṇostuṣṭasya te purā

5.89.15

sumanovāca-
vasiṣṭhaṃ gaccha dharmajña taṃ prārthaya mahāmunim /
tasmātprāpsyasi taṃ putraṃ dharmajñaṃ dharmavatsalam

5.89.16

evamukte tayā vākye devaśarmā dvijottamaḥ /
kariṣye tava kalyāṇi matamevaṃ na saṃśayaḥ

5.89.17

evamuktvā jagāmāsau devaśarmā dvijottamaḥ /
vasiṣṭhaṃ sarvavettāraṃ dīpyaṃtaṃ tapatāṃ varam

5.89.18

gaṃgātīre sthitaṃ puṇyamāsanasthaṃ dvijottamam /
tejojvālāsamākīrṇaṃ dvitīyamiva bhāskaram

5.89.19

rājamānaṃ mahātmānaṃ brahmasiṃhaṃ dvijottamam /
bhaktyā praṇamya sa muniṃ daṃḍavattaṃ punaḥpunaḥ

5.89.20

tamuvāca mahātejā brahmasūnurakalmaṣam /
upaviśāsane puṇye sukhena sumahāmate

5.89.21

nārada uvāca-
upaviṣṭaḥ sa yogīṃdra punaḥ prāha tapodhanam /
gṛhe puruṣa te vatsa dārabhṛtyeṣu sarvadā

5.89.22

kṣemamasti mahābhāga puṇyakarmasu cāgniṣu /
nirāmayo'si cāṃgeṣu dharmaṃ pālayase sadā

5.89.23

evamuktvā mahāprājñaḥ punaḥ prāha mahīsuram /
kiṃ karomi priyaṃ kāmaṃ supriyaṃ te dvijottama

5.89.24

nārada uvāca-
evaṃ saṃbhāṣya taṃ vipraṃ virarāma śubhaṃ vacaḥ /
tato vipro mahābhāgo vasiṣṭhaṃ munipuṃgavam

5.89.25

sa hovāca mahātmānaṃ vasiṣṭhaṃ tapatāṃ varam /
bhagavañchrūyatāṃ vākyaṃ vicchedaya dvijottama

5.89.26

dāridryaṃ kena bhāvena putrasaukhyaṃ kathaṃ nahi /
etanme saṃśayaṃ tāta kasmātpāpādvadasva me

5.89.27

mahāmohena saṃmugdhaḥ priyayā bodhito dvija /
tayāhaṃ preṣitastāta tava pārśvaṃ samāgataḥ

5.89.28

tatsarvaṃ hi samācakṣva sarvasaṃdehanāśakam /
muktidātā bhava svatvaṃ mamasaṃsārabaṃdhanāt

5.89.29

vasiṣṭha uvāca-
putrā mitrāstathā bhrātā anye svajanabāṃdhavāḥ /
paṃcabhedāstu saṃbaṃdhāḥ puruṣasya bhavaṃti te

5.89.30

tete sumanasā proktāḥ pūrvameva tavāgrataḥ /
ṛṇasaṃbaṃdhinaḥ sarve te kuputrā dvijottama

5.89.31

putrasya lakṣaṇaṃ puṇyaṃ tavāgre pravadāmyaham /
puṇyaprasakto yasyātmā satyadharmarataḥ sadā

5.89.32

śuddhimāñjñānasaṃpannastapasvī vāgvidāṃ varaḥ /
sarvakarmasusaṃvīto vedādhyayanatatparaḥ

5.89.33

sarvaśāstrapravedī ca devabrāhmaṇapūjakaḥ /
yājñikaḥ sarvayajñānāṃ dātā tyāgī priyaṃvadaḥ

5.89.34

viṣṇudhyānaparo nityaṃ śāṃtodāṃtaḥ suhṛtsadā /
pitṛmātṛparo nityaṃ sarvasvajanavatsalaḥ

5.89.35

kulasya tārako vidvānsvakulaṃ paripoṣakaḥ /
evaṃguṇaistu saṃyuktaḥ suputraḥ sukhadāyakaḥ

5.89.36

anye saṃbaṃdhayuktāśca śokasaṃtāpakārakāḥ /
udāsīnena kiṃ kāryaṃ phalahīnena te'nagha

5.89.37

āyāṃti yāṃti te sarve duḥkhaṃ datvā sudāruṇam /
putrarūpeṇa te sarve saṃsāre dvijasattama

5.89.38

pūrvajanmakṛtaṃ karma yattvayā paripālitam /
tatsarvaṃ hi pravakṣyāmi śrūyatāmadbhutaṃ punaḥ

5.89.39

bhavāñchūdro mahāprājña pūrvajanmani nānyathā /
kṛṣikarttā jñānahīno mahālobhena saṃyutaḥ

5.89.40

ekabhāryaḥ sadā dveṣī bahuputro hyadattavān /
dharmaṃ naiva vijānāsi satyaṃ ca pariniṣṭhitam

5.89.41

dānaṃ naiva tvayā dattaṃ śāstraṃ naiva pariśrutam /
kṛtaṃ naiva tvayā tīrthaṃ na ca yātrā mahāmate

5.89.42

evaṃ kṛtastvayā vipra kṛṣimārgaḥ punaḥpunaḥ /
paśūnāṃ pālanaṃ pūrvaṃga cchaṃścaiva dvijottama

5.89.43

mahiṣīṇāṃ tathāśvīnāṃ pālanaṃ ca punaḥpunaḥ /
evaṃ pūrvaṃ kṛtaṃ karma tvayaiva ca dvijottama

5.89.44

vipulaṃ tu dhanaṃ tadvallobhena parisaṃcitam /
tasya vyayastu puṇyena na kṛtastu tvayā kadā

5.89.45

pātre dānaṃ na dattaṃ hi dṛṣṭvā vā durbalaṃ ca tat /
kṛṣiṃ kṛtvā na dattaṃ tu bhavatā dhanameva hi

5.89.46

gomayaṃ hi tvidaṃ sarvaṃ paśūnāṃ saṃcayaṃ ca vai /
vikrayitvā dhanaṃ vipra saṃcitaṃ vipulaṃ tvayā

5.89.47

takraṃ ghṛtaṃ tathā kṣīraṃ vikrītaṃ satataṃ dadhi /
duṣkālaściṃtito vipra mohito viṣṇumāyayā

5.89.48

kṛtvā mahārghamevaitaddhanaṃ brāhmaṇasattama /
nirdayena tvayā dānaṃ na dattaṃ tu tadā kila

5.89.49

devānāṃ pūjanaṃ vipra bhavatā na kṛtaṃ sadā /
parvāṇi prāpya viprebhyo dravyaṃ naiva samarpitam

5.89.50

śrāddhakālaṃ ca saṃprāpya śraddhayā na kṛtaṃ tvayā /
bhāryā vadati te sādhvī dinamadhye samāgate

5.89.51

śvaśuraśrāddhakālaśca śvaśrvāścaiva mahāmate /
tacchrutvā tadvacasteṣāṃ gṛhaṃ tyaktvā palāyase

5.89.52

dharmamārgo na dṛṣṭo hi śruto naiva kadā tvayā /
lobho mātāpitā bhrātā lobhaḥ svajanabāṃdhavāḥ

5.89.53

pālito lobha evaikastyaktvā dharmaṃ sadaiva hi /
tasmādduḥkhī bhavāñjāto dāridreṇāti pīḍitaḥ

5.89.54

dinedine mahātṛṣṇā hṛdaye te pravarttate /
yadāyadā gṛhe dravyaṃ vṛddhimāyāti te sadā

5.89.55

tṛṣṇayā dahyamānastu tadā tvaṃ vahnirūpayā /
rātrau vā tvaṃ prasuptastu lobhaṃ ciṃtayase'dhikam

5.89.56

dinaṃ prāpya mahāmohairvyāpito hi sadaiva hi /
sahasraṃ lakṣataḥ koṭiḥ kadāvārbudameva ca

5.89.57

bhaviṣyati kadā kharvo nikharvaścātha me gṛhe /
evaṃ sahasralakṣaṃ ca koṭirarbudameva ca

5.89.58

kharvo nikharvaḥ saṃjātastṛṣṇā naiva pragacchati /
evaṃ kālaṃ parityajya vṛddhimāyāti sarvadā

5.89.59

naiva dattaṃ hutaṃ vipra bhuktaṃ naiva kadā tvayā /
niścitaṃ bhūmimadhye tatkṣiptaṃ putrānajānate

5.89.60

anyamevamupāyaṃ tu dravyāgamanakāraṇāt /
kuruṣe sarvadā vipra lokānpṛcchasi buddhimān

5.89.61

khanitramaṃjanaṃ vādaṃ dhātuvādamataḥparam /
pṛcchamāno bhramasyekastṛṣṇayā parimohitaḥ

5.89.62

sarvāṃściṃtayase nityaṃ kalpānsiddhi pradāyakān /
praveśaṃ citravarṇānāṃ ciṃtāmaṇiṃ ca pṛcchasi

5.89.63

tṛṣṇānalenadagdhosi sukhaṃ naiva pragacchasi /
tṛṣṇānalapradīptosi hāhābhūto'pracetanaḥ

5.89.64

evaṃbhūtosi vipreṃdra gatastvaṃ kālavaśyatām /
dāraputreṣu taddravyaṃ pṛcchamāneṣu vai tvayā

5.89.65

kathitaṃ naiva taddattaṃ prāṇāṃstyaktvā gato yamam /
evaṃ sarvaṃma yākhyātaṃ vṛttāṃtaṃ tava pūrvakam

5.89.66

anena karmaṇā vipra nirdhanosi daridravān /
saṃsāre yasya satputrā bhaktimaṃtaḥ sadaiva hi

5.89.67

suśīlā jñānasaṃpannāḥ satyadharmaratāḥ sadā /
saṃbhavaṃti gṛhe tasya yasya viṣṇuḥ prasīdati

5.89.68

dhanaṃ dhānyaṃ kalatraṃ tu putrapautramanaṃtakam /
sabhuṃkte martyaloke vai yasya viṣṇuḥ prasannavān

5.89.69

vinā viṣṇoḥ prasādena dārāḥ putrā bhavaṃti na /
sujanma ca kule vipra tadviṣṇoḥ paramaṃ padam

5.89.89

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe vaiśākhamāsamāhātmye devaśarmopākhyāne ekonanavatitamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc