Padma Purana · Chapter 5.87
saptāśītitamo'dhyāyaḥ /
sūtauvāca-
iti tasya vacaḥ śrutvā nāradasya sa bhūpatiḥ /
praṇamya vismitaḥ prāha cintayanmanasā harim
aṃbarīṣa uvāca-
kathametadvimuhyāmaḥ svalpāyāsena vai mune /
prāpyate snānamātreṇa phalaṃ caivātidurllabham
nārada uvāca-
satyamuktaṃ tvayā rājannalpāyāsena yanmahat /
phalaṃ saṃprāpyate tatra śraddhatsva vidhibhāṣitam
dharmasya gatayaḥ sūkṣmā durjñeyā hīśvarairapi /
muhyaṃte cātra vidvāṃso'ciṃtyaśakti hareḥ kṛtau
viśvāmitrādayo rājandharmādhikyena bāhujāḥ /
brāhmaṇyaṃ samupāyātāḥ sūkṣmā dharmagatistvataḥ
ajāmilo'pi bhūpāla dāsīpatiriti śrutaḥ /
dharmapatnīparityāgī nityaṃ pāpapathisthitaḥ
mriyamāṇaḥ sutasnehātprocya nārāyaṇeti ca /
taddhyānanāmagrahaṇātpadaṃ lebhe sudurllabham
anicchayāpi dahati spṛṣṭo hutavaho yathā /
tathā dahati goviṃda nāmavyājādapīritam
kānīnasya muneḥ pautrā bhrātṛjāyābhigāminaḥ /
golakasya ca vai paṃḍoḥ putrāḥ kuṃḍāḥ svayaṃ tathā
te paṃcāpi ca bhūpāla pāṃḍavā draupadīratāḥ /
teṣāṃ ca puṇyaślokatvaṃ sūkṣmādharmagatistataḥ
vicitrāṇi ca karmāṇi vicitrā bhūtabhāvanāḥ /
vicitrāṇi ca bhūtā nivicitrāḥ karmaśaktayaḥ
kadācitsukṛtaṃ karma kūṭasthaṃ yadavasthitam /
kenacitkarmaṇā bhūpa śubhena parivardhate
phalaṃ dadāti sumahatkasminnapi ca janmani /
sūkṣmo dharmo'tigahano mīyate na yathā tathā
naitasya phaladānasya śrūyate bhūpaniścayaḥ /
yatkiṃcitsukṛtaṃ karmacchannaṃ pāpāṃtarairapi
tadāgatya kutaḥ kvāpi svaṃ phalaṃ ca prayacchati /
kṛtasya neha nāśo'sti puṇyasya duritasya ca
tathāpi bahubhiḥ puṇyairduritaṃ yāti dāruṇam /
yaduktaṃ bhavatā rājannāyāsādhikyato bhavet
mahatpuṇyaṃ ca tatrāpi kāraṇaṃ me niśāmaya /
svalpāyāsamahāyāsau yadyalpatva mahattvayoḥ
mahāpuṇyāstataste syuḥ saṃtataṃ karṣakādayaḥ /
maṃtroccāraṃ ca siṃhāderāyāsaṃ bahulaṃ tvataḥ
paṃcagavyaṃ praśastaṃ hi vratāṃgatvena no bhavet /
iti kartavyabāhulyaṃ mahattvaṃ ca tadalpatā
jalāgnyādipraveśasya prasajyeta vratāṃtarāt /
idamalpaṃ mahaccaitaditi naiva niyāmakam
phalaṃ yaccoditaṃ śāstre tadeva syānmahannṛpa /
yathālpanāśo mahatā mahannāśastathālpataḥ
kiṃ tvalpavisphuliṃgena tṛṇarāśiḥ pradahyate
hatyāyutaṃ pāpasahasramugraṃ gurvaṃganākoṭiniṣevaṇaṃ ca /
steyādi pāpāni ca kṛṣṇabhaktairajñānajātāni layaṃ hriyaṃte
viṣṇubhaktimatāvīra yatkiṃcitkriyate'lpakam /
sukṛtaṃ sādhuviduṣā tadakṣayaphalaṃ labhet
saṃdeho nātra karttavyo mādhavemāsi mādhavam /
samārādhya naro bhaktyā tattadvāṃcchitamāpnuyāt
apatyaṃ draviṇaṃ ratnaṃ dārāharmyaṃ hayā gajāḥ /
sukhāni svargamokṣau ca na dūre haribhaktitaḥ
evaṃ śāstroktavidhinā svalpenāpi na saṃśayaḥ /
pāpasya mahato'pi syātkṣayo vṛddhiḥ sukarmaṇaḥ
phalādhikyaṃ bhavedbhūpa tvādhikyādbhāvakarmaṇoḥ /
sūkṣmā dharmasya vijñeyā gatistu vividhairapi
priyo mādhavamāso'yaṃ mādhavasya mahātmanaḥ /
ekopyanuṣṭhito lokaiḥ samagrepsitadāyakaḥ
puṇyena gāṃgena jalena kāle deśe'pi yaḥ snānaparo'pi bhūpa /
ājanmato bhāvahato'pi dātā na śuddhimetīti mataṃ mamaitat
gaṃgāditīrtheṣu vasaṃti jīvā devālaye pakṣigaṇāśca nityam /
vināśamāyāṃti kṛtopavāsā bhāvojjhitā naiva gatiṃ labhaṃte
bhāvaṃ tato hṛtkamale nidhāya śrīmādhavaṃ mādhavamāsi bhaktyā /
yajeta yaḥ snānaparo viśuddhaḥ puṇyaṃ na śaktā vayamasya vaktum
prajvālya vahniṃ ghṛtatailasiktaṃ pradakṣiṇāvartaśikhaṃ svakāle /
praviśya dagdhaḥ kila bhāvaduṣṭo na svargamāpnoti phalaṃ na cānyat
śraddhatsvabhūpa tasmāttvaṃ mādhavasya phalaṃ prati /
svalpaṃ cāpi śubhaṃ karma vikarmaśatanāśanam
yathā harernāmabhayena bhūpa naśyaṃti sarve duritasya vṛṃdāḥ /
nūnaṃ ravau meṣagate vibhāte snānena tīrthe ca haristavena
tejasā vainateyasya pāpmānaḥ pannagā iva /
vidravaṃti ca vaiśākhasnānenoṣasi niścitam
gaṃgāyāṃ narmadāyāṃ vā snātvā meṣagate ravau /
pāpapraśamanastotraṃ yaḥ paṭhedbhaktibhāvataḥ
ekakālaṃ dvikālaṃ vā trisaṃdhyamapi bhūpate /
sa yāti paramaṃ sthānaṃ sarvapāpavivarjitaḥ
aṃbarīṣa mahatpuṇyaprāptaye kuru vīkṣaṇam /
mādhavemāsi vai snānaṃ prātarniyamasaṃsthitaḥ
yadānarttapure proktaṃ vasatāṃ varṣakoṭibhiḥ /
tatprātarmādhave māsi snānenaikena labhyate
ihārthe yatpurāvṛttaṃ tadākarṇaya bhūpate /
bhāryayā saha saṃvādaṃ devaśarmadvijanmanaḥ
revātīre supuṇye ca tīrthe cāmarakaṃṭake /
kauśikasya suto jāto devaśarmā dvijottamaḥ
dhanaputravihīnastu bahuduḥkhasamanvitaḥ /
dāridreṇa suduḥkhena sarvadaivaprapīḍitaḥ
putropāyaṃ dhanasyāpi divārātrau praciṃtayet /
ekadā tu priyā tasya sumanā nāma suvratā
bhartāraṃ ciṃtayopetamadhomukhamalakṣayat /
samālokya tadā kāṃtaṃ tamuvāca yaśasvinī
duḥkhajālairasaṃkhyaistu tava cittaṃ prakarṣitam /
vyāmohena pramūḍhosi tyaja ciṃtāṃ mahāmate
mama duḥkhaṃ samācakṣva svastho bhava sukhaṃ vraja /
nāsti ciṃtāsamaṃ duḥkhaṃ kāyaśoṣaṇameva hi
tāṃ saṃtyajya pravarteta sa sukhena pramodate /
ciṃtāyāḥ kāraṇaṃ vipra kathayasva mama prabho
nārada uvāca-/
priyāvākyaṃ sa saṃśrutya devaśarmā mahāmatiḥ /
uvāca vacanaṃ prīto duḥkhito'pi satīsakhaḥ
devaśarmovāca-/
yattvayā ciṃtitaṃ bhadre kiṃcidduḥkhasya kāraṇam /
tatsarvaṃ tu pravakṣyāmi śrutvā caivāvadhāryatām
na jāne kena pāpena dhanahīno'smi suvrate /
tathā putravihīno'smi etadduḥkhasya kāraṇam
sumanovāca-/
śrūyatāmabhidhāsyāmi sarvasaṃdehanāśanam /
svarūpamupadeśasya sarvavijñānadarśanam
saṃtoṣa eva paramaṃ puṇyaṃ saukhyādikāraṇam /
asaṃtoṣaḥ paraṃ pāpamityāha bhagavānhariḥ
lobhaḥ pāpasya bījo'yaṃ moho mūlaṃ ca tasya vai /
asatyaṃ tasya hi skaṃdho mahāśākhā suvistarāt
madakauṭilya patrāṇi kubuddhyā puṣpitaḥ sadā /
anṛtaṃ tasya saugaṃdhyamajñānaṃ phalameva ca
kuḍyaṃ pāṣaṃḍacaurāśca krūrāḥ kūṭāśca pāpinaḥ /
pakṣiṇo mohavṛkṣasya mahāśākhāsamāśritāḥ
ajñānaṃ suphalaṃ tasya raso dharmaṃ phalasya hi /
bhāvodakena saṃvṛddhistasya śraddhā kratu priyā
adharmeṣu rasastasya utkledairmadhurāyate /
tādṛśaiśca phalaiścaivasaphalo lobhapādapaḥ
tasyacchāyāṃ samāśritya yo naraḥ parivartate /
phalāni tasya so'śnāti svapakvāni dinedine
phalānāṃ ca rasenāpi adharmeṇa tu poṣitaḥ /
sa saṃpuṣṭo bhavenmartyaḥ patanāya prayacchati
tasmācciṃtāṃ pariśritya svāmi lobhaṃ na kārayet /
dhanaputrakalatrāṇāṃ ciṃtāmetāṃ na kārayet
yo hi vidvānnacetkāṃta mūrkhāṇāṃ pathameva hi /
mṛṣā ciṃtayate nityaṃ divārātrau vimohitaḥ
śubhārthaṃ ca praviṃdāmi kathaṃ putrānahaṃ labhe /
evaṃ ciṃtayate nityaṃ divārātrau vimohitaḥ
kṣaṇamekaṃ prapaśyetsa ciṃtāmadhye mahatsukham /
punaścaitanyamāyāti mahāduḥkhena pīḍyate
ciṃtāmohau parityajya anuvartasva taṃ dvija /
saṃsāre nāsti saṃbaṃdhaḥ kena sārdhaṃ mahāmate
mitrāśca bāṃdhavāḥ putrāḥ pitāmātā sutāstathā /
svasaṃbaṃdhā bhavaṃtyete kalatrādi tathaiva ca
devaśarmovāca-/
saṃbaṃdhaḥ kīdṛśo bhadre tanme vistarato vada /
yena jāyaṃti te sarve dhanaputrādi bāṃdhavāḥ
sumanovāca-/
bhartaḥ paṃcavidhāḥ putrā jāyaṃte tānvadāmyaham /
nyāsāpahārakaṃ caikamṛṇasaṃbaṃdhinaṃ param
ripuṃ labhyamudāsīnamiti kāṃta bhavaṃti te /
lakṣaṇāni pravakṣyāmi teṣāmīśa pṛthakpṛthak
putrā mitrāḥ priyā bhāryā pitā mātā ca bāṃdhavāḥ /
svenasvena hi jāyaṃte saṃbaṃdhena mahītale
nyāsāpahārabhāvena yasya yena hṛtaṃ bhuvi /
nyāsasvāmī bhavetputro guṇavānrūpavānbhuvi
yena hyapahṛtaṃ nyāsaṃ tasya gehe na saṃśayaḥ /
nyāsāpahāraṇaṃ duḥkhaṃ sa dattvā dāruṇaṃ gataḥ
nyāsasvāmī suputro'bhūnnyāsāpahārakasya ca /
guṇavānrūpavāṃścaiva sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ
bhaktiṃ ca darśayettasya putro bhūtvā dinedine /
priyavāṅmadhurovāgmī bahusnehaṃ vidarśayet
svīyaṃ dravyaṃ samudgrāhya prītimutpādya cātulām /
yathā tena pradattaṃ tannyāsāpaharaṇātparam
duḥkhamevaṃ mahābhāga dāruṇaṃ prāṇanāśanam /
tādṛśaṃ tasya so dadyātputro bhūtvā mahāguṇaḥ
alpāyuṣastathā bhūtvā maraṇaṃ copagacchati /
duḥkhaṃ datvā prayātyevaṃ prahṛtyaivaṃ punaḥpunaḥ
yadāha putraputreti pralāpaṃ hi karoti yaḥ /
tadā hāsyaṃ karotyeṣa kastu putro hi kasya ca
anenāpahṛtaṃ nyāsaṃ madīyaṃ pāpacāriṇā /
dravyāpahāraṇenāpi mama prāṇāgatāḥ kila
duḥkhena mahatā caiva asahyena ca vai purā /
tadā duḥkhaṃ mayā datvādravyamudgrāhyamuttamam
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe vaiśākhamāhātmye saptāśītitamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0