Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 5.104

5.104.1

ṛṣaya ūcuḥ -
bhūyo vada mahābhāga rāmacāritramadbhutam /
rāmamāhātmyasarvasvaṃ bhaktānāṃ prītidāyakam

5.104.2

sūta uvāca-
aśvamedhaṃ kratuvaraṃ kṛtvā dāśarathiryathā

5.104.3

pravṛtto lokakṛtyeṣu śāstrakṛtyeṣu kovidaḥ /
ayodhyāṃ gaṃtukāmena śaṃkareṇa mahātmanā

5.104.4

pārvatyā saha devena uṣitaḥ sarayūtaṭe /
munayastaṃ samabhyetya śaṃkaraṃ viśvarūpiṇam

5.104.5

kaśyapādyā mahātmānaḥ papracchuramitaujasam /
svāgataṃ te muniśreṣṭha sabhāryaḥ kuta āgataḥ

5.104.6

kimāgamanakṛtyaṃ te kaṃ deśaṃ gaṃtumudyataḥ /
śaṃkara uvāca-
ahaṃ śaṃbhuriti khyāto vipro himagiristhitaḥ

5.104.7

draṣṭuṃ ca rāghavaṃ gacche mama kāryaṃ mahattataḥ /
māmāhvayati rājāsau purāṇaśravaṇe rataḥ

5.104.8

āgacchaṃtu bhavaṃto'pi rāghavaḥ parituṣyati /
tataste munayaḥ śaṃbhuryayū rāmadidṛkṣayā

5.104.9

tānāgatānvasiṣṭhastu jñātvā rāmāya coktavān /
tataḥ satvaramutthāya niryayau sa purohitaḥ

5.104.10

arghyapādyādikaissarvānpūjayāmāsa tānṛṣīn /
gṛharājaṃ tataḥ sarvānprāveśayadariṃdamaḥ

5.104.11

pratyekamāsanaṃ datvā svāgatoktyāsanasthitān /
krameṇa raghuśārdūlaḥ pūjayāmāsa tānṛṣīn

5.104.12

vācā madhurayā prīṇannidamāhāsanasthitān /
śrīrāma uvāca-
adya me saphalaṃ janma prāptamadya tapaḥ phalam

5.104.13

adyābhyāsasya vidyānāṃ phalakālo'yamāgataḥ /
adya me pitarastuṣṭā rājyaṃ ca saphalaṃ mama

5.104.14

adya me saphalaṃ vṛttamadya me saphalaṃ śrutam /
evaṃ vadaṃtaṃ rājānaṃ brāhmaṇāḥ kaśyapādayaḥ

5.104.15

ūcuḥ priyataraṃ vākyaṃ rāmaṃ rājīvalocanam /
ṛṣaya ūcuḥ
ayaṃ śaṃbhurdvijaḥ prāptaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ

5.104.16

vedavedāṃgatattvajñaḥ sarvabhūtahite rataḥ /
kailāsavāsī satataṃ tapase kṛtaniścayaḥ

5.104.17

brahmaṇā brahmavarcaske tulyo brahmavidāṃ varaḥ /
hariṇā brahmavātsalye prasāde śaṃkaropamaḥ

5.104.18

evaṃvidho mahātejāḥ śaṃbhurbrāhmaṇapuṃgavaḥ /
aṣṭādaśapurāṇajño mīmāṃsā nyāyakovidaḥ

5.104.19

tvadbhāgyagauravādeva prāpto'yaṃ munisattamaḥ /
tvayāhūto munivaraḥ kailāsādāgataḥ prabho

5.104.20

ataḥ pṛccha mahābhāga purāṇākhyānamuttamam /
śrotukāmā vayaṃ prāptāstvāmadya raghunaṃdana

5.104.21

aṃtaṃ gatasya vedānāṃ sarvaśāstrārthavedinaḥ /
puṃso'śrutapurāṇasya na samyagyāti darśanam

5.104.22

sūta uvāca-
evamukto raghuśreṣṭho munibhistattvadarśibhiḥ /
praharṣamatulaṃ lebhe purāṇaśravaṇotsukaḥ

5.104.23

śrīrāma uvāca-
ligārcanaprakāraṃ ca liṃgamāhātmyameva ca /
maheśanāmamāhātmyaṃ pūjāmāhātmyameva ca

5.104.24

namaskārasya māhātmyaṃ dṛṣṭimāhātmyameva ca /
jaladānasya māhātmyaṃ dhūpadānasya sattama

5.104.25

dīpagaṃdhādidānasya puṣpamāhātmyameva ca /
nānākhyānetihāsānāṃ kathāṃ pāpapraṇāśinīm

