Padma Purana · Chapter 5.71
śrīdevyuvāca-
bhagavansarvabhūteśa sarvātmansarvasaṃbhava /
deveśvara mahādeva sarvajña karuṇākara
tvayānukaṃpitaivāhaṃ bhūyo'pyāhānukaṃpayā /
trailokyamohanā maṃtrāstvayā me kathitāḥ prabho
tena devena gopībhirmahāmohanarūpiṇā /
kena kena viśeṣaṇa cikrīḍe tadvadasva me
mahādeva uvāca/
ekadā vādayanvīṇāṃ nārado munipuṃgavaḥ /
kṛṣṇāvatāramājñāya prayayau naṃdagokulam
gatvā tatra mahāyogamayeśaṃ vibhumacyutam /
bālanāṭyadharaṃ devadarśanaṃ naṃdaveśmani
sukomalapaṭāstīrṇahemaparyaṃkikopari /
śayānaṃ gopakanyābhiḥ prekṣamāṇaṃ sadā mudam
atīva sukumārāṃgaṃ mugdhaṃ mugdhavilokanam /
visrastanīlakuṭilakuṃtalāvanimaṃḍalam
kiṃcitsmitāṃkuravyaṃjadekadviradakuḍmalam /
svaprabhābhirbhāsayaṃtaṃ samaṃtādbhavanodaram
digvāsasaṃ samālokya so'tiharṣamavāpa ha /
saṃbhāṣya gopatiṃ naṃdamāha sarvaprabhupriyaḥ
nārāyaṇaparāṇāṃ tu jīvanaṃ hyatidurlabham /
asya prabhāvamatulaṃ na jānaṃtīha kecana
bhava brahmādayo'pyasminratiṃ vāṃcchanti śāśvatīm /
caritaṃ cāsya bālasya sarveṣāmeva harṣaṇam
mudā gāyaṃti śṛṇvaṃti cābhinaṃdaṃti tādṛśāḥ /
asmiṃstava sute'ciṃtyaprabhāve snigdhamānasāḥ
narāḥ saṃti na teṣāṃ vai bhavabādhā bhaviṣyati /
muṃceha paralokecchāḥ sarvā ballavasattama
ekāṃtenaikabhāvena bāle'sminprītimācara /
ityuktvā naṃdabhavanānniṣkrāṃto munipuṃgavaḥ
tenārcito viṣṇubuddhyā praṇamya ca visarjitaḥ /
athāsau ciṃtayāmāsa mahābhāgavato muniḥ
asya kāṃtā bhagavatī lakṣmīrnārāyaṇe harau /
vidhāya gopikārūpaṃ krīḍārthaṃ śārṅgadhanvanaḥ
avaśyamavatīrṇā sā bhaviṣyati na saṃśayaḥ /
tāmahaṃ vicinomyadya gehegehe vrajaukasām
vimṛśyaivaṃ munivaro gehāni vrajavāsinām /
praviveśātithirbhūtvā viṣṇubuddhyā supūjitaḥ
sarveṣāṃ ballavādīnāṃ ratiṃ naṃdasute parām /
dṛṣṭvā munivaraḥ sarvānmanasā praṇanāma ha
gopālānāṃ gṛhe bālāṃ dadarśa śvetarūpiṇīm /
sa dṛṣṭvā tarkayāmāsa ramā hyeṣā na saṃśayaḥ
praviveśa tato dhīmānnaṃdasakhyurmahātmanaḥ /
kasyacidgopavaryyasya bhānunāmno gṛhaṃ mahat
arcito vidhivattena so'pyapṛcchanmahāmanāḥ /
sādho tvamasi vikhyāto dharmaniṣṭhatayā bhuvi
tavāhaṃ dhanadhānyādi samṛddhiṃ saṃvibhāvaye /
kaccitte yogyaḥ putro'sti kanyā vā śubhalakṣaṇā
yataste kīrtirakhilaṃ lokaṃ vyāpya bhaviṣyati /
ityukto munivaryyeṇa bhānurānīya putrakam
mahātejasvinaṃ dṛptaṃ nāradāyābhyavādayat /
dṛṣṭvā munivarastaṃ tu rūpeṇāpratimaṃ bhuvi
padmapatraviśālākṣaṃ sugrīvaṃ suṃdarabhruvam /
cārudaṃtaṃ cārukarṇaṃ sarvāvayavasuṃdaram
taṃ samāśliṣya bāhubhyāṃ snehāśrūṇi vimucya ca /
tataḥ sa gadgada prāha praṇayena mahāmuniḥ
nārada uvāca-/
ayaṃ śiśuste bhavitā susakhā rāmakṛṣṇayoḥ /
vihariṣyati tābhyāṃ ca rātriṃdivamataṃdritaḥ
tata ābhāṣya taṃ gopapravaraṃ munipuṃgavaḥ /
yadā gaṃtuṃ manaścakre tatraivaṃ bhānurabravīt
ekāsti putrikā deva devapatnyupamā mama /
kanīyasī śiśorasya jaḍāṃdhabadhirākṛtiḥ
utsāhādvṛddhaye yāce tvāṃ varaṃ bhagavattama /
prasannadṛṣṭimātreṇa susthirāṃ kuru bālikām
śrutvaivaṃ nārado vākyaṃ kautukākṛṣṭamānasaḥ /
atha praviśya bhavanaṃ luṭhaṃtīṃ bhūtale sutām
utthāpyāṃke nidhāyātisnehavihvalamānasaḥ /
bhānurapyāyayau bhaktinamro munivarāṃtikam
atha bhāgavataśreṣṭhaḥ kṛṣṇasyātipriyo muniḥ /
dṛṣṭvā tasyāḥ paraṃ rūpamadṛṣṭāśrutamadbhutam
abhūtpūrvasamaṃ mugdho haripremā mahāmuniḥ /
vigāhya paramānaṃdasiṃdhumekarasāyanam
muhūrttadvitayaṃ tatra munirāsīcchilopamaḥ /
munīṃdraḥ pratibuddhastu śanairunmīlya locane
mahāvismayamāpannastūṣṇīmeva sthito'bhavat /
aṃtarhṛdi mahābuddhirevamevaṃ vyaciṃtayat
bhrāṃtaṃ sarveṣu lokeṣu mayā svacchaṃdacāriṇā /
asyā rūpeṇa sadṛśī dṛṣṭvā naiva ca kutracit
brahmaloke rudraloka iṃdraloke ca me gatiḥ /
na kopi śobhākoṭyaṃśaḥ kutrāpyasyā vilokitaḥ
mahāmāyā bhagavatī dṛṣṭā śaileṃdranaṃdinī /
yasyā rūpeṇa sakalaṃ muhyate sacarācaram
sāpyasyāḥ sukumārāṃgī lakṣmīṃ nāpnoti karhicit /
lakṣmīḥ sarasvatī kāṃti vidyādyāśca varastriyaḥ
chāyāmapi spṛśaṃtyasyāḥ kadācinnaiva dṛśyate /
viṣṇoryanmohinīrūpaṃ haro yena vimohitaḥ
mayā dṛṣṭaṃ ca tadapi kuto'syāsadṛśaṃ bhavet /
tato'syāstattvamājñātuṃ na me śaktiḥ kathaṃcana
anye cāpi na jānaṃti prāyeṇaināṃ hareḥ priyām /
asyāḥ saṃdarśanādeva goviṃdacaraṇāṃbuje
yā premarddhirabhūtsā me bhūtapūrvā na karhicit /
ekāṃte naumi bhavatīṃ darśayitvātivaibhavam
kṛṣṇasya saṃbhavatyasyā rūpaṃ paramatuṣṭaye /
vimṛśyaivaṃ munirgopapravaraṃ preṣya kutracit
nibhṛte parituṣṭāva bālikāṃ divyarūpiṇīm /
api devi mahāyogamāyeśvari mahāprabhe
mahāmohanadivyāṃgi mahāmādhuryavarṣiṇi /
mahādbhutarasānaṃdaśithilīkṛtamānase
mahābhāgyena kenāpi gatāsi mama dṛkpatham /
nityamaṃtarmukhādṛṣṭistava devi vibhāvyate
aṃtareva mahānaṃdaparitṛptaiva lakṣyase /
prasannaṃ madhuraṃ saumyamidaṃ sumukhamaṃḍanam
vyanaktiparamāścaryaṃ kamapyaṃtaḥ sukhodayam /
rajaḥ saṃbaṃdhikalikā śaktistatvātiśobhane
sṛṣṭisthitisamāhārarūpiṇī tvamadhiṣṭhitā /
tattvaṃ viśuddhasatvāśu śaktirvidyātmikā parā
paramānaṃdasaṃdohaṃ dadhatī vaiṣṇavaṃ param /
kā tvayāścaryavibhave brahmarudrādidurgame
yogīṃdrāṇāṃ dhyānapathaṃ na tvaṃ spṛśasi karhicit /
icchāśaktirjñānaśaktiḥ kriyāśaktistaveśituḥ
tavāṃśamātramityevaṃ manīṣā me pravarttate /
māyāvibhūtayo'ciṃtyāstanmāyārbhakamāyinaḥ
pareśasya mahāviṣṇostāḥ sarvāste kalākalāḥ /
ānaṃdarūpiṇī śaktistvamīśvari na saṃśayaḥ
tvayā ca krīḍate kṛṣṇo nūnaṃ vṛṃdāvane vane /
kaumāreṇaiva rūpeṇa tvaṃ viśvasya ca mohinī
tāruṇyavayasā spṛṣṭaṃ kīdṛkte rūpamadbhutam /
kīdṛśaṃ tava lāvaṇyaṃ līlāhāsekṣaṇānvitam
hari mānuṣalobhena vapurāścaryamaṃḍitam /
draṣṭuṃ tadahamicchāmi rūpaṃ te harivallabhe
yena naṃdasutaḥ kṛṣṇo mohaṃ samupayāsyati /
idānīṃ mama kāruṇyānnijaṃ rūpaṃ maheśvari
praṇatāya prapannāya prakāśayitumarhasi /
ityuktā munivaryyeṇa tadanuvratacetasā
mahāmāheśvarīṃ natvā mahānaṃdamayīṃ parām /
mahāprematarotkaṃṭhā vyākulāṃgīṃ śubhekṣaṇām
īkṣamāṇena goviṃdamevaṃ varṇayatāsthitam /
jayakṛṣṇa manohāriñjaya vṛṃdāvanapriya
jayabhrūbhaṃgalalita jayaveṇuravākula /
jaya barhakṛtottaṃsa jayagopīvimohana
jaya kuṃkumaliptāṃga jaya ratnavibhūṣaṇa /
kadāhaṃ tvatprasādena anayā divyarūpayā
sahitaṃ navatāruṇya manohāri vapuḥśriyā /
vilokayiṣye kaiśore mohanaṃ tvāṃ jagatpate
evaṃ kīrttayatastasya tatkṣaṇādeva sā punaḥ /
babhūva dadhatī divyaṃ rūpamatyaṃtamohanam
caturdaśābdavayasā saṃmitaṃ lalitaṃ param /
samānavayasaścānyāstadaiva vrajabālikāḥ
āgatya veṣṭayāmāsurdivyabhūṣāṃbarasrajaḥ /
munīṃdraḥ sa tu niśceṣṭo babhūvāścaryamohitaḥ
bālāyāstāstadā sakhyaścaraṇāṃbukaṇairmunim /
niṣicya bodhayāmāsurūcuśca kṛpayānvitāḥ
munivarya mahābhāga mahāyogeśvareśvara /
tvayaiva parayā bhaktyā bhagavānharirīśvaraḥ
nūnamārādhito devo bhaktānāṃ kāmapūrakaḥ /
yadiyaṃbrahmarudrādyairdevaiḥ siddhamunīśvaraiḥ
mahābhāgavataiścānyairdurdarśā durgamāpi ca /
atyadbhutavayorūpamohinī harivallabhā
kenāpyaciṃtya bhāgyena tavadṛṣṭipathaṃ gatā /
uttiṣṭhottiṣṭha viprarṣe dhairyamālaṃbya satvaram
enāṃ pradakṣiṇīkṛtya namaskuru punaḥpunaḥ /
kiṃ na paśyasi cārvaṃgīmatyaṃtavyākulāmiva
asminneva kṣaṇe nūnamaṃtardhānaṃ gamiṣyati /
nānayā saha saṃlāpaḥ kathaṃcitte bhaviṣyati
darśanaṃ ca punarnāsyāḥ prāpsyasi brahmavittama /
kiṃtu vṛṃdāvane kāpi bhātyaśokalatā śubhā
sarvakāle'pi puṣpāḍhyā sarvadigvyāpi saurabhā /
govarddhanādadūreṇa kusumākhyasarastaṭe
tanmūle hyarddharātre ca drakṣyasyasmānaśeṣataḥ /
śrutvaivaṃ vacanaṃ tāsāṃ snehavihvalacetasām
yāvatpradakṣiṇīkṛtya praṇameddaṃḍavanmuniḥ /
muhūrttadvitayaṃ bālāṃ nānānirmāṇaśobhanām
āhūya bhānuṃ provāca nāradaḥ sarvaśobhanām /
evaṃ prabhāvā bāleyaṃ na sādhyā daivatairapi
kiṃtu yadgṛhametasyāḥ padacihnavibhūṣitam /
tatra nārāyaṇo devaḥ svayaṃ vasati mādhavaḥ
lakṣmīśca vasate nityaṃ sarvābhiḥ sarvasiddhibhiḥ /
adya enāṃ varārohāṃ sarvābharaṇabhūṣaṇām
devīmiva parāṃ gehe rakṣa yatnena sattama /
ityuktvā manasaivaināṃ mahābhāgavatottamaḥ
tadrūpameva saṃsmṛtya praviṣṭo gahanaṃ vanam /
aśokalatikāmūlamāsādya munisattamaḥ
pratīkṣamāṇo devīṃ tāṃ tatraivāgamanaṃ niśi /
sthito'tra premavikalaściṃtayankṛṣṇavallabhām
atha madhyaniśābhāge yuvatyaḥ paramādbhutāḥ /
pūrvaṃ dṛṣṭvāstathānyāśca vicitrābharaṇasrajaḥ
dṛṣṭvā manasi saṃbhrāṃto daṃḍavatpatito bhuvi /
parivārya muniṃ sarvāstāḥ praviviśuḥ śubhāḥ
praṣṭukāmo'pi sa muniḥ kiṃcitsvābhimataṃ priyam /
nāśakatpremalāvaṇyapriyabhāṣāpradharṣitaḥ
athāgatā muniśreṣṭhaṃ kṛtāṃjalimavasthitam /
bhaktibhārānatagrīvaṃ savismayaṃ sasaṃbhramam
suvinītatamaṃ prāha tatraiva karuṇānvitā /
aśokamālinī nāmnā aśokavanadevatā
aśokamālinyuvāca/
aśokakalikāyāṃ tu vasāmyasyāṃ mahāmune /
raktāṃbaradharā nityaṃ raktamālānulepanā
raktasiṃdūrakalikā raktotpalavataṃsinī /
raktamāṇikyakeyūra mukuṭādivibhūṣitā
ekadā priyayā sārddhaṃ viharaṃtyo madhūtsave /
tatraiva militā gopabālikāścitravāsasaḥ
ahaṃ cāśokamālābhirgopaveṣadharaṃ harim /
ramārūpāśca tāḥ sarvā bhaktyā samyagapūjayam
tataḥ prabhṛti caitāsāṃ madhye tiṣṭhāmi sarvadā /
bhūṣābhirvividhābhiśca toṣayitvā ramāpatim
parātparamahaṃ sarvaṃ vijānāmīha sarvataḥ /
gogopagopikādīnāṃ rahasyaṃ cāpi vedmyaham
tava jijñāsitaṃ sarvaṃ hṛdi pratyabhibhāṣitam /
tāṃ devīmadbhutākārāmadbhutānaṃdadāyinīm
hareḥ priyāṃ hiraṇyābhāṃ hīrakojjvalamudrikām /
kathaṃ paśyāmi lolākṣīṃ kathaṃ vā tatpadāṃbujam
ārādhyate'tibhaktyeti tvayā brahmanvimarśitam /
tatra te kathayiṣyāmi vṛttāṃtaṃ sumahātmanām
mānase sarasi sthitvā tapastīvramupeyuṣām /
japatāṃ siddhamaṃtrāṃśca dhyāyatāṃ harimīśvaram
munīnāṃ kāṃkṣatāṃ nityaṃ tasyā eva padāṃbujam /
ekasaptatisāhasraṃ saṃkhyātānāṃ mahaujasām
tatte'haṃ kathayāmyadya tadrahasyaṃ paraṃ vane
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śrīrādhākṛṣṇa-/
māhātmye ekasaptatitamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0