Padma Purana · Chapter 4.11

śaunaka uvāca-
idānīṃ śrotumicchāmi kathayasva yathārthataḥ /
harisvarūpiṇā sākṣādvedavyāsena śāsita

nirahaṃkāra he sūta lokānugrahakāraka /
kena syātsubhagā nārī pāpinī ca sudurbhagā

patipriyāṃga kena syādrūpitā cakṣuṣoḥ sudhā /
kena vā jāyate lakṣmīstanme brūhi tapodhana

sūta uvāca-
yadi puṇyamidaṃ vipra vṛttaṃ paramadurlabham /
śṛṇuṣva bhoḥ samāsena kathayāmi vidhānataḥ

āsīdbhadraśravā rājā yuge dvāparasaṃjñake /
saurāṣṭradeśavāsī ca vedavedāṃgapāragaḥ

bhāryā tasya ca saṃjātā nāmnā suraticaṃdrikā /
tasyāṃ babhūvuḥ śrīrājñaḥ saptaputrā manoramāḥ

tato'bhijātā duhitā suṃdarī satyavādinī /
śyāmabālā ca vipreṃdra nāmnā prītikarī pituḥ

athaikadā śyāmabālā suvarṇasikatāsu ca /
gūḍhairmanoharai ratnaiḥ sakhibhiḥ krīḍituṃ mudā

jagāma nīpavṛkṣasya talaṃ paramadurlabham /
etasminnaṃtare vipra lakṣmīḥ saṃsāratāriṇī

lokānāṃ nītidā sātha samāyātā svayaṃ puraḥ /
dhṛtvā ca brāhmaṇīrūpaṃ palitāṃgī ca bhūsura

akhilānāṃ ca lokānāṃ śāstū rājñaḥ kṣayaṃ vinā /
keṣāṃ kṣudratarāṇāṃ hi gṛhe gacchāmi sāṃpratam

iti saṃciṃtya manasā gatā rājaniketanam /
suvarṇabhittibhiryuktaṃ patākābhiralaṃkṛtam

siṃhadvāramatikramya prāha dauvārikīṃ tataḥ /
dvāraṃ jahi hi bho dvāri niyukte śubhalakṣaṇe

yāmi vegena paśyāmi rājñīṃ suraticaṃdrikām /
tacchrutvā vacanaṃ tasyā ratnadaṃḍakarā ca sā /
kokilāvākyavanmuktaṃ paramaṃ harṣamāyayau

dvāraniyuktovāca-
kiṃ nāma vahase vṛddhe kaḥ patistāvakaḥ punaḥ /
āgatāsi kathaṃ kiṃ te kāryyaṃ rājñyāśca darśane /
kasmātkiṃ brūhi vipre tvaṃ śrotuṃ kautuhalaṃ hi me

vṛddhovāca-
śṛṇu poṣye mahārāja patnyā daṃḍakare yadā /
śrotuṃ kautūhalaṃ te'sti madāgamanakāraṇam

prasiddhā kamalā nāmnā cāhaṃ prāṇeśvaro mama /
bhuvaneśa iti khyāto nāmnā dvāravatīpurī

tasyāṃ vai varttate poṣye mama prāṇeśvarastataḥ /
āgatāhaṃ ratnavetrakare śṛṇu sakautukam

mamāgamanakāryaṃ hi vacmīdānīṃ tavāgrataḥ /
purāsīdvaiśyakulajā rājñī tava ca duḥkhinī

ekasmindivase poṣye patinā kalahaḥ kṛtaḥ /
tayā nāryā ca duḥkhinyā tato vai bhartṛpīḍitā

bahirbhūya drutaṃ gehādrudaṃtī ca punaḥ punaḥ /
tasyāśca rodanaṃ śrutvā cāgatāhaṃ samīpataḥ

apṛcchaṃ sarvavṛttāṃtaṃ kathito vai yathārthataḥ /
tayā tato vratavaramupadeśaṃ dadāmyaham

mamopadeśataḥ sā vai cakre vratavaraṃ mudā /
tasya prasādādbho dvāḥsthe saṃjātā sukhitā ca sā

kadācidvaiśyakulajā patyā mṛtyorvaśaṃ gatā /
samānetuṃ tatastau tu vihitākhilaghātakau

kiṃkarānpreṣayāmāsa caṃḍādyāndharmarāṭprabhuḥ /
yamājñayā samāyātā yamadūtā bhayaṃkarāḥ

baddhvā tau carmapāśena lohamudgarapāṇayaḥ /
udyamaṃ cakrire gaṃtuṃ yamasya śaraṇaṃ prati

atrāṃtare ca lakṣmyāste dūtā viṣṇuparāyaṇāḥ /
samānetuṃ samāyātāḥ śaṃkhacakragadādharāḥ

dṛṣṭvā tathāvidhāṃstāṃśca yamadūtāḥ palāyitāḥ /
lakṣmīdūtā mahātmānaḥ svaprakāśādayastathā

pāśaṃ chittvā samāropya rājahaṃsayute rathe /
jagmurlakṣmīpuraṃ sarve sahasākāśavartmanā

yāvadvāraṃ vratavaraṃ kṛtvā vaiśyā ca sā tadā /
tāvatkalpasahasrāṇi tasthatuḥ kamalāpure

puṇyaśeṣasya bhogārthaṃ jātau rājānvaye'dhunā /
vrataṃ ca vismṛtau dvāḥsthe rājasaṃpattigarvitau /
tasmācca tava tasyāpi copadeśārthamāgatā

dvāḥsthovāca-
kenaiva tu vidhānena vṛddhe vratavaraṃ kṛtam /
kasminmāse vrataṃ śreṣṭhaṃ devatā kā ca pūjyate

etanme pṛcchato mātaryathāvadvaktumarhasi /
kamalovāca-
kārttike ca vyatikrāṃte mārgaśīrṣe samāgate /
tasminmāse ca bho poṣye vāsare gurusaṃjñake

tataḥ pūrvāhṇasamaye sakalairvratibhirvṛtā /
nārāyaṇena sahitāṃ lakṣmīṃ saṃpūjayettataḥ

miṣṭaiḥ pāyasayuktaiśca bhuktaiśca khaṃḍamiśritaiḥ /
lakṣmīṃ saṃtoṣayetpreṣye tataḥ saṃprārthayedidam

trailokyapūjite devi kamale viṣṇuvallabhe /
yathā tvamacalā kṛṣṇe tathā bhava mayi sthitā

īśvarī kamale devi śaraṇaṃ ca bhavānaghe /
nānopahāradravyaiśca lakṣmīmājñāpya toṣayet

śāstraiśca pūjayeddevīṃ mahotsavasamanvitām /
tato naivedyaśeṣāṃśca datvā brāhmaṇasattamam

ātmānaṃ svapatiṃ putrānpoṣye'nyānapi sevakān /
dvitīye tu gurorvāre viśeṣaṃ śṛṇu suṃdari

citradhūlīpraśastaiśca bhrāṣṭrairgodhūmanirmitaiḥ /
toṣayetkamalādevyāḥ kuryyādvai bhaktibhāvataḥ

tṛtīye khaṃḍasaṃyuktaṃ dadhyodananivedanam /
śāmāka śāli kāsāraiścaturthe pūjayenmudā

lakṣmīdevīṃ prayatnena ratnadaṃḍakare tataḥ /
lakṣmīdevī prītaye tu brāhmaṇānpūjayeddhanaiḥ

vastrālaṃkārabhojyaiśca phalairnānāvidhaistathā /
poṣyovāca-
atraiva tiṣṭha bho vṛddhe rājñīṃ suraticaṃdrikām

vijñāpya tvāṃ nayiṣyāmi mā krodhaṃ kuru sattame /
ityuktvā sā tu cārvaṃgī gatā rājñīsamīpataḥ

śirasyaṃjalimādhāya poṣyā brahmansamūlataḥ /
ārabhya sāṃgaparyaṃtaṃ yadūce kamalālayā

tatsarvaṃ kathayāmāsa rājñīṃ suraticaṃdrikām /
dvārapālīvacaḥ śrutvā rājñī suraticaṃdrikā

jagāma brāhmaṇīpārśvaṃ sagarvā prāha suṃdara /
rājñyuvāca-
vṛddhe brāhmaṇi kiṃ vṛttaṃ copadeśārthamāgatā

kathayasva ciraṃ mahyaṃ bhayaṃ tyaktvā yathāsukham /
brāhmaṇyuvāca-
tavānītimahaṃ dṛṣṭvā gaṃtumicchāmi caṃcalā

kathayiṣyāmi kiṃ duṣṭe vrataṃ paramadurlabham /
iṃdirāvāsare cādya cāṃḍālena karoṣi yat

taddṛṣṭaṃ mayi kā duṣṭe tadgehe garvite'dhunā /
tacchrutvā brāhmaṇīvākyaṃ krodhasaṃraktalocanā

jaraṃtīṃ brāhmaṇīṃ caiva prahāraṃ ca cakāra sā /
tataḥ sā kamalā vṛddhā kraṃdamānā palāyitā

krīḍamānā tataḥ śyāmā brāhmaṇīkrandanadhvanim /
āgatāsyāḥ samīpaṃ tu śrutvā bālā tapodhanā

śyāmābālovāca-
vṛddhe vyathedṛśī kena dattā tubhyaṃ vadasva me /
tasyā vacanamākarṇya śokagadgadayā girā

kamalā kathitaṃ sarvaṃ vṛttāṃtaṃ dvijasattama /
śyāmābālā tataḥ śrutvā vrataṃ paramadurllabham

śāstroktavidhinā cakre saśraddhaṃ ca sabhaktitaḥ /
trivāre paripūrṇe tu turyavāre samāgate

vivāhakarmasaṃsiddhaṃ dvijalakṣmīprasādataḥ /
śrīsiddheśvaradevasya nṛpaterbhūpatejasaḥ

mālādharo nāma suto gṛhītvā tāṃ gṛhaṃ gataḥ /
atha tasyāṃ gatāyāṃ tu brahmanśṛṇuṣva kautukam

rājñīgṛhe ca sarvāṇi sthitāni subahūni ca /
dravyāṇi kena nītāni na jñātānyapi bhūsura

nirvittā buddhihīnā sā cānnavastravivarjitā /
upaviṣṭā ca kenāpi gaṃtuṃ ca duhiturgṛham

preṣayāmāsa bharttāraṃ kiṃcitprārthanahetave /
tasya mālādharasyāpi grāme ca sarasītaṭe

kālena kiyatā vipra praviveśa ca kaṣṭataḥ /
tasmājjalaṃ samānetuṃ tasyā dāsyaḥ samāgatāḥ /
taṃ dṛṣṭvā duḥkhināṃ śreṣṭhaṃ papracchuḥ sānukaṃpitāḥ

dāsya ūcuḥ-
kastvaṃ kutaḥ samāyāto māṃsaraktavivarjjitaḥ /
rūkṣāṃgo rūkṣakeśaśca tatsarvaṃ kathayasva naḥ

daridra uvāca-
śyāmābālāpitā cāhaṃ saurāṣṭranagarāgataḥ /
kathayadhvaṃ ca bho dāsyaḥ śyāmābālāsamīpataḥ

tacchrutvā vacanaṃ tasya kautūhalasamanvitāḥ /
parasparamukhāḥ sarvā jahasuḥ svapuraṃ gatāḥ

śyāmābālā ca kathitaṃ sarvaṃ vṛttaṃ ca bho dvija /
śrutvaitadvacanaṃ tāsāṃ preṣayāmāsa sevakān

puṣpatailaṃ divyavastraṃ caṃdanaṃ parṇavīṭikām /
ghoṭakaṃ ca tathā datvā pitaraṃ prati suṃdarī

gatvātha sarve te bhṛtyāḥ kṛtvā suveṣamuttamam /
śyāmābālāgṛhaṃ ninyurdevarājagṛhopamam

śyāmābālā tataścaiva pitaraṃ dukhināṃ varam /
śyālyannaṃ saghṛtaṃ caiva bhojayāmāsa yatnataḥ

turyeṣu samatīteṣu divaseṣu tapodhana /
preṣayāmāsa taṃ datvā guptapātrasthitaṃ dhanam

tataḥ praviśya svagṛhe dhanaṃ pātrāntarasthitam /
dadarśāṃgāranicayaṃ ruroda bhṛśaduḥkhitaḥ

duhituḥ sadanaṃ yātuṃ niḥsasāra gṛhāgataḥ /
tatraiva sarasīkūle praviveśa ca duḥkhinī

tathaināṃ ca samānītāṃ yathā syāḥ prāṇavallabhām /
tathaiva pūjayāmāsa mātṛsnehātpativratā

etasminsamaye vipra lakṣmīvāsaramuttamam /
śyāmābālā kārayituṃ manaścakre ca mātaram

tasyā mātā daridrāṇi bhuktvā vaikāṃtikepi ca /
śāvakānāṃ tu cocchiṣṭaṃ lakṣmīkopasamanvitā

iṃdirāyāstṛtīyāni vāsarāṇi gatānyapi /
caturthavāsare tāṃ tatkārayāmāsa sā dṛḍham

āgatā nagaraṃ sā vai rājñī suraticaṃdrikā /
dṛṣṭvā gṛhaṃ tathā divyamiṃdirāyāḥ prasādataḥ

śyāmābālā ca vipreṃdra kadācitsamaye punaḥ /
māturgṛhaṃ gatā cātha aiśvaryasya didṛkṣayā

śyāmābālāṃ tato dūrāddṛṣṭvā saṃkupitā ca sā /
na paśyāmi mukhaṃ tasyā ityuktvālakṣitā sthitā

gatvā gṛhāṃtarālaṃ ca gṛhītvā saiṃdhavaṃ ca sā /
āgatā svagṛhaṃ kiṃcittūṣṇīṃ lakṣmīsamāśritam

rājā svāmī ca papraccha tāṃ sādhvīṃ patidevatām /
kimānītaṃ tvayā kāṃte kathayasva mamāgrataḥ

kāṃtovāca-
rājyasāraṃ samānītaṃ darśayiṣyāmi bhojane /
ityuktvā sā tadā pākaṃ kṛtvā ca lavaṇaṃ vinā

annādikaṃ tato datvā mālādharāya bhūbhuje /
tato mālādharo rājā vyaṃjanaṃ lavaṇavarjitam

bhuktvā vaiguṇyatāṃ prāpto rājyasāraṃ dadau ca sā /
tadā hṛṣṭamanā rājā bhojanaṃ kṛtavāndvija

praśaśaṃsa ca tāṃ nārīṃ dhanyādhanyā iti bruvan /
etadvrataṃ ca yā nārī na karoti mahādarāt

janmajanmani sā nārī daridrā durbhagā bhavet /
idaṃ yā śṛṇuyādbhaktyā paṭhedyo vā samāhitaḥ

sarvapāpairvinirmukto lakṣmīlokaṃ labhecca saḥ /
imāṃ vratakathāṃ yā tu na śrutvā kriyate vratam /
tasyā vrataphalaṃ caiva naśyatyeva na saṃśayaḥ

iti śrīpādme mahāpurāṇe brahmakhaṃḍe sūtaśaunakasaṃvāde ekādaśo'dhyāyaḥ