5.104.26

dharmārthakāmamokṣāṃśca tadupāyāṃśca suvrata /
tatsarvaṃ śrotumicchāmi tvatto munivarottama

5.104.27

śaṃbhuruvāca-
rāmarāma mahābāho puṇyavānasi rāghava /
rājyāsaktasya te jātā purāṇaśravaṇe ratiḥ

5.104.28

syānmahatsevayā rāma puṇyatīrthaniṣevaṇāt /
sā jihvā yā śivaṃ gāyettaccittaṃ yattadarppitam

5.104.29

tāveva kevalau ślāghyau yau tatpūjākarau karau /
sujanmadehamatyarthaṃ tadevāśeṣajanmasu

5.104.30

yadevotpulakobhāsi hara nāmānukīrtanāt /
kṛtārtho'si mahārāja tatpraśnānugatā matiḥ

5.104.31

anaṃtaraṃ samājagmurjāṃghikāḥ satvaraśramāḥ /
tatkarātpatrikāṃ gṛhya papāṭha raghusattamaḥ

5.104.32

manasā'ciṃtayadrāmaḥ kathametadabhūditi /
rāmaṃ śaṃbhustadā prāha devyā brāhmaṇaveṣavān

5.104.33

kiṃ ciṃtayasi kākutstha muniṣvagre vasatsvapi /
tadvākyaṃ rāghavaḥ śrutvā papraccha munipuṃgavān

5.104.34

śrīrāmauvāca-
vibhīṣaṇaḥ kathamasau baddhaḥ śṛṃkhalayā nṛbhiḥ /
matsthāpitaṃ śivaṃ ligaṃ dṛṣṭvā rāmeśvaraṃ tvaho

5.104.35

drāviḍaiḥ kuṭilairduṣṭairātmanā tadvicāryatām /
vicārya munivaryāste neśāstajjñātumalpataḥ

5.104.36

na jānīma iti prāhū rāmaṃ rāmastadābravīt /
purāṇaṃ vīkṣya vidhinā tatsarvaṃ brūta sattamāḥ

5.104.37

bhavadajñānahetuśca vicāryastadanaṃtaram /
kiṃ kiṃ purāṇaṃ prekṣyaṃ syādvarjanīyaṃ tathaiva kim

5.104.38

praśastaḥ kīdṛśaḥ ślokastadanyaḥ kīdṛśo bhavet /
kīdṛśeṣu ca kāryeṣu kīdṛśaḥ pūjakastathā

5.104.39

pūjā ca kīdṛśairbhaktaiḥ kāryā nirṇayadarśane /
iti rāmasya vacanaṃ śrutvā te dvijasattamāḥ

5.104.40

pratyūcustaṃ raghuśreṣṭhaṃ ciṃtāvyākulamānasam /
na vaktāro varaṃ rāma vīkṣatāṃ tu purāṇavit

5.104.41

tacchrutvā rāghavaḥ śaṃbhuṃ papraccha vinayānvitaḥ /
sopi tadvākyamākarṇya pratyuvāca mahāmatiḥ

5.104.42

śaṃbhuruvāca-
purāṇajīvī pūjārhaḥ svaśākhādhyayanaḥ śuciḥ /
mīmāṃsātattvavijñānaḥ śrotriyo'nṛtadūṣakaḥ

5.104.43

deveṣu ca samasteṣu samadṛṣṭiḥ śive rataḥ /
śatarudriyajāpī ca sāgnikaścātivācakaḥ

5.104.44

yajurvedī viśeṣeṇa pūjayetpustakaṃ sudhīḥ /
śrītālapatralikhitaṃ devalipyanvitaṃ śubham

5.104.45

baṃdhādyatiprapaṃcaṃ yadyugapatpraṇavākṣaram /
prāgūrddhvaṃrekhayoḥ prāṃte praṇavasyāgrayojikā

5.104.46

rekhā bhavedevamekā akārastasya pārśvataḥ /
śirobhāgamupakramya sakoṇādhaḥ pralaṃbinī

5.104.47

ākāraḥ sa hi vijñeyaḥ paṭṭikādakṣarekhayā /
vāme ṣaḍvakrabiṃdūdvā vikāra iti kīrtitaḥ

5.104.48

tasya vāmaśirorekhā laṃbinyā ī udāhṛtaḥ /
sarvākṣare śirorekhā avakrā praṇavaṃ vinā

5.104.49

tasyāṃ tu laṃbarekhānyā tadaṃte ca lavitravat /
ukāraḥ sa hi vikhyāto lavitradvayatastadū

