Padma Purana · Chapter 5.20

sumatiruvāca/
atha prayāte bhūpāle sarvalokasamanvite /
mahābhāgairvaiṣṇavaiśca gāyakaiḥ kṛṣṇakīrtanam

śuśrāvāsau mahārājo mārge goviṃdakīrtanam /
jaya mādhava bhaktānāṃ śaraṇya puruṣottama

mārge tīrthānyanekāni kurvanpaśyanmahodayam /
tāpasabrāhmaṇātteṣāṃ mahimānamathā śṛṇot

vicitraviṣṇuvārtābhirvinoditamanā nṛpaḥ /
mārgemārge mahāviṣṇuṃ gāpayāmāsa gāyakān

dīnāṃdhakṛpaṇānāṃ ca paṃgūnāṃ vāsanocitam /
dānaṃ dadau mahārājo buddhimānvijiteṃdriyaḥ

anekatīrthavirajamātmānaṃ bhavyatāṃ gatam /
kurvanyayau svīyalokairharidhyānaparāyaṇaḥ

nṛpo gacchandadarśāgre nadīṃ pāpapraṇāśinīm /
cakrāṃkitagrāvayutāṃ munimānasa nirmalām

anekamunivṛṃdānāṃ bahuśreṇivirājitām /
sārasādipatatrīṇāṃ kūjitairupaśobhitām

dṛṣṭvā papraccha viprāgryaṃ tāpasaṃ dharmakovidam /
anekatīrthamāhātmya viśeṣajñānajṛṃbhitam

svāminkeyaṃ nadī puṇyā munivṛndaniṣevitā /
karoti mama cittasya pramodabharanirbharam

iti śrutvā vacastasya rājarājasya dhīmataḥ /
vaktuṃ pracakrame vidvāṃstīrthamāhātmyamuttamam

brāhmaṇa uvāca/
gaṃḍakīyaṃ nadī rājansurāsuraniṣevitā /
puṇyodakaparīvāha hatapātakasaṃcayā

darśanānmānasaṃ pāpaṃ sparśanātkarmajaṃ dahet /
vācikaṃ svīya toyasya pānataḥ pāpasaṃcayam

purā dṛṣṭvā prajānāthaḥ prajāḥ sarvā vipāvanīḥ /
svagaṃḍavipruṣoneka pāpaghnīṃ sṛṣṭavānimām

enāṃ nadīṃ ye puṇyodāṃ spṛśaṃti sutaraṃgiṇīm /
te garbhabhājo naiva syurapi pāpakṛto narāḥ

asyāṃ bhavā ye cāśmānaścakracihnairalaṃkṛtāḥ /
te sākṣādbhagavaṃto hi svasvarūpadharāḥ parāḥ

śilāṃ saṃpūjayedyastu nityaṃ cakrayutāṃ naraḥ /
na jātu sa jananyā vai jaṭharaṃ samupāviśet

pūjayedyo naro dhīmāñchālagrāmaśilāṃ varām /
tenācāravatā bhāvyaṃ daṃbhalobhaviyoginā

paradāra paradravyavimukhena nareṇa hi /
pūjanīyaḥ prayatnena śālagrāmaḥ sacakrakaḥ

dvāravatyāṃ bhavaṃ cakraṃ śilā vai gaṃḍakībhavā /
puṃsāṃ kṣaṇāddharatyeva pāpaṃ janmaśatārjitam

api pāpasahasrāṇāṃ kartā tāvannaro bhavet /
śālagrāmaśilātoyaṃ pītvā pūto bhavetkṣaṇāt

brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdro vedapathi sthitaḥ /
śālagrāmaṃ pūjayitvā gṛhastho mokṣamāpnuyāt

na jātu citstriyā kāryaṃ śālagrāmasya pūjanam /
bhartṛhīnātha subhagā svargalokahitaiṣiṇī

mohātspṛṣṭvāpi mahilā janmaśīlaguṇānvitā /
hitvā puṇyasamūhaṃ sā satvaraṃ narakaṃ vrajet

