Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 3.61

3.61.1

sūta uvāca-
evamuktā purā viprā vyāsenāmitatejasā /
etāvaduktvā bhagavānvyāsaḥ satyavatīsutaḥ

3.61.2

samāśvāsya munīnsarvānjagāma ca yathāgatam /
bhavadbhyastu mayā proktaṃ varṇāśramavidhānakam

3.61.3

evaṃ kṛtvā priyo viṣṇorbhavatyeva na cānyathā /
rahasyaṃ tatra vakṣyāmi śṛṇuta dvijasattamāḥ

3.61.4

ye cātra kathitā dharmā varṇāśramanibaṃdhanāḥ /
haribhaktikalāṃśāṃśa samānā na hi te dvijāḥ

3.61.5

puṃsāmekeha vai sādhyā haribhaktiḥ kalau yuge /
yugāṃtareṇa dharmā hi sevitavyā nareṇa hi

3.61.6

kalau nārāyaṇaṃ devaṃ yajate yaḥ sa dharmmabhāk /
dāmodaraṃ hṛṣīkeśaṃ puruhūtaṃ sanātanam

3.61.7

hṛdi kṛtvā paraṃ śāṃtaṃ jitameva jagattrayam /
kalikāloragādaṃśātkilbiṣātkālakūṭataḥ

3.61.8

haribhaktisudhāṃ pītvā ullaṃghyo bhavati dvijaḥ /
kiṃ japaiḥ śrīharernāma gṛhītaṃ yadi mānuṣaiḥ

3.61.9

kiṃ snānairviṣṇupādāṃbu mastake yena dhāryate /
kiṃ yajñena hareḥ pādapadmaṃ yena dhṛtaṃ hṛdi

3.61.10

kiṃ dānena hareḥ karma sabhāyāṃ vai prakāśitam /
harerguṇagaṇānśrutvā yaḥ prahṛṣyetpunaḥ punaḥ

3.61.11

samādhinā prahṛṣṭasya sā gatiḥ kṛṣṇacetasaḥ /
tatra vighnakarāḥ proktāḥ pākhaṃḍālāpapeśalāḥ

3.61.12

nāryastatsaṃginaścāpi haribhaktivighātakāḥ /
nārīṇāṃ nayanādeśaḥ surāṇāmapi durjayaḥ

3.61.13

sa yena vijito loke haribhaktaḥ sa ucyate /
mādyaṃti munayopyatra nārīcaritalolupāḥ

3.61.14

haribhaktiḥ kutaḥ puṃsāṃ nārībhaktijuṣāṃ dvijāḥ /
rākṣasyaḥ kāminīveṣāścaraṃti jagati dvijāḥ /
narāṇāṃ buddhikavalaṃ kurvaṃti satataṃ hitāḥ

3.61.15

tāvadvidyā prabhavati tāvajjñānaṃ pravartate /
tāvatsunirmalā medhā sarvaśāstravidhāriṇī

3.61.16

tāvajjapastapastāvattāvatīrthaniṣevaṇam /
tāvacca guruśuśrūṣā tāvaddhi taraṇe matiḥ

3.61.17

tāvatprabodho bhavati vivekastāvadeva hi /
tāvatsatāṃ saṃgarucistāvatpaurāṇalālasā

3.61.18

yāvatsīmaṃtinī lolanayanāṃdolanaṃ nahi /
janopari patedviprāḥ sarvadharmavilopanam

3.61.19

tatra ye haripādābjamadhuleśaprasāditāḥ /
teṣāṃ na nārīlolākṣikṣepaṇaṃ hi prabhurbhavet

3.61.20

janmajanma hṛṣīkeśa sevanaṃ yaiḥ kṛtaṃ dvijāḥ /
dvije dattaṃ hutaṃ vahnau viratistatra tatra hi

3.61.21

nārīṇāṃ kila kiṃ nāma sauṃdaryyaṃ paricakṣate /
bhūṣaṇānāṃ ca vastrāṇāṃ cākacakyaṃ taducyate

3.61.22

snehātmajñānarahitaṃ nārīrūpaṃ kutaḥ smṛtam /
pūyamūtrapurīṣāsṛktvaṅmedosthivasānvitam

3.61.23

kalevaraṃ hi tannāma kutaḥ sauṃdaryyamatra hi /
tadevaṃ pṛthagāciṃtya spṛṣṭvā snātvā śucirbhavet

3.61.24

taiḥ saṃhitaṃ śaṃrīraṃ hi dṛśyate suṃdaraṃ janaiḥ /
ahotidurdaśā nṝṇāṃ durdaiva ghaṭitā dvijāḥ

3.61.25

kucāvṛteṃge puruṣo nārī buddhvā pravarttate /
kā nārī vā pumānko vā vicāre sati kiṃcana

3.61.26

tasmātsarvātmanā sādhurnārīsaṃgaṃ vivarjayet /
ko nāma nārīmāsādya siddhiṃ prāpnoti bhūtale

3.61.27

kāminī kāminīsaṃgi saṃgamityapi saṃtyajet /
tatsaṃgādrauravamiti sākṣādeva pratīyate

3.61.28

ajñānāllolupā lokāstatra daivena vaṃcitāḥ /
sākṣānnarakakuṃḍesminnārīyonau pacennaraḥ

3.61.29

yata evāgataḥ pṛthvyāṃ tasminneva punā ramet /
yataḥ prasarate nityaṃ mūtraṃ reto malotthitam

3.61.30

tatraiva ramate lokaḥ kastasmādaśucirbhavet /
tatrātikaṣṭaṃ lokesminnaho daivaviḍaṃbanā

3.61.31

punaḥ punā ramettatra aho nistrapatā nṛṇām /
tasmādvicārayeddhīmānnārīdoṣagaṇānbahūn

3.61.32

maithunādbalahāniḥ syānnidrāti taruṇāyate /
nidrayāpahṛtajñānaḥ svalpāyurjāyate naraḥ

3.61.33

tasmātprayatnato dhīmānnārīṃ mṛtyumivātmanaḥ /
paśyedgoviṃdapādābje mano vai ramayedbudhaḥ

3.61.34

ihāmutra sukhaṃ taddhi goviṃdapadasevanam /
vihāya ko mahāmūḍho nārīpādaṃ hi sevate

3.61.35

janārddanāṃghrisevā hi hyapunarbhavadāyinī /
nārīṇāṃ yonisevā hi yonisaṃkaṭakāriṇī

3.61.36

punaḥpunaḥ patedyonau yaṃtraniṣpācito yathā /
punastāmevābhilaṣedvidyādasya viḍaṃbanam

3.61.37

ūrdhvabāhurahaṃ vacmi śṛṇu me paramaṃ vacaḥ /
goviṃde dhehi hṛdayaṃ na yonau yātanājuṣi

3.61.38

nārīsaṃgaṃ parityajya yaścāpi parivarttate /
padepadeśvamedhasya phalamāpnoti mānavaḥ

3.61.39

kulāṃganā daivayogādūḍhā yadi nṛṇāṃ satī /
putramutpādya yastatra tatsaṃgaṃ parivarjayet

3.61.40

tasya tuṣṭo jagannātho bhavatyeva na saṃśayaḥ /
nārīsaṃgo hi dharmajñairasatsaṃgaḥ prakīrtyate

3.61.41

tasminsati harau bhaktiḥ sudṛḍhā naiva jāyate /
sarvasaṃgaṃ parityajya harau bhaktiṃ samācaret

3.61.42

haribhaktiśca loketra durllabhā hi matā mama /
harau yasya bhavedbhaktiḥ sa kṛtārtho na saṃśayaḥ

3.61.43

tattadevācaretkarma hariḥ prīṇāti yena hi /
tasmiṃstuṣṭe jagattuṣṭaṃ prīṇite prīṇitaṃ jagat

3.61.44

harau bhaktiṃ vinā nṝṇāṃ vṛthā janma prakīrtitam /
brahmeśādi surā yasya yajaṃte prītihetave

3.61.45

nārāyaṇamanāvyaktaṃ na taṃ seveta ko janaḥ /
tasya mātā mahābhāgā pitā tasya mahākṛtī

3.61.46

janārddanapadadvaṃdvaṃ hṛdaye yena dhāryate /
janārdanajagadvaṃdya śaraṇāgatavatsala

3.61.47

itīrayaṃti ye martyā na teṣāṃ niraye gatiḥ /
brāhmaṇā hi viśeṣeṇa pratyakṣaṃ harirūpiṇaḥ

3.61.48

pūjayeyuryathāyogaṃ haristeṣāṃ prasīdati /
viṣṇurbrāhmaṇarūpeṇa vicaretpṛthivīmimām

3.61.49

brāhmaṇena vinā karmma siddhiṃ prāpnoti naiva hi /
dvijapādāṃbubhaktyā yaiḥ pītvā śirasi cārpitam

3.61.50

tarpitā pitarastena ātmāpi kila tāritaḥ /
brāhmaṇānāṃ mukhe yena dattaṃ madhuramarcitam

3.61.51

sākṣātkṛṣṇamukhe dattaṃ tadvai bhuṃkte hariḥ svayam /
ahotidurllabhā lokā pratyakṣe keśave dvije

3.61.52

pratimādiṣu sevaṃte tadabhāve hi tatkriyā /
brāhmaṇānāmadhiṣṭhānātpṛthvī dhanyeti gīyate

3.61.53

teṣāṃ pāṇau ca yaddattaṃ haripāṇau tadarpitam /
tebhyaḥ kṛtānnamaskārāttiraskāro hi pāpmatām

3.61.54

mucyate brahmahatyādi pāpebhyo vipravaṃdanāt /
tasmātsatāṃ samārādhyo brāhmaṇo viṣṇubuddhitaḥ

3.61.55

kṣudhitasya dvijasyāsye yatkiṃciddīyate yadi /
pretya pīpūṣadhārābhiḥ siṃcate kalpakoṭikam

3.61.56

dvijatuṃḍaṃ mahākṣetramanūṣaramakaṃṭakam /
tatra cedupyate kiṃcitkoṭikoṭiphalaṃ labhet

3.61.57

saghṛtaṃ bhojanaṃ cāsmai dattvā kalpaṃ sa modate /
nānāsumiṣṭamannaṃ yo dadāti dvijatuṣṭaye

3.61.58

tasya lokā mahābhogāḥ koṭikalpāṃtamuktidāḥ /
brāhmaṇaṃ ca puraskṛtya brāhmaṇenānukīrtitam

3.61.59

purāṇaṃ śṛṇuyānnityaṃ mahāpāpadavānalam /
purāṇaṃ sarvatīrtheṣu tīrthaṃ cādhikamucyate

3.61.60

yasyaikapādaśravaṇāddharireva prasīdati /
yathā sūryavapurbhūtvā prakāśāya careddhariḥ

3.61.61

sarveṣāṃ jagatāmeva harirālokahetave /
tathaivāṃtaḥprakāśāya purāṇāvayavo hariḥ

3.61.62

vicarediha bhūteṣu purāṇaṃ pāvanaṃ param /
tasmādyadi hareḥ prīterutpāde dhīyate matiḥ

3.61.63

śrotavyamaniśaṃ puṃbhiḥ purāṇaṃ kṛṣṇarūpiṇam /
viṣṇubhaktena śāṃtena śrotavyamapi durlabham

3.61.64

purāṇākhyānamamalamamalīkaraṇaṃ param /
yasminvedārthamāhṛtya hariṇā vyāsarūpiṇā

3.61.65

purāṇaṃ nirmitaṃ vipra tasmāttatparamo bhavet /
purāṇe niścito dharmo dharmaśca keśavaḥ svayam

3.61.66

tasmātkṛte purāṇe hi śrute viṣṇurbhavediti /
sākṣātsvayaṃ harirvipraḥ purāṇaṃ ca tathāvidham

3.61.67

etayoḥ saṃgamāsādya harireva bhevannaraḥ /
tathā gaṃgāṃbusekena nāśayetkilbiṣaṃ svakam

3.61.68

keśavo dravarūpeṇa pāpāttārayate mahīm /
vaiṣṇavo viṣṇubhajanasyākāṃkṣī yadi vartate

3.61.69

gaṃgāṃbusekamamalamamalīkaraṇaṃ caret /
viṣṇubhaktipradā devī gaṃgā bhuvi ca gīyate

3.61.70

viṣṇurūpā hi sā gaṃgā lokavistārakāriṇī

3.61.71

brāhmaṇeṣu purāṇeṣu gaṃgāyāṃ goṣu pippale /
nārāyaṇadhiyā puṃbhirbhaktiḥ kāryā hyahaitukī

3.61.72

pratyakṣaviṣṇurūpā hi tatvajñairniścitā amī /
tasmātsatatamabhyarcyā viṣṇubhaktyabhilāṣiṇā

3.61.73

viṣṇau bhaktiṃ vinā nṝṇāṃ niṣphalaṃ janma ucyate /
kalikālapayorāśiṃ pāpagrāhasamākulam

3.61.74

viṣayāmajjanāvartaṃ durbodhaphenilaṃ param /
mahāduṣṭajanavyāla mahābhīmaṃ bhayānakam

3.61.75

dustaraṃ ca taraṃtyeva haribhaktitari sthitāḥ /
tasmādyateta vai loko viṣṇubhaktiprasādhane

3.61.76

kiṃ sukhaṃ labhate jaṃturasadvārtāvadhāraṇe /
hareradbhutalīlasya līlākhyānena sajjate

3.61.77

tadvicitrakathāloke nānāviṣayamiśritāḥ /
śrotavyā yadi vai nṝṇāṃ viṣaye sajjate manaḥ

3.61.78

nirvāṇe yadi vā cittaṃ śrotavyā tadapi dvijāḥ /
helayā śravaṇāccāpi tasya tuṣṭo bhaveddhariḥ