5.104.50

evamanyāni sarvāṇi akṣarāṇyāha bhāratī /
lipyānayaiva likhitaṃ purāṇaṃ tu praśasyaste

5.104.51

brāhmaṃ pādmaṃ vaiṣṇavaṃ ca mārtaṃḍaṃ nāraderitam /
mārkaṃḍeyamathāgneyaṃ kaurmaṃ vāmanameva ca

5.104.52

gāruḍaṃ laiṃgamākhyātaṃ skāṃdaṃ mātsyaṃ nṛsiṃhakam /
tathaiva gaditaṃ rāma purāṇaṃ kāpilaṃ tathā

5.104.53

vārāhaṃ brahmavaivartaṃ śakuneṣu praśasyate /
śaivaṃ bhāgavataṃ daurgaṃ bhaviṣyottarameva ca

5.104.54

bhaviṣyaṃ copasaṃjñāni tvanyāni ca vivarjayet /
vimucya pustakaṃ ratnapīṭhe nikṣipya saṃskṛtam

5.104.55

dhautavastradharaḥ snātvā śucirakrodhano'jvaraḥ /
ādāvātmānamabhyarcya kṛtvā saṃkalpameva ca

5.104.56

aṃkuśaṃ cākṣasūtraṃ ca pāśaṃ pustakameva ca /
dhārayaṃtīṃ sitāṃ dhyāyetprasannāsyāṃ sarasvatīm

5.104.57

gokṣīrasadṛśākāraṃ trinetraṃ vṛṣavāhanam /
sahāsavadanaṃ śāṃtaṃ śuklāṃbaradharaṃ śivam

5.104.58

hariṇaṃ cābhayaṃ corddhvabāhuyugmaṃ kirīṭinam /
vyākhyāmudrā caṃ dakṣedho vāmahaste varapradam

5.104.59

nānāratnavibhūṣāḍhyaṃ girijārddhāṃbujāsanam /
bahubhirmunimukhyaistu dhyāyamāna padāṃbujam

5.104.60

mūrtimadbhistathā vedaiḥ stūyamānaṃ purāṇakaiḥ /
anyaiḥ samastalokaiśca saṃsevitapadāṃbujam

5.104.61

dhyātvaivaṃ pūjakaḥ samyagādau pūjāṃ samārabhet /
āpo vā idamityetatkalaśasyābhimaṃtraṇam

5.104.62

tajjalaṃ ca gṛhītvā ca pātrasthamabhimaṃtrayet /
tatsadbrahmeti maṃtreṇa praśasya praṇavena tu

5.104.63

ātmānaṃ sarvapātrāṇi tata āvāhayediti /
yadvāgiti tṛcenaiva bhāratī ṣoḍaśārcanam

5.104.64

puruṣasūktena vā kuryādgāyatryā vā samarcayet /
ॐ namo bhagavate amuka purāṇeti purāṇamarcayet

5.104.65

kāṃḍāditi hi maṃtreṇa dūrvāmānīya pūjayet /
ॐ namo bhagavatyai dūrvāyai iti

5.104.66

salokapāla pūjā syādatha kanyā samarcanam /
vatsarātpaṃcakādūrddhvaṃ daśavarṣādadhaḥ śubhāḥ

5.104.67

anutpannaṛturvāpi tāṃ prayatnena pūjayet /
gaṃdhapuṣpākṣatairdhūpairdīpatāṃbūlabhūṣaṇaiḥ

5.104.68

pāṭhayedapyamuṃ maṃtraṃ pūjakaḥ kanyakāmimām

5.104.69

satyaṃ brūhi priyaṃ brūhi bhagavati sarasvati namaste namasta iti

5.104.70

gāyatryānukramārthāttu dūrvāyugmaṃ tu kārayet /
sannidhau pustakasyādhaḥ sahasraparametyṛcā

5.104.71

dūrvāyugmatrayaṃ dadyāttasyā haste vicakṣaṇaḥ /
sā prakṣipetpustasaṃdhau śalākātrayamanvanu

5.104.72

visṛjyatāṃ punardadyācchivābhyāṃ nama ityatha /
patrayormadhyamaḥ ślokaḥ kāryasiddherhi sūcakaḥ

5.104.73

pūrvapatre samāptiḥ syācchlokasya yadi rāghava /
parapatre paṭhecchlokaṃ vivicyārthamudīrayet

5.104.74

śanaiḥśanaiḥ paṭhetprājño vyākhyāsecca śanaiḥśanaiḥ /
tvareha na hi kartavyā kupyati tvarayā tu gīḥ

5.104.75

ghaṭikāyāstu pādaḥ syādatvarāsyāttatodhikā /
tvarayenna ca vaktāraṃ jñātavyāṃśamanudvijam

5.104.76

vivicya pāṭhaṃ ślokasya niścityārthaṃ ca mānase /
pratīpaṃ tanna vaktavyaṃ vivicya raghunaṃdana

5.104.77

yadi yuktamayuktaṃ vā ślokamanyaṃ paṭhedasau /
pustakasthaṃ ca hitvaiva pūjakaḥ sa dvijo yadi

5.104.78

tattathaiva hi vijñeyaṃ visaṃvādo na śasyate /
daivāgato hi sa śloko daivaṃ hi balavattaram

5.104.79

upaśrutiṣu yadvacca nāparādho dvijasya tu /
vismayo na ca kartavyo daivasya kuṭilā gatiḥ

5.104.80

yattatpadaviparyāse patre coparivāriṇi /
tamādeśaṃ tiraskṛtya dvitīyaṃ tu paṭhedataḥ

5.104.81

tatastṛtīyaṃ pāṭhyaṃ syāttataḥ kāryaṃ vivecanam /
avisargāṃtapūrvāste pavargetarapaṃcamāḥ

5.104.82

stutiliḍvarjitaḥ ślokaḥ śakuneṣu praśasyate /
adhyāyādiḥ samāptiśca vṛthā patraṃ vṛthā lipiḥ

5.104.83

uktānuvacanaṃ caiva dvyupastutamathaiva ca /
dagdhapatraṃ naṣṭalipiḥ saṃdigdhākṣarameva ca

5.104.84

etāni śakune nityaṃ varjanīyāni paṃḍitaiḥ /
praśno hi dvividho jñeyo dīptaśāṃta prabhedataḥ

5.104.85

śāṃtaṃ ca dvividhaṃ jñeyamutpattisthitivṛddhitaḥ /
tatra śāṃtaṃ praśastaṃ syāllakṣitaṃ pūrvalakṣaṇaiḥ

5.104.86

kāryabhedāstu varṇyaṃte kecinmartyopayoginaḥ /
kasyacitkāryamādāya kaścitpraṣṭā bhavatyapi

5.104.87

sa karoti tadā praśnaṃ sametya smarate'tra kim /
sa punardhārya patraṃ tattasminpatraṃ praśasyate

5.104.88

athavā tatkṣamopetaṃ vairāgyaṃ parameva ca /
yataḥ kutaściddṛṣṭastu stutipādakameva ca

5.104.89

parihṛtya paraṃ cāpi tasminnarthe śubhāvaham /
mṛto gṛhṇāti vāgarthamiti praśno'śubhapradaḥ

5.104.90

vivāde vijayapraśne jayadyotakamiṣyate /
sṛṣṭirapyatra śastā syātkrūrāyāṃ kleśato jayaḥ

5.104.91

praśāṃtāyāmupāyaistu miśrāyāṃ viḍvaro bhavet /
purādivarṇanaṃ yattu madhyamaṃ yadi cottamam

5.104.92

kalisaṃbhāvanāyāstu śṛṃgārasyopavarṇane /
rājyanirvāhaciṃtāyāṃ rājyaliṃgaṃśubhāvaham

5.104.93

yasyāpi yādṛśaṃ yogyaṃ vicārya tādṛśaṃ budhaiḥ /
stutivairāgyayoḥ kāryaṃ vilayaḥ parikīrtitaḥ

5.104.94

kāryālpasiddhiḥ skhalitena ca nirvāhamṛcchati /
tasyānyārthasyānyabhāvo rāma śāṃtivicāraṇe

5.104.95

visargāṃtaśca pūrvārddha viparyāso bhaviṣyataḥ /
saṃkalpitānyathābhāvo hyadhyāyasya samāpane

5.104.96

kāṃḍādestu samāptau tu syāttatkāryavināśanam /
tasmādetādṛśe doṣe śakunasya viparyayaḥ

5.104.97

kṣute pustakapāte ca tvāhate mastakādiṣu /
vaktā vaimānanaṃ yāti tataḥ śakunanāśanam

5.104.98

tasmādetādṛśe doṣe śakunaṃ parivarjayet /
upamāyāṃ bhavedrāma kāryābhāso na vastutaḥ

5.104.99

saṃtānaṃ bhonyatra coktā sṛṣṭirmadhyaphalapradā /
stutiḥ praśastā kutrāpi guṇavatkāryanirṇaye

5.104.100

vivāhe cauṣadhe dāne vyavahāre kṛṣau tathā /
yathārthā ca stutī rāma nirvāhe'pi na dūṣaṇam

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc