Padma Purana · Chapter 5.34

śeṣa uvāca/
rathaiḥ sadaśvaiḥ śobhāḍhyaiḥ sarvaśastrāstrapūritaiḥ /
nānāratnasamāyuktairyayuste rākṣasādhamam

tāndṛṣṭvā kāmage yāne sthitaḥ provāca rākṣasaḥ /
meghagaṃbhīrayā vācā tarjayanniva bhūriśaḥ

māyāṃ tu subhaṭā yoddhuṃ gacchaṃtu nijamaṃdiram /
mā tyajaṃtu svakānprāṇānna mokṣye vājinaṃ varam

vidyunmālīti vikhyāto rāvaṇasya suhṛtsakhā /
matsakhyuḥ pretabhūtasya niṣkṛtiṃ kartumeyivān

kvāsau rāmo ya āhatya sakhāyaṃ rāvaṇaṃ gataḥ /
tasya bhrātāpi kutrāste sarvaśūraśiromaṇiḥ

taṃ hatvā niṣkṛtiṃ tasya prāpsye rāmasya cānujam /
pibanrudhiramudbhūtaṃ kaṃṭhanālasya budbudaiḥ

iti vākyaṃ samākarṇya yodhānāṃ pravarottamaḥ /
puṣkalo nijagādainaṃ vīryaśauryasamanvitam

puṣkala uvāca/
vikatthanaṃ na kurvaṃti saṃgrāme subhaṭā narāḥ /
parākramaṃ darśayaṃti nijaśastrāstravarṣaṇaiḥ

rāvaṇo nihato yena sasuhṛtsvajanairvṛtaḥ /
tasya vājinamāhṛtya kutra gaṃtāsi durmada

patiṣyasi tvaṃ śatrughnabāṇaiḥ kodaṃḍanirgataiḥ /
tvāmatsyaṃti śivā bhūmau patitaṃ prāṇavarjitam

mā garja duṣṭa rāmasya sevake mayi saṃsthite /
garjaṃti subhaṭā yuddhe śatruṃ jitvā mahodayāt

śeṣa uvāca/
evaṃ bruvaṃtaṃ taṃ vīraṃ puṣkalaṃ raṇadurmadam /
jaghāna śaktyā subhṛśaṃ hṛdi rākṣasasattamaḥ

āyāṃtīṃ tāṃ mahāśaktimāyasīṃ kāṃcanāśritām /
ciccheda tribhiratyugraiḥ śitairbāṇaiḥ sa puṣkalaḥ

sā tridhā hyapatadbhūmau viśikhairniṣprabhīkṛtā /
pataṃtī virarājāsau viṣṇoḥ śaktitrayīva kim

tāṃ chinnāṃ śaktikāṃ dṛṣṭvā rākṣasaḥ paratāpanaḥ /
jagrāha śūlaṃ tarasā triśikhaṃ lohanirmitam

tīkṣṇāgraṃ jvalanaprakhyaṃ rākṣaseṃdro vyamocayat /
āyāṃtaṃ tilaśaścakre bāṇaiḥ puṣkalasaṃjñitaḥ

chittvā triśūlaṃ tarasā rāghavasya hi sevakaḥ /
puṣkalaścāpa ādhatta bāṇāṃstīkṣṇānmanojavān

te bāṇā hṛdi tasyāśu lagnā rāgaṃ batāsṛjan /
vaiṣṇavasya yathā svāṃte guṇā viṣṇormanoharāḥ

tadbāṇavedhaduḥkhārto vidyunmālī sudurmadaḥ /
jagrāha mudgaraṃ ghoraṃ puṣkalaṃ haṃtumudyataḥ

mudgaraḥ prahitastena vidyunmālyabhidhena hi /
hṛdi lagnosṛjacchīghraṃ kaśmalaṃ tadakārayat

mudgaraprahato vīraḥ kaṃpamānaḥ savepathuḥ /
papāta syaṃdanopasthe puṣkalaḥ śatrutāpanaḥ

ugradaṃṣṭro'tha tadbhrātā lakṣmīnidhimayodhayat /
śastrāstrairbahudhā muktairvīraprāṇahṛtiṃkaraiḥ

puṣkalastatkṣaṇātprāpya saṃjñāṃ rākṣasamabravīt /
dhanyosi rākṣasaśreṣṭha mahīyāṃste parākramaḥ

paśyedānīṃ mamāpyuccaiḥ pratijñāṃ śūramānitām /
vimānātpātayāmyadya bhūmau tvāṃ śitasāyakaiḥ

ityuktvā niśitaṃ bāṇaṃ samagṛhṇāddurāsadam /
jvalaṃtamagnitejaskaṃ mahaudāryasamanvitam

sa yāvattatpratīkartuṃ vidhatte svaparākramam /
tāvaddhṛdigato'tyugrastīkṣṇadhāraḥ sasāyakaḥ

tena bāṇena vibhrāṃto bhramaccittaḥ sa rākṣasaḥ /
papāta kāmagopasthādbhūmau vigatacetanaḥ

ugradaṃṣṭreṇa vai dṛṣṭaḥ patamāno nijāgrajaḥ /
gṛhītvā taṃ vimānāṃtarnināya ripuśaṃkitaḥ

prāha cāriṃ mahāroṣātpuṣkalaṃ balināṃ varam /
madbhrātaraṃ pātayitvā kutra yāsyasi durmate

māṃ vai yudhi vinirjitya gaṃtāsi jayamuttamam /
sthite mayi tava svāṃte jayāśā vinivartya tām

evaṃ bruvaṃtaṃ tarasā jaghāna daśabhiḥ śaraiḥ /
hṛdaye tasya duṣṭasya roṣapūritalocanaḥ

sa tāḍito daśaśaraiḥ puṣkalena mahātmanā /
cukrodha hṛdi durbuddhistaṃ haṃtumupacakrame

daṃtānniṣpiṣya sakrodho muṣṭimudyamya cāhanat /
vyanadadvajranirghātapātaśaṃkāṃ sṛjanhṛdi

muṣṭinābhihato vīraḥ puṣkalaḥ paramāstravit /
nākaṃpata viniṣpeṣaṃ vāṃchaṃstasya durātmanaḥ

vatsadaṃtānmahātīkṣṇānmumoca hṛdi sāyakān /
tairbāṇairvyathito daityastriśūlaṃ tu samādade

jājvalyamānaṃ triśikhaṃ jvālāmālātibhīṣaṇam /
lagnaṃ hṛdi mahāvīra puṣkalasya tu dāruṇam

mūrcchitastena śūlena nihato dhanvisattamaḥ /
kaśmalaṃ paramaṃ prāptaḥ papāta syaṃdanopari

mūrcchāṃ prāptaṃ tamājñāya hanūmānpavanātmajaḥ /
kopavyākulitasvāṃto babhāṣe taṃ tu rākṣasam

kutra gacchasi durbuddhe mayi yoddhari saṃsthite /
tvāṃ hanmi caraṇāghātairvājihartāramāgatam

evamuktvā mahādaityāñjaghāna parasainikān /
vimānasthānnakhāgreṇa dārayannabhasi sthitaḥ

lāṃgūlenāhatāḥ kecitkecitpādatalā hatāḥ /
bāhubhyāṃ dāritāḥ kecitpavanasya tanūbhuvā

naśyaṃti kecinnihatāḥ kecinmūrcchaṃti saṃhatāḥ /
palāyaṃte padāghātabhayapīḍāhatāstataḥ

aneke nihatāstatra rākṣasāścātidāruṇāḥ /
chinnā bhinnā dvidhā jātāḥ pavanasya sutena vai

kāmagaṃtuvimānaṃ tadbhinnaprākāratoraṇam /
hāhā kurvadbhirasuraiḥ samaṃtātparivāritam

hanūmati mahāśūre kṣaṇaṃ bhūmau kṣaṇaṃ divi /
itastataḥ pradṛśyeta kāmayānaṃ durāsadam

yatrayatra vimānaṃ tattatratatra samīrajaḥ /
praharanneva dṛśyeta kāmarūpadharaḥ kapiḥ

evaṃ tadākulībhūte vimānasthe mahājane /
ugradaṃṣṭrastu daityeṃdro hanūmaṃtamupeyivān

kape tvayā mahatkarma kṛtaṃ yadbhaṭapātanam /
kṣaṇaṃ tiṣṭhasi cetkurve tava prāṇaviyojanam

evamuktvā hanūmaṃtaṃ prajaghāna sa durmatiḥ /
triśūlena sutīkṣṇena jvalatpāvakakāṃtinā

tadāgataṃ triśūlaṃ ca mukhe jagrāha vīryavān /
cūrṇayāmāsa sakalaṃ sarvalohavinirmitam

cūrṇayitvā triśūlaṃ tadāyasaṃ daityamocitam /
jaghāna taṃ capeṭābhirbahvībhirhanumānbalī

sa āhataḥ kapīndreṇa capeṭābhiritastataḥ /
vyathito vyasṛjanmāyāṃ sarvalokabhayaṃkarīm

tadā tamobhavattīvraṃ yatra ko vā na lakṣyate /
yatra svīyo na pārakyo vidāmāsa janānbahūn

śilāḥ parvataśṛṃgābhāḥ pataṃti subhaṭopari /
tābhirhatāstu te sarve vyākulā atha jajñire

vidyuto vilasaṃtyatra garjaṃti jaladā ghanam /
varṣaṃti pūyarudhiraṃ muṃcaṃti samalaṃ jalam

ākāśātpatamānāni kabaṃdhāni bahūni ca /
dṛśyaṃte chinnaśīrṣāṇi sakuṃḍalayutāni ca

nagnā virūpāḥ subhṛśaṃ kīrṇakeśāḥ sudurmukhāḥ /
dṛśyaṃte sarvato daityā dāruṇā bhayakāriṇaḥ

tadā vyākulitā lokāḥ parasparabhayākulāḥ /
palāyanaparā jātā mahotpātamamaṃsata

tadā śatrughna āyāto rathe sthitvā mahāyaśāḥ /
śrīrāmasmaraṇaṃ kṛtvā cāpe saṃdhāya sāyakān

tāṃ māyāṃ sa vidhūyātha mohanāstreṇa vīryavān /
śaradhārāḥ kiranvyomni vavarṣa samaresuram

tadādiśaḥ prasedustā ravistvapariveṣavān /
meghā yathāgataṃ yātā vidyutaḥ śāṃtimāgatāḥ

tadā vimānaṃ purato dṛśyate rākṣasairyutam /
chiṃdhi bhiṃdhīti bhāṣābhirvyākulaṃ sutarāṃ mahat

bāṇāśca śatasāhasrāḥ svarṇapuṃkhaiśca śobhitāḥ /
peturvimāne nabhasi sthite kāmagame muhuḥ

tadā bhagnaṃ vimānaṃ hi dṛśyate na taduccakaiḥ /
svapurī khaṇḍamekatra bhagnāṃgamiva bhūtale

tadā prakupito daityo bāṇāndhanuṣi saṃdadhe /
tairbāṇairvikiranrāmabhrātaraṃ cābhigarjitaḥ

te bāṇāḥ śataśastasya lagnā vapuṣi bhūriśaḥ /
śobhāmāpuḥ śoṇitaughānvahaṃtastīkṣṇavaktriṇaḥ

śatrughnaḥ parayā śaktyā saṃyukto vāyudaivatam /
astraṃ dhanuṣi cādhatta rākṣasānāṃ prakampanam

tenāstreṇa vimānātkhātpatanto muktamūrdhajāḥ /
dṛśyaṃte bhūtavetālasaṃghā iva nabhaścarāḥ

tadastraṃ raghunāthasya bhrātrā muktaṃ vilokya saḥ /
astraṃ ca pāśupatyaṃ sa cāpe dhāddanujātmajaḥ

tataḥ pravṛttā vetālā bhūtāḥ pretaniśācarāḥ /
kapālakartarīyuktāḥ pibantaḥ śoṇitaṃ bahu

te vai śatrughnavīrāṇāṃ rudhirāṇi papurmudā /
jīvatāmapi durvārāḥ kartarīpāṇiśobhitāḥ

tadastraṃ vyāpnuvaddṛṣṭvā sarvavīraprabhaṃjanam /
mumoca tannirāsāya cāstraṃ nārāyaṇābhidham

nārāyaṇāstraṃ tānsarvānvārayāmāsa tatkṣaṇāt /
te sarve vilayaṃ prāpurniśācarapraṇoditāḥ

tadā kruddho niśācārī vidyunmālī samādade /
triśūlaṃ niśitaṃ ghoraṃ śatrughnaṃ haṃtumulbaṇam

śūlahastaṃ samāyāṃtaṃ vidyunmālinamāhave /
sāyakaiḥ prāharattasya bhuje tvardhaśaśiprabhaiḥ

tairbāṇaiśchinnahastaḥ sa śirasā haṃtumudyataḥ /
hatosi yāhi śatrughna kastvāṃ trātā bhaviṣyati

iti bruvāṇaṃ tarasā ciccheda śitasāyakaiḥ /
mastakaṃ tasya balinaḥ śūrasya saha kuṃḍalam

taṃ chinnaśirasaṃ dṛṣṭvā ugradaṃṣṭraḥ pratāpavān /
muṣṭinā haṃtumārebhe śatrughnaṃ śūrasevitam

śatrughnastu kṣurapreṇa sāyakenācchinacchiraḥ /
pradhāvato raṇe vīrānsarvaśastrāstrakovidān

hataśeṣā yayuḥ sarve rākṣasā nāthavarjitāḥ /
śatrughnaṃ praṇipatyātha dadurvājinamāhṛtam

tato vīṇāninādāśca śaṃkhanādāḥ samaṃtataḥ /
śrūyaṃte śūravīrāṇāṃ jayanādā manoharāḥ

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe vidyunmālināmarākṣasaparājayonāma catustriṃśattamo'dhyāyaḥ