strīpāṇimuktapuṣpāṇi śālagrāmaśilopari /
paveradhikapātāni vadaṃti brāhmaṇottamāḥ

caṃdanaṃ viṣasaṃkāśaṃ kusumaṃ vajrasaṃnibham /
naivedyaṃ kālakūṭābhaṃ bhavedbhagavataḥ kṛtam

tasmātsarvātmanā tyājyaṃ striyā sparśaḥ śilopari /
kurvatī yāti narakaṃ yāvadiṃdrāścaturdaśa

api pāpasamācāro brahmahatyāyuto'pi vā /
śālagrāmaśilātoyaṃ pītvā yāti parāṃ gatim

tulasīcaṃdanaṃ vāri śaṃkho ghaṃṭātha cakrakam /
śilā tāmrasya pātraṃ tu viṣṇornāmapadāmṛtam

padāmṛtaṃ tu navabhiḥ pāparāśipradāhakam /
vadaṃti munayaḥ śāṃtāḥ sarvaśāstrārthakovidāḥ

sarvatīrthaparisnānātsarvakratusamarcanāt /
puṇyaṃ bhavati yadrājanbiṃdau biṃdau tadadbhutam

śālagrāmaśilā yatra pūjyate puruṣottamaiḥ /
tatra yojanamātraṃ tu tīrthakoṭisamanvitam

śālagrāmāḥ samāḥ pūjyāḥ sameṣu dvitayaṃ nahi /
viṣamā eva saṃpūjyā viṣameṣu trayaṃ nahi

dvārāvatī bhavaṃ cakraṃ tathā vai gaṃḍakībhavam /
ubhayoḥ saṃgamo yatra tatra gaṃgā samudragā

rūkṣāḥ kurvaṃti puruṣā nāyuḥ śrībalavarjitān /
tasmātsnigdhā manohāri rūpiṇyo dadati śriyam

āyuṣkāmo naro yastu dhanakāmo hi yaḥ pumān /
pūjayansarvamāpnoti pāralaukikamaihikam

prāṇāṃtakāle puṃsastu bhavedbhāgyavato nṛpa /
vāci nāma hareḥ puṇyaṃ śilā hṛdi tadaṃtike

gacchatsu prāṇamārgeṣu yasya viśraṃbhato'pi cet /
śālagrāmaśilā sphūrtistasya muktirna saṃśayaḥ

purā bhagavatā proktamaṃbarīṣāya dhīmate /
brāhmaṇā nyāsinaḥ snigdhāḥ śālagrāmaśilāstathā

svarūpatritayaṃ mahyametaddhi kṣitimaṃḍale /
pāpināṃ pāpanirhāraṃ kartuṃ dhṛtamudaṃ ca tā

niṃdaṃti pāpino ye vā śālagrāmaśilāṃ sakṛt /
kuṃbhīpāke pacaṃtyāśu yāvadābhūtasaṃplavam

pūjāṃ samudyataṃ kartuṃ yo vārayati mūḍhadhīḥ /
tasya mātāpitābaṃdhuvargā narakabhāginaḥ

yo vā kathayati preṣṭhaṃ śālagrāmārcanaṃ kuru /
sakṛtārtho nayatyāśu vaikuṃṭhaṃ svasya pūrvajān

atraivodāharaṃtīmamitihāsaṃ purātanam /
munayo vītarāgāśca kāmakrodhavivarjitāḥ

purā kīkaṭasaṃjñe vai deśe dharmavivarjite /
āsītpulkasajātīyo naraḥ śabarasaṃjñitaḥ

nityaṃ jaṃtuvadhodyuktaḥ śarāsanadharo muhuḥ /
tīrthaṃ prati yiyāsūnāṃ balāddharati jīvitam

anekaprāṇihatyākṛtparasve nirataḥ sadā /
sadā rāgādisaṃyuktaḥ kāmakrodhādisaṃyutaḥ

vicaratyaniśaṃ bhīme vane prāṇivadhaṃkaraḥ /
viṣasaṃsaktabāṇāgra rūḍhacāpaguṇoddhuraḥ

saikadā paryaṭanvyādhaḥ prāṇimātrabhayaṃkaraḥ /
kālaṃ prāptaṃ na jānāti samīpe'pyugramānasaḥ

yamadūtāstu saṃprāptāḥ pāśamudgarapāṇayaḥ /
tāmrakeśā dīrghanakhā laṃbadaṃṣṭrā bhayānakāḥ

śyāmā lohasyanigaḍānbibhrato mohakārakāḥ /
badhnaṃtu pāpinaṃ hyenaṃ prāṇimātrabhayaṃkaram

kadācinmanasā nāyaṃ prāṇimātropakārakaḥ /
paradāra paradravya paradrohaparāyaṇaḥ

etasya jihvāṃ mahatīmahaṃ niṣkāsayāmyataḥ /
eko vadati caitasya cakṣurutpāṭayāmyaham

eko vadati caitasya karau kṛṃtāmi pāpinaḥ /
anyo vadatyahaṃ karṇau kartayāmi durātmanaḥ

evaṃ vadaṃtaḥ subhṛśaṃ dantairdantanipīḍakāḥ /
āgatya taṃ durātmānaṃ sāyudhāstasthurunmadāḥ

eko dūtastadā sarparūpaṃ dhṛtvādaśatpade /
sa daṣṭamātraḥ sahasā gatāsuḥ paryajāyata

tadā taṃ lohapāśena baddhvā te yamakiṃkarāḥ /
kaśābhistāḍayāmāsurmudgaraiḥ prāharankrudhā

aho duṣṭa durātmaṃstvaṃ kadācinnācaraḥ śubham /
manasāpi yatastvāṃ vai kṣepsyāmo rauraveṣu ca

tvaṅmāṃsaṃ vāyasā raudrā bhakṣayiṣyaṃti vai krudhā /
ājanmatastu bhavatā na kṛtaṃ harisevanam

tvayā kalatraputrādyā drohaṃ kṛtvā supoṣitāḥ /
na kadācitsmṛto devaḥ pāpahārī janārdanaḥ

tasmāttvāṃ lohaśaṃkau vā kuṃbhīpāke ca raurave /
dharmarājājñayā sarve neṣyāmo bahutāḍanaiḥ

evamuktvā yadānetuṃ samaicchanyamakiṃkarāḥ /
tāvatprāpto mahāviṣṇucaraṇābjaparāyaṇaḥ

yamadūtāstadā dṛṣṭā vaiṣṇavena mahātmanā /
pāśamudgaradaṃḍādiduṣṭāyudhadharā gaṇāḥ

pulkasaṃ lohanigaḍairbaddhvā yātuṃ samudyatāḥ /
bandha bandha grasacchindhi bhindhi bhindhīti vādinaḥ

tadā kṛpālustaṃ prekṣya padmanābhaparāyaṇaḥ /
atyaṃtakṛpayāyuktaṃ cetastatra tadākarot

asau mahāduṣṭa pīḍāṃ mā yātu mama sannidhau /
mocayāmyahamadyaiva yamadūtebhya eva ca

iti kṛtvā matiṃ tasminkṛpāyukto munīśvaraḥ /
śālagrāmaśilāṃ haste gṛhītvāsya gatoṃ'tike

tasya pādodakaṃ puṇyaṃ tulasīdalamiśritam /
mukhe vinikṣipankarṇe rāmanāma jajāpa ha

tulasīṃ mastake tasya dhārayāmāsa vaiṣṇavaḥ /
śilāṃ hṛdi mahāviṣṇordhṛtvā prāha sa vaiṣṇavaḥ

gacchaṃtu yamadūtā vai yātanāsu parāyaṇāḥ /
śālagrāmaśilāsparśo dahatātpātakaṃ mahat

ityuktavati tasminvai gaṇā viṣṇormahādbhutāḥ /
āyayustasya savidhe śilāsparśādgatāṃhasaḥ

pītavastrāḥ śaṃkhacakragadāpadmavirājitāḥ /
āgatya mocayāmāsurlohapāśāddurāsadāt

mocayitvā mahāpāpakārakaṃ pulkasaṃ naram /
ūcuḥ kimarthaṃ baddho'yaṃ vaiṣṇavaḥ pūjyadehabhṛt

kasyājñākārakā yūyaṃ yadadharmaprakārakāḥ /
muṃcaṃtu vaiṣṇavaṃ tvenaṃ kimarthaṃ vidhṛto hyayam

iti vākyaṃ samākarṇya jagaduryamakiṃkarāḥ /
dharmarājājñayā prāptā netuṃ pāpinamudyatāḥ

nāsau kadācinmanasā prāṇimātropakārakaḥ /
prāṇihatyā mahāpāpakārī duṣṭaśarīrabhṛt

nṝnbahūṃstīrthayātrāyāṃ gacchato'sau vyaluṃṭhayat /
paradārarato nityaṃ sarvapāpādhikārakaḥ

tasmānnetuṃ vayaṃ prāptāḥ pāpinaṃ pulkasaṃ naram /
bhavadbhirmocitaḥ kasmādakasmādāgatairbhaṭaiḥ

viṣṇudūtā ūcuḥ/
brahmahatyādikaṃ pāpaṃ prāṇikoṭivadhodbhavam /
śālagrāmaśilāsparśaḥ sarvaṃ dahati tatkṣaṇāt

rāmeti nāma yacchrotre viśraṃbhādāgataṃ yadi /
karoti pāpasaṃdāhaṃ tūlaṃ vahnikaṇo yathā

tulasī mastake yasya śilā hṛdi manoharā /
mukhe karṇe'thavā rāma nāma muktastadaiva saḥ

tasmādanena tulasī mastake vidhṛtā purā /
śrāvitaṃ rāmanāmāśu śilā hṛdi sudhāritā

tasmātpāpasamūho'sya dagdhaḥ puṇyakalevaraḥ /
yāsyate paramaṃ sthānaṃ pāpināṃ yatsudurllabham

varṣāyutaṃ tatra bhuktvā bhogānsarvamanoharān /
bhārate janma saṃprāpya samārādhya jagadgurum

prāpsyate paramaṃ sthānaṃ surāsurasudurllabham /
na jñāto mahimā samyakchilāyāḥ parameṣṭhinaḥ

dṛṣṭā spṛṣṭārcitā vāpi sarvapāpaharā kṣaṇāt /
ityuktvā viratāḥ sarve mahāviṣṇorgaṇā mudā

yāmyāste kiṃkarā rājñe kathayāmāsuradbhutam /
vaiṣṇavo harṣamāpede raghunāthaparāyaṇaḥ

mukto'sau yamapāśācca gamiṣyati paraṃ padam /
tadājagāma vimalaṃ kiṃkiṇījālamaṃḍitam

vimānaṃ devalokāttu manohāri mahādbhutam /
tatrāruhya gataḥ svargaṃ mahāpuṇyairniṣevitam

bhogānbhuktvā sa vipulānājagāma mahītalam /
kāśyāṃ janma samāsādya śucivāḍavasatkule

ārādhya jagatāmīśaṃ gatavānparamaṃ padam /
sa pāpī sādhusaṃgatyā śālagrāmaśilāṃ spṛśan

mahāpīḍāvinirmukto gatavānparamaṃ padam /
mayā te'bhihitaṃ rājangaṃḍakīcaritaṃ mahat

śrutvā vimucyate pāpairbhuktiṃ muktiṃ ca viṃdati

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe rāmāśvamedhe śeṣavātsyāyanasaṃvāde gaṃḍakīmāhātmyaṃnāma viṃśo'dhyāyaḥ