Padma Purana · Chapter 3.8

ṛṣaya ūcuḥ-/
jaṃbūkhaṃḍastvayā prokto yathāvadiha sattamaḥ /
viṣkaṃbhasya ca prabrūhi parimāṇaṃ hi tattvataḥ

samudrasya pramāṇaṃ ca samyagacchidra darśanaḥ /
śākadvīpaṃ ca no brūhi kuśadvīpaṃ ca dhārmikam

śālmalaṃ caiva tattvena krauṃcadvīpaṃ tathaiva ca /
sūta uvāca-/
viprāḥ subahavo dvīpāḥ yairidaṃ saṃtataṃ jagat /
saptadvīpānpravakṣyāmi śṛṇudhvaṃ dvijapuṃgavāḥ

aṣṭādaśasahasrāṇi yojanāni dvijottamāḥ /
ṣaṭśatāni ca pūrṇāni viṣkaṃbho jaṃbuparvataḥ

lavaṇasya samudrasya viṣkaṃbho dviguṇaḥ smṛtaḥ /
nānājanapadākīrṇo maṇividrumacitritaḥ

naikadhātuvicitraiśca parvatairupaśobhitaḥ /
siddhacāraṇasaṃkīrṇaiḥ sāgaraḥ parimaṃḍalaḥ

śākadvīpaṃ ca vakṣyāmi yathāvadiha sattamāḥ /
śṛṇutādya yathānyāyaṃ bruvato mama dhārmikāḥ

jaṃbudvīpapramāṇena dviguṇaḥ sa dvijarṣabhāḥ /
viṣkaṃbhena mahābhāgāḥ sāgaro'pi vibhāgaśaḥ

kṣīrodo muniśārdūlā yena saṃparivāritaḥ /
tatra puṇyājanapadāstatra na mriyate janaḥ

kuta eva hi durbhikṣaṃ kṣamā tejoyutā hi te /
śākadvīpasya saṃkṣepo yathāvanmunisattamāḥ /
ukta eṣa mahābhāgāḥ kimanyatkathayāmi vaḥ

ṛṣaya ūcuḥ-/
śākadvīpasya saṃkṣepo yathāvadiha dhārmika /
uktastvayā mahāprājña vistaraṃ brūhi tattvataḥ

sūta uvāca-/
tathaiva parvatā viprāḥ saptātra maṇiparvatāḥ /
ratnākarāstathā nadyasteṣāṃ nāmāni varṇaye

atīvaguṇavatsarvaṃ tattvaṃ pṛcchatha dhārmikāḥ /
devarṣigaṃdharvayutaḥ prathamo merurucyate

prāgāyato mahābhāgā malayonāma parvataḥ /
tato meghāḥ pravarttaṃte prabhavaṃti ca sarvaśaḥ

tataḥ pareṇa munayo jaladhāro mahāgiriḥ /
tato nityamupādatte vāsavaḥ paramaṃ jalam

tato varṣaṃ prabhavati varṣākāle dvijottamāḥ /
uccairgirī raivatako yatra nityaṃ pratiṣṭhitam

revatī divi nakṣatraṃ pitāmahakṛto vidhiḥ /
uttareṇa tu vipreṃdrāḥ śyāmo nāma mahāgiriḥ

navameghaprabhaḥ prāṃśuḥ śrīmānujjvalavigrahaḥ /
yataḥ śyāmatvamāpannāḥ prajā muditamānasāḥ

ṛṣaya ūcuḥ-/
sumahānsaṃśayo'smākaṃ prāptoyaṃ sūta yattvayā /
prajāḥ kathaṃ sūta samyaksaṃprāptāḥ śyāmatāmiha

sūta uvāca-/
sarveṣveva mahāprājñā dvīpeṣu munipuṃgavāḥ /
gauraḥ kṛṣṇaśca patagastayorvarṇāṃtare dvijāḥ

śyāmo yasmātpravṛtto vai tasmātśyāmagiriḥ smṛtaḥ /
tataḥ paraṃ muniśreṣṭhā durgaśailo mahodayaḥ

keśarī keśarayuto yato vātaḥ pravarttate /
teṣāṃ yojanaviṣkaṃbho dviguṇaḥ pravibhāgaśaḥ

varṣāṇi teṣu vipreṃdrāḥ saṃproktāni manīṣibhiḥ /
mahāmerurmahākāśo jaladaḥ kumudottaram

jaladhāro mahāprājñaḥ sukumāra iti smṛtaḥ /
revatasya tu kaumāraḥ śyāmaśca maṇikāṃcanaḥ

keśarasyātha maudākī pareṇa tu mahānpumān /
parivāryyaṃ tu vipreṃdrā dairghyaṃ hrasvatvameva ca

jaṃbūdvīpena saṃkhyātastasya madhye mahādrumaḥ /
śāko nāma mahāprājñāḥ prajāstasya sahānugāḥ

tatra puṇyā janapadāḥ pūjyate tatra śaṃkaraḥ /
tatra gacchaṃti siddhāśca cāraṇā daivatāni ca

dhārmikāśca prajāḥ sarvāḥ catvāro gatamatsarāḥ /
varṇāḥ svakarmaniratā na ca steno'tra dṛśyate

dīrghāyuṣo mahāprājñā jarāmṛtyuvivarjitāḥ /
prajāstatra vivarddhaṃte varṣāsviva samudragāḥ

nadyaḥ puṇyajalāstatra gaṃgā ca bahudhā gatā /
sukumārī kumārī ca śītā śītodakā tathā

mahānadī ca bho viprāstathā maṇijalā nadī /
ikṣuvarddhanikā caiva nadī munivarāḥ smṛtāḥ

tataḥ pravṛttāḥ puṇyodā nadyaḥ paramaśobhanāḥ /
sahasrāṇāṃ śatānyeva yato varṣati vāsavaḥ

na tāsāṃ nāmadheyāni parismartuṃ tathaiva ca /
śakyaṃte parisaṃkhyātuṃ puṇyāstā hi saridvarāḥ

tataḥ puṇyā janapadāścatvāro lokaviśrutāḥ /
mṛgāśca maśakāścaiva mānasā mallakāstathā

mṛgāśca brahmabhūyiṣṭhāḥ svakarmaniratā dvijāḥ /
maśakeṣu tu rājanyā dhārmikāḥ sarvakāmadāḥ

mānasāśca mahābhāgā vaiśyadharmopajīvinaḥ /
sarvakāmasamāyuktāḥ śūrā dharmārthaniścitāḥ

śūdrāstu mallakā nityaṃ puruṣā dharmaśīlinaḥ /
na tatra rājā vipreṃdrā na daṃḍo na ca daṃḍikāḥ

svadharmeṇaiva dharmajñāste rakṣaṃti parasparam /
etāvadeva śakyaṃ tu tatra dvīpe prabhāṣitum

etadeva ca śrotavyaṃ śākadvīpe mahaujasi

iti śrīpādme mahāpurāṇe svargakhaṃḍe'ṣṭamo'dhyāyaḥ