Padma Purana · Chapter 5.52

śeṣa uvāca/
caṃpakaṃ patitaṃ dṛṣṭvā surathaḥ kṣatriyo balī /
putraduḥkhaparītāṃgo jagāma syaṃdane sthitaḥ

kapīṃdramājuhāvātha surathaḥ kopasaṃyutaḥ /
niḥśvāsavegaṃ saṃmuṃcanmahābalasamanvitaḥ

āhvayānaṃ nṛpaṃ dṛṣṭvā nijaṃ vīraḥ kapīśvaraḥ /
jagāma taṃ mahāvīro mahāvegasamanvitaḥ

tamāgataṃ hanūmaṃtaṃ tṛṇīkurvaṃ tamudbhaṭān /
uvāca suratho rājā meghagaṃbhīrasusvaraḥ

suratha uvāca/
dhanyosi kapivarya tvaṃ mahābalaparākramaḥ /
yena rāmamahatkṛtyaṃ kṛtaṃ rākṣasake pure

tvaṃ rāmacaraṇasyāsi sevako bhaktisaṃyutaḥ /
tvayā vīreṇa matputraḥ pātitaścaṃpako balī

idānīṃ tvāṃ tu saṃbadhya gaṃtāsmi nagaremama /
yatnāttiṣṭha kapīśeśasatyamuktaṃ mayā smṛtam

iti bhāṣitamākarṇya surathasya kapīśvaraḥ /
uvāca dhīrayā vāṇyā raṇe vīraikabhūṣite

hanūmānuvāca/
tvaṃ rāmacaraṇasmārī vayaṃ rāmasya sevakāḥ /
badhnāsi cenmāṃ prasabhaṃ mocayiṣyati matprabhuḥ

kuru vīra bhavatsvāṃtasthitaṃ satyaṃ pratiśrutam /
rāmaṃ smaranvai duḥkhāṃtaṃ yāti vedā vadaṃtyadaḥ

śeṣa uvāca/
iti bruvaṃtaṃ surathaḥ praśasya pavanātmajam /
vivyādha bāṇairbahubhiḥ śitaiḥ śāṇena dāruṇaiḥ

tānmuktānagaṇayyātha bāṇāñchoṇitapātinaḥ /
kare jagrāha kodaṃḍaṃ sajyaṃ śarasamanvitam

gṛhītvā karayoścāpaṃ babhaṃja kupitaḥ kapiḥ /
cītkurvaṃstrāsayanvīrānnakhairdīrṇānsṛjanbhaṭān

tena bhagnaṃ dhanurdṛṣṭvā svakīyaṃ guṇasaṃyutam /
aparaṃ dhanurādatta mahadguṇaviśobhitam

taccāpi jagṛhe roṣātkapiścāpaṃ babhaṃja tat /
anyaccāpaṃ samādatta tadbabhaṃja mahābalaḥ

tasmiṃścāpe prabhagne'pi so'nyaddhanurupādadat /
sopi cāpaṃ babhaṃjāśu mahāvegasamanvitaḥ

evaṃ rājñastu cāpānāmaśītirvidalīkṛtā /
kṣaṇe kṣaṇe mahāroṣātkurvannādānanekadhā

tadātyaṃtaṃ prakupitaḥ śaktimugrāmathādade /
śaktyā sa tāḍito vīraḥ papāta kṣaṇamutsukaḥ

utthāya syaṃdanaṃ rājño jagrāha kupito bhṛśam /
uḍḍīnastaṃ gṛhītvā tu samudramativegataḥ

tamuḍḍīnaṃ samālakṣya surathaḥ paravīrahā /
tāḍayāmāsa parighairhṛdi mārutimudyatam

muktastena ratho dūrāccūrṇībhūto'bhavatkṣaṇāt /
so'nyarathaṃ samāruhya yayau vegātsamīrajam

hanūmāṃstadrathaṃ pucche saṃveṣṭya pradhanāṃgaṇe /
hayasārathisaṃyuktaṃ babhaṃja sapatākinam

anyaṃ rathaṃ samāsthāya yayau rājā mahābalaḥ /
babhaṃja taṃ rathaṃ vegānmārutiḥ kupitāṃgakaḥ

bhagnaṃ taṃ syaṃdanaṃ vīkṣya suratho'nyasamāśritaḥ /
bhagnaḥ sa tena sahasā hayasārathisaṃyutaḥ

evamekonapaṃcāśadrathā bhagnā hanūmatā /
tatkarma vīkṣya rājāpi visismāya sasainikaḥ

kupitaḥ prāha kīśeṃdraṃ dhanyosi pavanātmaja /
parākramannidaṃ karma na kartā na kariṣyati

kṣaṇamekaṃ pratīkṣasva yāvatsajyaṃ dhanustvaham /
karomi pavanodbhūta rāmapādābjaṣaṭpada

ityuktvā cāpamāttajyaṃ kṛtvā roṣapariplutaḥ /
astraṃ pāśupataṃ nāma saṃdadhe śara ulbaṇe

tato bhūtāśca vetālāḥ piśācā yoginīmukhāḥ /
prādurbabhūvuḥ sahasā bhīṣayaṃtaḥ samīrajam

kapiḥ pāśupatairastrairbaddho lokairabhīkṣitaḥ /
hāheti ca vadaṃtyete yāvattāvatsamīrajaḥ

smṛtvā rāmaṃ svamanasā troṭayāmāsa tatkṣaṇāt /
sa muktagātraḥ sahasā yuyudhe surathaṃ nṛpam

taṃ muktagātraṃ saṃvīkṣya surathaḥ paramāstravit /
mahābalaṃ manyamāno brāhmamastraṃ samādade

mārutirbrāhmamastraṃ tu nijagāla hasanbalī /
tannigīrṇaṃ nṛpo dṛṣṭvā rāmaṃ sasmāra bhūmipaḥ

smṛtvā dāśarathiṃ rāmaṃ rāmāstraṃ svaśarāsane /
saṃdhāya taṃ jagādedaṃ baddhosi kapipuṃgava

śrutvā tatprakramedyāvattāvadbaddho raṇāṃgaṇe /
rājñā rāmāstrato vīro hanūmānrāmasevakaḥ

uvāca bhūpaṃ hanumānkiṃkaromi mahībhuja /
matsvāmyastreṇa saṃbaddho nānyena prākṛtena vai

tanmānayāmibhūpālanayasvasvapuraṃprati /
mocayiṣyati matsvāmī āgatya sa dayānidhiḥ

baddhe samīraje kruddhaḥ puṣkalo bhūmipaṃ yayau /
taṃ puṣkalaṃ samāyāṃtaṃ vivyādha vasubhiḥ śaraiḥ

anekabāṇasāhasrairnijaghāna nṛpaṃ balī /
rājñāneke śarāstasya cchinnāḥ pradhanamaṃḍale

evaṃ samarasaṃkruddhe surathe puṣkale tathā /
bāṇairvyāptaṃ jagatsarvaṃ sthāsnubhūyaścariṣṇu ca

teṣāṃ raṇodyamaṃ vīkṣya mumuhuḥ surasainikāḥ /
mānavānāṃ tu kā vārtā kṣaṇāttrāsaṃ samīyuṣām

astrapratyastravigamairmahāmaṃtraparistutaiḥ /
babhūva tumulaṃ yuddhaṃ vīrāṇāṃ romaharṣaṇam

tadā prakupito rājā nārācaṃ tu samādade /
chinnaḥ sa tu krudhā muktairvatsadaṃtaiḥ sabhārataiḥ

chinne tasmiñchare rājā kopādanyaṃ samādade /
chinatti yāvatsa śaraṃ tāvallagno hṛdi kṣataḥ

mūrcchāṃ prāpa mahātejāḥ puṣkalo mahadadbhutam /
yuddhaṃ vidhāya sumahadrājñā saha mahāmatiḥ

puṣkale patite rājā śatrughnaḥ śatrutāpanaḥ /
surathaṃ prati saṃkruddho jagāma syaṃdanasthitaḥ

uvāca surathaṃ bhūpaṃ rāmabhrātā mahābalaḥ /
tvayā mahatkṛtaṃ karma yadbaddhaḥ pavanātmajaḥ

puṣkalo'pi mahāvīrastathānye mama sainikāḥ /
pātitāḥ pradhane ghore mahābalaparākramāḥ

idānīṃ tiṣṭha madvīrānpātayitvā raṇāṃgaṇe /
kutra yāsyasi bhūmīśa sahasva mama sāyakān

itthamāśrutya vīrasya bhāṣitaṃ suratho balī /
jagāda rāmapādābjaṃ dadhaccetasi śobhanam

mayā te pātitāḥ saṃkhye vīrā mārutajonmukhāḥ /
idānīṃ pātayiṣyāmi tvāmapi pradhanāṃgaṇe

smarasva rāmaṃ yo vīraḥ svamāgatya prarakṣati /
anyathā jīvitaṃ nāsti matpuraḥ śatrutāpana

ityuktvā bāṇasāhasraistaṃ jaghāna mahīpatiḥ /
śatrughnaṃ śarasaṃghātapaṃjare nyadadhātparam

śatrughnaḥ śarasaṃghātaṃ muṃcaṃtaṃ vahnidaivatam /
astraṃ mumoca dāhārthaṃ śarāṇāṃ nataparvaṇām

tadastraṃ muktamālokya rājā vai suratho mahān /
vāruṇāstreṇa śamayanvivyādha śarakoṭibhiḥ

tadā tadyoginīdattamastraṃ dhanuṣi saṃdadhe /
mohanaṃ sarvavīrāṇāṃ nidrāprāpakamadbhutam

tanmohanaṃ mahāstraṃ sa vīkṣya rājā hariṃsmaran /
jagāda śatrughnamayaṃ sarvaśastrāstrakovidaḥ

mohitasya mama śrīmadrāmasya smaraṇena ha /
nānyanmohanamābhāti mamāpi bhayatāpadam

ityuktavati vīre tu mumoca sa mahāstrakam /
tena bāṇena saṃchinnaṃ papāta raṇamaṃḍale

tanmohanaṃ mahāstraṃ tu niṣphalaṃ vīkṣya bhūmipe /
atyaṃtaṃ vismayaṃ prāpya bāṇaṃ dhanuṣi saṃdadhe

lavaṇo yena nihato mahāsuravimardanaḥ /
taṃ bāṇaṃ cāpa ādhatta ghoraṃ kāntyānalaprabham

taṃ vīkṣya rājā provāca bāṇo'yamasatāṃ hṛdi /
lagate rāmabhaktasya saṃmukhe'pi na bhātyasau

ityevaṃ bhāṣamāṇaṃ tu bāṇenānena śatruhā /
vivyādha hṛdaye kṣipraṃ vahnijvālāsamaprabham

tena bāṇena duḥkhārto mahāpīḍāsamanvitaḥ /
rathopasthe kṣaṇaṃ mūrcchāmavāpa paratāpanaḥ

sa kṣaṇāttāṃ vyathāṃ tīrtvā jagāda ripumagrataḥ /
sahasvaikaṃ prahāraṃ me kutra yāsi mamāgrataḥ

evamuktvā mahāsaṃkhye bāṇamādhatta sāyake /
jvālāmālāparītāṃgaṃ svarṇapuṃkhasamanvitam

sa bāṇo dhanuṣo muktaḥ śatrughnena pathisthitaḥ /
chinno'pyagraphalenāśu hṛdaye samapadyata

tena bāṇena saṃmūrchya papāta syaṃdanopari /
tato hāhākṛtaṃ sainyaṃ bhagnaṃ sarvaṃ parādravat

suratho jayamāpede saṃgrāme rāmasevakaḥ /
daśavīrā daśasutairmūrcchitāḥ patitāḥ kvacit

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṇḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe surathavijayonāma dvipaṃcāśattamo'dhyāyaḥ