Padma Purana · Chapter 3.39
nārada uvāca-
atha saṃdhyāṃ samāsādya sa vidyāṃtīrthamuttamam /
upaspṛśya naro vidvānbhavennāstyatra saṃśayaḥ
rāmasya ca prasādena tīrtharājaṃ kṛtaṃ purā /
tallauhityaṃ samāsādya viṃdyādbahusuvarṇakam
karatoyāṃ samāsādya trirātropoṣito naraḥ /
aśvamedhamavāpnoti śakralokaṃ ca gacchati
gaṃgāyāstvatha rājeṃdra sāgarasya ca saṃgame /
aśvamedhaṃ daśaguṇaṃ pravadaṃti manīṣaṇaḥ
gaṃgāyāstu paraṃ dvīpaṃ prāpya yaḥ snāti bhārata /
trirātropoṣito rājansarvakāmamavāpnuyāt
tato vaitaraṇīṃ gatvā nadīṃ pāpapramocanīm /
virajaṃ tīrthamāsādya virājati yathā śaśī
prabhāve ca kulaṃ pūtvā sarvapāpaṃ vyapohati /
gosahasraphalaṃ labdhvā punāti svakulaṃ naraḥ
śoṇasya jyotirathyāśca saṃgame nivasañchuciḥ /
tarpayitvā pitṝndevānagniṣṭomaphalaṃ labhet
śoṇasya narmadāyāśca prabhave kurupuṃgava /
vaṃśagulmamupaspṛśya vājimedhaphalaṃ labhet
ṛṣabhaṃ tīrthamāsādya kośalāyāṃ narādhipa /
vājimedhamavāpnoti trirātropoṣito naraḥ
kośalāyāṃ samāsādya kālatīrthamupaspṛśet /
vṛṣabhaikādaśaguṇaṃ labhate nātra saṃśayaḥ
puṣpavatyāmupaspṛśya trirātropoṣito naraḥ /
gosahasraphalaṃ viṃdyātkulaṃ caiva samuddharet
tato badārikātīrthe snātvā prayatamānasaḥ /
dīrghāyuṣyamavāpnoti svargalokaṃ ca gacchati
tato maheṃdramāsādya jāmadagnyaniṣevitam /
rāmatīrthe naraḥ snātvā vājimedhaphalaṃ labhet
mataṃgasya tu kedāraṃ tatraiva bharatarṣabha /
tatra snātvā naro rājangosahasraphalaṃ labhet
śrīparvataṃ samāsādya nadītīramupaspṛśet /
aśvamedhamavāpnoti parāṃ siddhiṃ ca gacchati
śrīparvate mahādevo devyā saha mahādyutiḥ /
nyavasatparamaprīto brahmā ca tridaśairvṛtaḥ
tatra devahrade snātvā śuciḥ prayatamānasaḥ /
aśvamedhamavāpnoti parāṃ siddhiṃ ca gacchati
ṛṣabhaṃ parvataṃ gatvā bhāṃḍeṣu surapūjitam /
vājapeyamavāpnoti nākapṛṣṭhe ca modate
tato gaccheta kāverīṃ vṛtāmṛpsarasāṃ gaṇaiḥ /
tatra snātvā naro rājangosahasraphalaṃ labhet
tatra tīrthe samudrasya kanyātīrthamupaspṛśet /
tatropaspṛśya rājeṃdra sarvapāpaiḥ pramucyate
atha gokamarṇamāsādya triṣulokeṣu viśrutam /
samudramadhye rājeṃdra sarvalokanamaskṛtam
yatra brahmādayo devā munayaśca tapodhanāḥ /
bhūtayakṣāḥ piśācāśca kinnarāḥ samahoragāḥ
siddhacāraṇagaṃdharvā mānuṣāḥ pannagāstathā /
saritaḥ sāgarāḥ śailā upāsaṃte umāpatim
tatreśānaṃ samabhyarcya trirātropoṣito naraḥ /
daśāśvamedhamāpnoti gāṇapatyaṃ ca viṃdati
upoṣya dvādaśarātraṃ kṛtārtho jāyate naraḥ /
tasminneva tu gāyatryāḥ sthānaṃ trailokyaviśrutam
trirātramuṣitastatra gosahasraphalaṃ labhet /
nidarśanaṃ ca pratyakṣaṃ brāhmaṇānāṃ narādhipa
gāyatrīṃ paṭhate yastu yonisaṃkarajo dvijaḥ /
gāthā vā gītikā vāṇī tasya saṃpadyate nṛpa
abrāhmaṇasya paṭhataḥ sāvitrī tūpanaśyati /
saṃvartasya tu viprarṣe vāpīmāsādya durllabhām
rūpasya bhāgī bhavati subhagaścābhijāyate /
tato veṇāṃ samāsādya tarpayetpitṛdevatāḥ
mayūrahaṃsasaṃyuktaṃ vimānaṃ labhate naraḥ /
tato godāvarīṃ prāpya nityasiddhaniṣevitām
gavāmayamavāpnoti vāyulokaṃ ca gacchati /
veṇāyāḥ saṃgame snātvā vājapeyaphalaṃ labhet
varadāsaṃgamaṃ snātvā gosahasraphalaṃ labhet /
brahmasthūṇāṃ samāsādya trirātropoṣito naraḥ
gosahasraphalaṃ viṃdyātsvargalokaṃ ca gacchati /
kubjāvanaṃ samāsādya brahmacārī samāhitaḥ
trirātropoṣitaḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet /
tato devahrade snātvā kṛṣṇaveṇā jalodbhave
jyotirmātra hrade caiva tathā kanyāśrame nṛpa /
yatra kratuśatairiṣṭvā devarājo divaṃ gataḥ
agniṣṭomaśataṃ viṃdyādgamanādeva tatra tu /
sarvadevahrade snātvā gosahasraphalaṃ labhet
jātimātra hrade snātvā bhavejjātismaro naraḥ /
śarabhaṃgāśramaṃ gatvā śukasya ca mahātmanaḥ
pitṛdevārcanarato gosahasraphalaṃ labhet /
daṃḍakāraṇyamāsādya mahārāja upaspṛśet
śarabhaṃgāśramaṃ gatvā śukasya ca mahātmanaḥ /
na durgatimavāpnoti punāti svakulaṃ naraḥ
tataḥ sūryārakaṃ gacchejjamadagniniṣevitam /
rāmatīrthaṃ naraḥ snātvā viṃdyādbahusuvarṇakam
saptagodāvarīṃ snātvā niyato niyatāśanaḥ /
mahāpuṇyamavāpnoti devalokaṃ ca gacchati
tato devapathaṃ gacchenniyato niyatāśanaḥ /
devasatrasya yatpuṇyaṃ tadavāpnoti mānavaḥ
tuṃgakāraṇyamāsādya brahmacārī jiteṃdriyaḥ /
vedānadhyāpayattatra munīnsārasvataḥ purā
tatra vedānpraṇaṣṭāṃstu munerāṃgirasaḥ sutaḥ /
upaviṣṭo maharṣīṇāmuttarīyeṣu bhārata
ॐkāreṇa yathānyāyaṃ samyaguccāritena ha /
yena yatpūrvamabhyastaṃ tasya tatsamupasthitam
ṛṣayastatra devāśca varuṇo'gniprajāpatiḥ /
harirnārāyaṇo devo mahādevastathaiva ca
pitāmahaśca bhagavāndevaissaha mahādyutiḥ /
bhṛguṃ niyojayāmāsa yājanārthe mahādyutim
tataḥ sa cakre bhagavānṛṣīṇāṃ vidhivattadā /
sarveṣāṃ punarādhānaṃ devadṛṣṭena karmaṇā
ājyabhāgena vai tatra tarpitāstu yathāvidhi /
devāstribhuvanaṃ yātā ṛṣayaśca yathāsukham
tadaraṇyaṃ praviṣṭasya tuṃgakaṃ rājasattama /
pāpaṃ vinaśyate sadyaḥ striyā vai puruṣasya vā
tatra māsaṃ vaseddhīro niyato niyatāśanaḥ /
brahmalokaṃ vrajedrājanpunīte ca kulaṃ punaḥ
medhāvanaṃ samāsādya pitṛdevāṃśca tarpayet /
agniṣṭomamavāpnoti smṛtiṃ medhāṃ ca viṃdati
tatra kālaṃjaraṃ gatvā gosahasraphalaṃ labhet /
ātmānaṃ sādhayettatra girau kālaṃjare nṛpa
svargaloke mahīyeta naro nāstyatra saṃśayaḥ /
tato girivaraśreṣṭhe citrakūṭe viśāṃpate
maṃdākinīṃ samāsādya nadīṃ pāpavimocanīm /
atrābhiṣekaṃ kurvāṇaḥ pitṛdevārcane rataḥ
aśvamedhamavāpnoti gatiṃ ca paramāṃ vrajet /
tato gaccheta rājeṃdra guhasthānamanuttamam
yatra devo mahāseno nityaṃ sannihito nṛpa /
pumāṃstatra naraḥśreṣṭha gamanādeva sidhyati
koṭitīrthe naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet /
pradakṣiṇamupāvṛtya yaśaḥsthānaṃ vrajennaraḥ
abhigamya mahādevaṃ virājati yathā śaśī /
tatra kūpo mahārāja viśruto bharatarṣabha
samudrā yatra catvāro nivasaṃti yudhiṣṭhira /
tatopaspṛśya rājeṃdra kṛtvā cāpi pradakṣiṇam
niyatātmā naraḥ pūto gaccheta paramāṃ gatim /
tato gacchetkuruśreṣṭha śṛṃgaverapuraṃ mahat
yatra tīrṇo mahāprājño rāmo dāśarathiḥ purā /
gaṃgāyāṃ tu naraḥ snātvā brahmacārī jiteṃdriyaḥ
vidhūtapāpmā bhavati vājapeyaṃ ca viṃdati /
tato muṃjavaṭaṃ gachetsthānaṃ devasya dhīmataḥ
abhigamya mahādevamabhyarcya ca narādhipa /
pradakṣiṇamupāvṛtya gāṇapatyamavāpnuyāt
tato gaccheta rājeṃdra prayāgamṛṣisaṃstutam /
yatra brahmādayo devā diśaśca sadigīśvarāḥ
lokapālāśca siddhāśca niratāḥ pitarastathā /
sanatkumārapramukhāstathaiva ca maharṣayaḥ
tathā nāgāḥ suparṇāśca siddhāḥ śukradharāstathā /
saritaḥ sāgarāścaiva gaṃdharvāpsarasastathā
hariśca bhagavānāste prajāpatipuraskṛtaḥ /
tatra trīṇyapi kuṃḍāni tayormadhyena jāhnavī
prayāgātsamatikrāṃtā sarvatīrthapuraskṛtā /
tapanasya sutā tatra triṣu lokeṣu viśrutā
yamunāgaṃgayā sārddhaṃ saṃgatā lokabhāvinī /
gaṃgāyamunayormadhye pṛthivyā jaghanaṃ smṛtam
prayāgaṃ jaghanasyāṃtamupasthamṛṣayo viduḥ /
prayāgaṃ supratiṣṭhānaṃ kaṃbalāśvatarāvubhau
tīrthaṃ bhogavatī caiva vedī proktā prajāpateḥ /
tatra vedāśca yajñāśca mūrttimaṃto yudhiṣṭhira
prajāpatimupāsaṃta ṛṣayaśca mahānaghāḥ /
yajaṃte kratubhirdevāṃstathā cakradharā nṛpa
tataḥ puṇyatamaṃ nāsti triṣu lokeṣu bhārata /
prayāgaṃ sarvatīrthebhyaḥ prabhāveṇādhikaṃ prabho
śravaṇāttasya tīrthasya nāmasaṃkīrtanādapi /
mūrdhakā namanādvāpi sarvapāpaiḥ pramucyate
tatrābhiṣekaṃ yaḥ kuryātsaṃgame saṃśitavrataḥ /
puṇyaṃ sumahadāpnoti rājasūyāśvamedhayoḥ
eṣā yajanabhūmirhi devānāmapi tatkathā /
dattaṃ tatra svalpamapi mahadbhavati bhārata
na devavacanāttāta na lokavacanādapi /
matirutkramaṇīyā te prayāgamaraṇaṃ prati
daśatīrthasahasrāṇi ṣaṣṭikoṭyastathāparāḥ /
yeṣāṃ sānnidhyamatraiva kīrttitaṃ kurunaṃdana
caturvidye ca yatpuṇyaṃ satyavādiṣu caiva yat /
snātaevatadāpnotigaṃgāyāmunasaṃgame
tato bhogavatī nāma vāsukestīrthamuttamam /
tatrābhiṣekaṃ yaḥ kuryātso'śvamedhamavāpnuyāt
tatra haṃsaprapatanaṃ tīrthaṃ trailokyaviśrutam /
daśāśvamedhikaṃ caiva gaṃgāyāṃ kurunaṃdana
kurukṣetrasamā gaṃgā yatra tatrāvagāhitā /
viśeṣo vai kanakhale prayāgaṃ paramaṃ mahat
yadyakāryaśataṃ kṛtvā kṛtaṃ gaṃgāvasevanam /
sarvaṃ tattasya gaṃgāpo dahatyagniriveṃdhanam
sarvaṃ dahati gaṃgāpastūlarāśimivānalaḥ /
sarvaṃ kṛtayuge puṇyaṃ tretāyāṃ puṣkaraṃ smṛtam
dvāpare tu kurukṣetraṃ gaṃgā kaliyuge smṛtā /
puṣkare tu tapastapyeddānaṃ dadyānmahālaye
malaye tvagnimārohedbhṛgutuṃge tvanāśanam /
puṣkare tu kurukṣetre gaṃgāpo madhyageṣu ca
sadyastārayate jaṃtuḥ saptasaptāvarāṃstathā /
punāti kīrttitā pāpaṃ dṛṣṭvā puṇyaṃ prayacchati
avagāḍhā ca pītvā ca punātyāsaptamaṃ kulam /
yāvadasthi manuṣyasya gaṃgāyāḥ spṛśate jalam
tāvatsa puruṣo rājansvargaloke mahīyate /
yathā puṇyāni tīrthāni puṇyānyāyatanāni ca
upāsya puṇyaṃ labdhvā ca bhavati paralokabhāk /
na gaṃgā sadṛśaṃ tīrthaṃ na devaḥ keśavātparaḥ
brāhmaṇebhyaḥ paraṃ nāsti evamāha pitāmahaḥ /
yatra gaṃgā mahārāja sa deśastatra yojanam
siddhakṣetraṃ ca vijñeyaṃ gaṃgātīrasamāśritam /
idaṃ satyaṃ dvijātīnāṃ sādhūnāṃ mānaseṣu ca
muktiṃ caiva japetkarṇe śiṣṭasyānugatasya ca /
idaṃ dharmyamidaṃ medhyamidaṃ svargyamidaṃ sukham
idaṃ puṇyatamaṃ ramyaṃ pāvanaṃ dharmamuttamam /
mahīśīrṣamidaṃ guhyaṃ sarvapāpapramocanam
adhītya dvijamadhye ca nirmalatvamavāpnuyāt /
śrīmatsvargyaṃ mahāpuṇyaṃ sapatnaśamanaṃ śivam
medhājananamagryaṃ vai tīrthavaṃśānukīrttanam /
aputro labhate putramadhano dhanamāpnuyāt
mahīṃ vijayate rājā vaiśyo dhanamavāpnuyāt /
śūdro yātīpsitānkāmānbrāhmaṇaḥ pāragaḥ paṭhan
yaścedaṃ śṛṇuyānnityaṃ tīrthapuṇyaṃ sadā śuci /
jātismaratvamāpnoti nākapṛṣṭhe ca modate
gamyānyapi ca tīrthāni kīrtitānyagamānyapi /
manasāpyabhigaccheta sarvatīrthamanīṣayā
etāni vasubhiḥ sādhyairādityairmarudaśvibhiḥ /
ṛṣibhirdevakalpaiśca kṛtāni sukṛtaiṣibhiḥ
evaṃ tvamapi kauravya vidhinānena suvrata /
vraja tīrthāni niyataḥ puṇyaṃ puṇyena varddhate
bhāvitaiḥ karaṇaiḥ pūrvamāstikyāchrutidarśanāt /
prāpyaṃte tāni tīrthāni sadbhiḥ śiṣṭānudarśibhiḥ
nākṛto nākṛtātmā ca nāśucirna ca taskaraḥ /
snāti tīrtheṣu kauravya na ca vakramatirnaraḥ
tvayā tu samyagvṛttena nityaṃ dharmārthadarśinā /
pitarastarpitāstāta sarve ca prapitāmahāḥ /
pitāmahapurogāśca devāḥ sarṣigaṇāstathā
vasiṣṭha uvāca-
tvaṃ ca dharmeṇa dharmajña nityamevābhitoṣitāḥ /
dilīpakīrtiṃ mahatīṃ prāpsyase bhuvi śāśvatīm
nārada uvāca-
evamuktvābhyanujñāpya vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ /
prītaḥ prītenamanasā tatraivāṃtaradhīyata
dilīpaḥ kuruśārdūla śāstratattvārthadarśanāt /
vasiṣṭhavacanāccaiva pṛthivīmanucakrame
evameṣā mahābhāga pratiṣṭhāne pratiṣṭhitā /
tīrthayātrā mahāpuṇyā sarvapāpapramocanī
anena vidhinā yastu pṛthivīṃ paryaṭiṣyati /
aśvamedhaśataṃ sāgraṃ phalaṃ pretyaiṣa bhokṣyate
tataścāṣṭaguṇaṃ pārtha prāpsyase dharmamuttamam /
dilīpaḥ pārtha nṛpatiryathāpūrvamavāptavān
netā ca tvamṛṣīnyasmāttasmātteṣṭaguṇaṃ phalam /
rakṣogaṇavikīrṇāni tīrthānyetāni bhārata
na gatirvidyate'nyasya tvāmṛte kurunaṃdana /
idaṃ devarṣicaritaṃ sarvatīrthānusaṃśritam
yaḥ paṭhetkalyamutthāya sarvapāpaiḥ pramucyate /
ṛṣimukhyāḥ sadā yatra vālmīkistvatha kaśyapaḥ
ātreyastvatha kauṃḍinyo viśvāmitro'tha gautamaḥ /
asito devalaścaiva mārkaṃḍeyo'tha gālavaḥ
bharadvājasya śiṣyaśca muniruddālakastathā /
śaunakaḥ saha putreṇa vyāsaśca tapatāṃ varaḥ
durvāsāśca muniśreṣṭho jābāliśca mahātapāḥ /
ete ṛṣivarāḥ sarve tvatpratīkṣyāstapodhanāḥ
ebhiḥ saha mahābhāga tīrthānyetānyanuvraja /
prāpsyase mahatīṃ kīrtiṃ yathā rājā mahābhiṣaḥ
yathā yayātirdharmātmā yathā rājā purūravāḥ /
tathā tvaṃ kuruśārdūla svena dharmeṇa śobhase
yathā bhagīratho rājā yathā rāmaśca viśrutaḥ /
yathā vai vṛtrahā sarvānsapatnānadahat purā
trailokyaṃ pālayāmāsa devarāṭvigatajvaraḥ /
tathā śatrukṣayaṃ kṛtvā tvaṃ prajāḥ pālayiṣyasi
svadharmeṇārjitāmurvīṃ prāpya rājīvalocana /
khyātiṃ yāsyasi vīryeṇa kārttavīryārjuno yathā
sūta uvāca-
evamābhāṣya rājānaṃ nārado bhagavānṛṣiḥ /
anujñāpya mahārājaṃ tatraivāṃtaradhīyata
yudhiṣṭhiro'pi dharmātmā ṛṣibhiḥ saha suvrataḥ /
jagāmākhilatīrthāni sādaraḥ pṛthivīpatiḥ
mayoktāmṛṣayaḥ sarve tīrthayātrāśrayāṃ kathām /
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi sa muktaḥ sarvapātakaiḥ
mayoktamakhilaṃ tattvaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchatha /
ṛṣīṇāṃ puṇyakīrtīnāṃ nāvaktavyaṃ mamāsti vai
iti śrīpādme mahāpurāṇe svargakhaṃḍe nānāvidhatīrthakathanaṃ/
nāma navatriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0