3.61.79

niṣkriyopi hṛṣīkeśo nānākarma cakāra saḥ /
śuśrūṣūṇāṃ hitārthāya bhaktānāṃ bhaktavatsalaḥ

3.61.80

na labhyate karmaṇāpi vājapeyaśatādinā /
rājasūyāyutenāpi yathā bhaktyā sa labhyate

3.61.81

yatpadaṃ cetasā sevyaṃ sadbhirācaritaṃ muhuḥ /
bhavābdhitaraṇe sāramāśrayadhvaṃ hareḥ padam

3.61.82

re re viṣayasaṃlubdhāḥ pāmarā niṣṭhurā narāḥ /
raurave hi kimātmānamātmanā pātayiṣyatha

3.61.83

vinā goviṃdasaumyāṃghrisevanaṃ mā gamiṣyati /
anāyāsena duḥkhānāṃ taraṇaṃ yadi vāṃchatha

3.61.84

bhajadhvaṃ kṛṣṇacaraṇāvapunarbhavakāraṇe /
kuta evāgato martyaḥ kuta eva punarvrajet

3.61.85

etadvicārya matimānāśrayeddharmasaṃgraham /
nānānarakasaṃpātādutthito yadi pūruṣaḥ

3.61.86

sthāvarādi tanuṃ labdhvā yadi bhāgyavaśātpunaḥ /
mānuṣyaṃ labhate tatra garbhavāsotiduḥkhadaḥ

3.61.87

tataḥ karmavaśājjaṃturyadi vā jāyate bhuvi /
bālyādibahudoṣeṇa pīḍito bhavati dvijāḥ

3.61.88

punaryauvanamāsādya dāridryeṇa prapīḍyate /
rogeṇa guruṇā vāpi anāvṛṣṭyādinā tathā

3.61.89

vārddhakena labhetpīḍāmanirvācyāmitastataḥ /
manasaścalanādvyādhestato maraṇamāpnuyāt

3.61.90

na tasmādadhikaṃ duḥkhaṃ saṃsārepyanubhūyate /
tataḥ karmmavaśājjaṃturyamaloke prapīḍyate

3.61.91

tatrātiyātanāṃ bhuktvā punareva prajāyate /
jāyate mriyate jaṃtu mriyate jāyate punaḥ

3.61.92

anārādhita goviṃdacaraṇe tvīdṛśī daśā /
anāyāsena maraṇaṃ vināyāsena jīvanam

3.61.93

anārādhitagoviṃdacaraṇasya na jāyate /
dhanaṃ yadi bhavedgehe rakṣaṇāttasya kiṃ phalam

3.61.94

yadāsau kṛṣyate yāmyairdūtaiḥ kiṃ dhanamanviyāt /
tasmāddvijātisatkāryaṃ draviṇaṃ sarvasaukhyadam

3.61.95

dānaṃ svargasya sopānaṃ dānaṃ kilbiṣanāśanam /
goviṃdabhaktibhajanaṃ mahāpuṇyavivarddhanam

3.61.96

balaṃ yadi bhavenmartye na vṛthā tadvyayaṃ caret /
hareragre nṛtyagītaṃ kuryādevamataṃdritaḥ

3.61.97

yatkiṃcidvidyate puṃsāṃ tacca kṛṣṇe samarpayet /
kṛṣṇārpitaṃ kuśaladamanyārpitamasaukhyadam

3.61.98

cakṣurbhyāṃ śrīharereva pratimādinirūpaṇam /
śrotrābhyāṃ kalayetkṛṣṇa guṇanāmānyaharniśam

3.61.99

jihvayā haripādāṃbu svāditavyaṃ vicakṣaṇaiḥ /
ghrāṇenāghrāya goviṃdapādābjatulasīdalam

3.61.100

tvacā spṛṣṭvā harerbhaktaṃ manasādhyāya tatpadam /
kṛtārtho jāyate jaṃturnātra kāryā vicāraṇā

3.61.101

tanmanā hi bhavetprājñastathā syāttadgatāśayaḥ /
tamevāṃtebhyeti loko nātra kāryā vicāraṇā

3.61.102

cetasā cāpyanudhyātaḥ svapadaṃ yaḥ prayacchati /
nārāyaṇamanādyaṃtaṃ na taṃ seveta ko janaḥ

3.61.103

satata niyatacitto viṣṇupādāraviṃde vitaraṇamanuśakti prītaye tasya kuryāt /
natimatiratimasyāṃghridvaye saṃvidadhyātsa hi khalu naraloke pūjyatāmāpnuyācca

3.61.61

iti śrīpādme mahāpurāṇe svargakhaṃḍe ekaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc